Truyện ngắn                
ĐIỆU RU NGÚT NGÀN

“Sắc Đỏ nhuộm đầm trong Máu Thánh, xin chỉ vì dâng, mừng kính (i-hi) Đức Bà, giúp Chúa Con cứu chuộc (i-hi-hi) người ta. Công phúc trọng (i-hi-hi)… Công phúc trọng hơn là, hơn là thủ tiết (i-hi-hi). Hơn ngọc (í) hơn ngà. Nguyên tuyền hơn ngọc (i-hi-hi) hơn (í) ngà (i-hi-hi)…”. Giọng ca trong vắt của Lan vút cao trong bầu không khí lắng đọng của thánh đường. Hôm nay là buổi dâng hoa mở đầu cho Tháng Hoa, nên mọi người tới nhà thờ thật đông. Đông, nhưng rất trang nghiêm. Và bầu khí đó càng làm tăng thêm cảm xúc của cộng đoàn theo từng âm điệu của lời ca tiếng hát mà đội dâng hoa dâng lên Đức Mẹ.

Trong số gần 20 chị em dâng hoa lứa tuổi thiếu niên, có lẽ Lan lớn tuổi hơn cả. Nàng năm nay đang trong tuổi ‘bẻ gẫy sừng trâu’. Từ 3 năm nay, Lan phụ bán tạp hoá cho mẹ, rồi dần dần được mẹ trao cho trực tiếp trông coi cửa hàng, vì mẹ già nay đã yếu lắm. Tuy nổi tiếng là một cô hàng xén chanh chua ở chợ làng, nhưng ngoài việc buôn bán ra, thì nàng lại là một cô gái rất hồn nhiên vui tính đối với mọi người. “Nhất là giọng ca của nàng thì thật tuyệt !”, Dũng thường nghĩ vậy và còn nói ra miệng nữa, mỗi khi nghe ai đó chê trách Lan. Và mỗi lần như thế, Dũng lại thầm nhủ : “Ai cậy mà bênh. Rõ đoảng !”. Nhưng mà … ô kìa … hình như Dũng cứ rất thích được bênh vực người bạn gái nhỏ, cũng là bạn học hồi cùng học chung trường làng. Cứ mỗi khi hết hè, phải ra Hà Nội vào năm học mới, là y như rằng Dũng lại thấy thiêu thiếu, văng vắng, nhơ nhớ … làm sao ấy, không thể tả được… “Rõ đoảng !”.

Năm nay, trường cho nghỉ sớm hơn mọi năm vì cái hội nghị Giơ-neo thả neo gì đó (Genève), Dũng cũng chẳng thèm để ý. Chàng vù ngay về quê, để lại được thấy Lan thật chanh chua khi bán hàng, rất hồn nhiên khi vui chơi với ban, và thật trong trẻo thánh thót khi hát thánh ca, nhất là khi dâng hoa : “Sắc trắng chỉ nhiệm màu trinh khiết. Mừng (i-hi) Đức Bà, thật là (i-hi) khiêm nhường…”, thì thật tuyệt ! Thế rồi … chưa hết 3 tháng hè, Dũng theo gia đình di cư. Gia đình Lan không đi cùng dịp với gia đình Dũng. Có lẽ họ ở lại.

*

*    *

            Bốn năm sau, Dũng đi quân dịch, đồn trú tại Kontum. Một lần quá vui với bạn bè, Dũng vào … ‘nhà cho thuê’ và bất ngờ gặp lại Lan ! Cuộc hội ngộ đầy éo le và nghịch lý, khiến hai người như chết đứng. Tiếp theo là nuớc mắt, và một chuỗi dài tâm sự trong thổn thức… Thì ra khi Dũng rời khỏi làng chưa được bao lâu thì bà mẹ của Lan qua đời. Mồ côi bố, nay lại mồ côi mẹ, cộng thêm một bầu khí thời cuộc nghẹt thở mới, khiến tính tình Lan thay đổi hẳn. Sự hồn nhiên vui vẻ, kể cả chanh chua nữa, không còn trong nàng. Hình như mãi tới chuyến tàu thủy cuối cùng chở những người di cư, mới có mặt Lan. Nàng được ông chú ruột mang đi ; nhưng vào miền Nam được khoảng một năm thì chú nàng cũng theo bố mẹ nốt, bỏ nàng ở lại với bà thím khó tính. Thế rồi cuộc đời đưa đẩy, trải qua đủ thứ nghề, Lan trôi giạt ra miền Trung, và … định cư tại Kontum.

            Sau cái đêm nghịch lữ đầy nước mắt ấy một khoảng thời gian dài, thì cái nghịch cảnh trớ trêu lại trở nên … có hậu : Dũng và Lan lấy nhau. Hết thời hạn quân dịch, họ đưa nhau về Saigon sinh sống. Rồi 5 tác phẩm nối đuôi nhau chào đời : 2 trai + 3 gái. Một gia đình đầm ấm, hạnh phúc, khiến nhiều người phát thèm và ganh tị. Trong đám bạn bè hay ghen tị với cái hạnh phúc ấy của Lan-Dũng, có một anh chàng có máu ưa “bôi nhọ giấy trắng”, tập tễnh viết báo, được bạn bè gán cho biệt hiệu “chàng phóng viên nghiệp dư”. Một lần, chàng phóng viên nghiệp dư tò mò phỏng vấn bí quyết sống của Lan-Dũng, họ cùng cười vang lên :

- Chẳng có bí quyết gì đâu, chỉ tại chúng tôi yêu nhau, rất yêu nhau, mà thôi.

- Thế nhưng … vì sao anh lại … vượt qua được …

- Nào biết vì sao hay vì trăng. Yêu nhau thì “tam tứ núi cũng trèo, thất bát sông cũng lội, cửu thập đèo cũng qua” cái vù !

- Vậy anh yêu chị ấy từ hồi nào ?

- Từ hồi tóc còn để chỏm cơ. Cái hồi tôi mê giọng hát cô Lan chuyên solo ‘Sắc Đỏ’ khi dâng hoa ấy.

Trả lời xong, Dũng thầm nghĩ “mình cũng lém lỉnh ra trò đấy chứ !” Và chẳng để cho hỏi thêm, Dũng-Lan cùng song ca : “Sắc Đỏ nhuộm đầm trong Máu Thánh …”. Căn phòng nhỏ vui nhộn hẳn lên. Chàng phóng viên nghiệp dư buông cả bút, hát theo hai vợ chồng bạn “Quỳ lạy Mẹ trinh khiết không ai người sánh tầy. Toà cao cực sáng láng trên tầng mây. Ngày hôm nay khắp chúng con cả lòng (mà) dâng Mẹ. Mấy đoá hoa tiến Nữ Vương Đồng Trinh, mấy đoá hoa tiến Nữ Vương Thiên Đình… Mấy đoá hoa tiến Nữ Vương Đồng Trinh, mấy đoá hoa tiến Nữ Vương Thiên Đình” (theo điệu bài thánh ca “Euge sobole Sanctorum”).

Thời gian trôi thật nhanh, thấm thoát mà … đã 21 năm kể từ cái hội nghị giơ neo thả neo vô duyên ấy. Nhưng cái mối tình “chuyên solo ‘sắc Đỏ nhuộm đầm trong Máu Thánh’ …” thì hình như không theo thời gian mà phai nhạt đi, mà ngược lại, ngày một đằm thắm hơn, hạnh phúc hơn… Và cũng hình như cái bản trường ca “sáng bo bo hấp, trưa khoai lang luộc, chiều khoai lang nướng” cũng rất hấp dẫn với cái gia đình của đôi vợ chồng xấp xỉ “tứ thập nhi bất hoặc” (tuổi 40 không còn điều gì phải nghi nan nữa), có tới những “5 cái tàu há mồm” ! Tàu há mồm ? Dân “Bắc di cư” vẫn quen gọi con tàu nhỏ chở bà con từ Hải Phòng ra tàu lớn đậu ngoài khơi (vịnh Hạ Long) là tàu há mồm, vì được đóng kín (không để lộ thiên) và chỉ có một cửa duy nhất để đưa hàng hoá, hành khách vào trong boong. Cửa này lớn bằng cả đầu tàu và cánh cửa là một tấm bửng được kéo dựng đứng lên khi tàu chạy, và hạ xuống thành cầu nối ở bến tàu. Quả thực ở vào thời điểm này, “năm cái tàu há mồm” (5 đứa con của Lan-Dũng đấy) vẫn thích nghi được và không hề “há mồm” kêu khóc bao giờ, cũng là một điều lạ lùng. Mỗi khi đi làm về, chưa tới bữa nạp năng lượng “bo bo, khoai lang”, đói quá, cùng lắm thì Dũng cũng chỉ nhìn thấy 5 cái tàu thân yêu “không hề há mồm” ngồi ủ rũ mỗi đứa một xó nhà, mà thôi.

*

*    *

            Ông phải kề tai sát miệng bà mới nghe được giọng thều thào đã hơi ngọng của bà : “Ông này, nhớ đeo tràng hạt vào cổ cho tôi đấy, nhé ! ”.  Hình như bà lẫn mất rồi, vì ông đã mang cỗ tràng hạt vào cổ theo yêu cầu cuối cùng của bà, từ ba hôm nay. Và đã ba hôm liền, ông hằng ngày áp sát vào khuôn mặt nhăn nheo mất hết sinh khí ấy, để cùng bà đoc kinh. Những lúc như thế, đôi tay run rẩy của bà luôn ôm lấy cây thánh giá nhỏ đặt trên đôi môi khô héo. Đôi môi bà lại mấp máy, ông cố hết sức lắng nghe giọng nói đứt quãng của người bạn đời : “Anh … D…ũng,  a…a…nh  có  y…ê…u  e…m  khơ… khơ… kh…ông ? ”. Tiếng bà nhỏ dần và tắt lịm. Ông khàn khàn giọng, muốn gào to lên mà không được : “Anh yêu em vô cùng, Lan ơi ! Đừng bỏ anh …”.

            Sau đám ma của bà, người ta cứ thấy trong căn nhà trống trải ấy, một bóng người lưng đã còng gập xuống, lủi thủi ra vào và cứ đến giấc trưa là lại thấy phủ phục trước bức ảnh Đức Mẹ Mân Côi. Con cháu, đứa thì ở riêng, đứa thì đi làm, đi học… và ông đã thực sự trở thành một bóng ma âm thầm trong căn nhà hoang vắng, để … nuối tiếc dĩ vãng … Bao giờ cho ông quên được người bạn đầu gối tay ấp, hơn 40 năm qua không một đêm nào quên đọc kinh Mân Côi. Bà đã tâm sự với ông rằng, kể cả quãng thời gian sa vòng truỵ lạc, bà vẫn không quên đọc kinh Mân Côi, dù có nhiều đêm bà chỉ đọc được vài kinh rồi khóc nấc lên và ngủ thiếp đi. Thời gian làm bạn với ông thì khỏi nói, nhiều khi ông cứ phải nại cớ chuyện này chuyện khác về muộn, để tránh giờ đọc kinh mà bà chỉ muốn hai vợ chồng cùng đọc. Ông cũng phải công nhận một điều là ảnh hưởng của bà rất lớn, đã khiến ông dần dần chăm đọc kinh hơn, nhất là khi ông bà tuổi ngoài năm mươi, đã cùng gia nhập Gia đình Đa Minh, thì hằng đêm, giờ kinh tối đã trở thành nhu cầu không thể thiếu. Và, “hình như đời sống tâm linh của mình ngày một thăng tiến, dồi dào hơn” – ông nghĩ thế.

            Một buổi chiều êm ả giữa tháng 5/1999, đi lễ chiều sớm hơn thường lệ, anh chàng phóng viên nghiệp dư ngày nào, giờ đây tóc đã bạc trắng. bắt gặp ông già ngồi trên ghế đá trước đài Đức Me ở cuối nhà thờ. Thói quen này của ông cũng diễn ra đã khá lâu, nhưng hôm nay hình như ông không đọc kinh mà đang hát thì phải. Lại gần, thì ra ông hát thật. Và không hẹn mà nên, hai mái đầu bạc cùng hoà chung một nhịp dù giọng đã khan đục cả : “Một tràng Hoa Mân Côi hương thơm ngào ngạt thắm ân tình. Một lời kinh sám hối, xin dâng về Nữ Vương hiển vinh…”; đến TK 2 : “Khi đau thương ấp đầy như vườn loang máu mồ hôi, như gai đâm, như chịu nát đòn, như khi nhận thập tự hy tế, kết hoa kinh để dâng Mẹ”, thì hai lão già ôm lấy nhau, không hát được nữa, mà khóc nức nở như trẻ thơ …

JM. LamThy Đinh Văn Diệm