Trái với
những gì sách vở, phim ảnh và các khoá
hội thảo khá phổ biến nói với bạn, bạn
sẽ không bao giờ khám phá được ý nghĩa
đời mình bằng việc mải nhìn vào bên
trong bản thân. Hình như bạn đã cố thử
nhiều lần. Bạn không tự tạo được bản
thân, nên không cách nào bạn có thể
biết mình được tạo dựng cho mục đích
nào! Nếu tôi trao vào tay bạn một phát
minh mà bạn chưa bao giờ thấy, bạn sẽ
không biết mục đích của nó và ngay điều
phát minh, tự nó cũng không nói được
điều đó cho bạn. Chỉ người phát minh
hoặc cuốn sách chỉ dẫn của người ấy mới
cho bạn biết mục đích của phát minh đó.
Lần kia,
bị lạc trong núi, tôi dừng lại để hỏi
đường về trại, người ta bảo tôi, “Ông
không thể đến đó từ đây. Ông phải khởi
hành từ phía bên kia núi!”. Tương tự
như thế, bạn không thể hiểu được mục
đích đời bạn bằng cách mải nhìn vào bản
thân. Bạn phải bắt đầu với Thiên Chúa,
Đấng Tạo Thành bạn. Bạn hiện hữu chỉ vì
Người muốn bạn hiện hữu. Bạn được tạo
dựng bởi Thiên Chúa và cho Thiên Chúa -
và cho đến khi bạn hiểu được điều đó,
cuộc sống sẽ không bao giờ có ý nghĩa.
Chỉ trong Thiên Chúa, chúng ta mới khám
phá ra nguồn gốc, căn tính, ý nghĩa,
mục đích, tầm quan trọng và định mệnh
của chính mình. Mọi nẻo đường khác chỉ
dẫn đến ngõ cụt.
Nhiều
người tìm cách dùng Thiên Chúa cho mưu
cầu riêng của mình, nhưng điều đó đảo
lộn tự nhiên và tất nhiên dẫn đến Quy
vào bản thân sẽ không bao giờ hé mở cho
chúng ta thấy được mục đích đời mình
thất bại. Bạn được tạo dựng cho Thiên
Chúa, không thể ngược lại, và đời sống
của bạn là để Thiên Chúa sử dụng cho
những mục đích của Người, bạn không thể
sử dụng Thiên Chúa cho mục đích riêng
của mình. Thánh Phaolô nói: “Hướng đi
của tính xác thịt là sự chết, còn hướng
đi của Thần Khí là sự sống và bình an”
(Rm 8, 6).
Tôi đã
từng đọc nhiều sách với những phương
cách đề nghị nhằm khám phá mục đích đời
tôi. Tất cả có thể được xếp thành loại
sách “tự học làm người” vì chúng tiếp
cận vấn đề này từ quan điểm cái tôi là
trung tâm.
Sách tự
học làm người, kể cả những sách Kitô
giáo, thường cống hiến những bước có
sẵn giống nhau giúp bạn tìm ra mục đích
đời người như: Hãy quan tâm đến những
ước mơ! Hãy nhận chân các giá trị của
bạn! Hãy đặt ra các mục tiêu! Đâu là sở
trường của bạn? Hãy vươn cao hơn! Hãy
thực hiện điều đó! Hãy có tinh thần kỷ
luật! Hãy tin, bạn sẽ đạt được các mục
tiêu! Bạn còn cần đến những người khác!
Không bao giờ bỏ cuộc!
Dĩ nhiên,
những lời khuyên này thường dẫn đến
những thành công lớn. Thường thì bạn có
thể đạt một mục tiêu nếu đặt tâm trí
vào đó. Nhưng để thành công và thoả mãn
trong việc tìm biết mục đích đời bạn
thì không hoàn toàn như thế. Bạn có thể
đạt được tất cả mục tiêu cá nhân, thành
công rực rỡ theo cách nhìn của người
đời, nhưng bạn vẫn mù tịt về những mục
đích, mà vì chúng, Thiên Chúa đã cất
công tạo dựng bạn. Ngoài những lời
khuyên học làm người, bạn còn cần đến
nhiều điều khác. “Ai muốn cứu mạng sống
mình thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng
sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm được mạng
sống ấy” (Mt 16, 25).
Đây không
phải là cuốn sách học làm người, cũng
không phải là cuốn sách giúp bạn chọn
đúng nghề nghiệp, hoàn thành những ước
mơ hay hoạch định đời mình. Nó cũng
không giúp nhồi nhét bao hoạt động khác
vào một thời biểu vốn đã quá tải nơi
bạn. Thực ra, nó giúp bạn làm ít lại
bằng cách tập trung vào những gì thiết
yếu nhất. Cuốn sách này đề cập việc bạn
phải trở nên điều mà Thiên Chúa đang
chờ đợi khi Người tạo dựng bạn.
Vậy thì
làm thế nào bạn có thể khám phá mục
đích mà vì nó bạn được tạo thành? Bạn
chỉ có hai lựa chọn. Lựa chọn đầu tiên
là suy đoán, phần lớn nhiều người đã
chọn cách này. Họ phỏng đoán, họ suy
luận, họ lý thuyết hoá. Khi người ta
nói “Tôi luôn luôn nghĩ cuộc sống là…”
nghĩa là “đây là điều tôi phỏng đoán
đúng nhất”.
Qua hàng
ngàn năm, bao triết gia sáng giá đã
tranh luận và phỏng đoán về ý nghĩa
cuộc đời. Triết lý là một môn quan
trọng và có nhiều ứng dụng, nhưng khi
phải xác định ý nghĩa cuộc đời, thì
ngay những triết gia thông thái nhất
cũng chỉ suy đoán.
Tiến sĩ
Hugh Moorhead, một Giáo sư triết học
tại Đại học Northeastern Illinois, đã
từng viết thư cho 250 triết gia, khoa
học gia, văn sĩ và những nhà thông thái
trên thế giới để hỏi họ “đâu là ý nghĩa
cuộc đời?”. Rồi ông phát hành các câu
trả lời của họ trong một cuốn sách. Một
vài vị đưa ra những phỏng đoán hay nhất
của mình, một số khác thừa nhận rằng họ
chỉ mới nghĩ đến nó và số khác thành
thật hơn khi nói rằng họ không có khả
năng trả lời. Thực tế, một số nhà thông
thái nổi tiếng đã yêu cầu chính Giáo sư
Moorhead cho biết, vậy thì Bạn được tạo
dựng bởi Thiên Chúa và cho Thiên Chúa
- và cho
đến khi bạn hiểu được điều đó, cuộc
sống sẽ không bao giờ có ý nghĩa. liệu
Giáo sư có câu trả lời cho câu hỏi đó
chưa!
May thay,
để biết ý nghĩa cuộc đời, còn có một
chọn lựa khác thay cho việc suy đoán.
Đó chính
là kho tàng mặc khải. Chúng ta hãy tìm
đến với những gì Thiên Chúa đã mặc khải
trong chính Lời của Người. Phương cách
dễ dàng nhất để khám phá mục đích của
một phát minh là hỏi chính người đã
phát minh nó. Việc khám phá mục đích
đời bạn cũng vậy: Hãy hỏi Thiên Chúa.
Thiên
Chúa không để chúng ta dò dẫm và phỏng
đoán mơ hồ trong tăm tối. Rõ ràng,
Người đã mặc khải năm mục đích cuộc đời
chúng ta ngang qua Kinh Thánh. Đó là
cuốn Cẩm Nang Của Chủ Nhân cắt nghĩa
tại sao chúng ta sống, phải sống làm
sao, điều gì phải tránh, điều gì được
ngưỡng vọng trong tương lai. Cẩm nang
này cắt nghĩa tất cả những gì mà sách
học làm người hay sách triết lý không
giải thích được. Thánh Phaolô nói:
“Chúng tôi giảng dạy lẽ khôn ngoan
nhiệm mầu của Thiên Chúa đã được giữ bí
mật, lẽ khôn ngoan mà Thiên Chúa đã
tiền định từ trước muôn đời, cho chúng
ta được vinh hiển. Nhưng như đã chép:
‘Điều mắt chẳng hề thấy, tai chẳng hề
nghe, lòng người không hề nghĩ tới, đó
lại là điều Thiên Chúa đã dọn sẵn cho
những ai yêu mến Người’” (1Cr 2, 7.9).
Thiên
Chúa không chỉ là khởi điểm nhưng Người
còn là cội nguồn của cuộc đời bạn. Để
khám phá mục đích đời mình, bạn phải
nại đến Lời của Thiên Chúa chứ không
nại đến khôn ngoan của người đời. Bạn
phải xây dựng đời mình trên những chân
lý vĩnh cửu chứ không phải trên những
triết lý phổ cập, trên những động lực
thành công hay trên những mẩu chuyện
diệu cảm. “Thiên Chúa là Đấng làm nên
mọi sự theo quyết định và ý muốn của
Người, đã tiền định cho chúng tôi đây
làm cơ nghiệp riêng theo kế hoạch của
Người” (Ep 1, 11). Câu Kinh Thánh này
cho chúng ta ba nhận thức về mục đích
cuộc đời:
1. Bạn sẽ
khám phá ra căn tính và mục đích đời
mình ngang qua mối tương giao với Đức
Giêsu Kitô. Nếu bạn chưa có, tôi sẽ
hướng dẫn bạn cách bắt đầu để có được
mối tương giao đó.
2. Thiên
Chúa đã nghĩ đến bạn từ lâu, trước khi
bạn nghĩ đến Người. Mục đích Người dành
cho đời bạn đã có trước khi bạn được
hoài thai. Người hoạch định điều đó
trước khi bạn hiện hữu mà không cần hỏi
bạn. Bạn có thể chọn cho mình một nghề
nghiệp, một người bạn đời, những sở
thích, và bao nhiêu chuyện khác, nhưng
bạn không thể lựa chọn mục đích đời
mình.
3. Mục
đích đời bạn phù hợp với mục đích của
cả vũ trụ lớn lao mà Thiên Chúa đã
hoạch định cho đời đời. Đó là những gì
mà cuốn sách này sẽ nói đến. Andrei
Bitov, một tiểu thuyết gia người Nga,
lớn lên trong môi trường những người
không biết Thiên Chúa. Nhưng Thiên Chúa
đã cho ông gặp được Người vào một ngày
buồn thảm. Ông nhớ lại: “Năm hai mươi
bảy tuổi, khi đang ngồi trên tàu điện
ngầm thành phố Leningrad (nay là St.
Petersburg), tôi đã trải qua một cơn
tuyệt vọng khôn cùng đến nỗi dường như
cuộc đời tôi đã thình lình chấm dứt,
tương lai thì trống rỗng chứ đừng nói
tới ý nghĩa. Bỗng nhiên, sau tất cả
những xúc cảm đó, một ý tưởng xuất
hiện: “Không có Thiên Chúa, đời thật vô
nghĩa”. Lặp đi lặp lại câu nói ấy trong
kinh ngạc, tôi hình dung ý tưởng đó
như chiếc thang cuốn của nhà ga mà tôi
đã nhảy lên để ra khỏi tàu điện và bước
đi trong ánh sáng của Thiên Chúa”.2 Có
thể bạn đã từng cảm thấy tăm tối về mục
đích của bạn trong cuộc đời. Chúc mừng
bạn, bạn sắp bước ra với ánh sáng!
NGÀY THỨ
NHẤT
NGHĨ VỀ
MỤC ĐÍCH ĐỜI TÔI
Một điểm
để suy tư: Mục đích cuộc đời không quy
về bạn.
Một câu
Kinh Thánh để nhớ: “Trong Người, muôn
vật được tạo thành, trên trời cùng dưới
đất, hữu hình và vô hình… Tất cả đều do
Thiên Chúa tạo dựng nhờ Người và cho
Người” (Cl 1, 16).
Một câu
hỏi để nghiền ngẫm: Dẫu mọi thứ quảng
cáo đang vây quanh, làm sao tôi có thể
tự nhủ, sống thực sự là sống cho Chúa
chứ không phải sống cho tôi?