LỜI NGỎ
ĐTC Gioan Phaolô II viết trong Tông Huấn KI-TÔ HỮU GIÁO DÂN : “Cũng như việc giáo dục con người liên kết sâu xa với thiên chức làm cha làm mẹ, việc huấn luyện Ki-tô Giáo bắt nguồn và nhận được sức mạnh nơi Thiên Chúa, Người là Cha yêu thương và giáo dục con cái. Vâng, Thiên Chúa là nhà giáo dục trước tiên và cao cả nhất của dân Người…
… Công trình giáo dục của Thiên Chúa được bày tỏ và được hoàn tất với Đức Giê-su, Đấng là Thầy. Công trình đó tác động từ bên trong tâm hồn con người nhờ sự hiện diện năng động của Thánh Thần… Như thế, người giáo dân được huấn luyện nhờ Giáo Hội và trong Giáo Hội, trong sự hiệp thông và cộng tác hỗ tương giữa mọi thành phần của Giáo Hội : linh mục, tu sĩ, giáo dân...
… Công cuộc giáo dục trước hết là công việc của Giáo Hội toàn cầu. Đức Giáo Hoàng giữ vai trò người giáo dục đầu tiên của giáo dân. Là người kế vị thánh Phê-rô, Đức Giáo Hoàng cũng có sứ mệnh ‘củng cố anh em mình trong đức tin’ bằng cách dậy dỗ tất cả mọi tín hữu những yếu tố thiết yếu trong ơn gọi cũng như sứ vụ cúa Ki-tô Giáo và Giáo Hội” (TH / KTHGD V, 60).
Kể từ Công Đồng Vaticanô II, vai trò người giáo dân đã được coi trọng đúng mức, như cách đó 2000 năm Đức Ki-tô đã dậy : “Thầy là cây nho, anh em là cành. Ai ở lại trong Thầy và Thầy ở lại trong người ấy, thì người ấy sinh nhiều hoa trái, vì không có Thầy, anh em chẳng làm gì được. Ai không ở lại trong Thầy, thì bị quăng ra ngoài như cành nho và sẽ bị khô héo. Người ta nhặt lấy, quăng vào lửa cho nó cháy đi” (Ga 15, 5-6). Con người được Thiên Chúa mời gọi, trong tự do, để trưởng thành và sinh hoa trái. Con người không thể không trả lời, không thể không đảm nhận trách nhiệm. Đó là trách vụ của mỗi Ki-tô hữu. Từ đó, việc huấn luyện được đặt ra và nhu cầu huấn luyện cũng như nhu cầu được huấn luyện trở nên mối ưu tư hàng đầu của Giáo Hội.
Nói trách nhiệm giáo dục thuộc thẩm quyền Giáo Hội, cũng tức là nói trách nhiệm giáo dục là của tất cả mọi Kitô hữu, bởi “GDKTG là công trình học và sống làm con người và làm con Chúa. Đây là trách nhiệm của mọi Kitô hữu mọi nơi, mọi thời” (TC 2007 của HĐGMVN, 3). Tuy nhiên trên thực tế, các “nhà giáo” mới là những người được trao phó trách nhiệm giáo dục chuyên nghiệp. Như thế, ngoài cuộc sống mẫu mực của một nhà giáo, họ còn là đại sứ của Đức Giêsu nơi học đường bằng chính đời sống và lương tâm Kitô hữu.
Chính Đức Giêsu Kitô, Đấng là Thầy, khi kêu gọi các môn đệ, Người đã nói : “Các anh hãy theo tôi, tôi sẽ làm cho các anh thành những kẻ lưới người như lưới cá” (Mt 4, 19). Lưới người ? Đức Kitô đã dùng hình ảnh cụ thể “lưới cá” trong cuộc mưu sinh hàng ngày của các môn đệ, để nói về một công việc trừu tượng “rao giảng Tin Mừng”, nhằm giúp các môn đệ hiểu được ý muốn của Người. Các môn đệ đã quá rõ về nghề chài lưới không chỉ cần đến các công cụ (ghe thuyền, chài lưới) cho thật tốt, mà còn cần – rất cần – phải biết chọn đúng thời điểm theo thời vụ ở mỗi địa điểm (vd : sáng thì nên thả lưới chỗ nào, trưa, chiều, tối thì nên thả lưới chỗ nào có nhiều cá ; rồi còn phải tính đến vào mùa nào trong năm, vào thời điểm nào trong tháng ... thì nên thả lưới ở đâu). Ngoài ra, còn cần đến những phương pháp, kỹ năng chài lưới sao cho có hiệu quả tối ưu nữa. Chỉ trong một câu ngắn gọn, Đức Kitô đã làm cho người nghe hiểu và tin vào Người Thầy của mình sẽ giúp mình trở nên một người tinh thông và đủ năng lực thực hiện một hành vi trừu tượng “lưới người như lưới cá”.
Phải chăng đó là mục tiêu của công cuộc giáo dục Kitô giáo ? Muốn giáo dục đối tượng thì phải có những nhà giáo, mà để thực sự có được những nhà giáo chuyên nghiệp đúng với ý nghĩa của nó, cũng lại cần phải có những biện pháp giáo dục mà chúng ta vẫn quen gọi là “sư phạm”. Nói đến “nhà giáo”, cũng tức là nói đến giảng thuyết. Đó chính là mục đích của tập tài liệu nhỏ này. Xin được chia thành 6 bài học :
Bài 1 : GIÁO DỤC KITÔ GIÁO
Bài 2 : NGHỆ THUẬT GIẢNG THUYẾT
Bài 3 : VĂN GIẢNG THUYẾT
Bài 4 : BÀI GIẢNG THUYẾT
Bài 5 : KỸ NĂNG ĐỨNG LỚP
Bài 6 : GIÁO DỤC TOÀN DIỆN
Ý Kiến
