Khóa Tập Huấn Về Mục Vụ Gia Đình
GiớiThiệu Chương:
01 02
03 04
05 06
07 08
09 10
11 12
13
PhụChương
LỜI GIỚI THIỆU
Gia đình vừa là “tế bào
đầu tiên và sống động” vừa là “nền tảng của xã hội ” (Familiaris
Consortio 42). Gia đình công giáo là “giáo hội thu nhỏ” (FC 49), là “giáo
hội tại gia” (FC 61). Gia đình có bốn bổn phận chính là (a) đào tạo một
cộng đồng nhân vị, (b) phục vụ sự sống, (c) tham gia vào việc phát triển xã
hội và (d) tham gia vào đời sống và sứ mạng của Giáo hội. Thực tại lớn lao ấy,
chân lý tuyệt vời ấy được bao nhiêu gia đình công giáo am hiểu và thực hiện
đầy đủ? Nhất là trong bối cảnh xã hội Việt Nam cũng như nhiều nơi trên thế
giới ngày nay, gia đình như đang bị tấn công tứ phía và bị cuốn hút vào một
dòng xoáy, một trào lưu, một cách sống nghiêng về vật chất, thực dụng, coi
thường các gía trị đạo đức gia đình truyền thống, tôn giáo, tâm linh. Giáo hội
công giáo toàn cầu và Giáo hội công giáo Việt Nam đang có những nỗ lực mới để
củng cố gia đình: Ở cấp Giáo hội toàn quốc thì năm 2002 này được các giáo phận
chọn làm Năm Thánh hóa Gia đình. Và theo nguồn tin không chính thức thì trong
Hội nghị thường niên năm nay, Hội đồng Giám mục Việt Nam cũng sẽ có Thư Mục
vụ về Gia đình gửi cộng đồng Dân Chúa và có thể sẽ thiết lập Uy Ban Giám mục
về Gia đình. Còn ở phạm vi toàn cầu thì năm 2001 Giáo hội công giáo toàn cầu
đã mừng kỷ niệm 20 năm (22.11.1981-22.11.2001) ngày Đức Thánh Cha Gioan Phaolô
II ban hành “Tông huấn FAMILIARIS CONSORTIO về các bổn phận của gia đình Ki-tô
hữu”. Rồi vào ngày 23-26 tháng 01 năm 2003 tới đây, Giáo hội công giáo toàn
cầu tổ chức một hội nghị về Gia đình, với chủ đề là: “Gia đình Kitô hữu là
Tin Mừng cho thiên niên thứ ba” tại Manila (Philippines). Hiện nay công
cuộc chuẩn bị ở cấp các Giáo hội Trung ương cũng như địa phương đang được tiến
hành khẩn trương.
Chính trong bối cảnh ấy mà
tôi có dự định sẽ dành thời gian để đọc kỹ và nghiên cứu Tông huấn FAMILIARIS
CONSORTIO. Tông huấn này đã được Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II ban hành ngày
22 tháng 11 năm 1981, tức cách nay gần 21 năm mà thú thật tôi chưa có dịp đọc
toàn bản văn. Và theo lời giới thiệu của Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn
Thuận, Tông huấn này là “một tài liệu căn bản của Giáo hội về gia đình luôn
mới mẻ cho cả giai đoạn hiện tại và chắc chắn cho nhiều thập niên tới, để mỗi
người có thể khám phá và hiểu biết hơn về những phong phú về giáo lý, những
gía trị về luân lý, nhất là trong lãnh vực mục vụ và văn hóa xã hội. Ước gì
tập sách này đến với các cộng đoàn giáo xứ (cách riêng các linh mục, các cộng
sự viên và những đôi vợ chồng và gia đình) như một sách cẩm nang giúp cho việc
giảng dạy, thảo luận, huấn luyện, học hỏi trong các buổi giáo lý, trong cuộc
sống và trong hoạt động mục vụ của mình” (Trích lời giới thiệu của Hồng Y
Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận cho bản dịch Tông huấn của linh mục Augustinô
Nguyễn Văn Dụ, ấn hành tại Roma năm 2001 để kỷ niệm 20 năm ngày ban hành Tông
huấn).
Vào lúc bắt đầu thực hiện ý
định trên, tôi nhận được một cú điện thoại. Bên đầu giây bên kia là linh mục
Mi-ca-e Phạm Tiến Thành, Dòng Thánh Thể, bề trên cộng đoàn Mông Triệu (Bình
Thạnh, Sài-gòn) mà tôi đã có dịp gặp gỡ làm quen hồi tháng 10 năm 2001 tại Tòa
Tổng Giám Mục Hà Nội. Linh mục Mi-ca-e Phạm Tiến Thành ngỏ ý muốn nhờ tôi giúp
các tu sĩ của cộng đoàn một Khóa ngắn ngày về Mục vụ Gia Đình. Tuy chưa biết
mình sẽ phải trình bày những điều gì với các tu sĩ Dòng Thánh Thể, nhưng tôi
cũng vui vẻ nhận lời mời, vì tôi coi lời mời ấy là dấu chỉ của thánh Ý Chúa:
Rõ ràng Chúa muốn tôi thực hiện điều mà Người đã gợi ý cho tôi cách đây không
lâu mà tôi chưa thực sự bắt tay vào việc.
Đó là bối cảnh hình thành
tập tài liệu “MỤC VỤ GIA ĐÌNH” này. Tông huấn Familiaris Consortio của Đức
Gioan Phaolô II là tài liệu nền tảng của tập tài liệu này. Nhưng tôi cũng đưa
ra một số đề tài không có trong Tông huần Familiaris Consortio, để đáp ứng nhu
cầu hiện nay của Giáo hội Việt Nam. Vì thế ngoài một số công tác mục vụ mà
nhiều giáo xứ đã và đang thực hiện trong lãnh vực quan trọng này, chúng tôi
cũng mạnh dạn gợi ý về một số công việc mà Giáo hội cần làm trong tương lai.
Tập tài liệu được soạn
không nhằm mục đích đào tạo các giáo lý viên phục vụ cho các lớp chuẩn bị hôn
nhân mà nhằm đào tạo các nhân viên Mục vụ Gia đình (Family pastoral staff) là
thành phần càng ngày càng đáng được coi trọng trong các giáo xứ, giáo phận.
Chính vì thế mà tập tài liệu Mục vụ Gia đình này được gọi là tài liệu tập huấn
và Khoá Mục vụ Gia đình được gọi là Khóa tập huấn về Mục vụ Gia đình.
Nội dung tập Mục vụ Gia
đình này sẽ gồm 13 chương như sau:
Chương 1: Ý nghĩa & Tầm
quan trọng của Mục Vụ Gia Đình.
Chương 2: Các giai đoạn của
Mục Vụ Gia Đình.
Chương 3: Những cơ cấu của
Mục vụ Gia đình.
Chương 4: Những người có
trách nhiệm về Mục Vụ Gia Đình.
Chương 5: Hoạt động Mục vụ
trong những hoàn cảnh đặc thù và cho các cuộc hôn nhân hỗn hợp.
Chương 6: Hoạt động Mục vụ
trong một vài hoàn cảnh trái qui tắc.
Chương 7: Hoạt động Mục vụ
cho những người không có gia đình và cho các gia đình trẻ.
Chương 8: Nội dung Khóa
Giáo lý Hôn nhân.
Chương 9: Cách Tổ chức &
Giảng dạy Khóa Giáo lý Hôn nhân.
Chương 10: Các Sinh hoạt
Mục vụ Gia đình trong giáo xứ.
Chương 11: Mục vụ Tư vấn
về Hôn nhân và Gia đình.
Chương 12: Việc Đào tạo
Nhân viên Mục vụ Gia đình.
Chương 13: Ban hay Văn
phòng Mục vụ Gia đình Giáo phận và hoạt động của Ban hay Văn phòng ấy.
Như vậy Khoá Mục vụ Gia
đình sẽ gồm 13 đề tài và cần một quĩ thời gian khoảng 26 tiết học, không kể
buổi lượng gía đúc kết khóa.
Về mặt cấu trúc, mỗi đề tài
được trình bày theo bố cục đơn giản như sau:
I. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
II. TIẾP CẬN VẤN ĐỀ
III. TÌM HIỂU VẤN ĐỀ
IV. THẢO LUẬN VÀ ỨNG DỤNG.
Trong cấu trúc trên có hai
mục được đặc biệt dành cho các học viên. Đó là mục “TIẾP CẬN VẤN ĐỀ” và “THẢO
LUẬN & ỨNG DỤNG”. Do đó Khóa tập huấn chỉ đạt được mục đích yêu cầu khi có
được sự tham gia tích cực và năng động của các học viên.
Rất mong nỗ lực nhỏ bé này
được các linh mục, tu sĩ và giáo dân đón nhận, để các gia đình được thăng tiến
hơn nhờ có thêm người phục vụ và có thêm Sinh hoạt Mục vụ chất lượng và phong
phú.
Ngày
31.08 & 30.09 năm 2002
Giêrônimô Nguyễn Văn Nội
