|
MẸ MARIA TRONG ÁNH SÁNG ĐỨC TIN
Ngưỡng Nhân Lưu Ấu Nhi
Chương 9
MẸ MARIA LÀ NỮ VƯƠNG
Giáo huấn số 59, Chương VIII, Hiến Chế Tín Lý về Giáo Hội, Thánh Công Đồng Chung Vatican II được nhắc lại để mở đầu chương này.
Đức Maria sau khi Chúa lên trời
(gh 59) Vì Thiên Chúa không muốn bày tỏ mầu nhiệm cứu rỗi nhân loại cách long trọng trước khi Ngài đổ tràn đầy Thánh Thần Chúa Kitô đã hứa, nên chúng ta thấy các Tông Đồ trước ngày lễ Ngũ Tuần ‘đã kiên tâm hiệp ý cầu nguyện, cùng với các phụ nữ, với Đức Maria Mẹ Chúa Giêsu và với anh em của Ngài’ (CvSđ 1:14), Đức Maria cũng tha thiết cầu xin Thiên Chúa ban Thánh Thần, Đấng đã bao phủ Người trong ngày Truyền Tin. Sau cùng, được gìn giữ tinh sạch khỏi mọi vết tội lỗi nguyên tổ và sau khi hoàn tất cuộc đời trần thế, Đức Trinh Nữ Vô Nhiễm đã được đưa lên hưởng vinh quang trên trời cả hồn lẫn xác, và được Thiên Chúa tôn vinh làm Nữ Vương vũ trụ để nên giống Con của Người trọn vẹn hơn, là Chúa các Chúa (KhH 19:16), Đấng đã chiến thắng tội lỗi và sự chết.
* Chú giải giáo huấn số 59:
“Có hai vấn đề ở đây:
1) Lời cầu nguyện của Đức Maria trước lễ Hiện Xuống cùng với các Tông Đồ, các phụ nữ và các anh em Chúa. Đức Maria ở giữa dân chúng chứ không ở trong số những người điều khiển cộng đoàn. Mẹ tham dự vào kinh nguyện chung. Mẹ thuộc thành phần Giáo Hội cầu nguyện đang chuẩn bị thi hành sứ mệnh của mình và Mẹ cầu nguyện với tước hiệu duy nhất là Mẹ Chúa Giêsu (CvSđ 1:14).
2) Công Đồng tái xác nhận hai tín điều đã được Giáo Hội tuyên bố khi lặp lại những lời của các câu định tín liên hệ. Hai tín điều này có liên quan mật thiết với nhau. Đức Maria được suy tôn làm Nữ Vương vũ trụ để trở nên giống Con của Mẹ là Chúa các Chúa một cách hoàn toàn hơn, và được suy tôn làm Đấng chiến thắng tội lỗi và sự chết.”
Bây giờ, chúng ta đi vào chi tiết của chủ đề.
31.- Mẹ Maria là Nữ Vương
Nghi Vấn: Người hoài nghi nói: "Từ Nữ Tì Thấp Hèn tới Nữ Vương Thiên Đàng. Làm cách nào một cô gái thôn dã đơn sơ, một nữ tì hèn hạ, có thể trở nên Nữ Vương thiên đàng được?” [1]
Góp Ý: Lời Chúa Giêsu khiển trách những người Sađukêu (Sadducee) (về một vấn đề khác) giải đáp lập luận này: "Chẳng phải vì không biết Sách Thánh hoặc quyền năng Thiên Chúa mà các ông lầm sao? (Mc 12:24).
Trong Sách Thánh có nhiều lời hứa cho những người thấp hèn và khó nghèo sẽ được nâng lên địa vị cao, chúng ta sơ lược một vài đoạn:
“... Vâng, tôi là nữ tì của Chúa, xin Chúa làm cho tôi như lời sứ thần nói. ...” (Lc 1:37).
và
“Phận nữ tì hèn mọn, Ngài đoái thương nhìn tới; từ nay, hết mọi đời sẽ khen tôi diễm phúc” (Lc 1:48).
và
“Chúa truất phế những người quyền thế, Ngài nâng cao mọi kẻ khiêm nhượng” (Lc 1:52).
và
“... Em được chúc phúc hơn mọi phụ nữ, và người con em cưu mang cũng được chúc phúc. Bởi đâu tôi được Thân Mẫu Chúa tôi đến với tôi thế này?” (Lc 1:42-43).
và
"Từ đám tro, Ngài nâng kẻ khó nghèo lên ... ban cho họ ngai vàng vinh hiển làm gia tài" (1 Sam 2:8).
và
"Nếu chúng ta kiên trì, chúng sẽ sẽ cùng ngự trị với Ngài" (2 Tim 2:12).
và
"Ta sẽ cho kẻ thắng cuộc ngự bên Ta trên ngai của Ta, cũng như Ta đã thắng và ngự bên Cha Ta trên ngai của Ngài" (KH 3:21).
* Tất cả các môn đệ đều chia sẻ vương quyền với Chúa như chính Chúa Giêsu đã nói với các tông đồ: "Còn anh em, anh em vẫn một lòng gắn bó với Thầy, giữa những lúc Thầy gặp thử thách gian nan. Vì thế, Thầy sẽ trao Vương Quốc cho anh em, như Cha Thầy đã trao cho Thầy, để anh em được đồng bàn ăn uống với Thầy trong Vương Quốc của Thầy, và ngự tòa xét xử mười hai chi tộc Israel" (Lc 22:28-30).
Nhưng ai là người gắn bó trung thành nhất với Chúa Giêsu? Các tông đồ trốn chạy hết khi Chúa Giêsu bị bắt (theo Mt 26:57). Chỉ một môn đệ duy nhất, người môn đệ yêu quí, đã dám đứng nơi chân thánh giá, nhưng chính ngài cũng đã chạy trốn khi Chúa bị bắt (theo Mt 26:55-56, Mc 15:40-41, Lc 23:49, Gioan 19:25-27). Thánh Phêrô ba lần chối Chúa (theo Mt 26:69-75, Mc 14:66-72, Lc 22:55-62, Gioan 18:17,25-27).
Các môn đệ cư xử với Chúa như thế mà vẫn được Chúa hứa ban thưởng, thì Mẹ Maria phải được thưởng thế nào?
Mẹ Maria là môn đệ đầu tiên và thánh thiện nhất, “đầy ơn phước”, là người đầu tiên tin vào Chúa Giêsu và trung thành nhất (theo Lc 1:28-45).
Hơn hết tất cả, Mẹ Maria đã chia sẻ mọi việc làm và thống khổ của Khổ Hình Cứu Chuộc của Chúa Cứu Thế, Mẹ đã đứng bên Chúa nơi thánh giá (theo Gioan 19:25-27) và tất nhiên Chúa thưởng Mẹ xứng với tình yêu và công nghiệp của Mẹ, xứng với chức là Mẹ Chúa, và trao phó Vương Quốc cho Mẹ, và Mẹ Maria là Nữ Vương thiên đàng, Nữ Vương trời đất, Nữ Vương cả vũ trụ vạn vật.
Khước từ sự chiến thắng và chia sẻ vinh quang của Chúa Giêsu với Mẹ của Chúa là phi Phúc Âm.
*
Christopher O'Donnell nêu lên sự song hành đáng chú ý giữa đoạn 1 Phúc Âm thánh Luca và thơ thánh Phaolô gởi giáo đoàn Phillipê 2: 5-11 về Chúa Giêsu và Mẹ Maria là những gương mẫu về khó nghèo và khiêm hạ được tôn vinh tột đỉnh:
* Chúa Giêsu đã mặc lấy hình hài nô lệ (tiếng Hy lạp: “doulos”), Phil 2:7);
* Mẹ Maria xưng mình là nữ tì (tiếng Hy lạp: “doule”), Lc 1:38).
* Chúa Giêsu đã tự hạ (Phil2:8);
* Mẹ Maria nhìn nhận thân phận thấp hèn của Người (Lc 1:48).
* Thiên Chúa tôn vinh Chúa Giêsu (Phil 2:9);
* kẻ thấp hèn được nâng lên địa vị cao (Lc 1:52).
* Mọi gối sẽ quỳ xuống ... tuyên xưng Đức Giêsu là Chúa (Phil 2:11);
* muôn thế hệ sẽ ca tụng Mẹ Maria đầy ơn phước (Lc 1:48).
Thánh Luca đã cẩn thận sử dụng tính cách tương tự của những cách diễn tả ngôn ngữ Hy lạp trong Phúc Âm để làm nổi bật mầu nhiệm đức khiêm nhu được tôn vinh nơi Con và Mẹ. ... Ít nhất chúng ta có thể thấy một truyền thống (khẩu truyền) chung mà thánh Phaolô và thánh Luca đã dùng.[1]
Mặc dầu ông Martin Luther hơi lúng túng khi áp dụng tước hiệu "Nữ Vương Thiên Đàng" cho Mẹ Maria, ông nhìn nhận rằng "tước vị đó là danh xưng chính đáng, dẫu vậy không làm cho Người trở thành một nữ thiên chúa (goddess = nữ thần)."[1]
Trong bài giảng ngày 2 tháng Bảy, 1532, Lễ Đức Maria Thăm Viếng bà Elisabeth, ông Martin Luther nói, "Đức Maria, Nữ Vương trời đất, phải có trái tim hết sức khiêm tốn đến độ Người không xấu hổ khi giặt tã lót hoặc tắm rửa cho thánh Gioan Tẩy Giả, như một nữ tì. Lòng khiêm tốn cao cả biết bao! Cho dù có cỗ xe bằng vàng, được bốn ngàn ngựa kéo, và lớn tiếng loan báo khi xe chạy rằng: ‘Đây là vị phụ nữ được nâng lên trên hết mọi phụ nữ, dĩ nhiên là trên toàn thể nhân loại’ cũng không đủ để ca tụng Người.”[1]
Năm năm sau, khi giảng cũng trong ngày lễ Thăm Viếng, ông Luther nói: "Đức Maria không lấy làm kiêu hãnh bởi lời ca tụng này, bởi lời chúc tụng cao cả này: Không một phụ nữ nào giống như Người! Người vượt trên các nữ hoàng hoặc nữ vương ... được chúc tụng trên hết những người quí phái, trội vượt mọi người khôn ngoan thông thái, vượt trên mọi sự thánh thiện!"[1]
Những dẫn chứng từ Phúc Âm trên đây và chính lời ông Martin Luther, người khởi xướng Tin Lành, ca tụng Mẹ Maria kết thúc phần giải đáp nghi vấn “Làm cách nào một cô gái thôn dã đơn sơ, một nữ tì hèn hạ, có thể trở nên Nữ Vương thiên đàng được?” Và chúng ta tin Thiên Chúa Ba Ngôi đã ân vinh Mẹ Maria là Nữ Vương Thiên Đàng và Vũ Trụ Vạn Vật như Huấn Quyền Giáo Hội dạy.
32.- Mẹ Maria là Nữ Vương (tiếp theo):
Lòng yêu mến Mẹ Maria không phát xuất từ ngoại giáo
Nghi Vấn: Có người dùng lập luận của Victor Buksbazen để nói nguồn gốc lòng sùng kính Đức Maria xuất phát từ ngoại giáo: "Khi Kitô giáo phát triển khắp đế quốc Lamã ... Đức Maria đã thay thế các nữ thần. ... Các đền thờ dâng kính Đức Maria bắt đầu thay thế các đền thờ cũ. ... Mặc dầu cây ngoại giáo được chặt xuống, gốc rễ của nó vẫn còn ... và giúp biến đổi Miriam của Phúc Âm thành ra lòng sùng kính Đức Maria phổ thông, về sau trở thành giáo điều Thánh Mẫu Học." [1]
Nghi vấn cho rằng lòng mộ mến Đức Maria phát xuất từ ngoại giáo nói tiếp : "Nhưng những người thời xưa trở lại Kitô giáo đã xây dựng các thánh đường dâng kính Đức Maria trên những địa điểm của các đền thờ cũ!" [1]
Góp Ý: Để giải đáp nghi vấn này, chúng tôi mượn lời sau đây của thần học gia Karl Barth. Xin mở ngoặc về Karl Barth: không khi nào Karl Barth bị một ai, Kitô hữu Công Giáo hoặc Tin Lành (Protestant), cho là người mộ mến Mẹ Maria (Karl Barth đã có lần gọi Thánh Mẫu Học của Giáo Hội Công Giáo là một "điều bất bình thường").
Karl Barth cho rằng quan niệm Thánh Mẫu Học phát triển từ các nguồn gốc ngoại giáo là vô căn cứ: "Không nhất thiết là chúng ta phải căn cứ sự chống đối của mình về một hội nhập tư tưởng hiện hành nơi nhiều tôn giáo ngoài Kitô giáo về một vị phụ nữ quan trọng nhiều hoặc ít, hoặc một thiên mẫu. Theo tín lý học người ta có thể đặt để mọi thứ và không thứ gì theo tiêu chuẩn song hành từ lịch sử các tôn giáo."[1]
* Đồng ý với Karl Barth, thần học gia Anh Giáo (Protestant) John de Satgé viết, "Không cần thiết phải chấp nhận ... sự tiếp hợp của lòng sùng mộ Kitô giáo với thần mẫu xưa."[1]
Dĩ nhiên các tín hữu thời xưa đã xây thánh đường trên các địa điểm hoặc tái sử dụng các đền thờ ngọai giáo cũ để kính Mẹ Maria. Những đền thờ ngoại giáo đó chiếm những khu đất rất giá trị, và các đền thờ đó thường là những kiến trúc đẹp khác thường. Khi sở hữu những đền thờ đó, các Kitô hữu thời xưa đã khôn ngoan đủ để giữ lại các kiến trúc đó và thích ứng (các kiến trúc đó) cho nhu cầu mới. Các Kitô hữu thời xưa tái dâng hiến các đền thờ cũ của họ cho Thiên Chúa Ba Ngôi và thường thêm “dâng kính Mẹ Maria.”
*
Xin hỏi nếu Mẹ Maria là người duy nhất cuối cùng trong hàng ngũ các nữ thần ngoại giáo như lập luận chống đối nói trên, thì Con của Người là gì?
*
Chúng ta tin nhất định một ngày nào đó mọi người sẽ ý thức nguyên tắc rõ ràng nhất trong toàn bộ lịch sử Kitô Giáo là “Bất cứ ai làm giảm uy tín của Mẹ thì lăng nhục Con (của Người).[1]
** Chúng ta cần xét lại "lập luận cho rằng tổ tiên trong đức tin của chúng ta đã tiếp tục thờ kính các thần mẫu cổ xưa của các ngài dưới chiêu bài Đức Maria, và lập luận theo quan niệm phổ thông thường cho rằng người ta thuộc các thế hệ xưa nhất định là ngờ nghệch hơn chúng ta ngày nay. Lịch sử chứng minh rằng lập luận này không đúng.
|
