CHÚA THÁNH LINH
ĐẤNG BAN SỰ SỐNG và TÌNH YÊU
Giáo Lý dựa trên Kinh Tin Kính do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II giảng dạy.
Đây là sách về giảng dạy đầy đủ nhất về Chúa Thánh Thần mà mọi tủ sách gia đình cần có.
G.S. Nguyễn Đức Tuyên và Ngưỡng Nhân Lưu Ấu Nhi chuyển dịch
|Trở về Mục lục| |Mua sách|
Vương Quốc Chúa Kitô trong Lịch Sử Nhân Loại
Như chúng ta thấy trong tiến trình khai triển những suy niệm về Thánh Linh học, Chúa Thánh Linh tự khải quyền năng cứu độ của Ngài trong ngày Lễ Hiện Xuống. Chúa Thánh Linh được mạc khải là “Đấng An Ủi khác” (tc. Jn 14:16), Đấng “từ Chúa Cha mà ra” (Jn 15:26), “Đấng (mà) Chúa Cha phái đến nhân danh Chúa Con” (tc. Jn 14:26). Chúa Thánh Linh được mạc khải như một “Ngôi Vị” khác hẳn với Chúa Cha và Chúa Con, đồng thời cùng một bản tính với Chúa Cha và Chúa Con. Chúa Con đã mạc khải Chúa Thánh Linh, tuy nhiên Ngài vẫn vô hình. Chúa Thánh Linh được mạc khải bằng uy quyền và hành động theo thiên chức của Ngài, khác biệt với uy quyền và hành động của Chúa Con, nhưng đồng thời vẫn kết hiệp mật thiết với Chúa Con. Trước ngày chịu khổ hình, Chúa Kitô nói về Chúa Thánh Linh: “Ngài sẽ tôn vinh Thầy vì Ngài sẽ lấy những gì của Thầy và nói cho anh em biết” (Jn 16:14). “Ngài sẽ không tự mình mà nói, nhưng Ngài sẽ nói những gì Ngài nghe, và sẽ nói cho anh em biết trước những việc sẽ xảy ra” (Jn 16:13).
Đấng Cố Vấn An Ủi không thay thế Chúa Kitô. Ngài nối gót Chúa Kitô vì cuộc hy sinh cứu độ của Chúa. Chúa Thánh Linh đến ngõ hầu để Chúa Kitô, Đấng Cứu Độ và Thiên Chúa, có thể hiện diện và hành động trong Giáo Hội.
Cha đã viết trong Tông Huấn Dominum et Vivifi-cantem,: “Như thế giữa Chúa Thánh Linh và Chúa Kitô, trong nhiệm cuộc cứu độ, có mối liên kết mật thiết mà từ đó Thánh Linh hoạt động trong lịch sử nhân loại với tư cách ‘Đấng An Ủi khác,’ luôn bảo đảm việc loan truyền và phổ biến Tin Mừng mà Chúa Giêsu Nazareth đã mạc khải. Như vậy trong Chúa Thánh Linh-Đấng Phù Trợ, mà trong mầu nhiệm và hành động của Giáo Hội, luôn luôn nối tiếp vai trò lịch sử trên trần gian của Chúa Cứu Thế và công việc cứu chuộc của Ngài và vinh quang của Chúa Kitô tỏa sáng được minh chứng bằng những lời sau đây: ‘Ngài (Thánh Linh chân lý) sẽ tôn vinh Thầy, vì Ngài sẽ lấy những gì của Thầy mà nói cho anh em biết’”(số 7).
Chân lý bao gồm trong lời Chúa Giêsu hứa ở trên trở nên rõ ràng vào ngày Lễ Hiện Xuống. Chúa Thánh Linh “mạc khải” trọn vẹn mầu nhiệm, sứ mệnh thiên sai và cứu thế của Chúa Kitô. Giáo Hội tiên khởi biết sự kiện này, như trong lời rao giảng đầu tiên của Thánh Phêrô và nhiều giai đoạn về sau được ghi trong Công Vụ Tông Đồ.
Sự việc có ý nghĩa quan trọng là vào ngày Lễ Hiện Xuống khi trả lời câu hỏi “Chúng tôi phải làm gì?” Thánh Phêrô hô hào những người đó: “Hết thảy mọi người hãy ăn năn thống hối và chịu Phép Rửa nhân danh Chúa Giêsu Kitô” (Cv 2:38). Khi phái các tông đồ đi khắp thế giới, Chúa Giêsu truyền cho các ông làm Phép Rửa “nhân danh Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Linh” (Mt 28:19). Thánh Phêrô nhắc lại nguyên văn lời Thầy và đã có “khoảng ba ngàn người” (Cv 2:41) lãnh Phép Rửa “nhân danh Chúa Giêsu Kitô” (Cv 2:38). Cụm từ “nhân danh Chúa Giêsu Kitô” là chìa khóa đức tin đi vào toàn thể mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi và nhờ đó người tín hữu trở nên báu vật của Chúa Kitô, là những cá nhân đã tận hiến cho Ngài. Theo ý nghĩa này, Công Vụ Tông Đồ nói về kêu cầu danh Chúa Giêsu để được cứu độ (tc. 2:21; 3:16; 4:10-12; 8:16; 10:48; 19:5; 22:16). Trong các thư của Thánh Phaolô, ngài luôn luôn xác quyết cũng đòi hỏi “tin vào danh Chúa Kitô” để được cứu độ (tc. Rom 6:2; 1 Cor 6:11; Gal 3:27; Giacôbê 2:7). Lúc Tiệc Ly Chúa Giêsu hứa ban hồng ân của Chúa Ba Ngôi khi Ngài nói với các tông đồ: “Thánh Linh chân lý ... sẽ tôn vinh Thầy, vì Ngài sẽ lấy những gì của Thầy mà nói cho anh em biết. Mọi sự của Chúa Cha là của Thầy; vì thế Thầy nói Ngài lấy những gì của Thầy mà nói cho anh em biết” (Jn 16:13-15). Hồng ân này của Chúa Ba Ngôi trở thành hiện thực nhờ Phép Rửa “trong Chúa Thánh Linh,” được ban “nhân danh Chúa Kitô.”
Trong tất cả mọi việc các tông đồ đã làm sau Lễ Hiện Xuống đều nhờ tác động của Chúa Thánh Linh, các ngài viện dẫn Chúa Kitô là nguyên do, là nguyên lý và uy lực hành động. Bởi thế, khi chữa người què “gần cổng đền thờ gọi là Cửa Đẹp” (Cv 3:2), Thánh Phêrô nói với người đó: “Tôi không có bạc vàng gì cả, nhưng có thứ gì thì tôi tặng anh thứ đó; nhân danh Chúa Giêsu Kitô Nazareth, anh hãy bước đi!” (Cv 3:6). Phép lạ này lôi kéo nhiều người đến cổng Salomon, và cũng như vào ngày Lễ Hiện Xuống, Thánh Phêrô nói với họ về Chúa Kitô chịu đóng đinh thập giá “mà Thiên Chúa đã làm cho Ngài từ trong kẻ chết sống lại, và chúng tôi làm chứng điều này” (Cv 3:15). Chính lòng tin vào Chúa Kitô đã chữa người què đó: “Đức tin vào danh Ngài đã làm cho người mà anh em nhìn thấy và quen biết được lành mạnh; và đức tin mà qua đó Chúa Giêsu đã ban cho người này sức mạnh toàn hảo trước sự chứng kiến của anh em” (Cv 3:16).
Khi các tông đồ bị gọi tới trước Thượng Hội Đồng Do Thái (Sanhedrin) lần đầu tiên, “Ông Phêrô, được tràn đầy Chúa Thánh Linh” (Cv 4:8) đã lại làm chứng về Chúa Kitô chịu đóng đinh thập giá và phục sinh trước mặt “các nhà lãnh đạo và kỳ lão”. Ngài kết luận phần trả lời công nghị như sau: “Ngoài Ngài (Chúa Giêsu Kitô) ra, không người nào khác đem lại ơn cứu độ, vì dưới gầm trời này, không có một danh nào khác đã được ban cho nhân loại, để nhờ đó nhân loại được cứu độ” (Cv 4:12). Tác giả Sách Công Vụ viết rằng khi các tông đồ được thả ra, “các ngài đến với bạn hữu của các ngài” và cùng với họ chúc tụng Chúa (Cv 4:23-24). Kế đến xảy ra như thể Lễ Hiện Xuống thứ hai: “Khi các ngài cầu nguyện, nơi các ngài đang tụ họp rúng động và mọi người được tràn đầy Chúa Thánh Linh và hiên ngang nói lời Thiên Chúa” (Cv 4:31). Về sau, trong cộng đồng Kitô hữu tiên khởi và trước mặt dân chúng “nhờ quyền năng vĩ đại của Thiên Chúa, các tông đồ hiên ngang làm chứng Chúa Giêsu đã sống lại, và Thiên Chúa ban cho tất cả mọi người dồi dào ân sủng” (Cv 4:33).
Phó tế Stephen là điển hình, ngài đặc biệt hiên ngang làm chứng về Chúa Kitô. Ngài là vị tử đạo đầu tiên: “Ông Stephen, tràn đầy Chúa Thánh Linh, ngước mắt đăm đăm nhìn lên trời và thấy vinh quang Thiên Chúa, và Chúa Giêsu đứng bên hữu Thiên Chúa, ông nói, ‘Nhìn này, tôi thấy các tầng trời mở ra, và Con Người đứng bên hữu Thiên Chúa.’ Nhưng chúng lớn tiếng la lên, bị tai để khỏi nghe, và nhào vào bắt ông (Stephen)” (Cv 7:55-59).
Từ những tường thuật trong Công Vụ Tông Đồ, rõ ràng là các tông đồ giảng dạy dưới ảnh hưởng Chúa Thánh Linh có y cứ điểm và yếu tố then chốt trong Chúa Kitô. Chúa Thánh Linh ban cho các tông đồ và môn đệ khả năng thấu triệt chân lý Phúc Âm Chúa Kitô đã rao giảng, và đặc biệt là Mầu Nhiệm Vượt Qua của Ngài. Chúa Thánh Linh làm bùng cháy trong các ngài lòng yêu mến Chúa Kitô tới mức có thể hy sinh mạng sống. Từ khởi đầu, Chúa Thánh Linh bảo đảm Giáo Hội là vương quốc được Chúa Kitô thiết lập. Nhờ hoạt động của Chúa Thánh Linh với sự cộng tác của các tông đồ và những người kế vị các ngài cùng toàn thể Giáo Hội, vương quốc này sẽ phát triển theo dòng lịch sử cho tới tận thế. Không thấy một dấu vết trong các sách Phúc Âm, Công Vụ Tông Đồ hoặc trong những thư của các thánh tông đồ về một điểm nào thuộc Thánh Linh học nói Vương Quốc Chúa Cha (Cựu Ước) và Vương Quốc của Chúa Kitô (Tân Ước) sẽ phải được thay thế bởi Vương Quốc của Chúa Thánh Linh, như những lời khẳng định của “nhóm người thông linh” (spirituals). Những người này vượt trên mọi lề luật, ngay cả luật Phúc Âm do Chúa Giêsu rao giảng. Thánh Thomas Aquinas viết, “luật cũ không phải chỉ của Chúa Cha, nhưng cũng của Chúa Con, vì luật cũ tiên báo (prefigures) Chúa Kitô. ...” Cũng vậy, luật mới không phải chỉ thuộc về Chúa Kitô, nhưng cũng thuộc về Chúa Thánh Linh, như lời thánh Phaolô nói: “Luật của thần khí sự sống trong Chúa Giêsu Kitô ...” (Rom 8:2). Vì thế chúng ta sẽ không trông đợi luật nào khác có thể là Luật của Chúa Thánh Linh” (Summa Theol. .. I,II q.106, a. 4, ad 3).
Chúng ta cần phải kiểm soát lại luận cứ của một số người trong thời Trung Cổ, ảnh hưởng bởi những suy đoán huyền bí của tu sĩ Joachim de Fiore Calabrian (d. 1202), mộng mơ và tiên đoán việc xuất hiện “vương quốc thứ ba” để canh tân hoàn vũ chuẩn bị cho ngày thế mạt, mà Chúa Giêsu đã báo trước (tc. Mt 14:4). Nhưng Thánh Thomas Aquinas ghi chú thêm “từ khởi đầu việc rao giảng Phúc Âm Chúa Giêsu đã nói “Nước trời đã đến rồi’ (Mt 4:17). Vì thế thật là ngớ ngẩn khi nói Phúc Âm Chúa Kitô không phải là Phúc Âm nước trời” (Summa Theol., I, II, q.106, a. 4, ad 4). Đây là một trong một vài trường hợp rất hiếm, Thánh Tiến Sĩ đã dùng lời lẽ cứng rắn phê bình một ý kiến sai lầm, vì vào thế kỷ mười ba, cuộc tranh luận do những lời nói điên loạn của “nhóm thông linh” xảy ra nhan nhản. Những người đó bóp méo thuyết của tu sĩ Joachim. Thánh Thomas nhìn thấy mối nguy hiểm của những tuyên cáo độc lập và canh tân xây dựng trên sự suy đoán về đặc sủng. Những điều đó phương hại tới nguyên nhân tối thượng Phúc Âm và nước Thiên Chúa đích thực. Vì thế Thánh Thomas lại bàn đến sự cần thiết của “việc rao giảng Phúc Âm kết quả mỹ mãn khắp thế giới, tức là việc thiết lập Giáo Hội khắp mọi dân tộc. Và theo ý nghĩa này ... Phúc Âm chưa được rao giảng khắp thế giới; tận thế sẽ chỉ đến sau khi việc rao giảng này hoàn tất” (Summa Theol. I, II, q, 106, a. 4. ad 4).
Sự kiện dẫn thượng đã từng là hệ thống tư tưởng của Giáo Hội từ thời sơ khai, dựa trên căn bản lời giảng dạy của Thánh Phêrô và các tông đồ. Ở đó người ta không tìm thấy dẫu chỉ bóng mờ của việc nhị phân (dichotomy) giữa Chúa Kitô và Chúa Thánh Linh. Trái lại, lời giảng dạy của các ngài minh xác những lời Chúa Giêsu đã nói trong Tiệc Ly về Đấng Phù Trợ: “Ngài không tự quyền mình mà nói, nhưng Ngài nói điều Ngài nghe, và Ngài nói cho anh em biết những việc sẽ (phải) xảy ra. Ngài sẽ vinh danh Thầy, vì Ngài (sẽ) lấy những gì của Thầy mà nói cho anh em biết” (Jn 16:13-14).
Chúng ta phải vui mừng về số lượng và mức độ tận hiến do ngành thần học của anh em Đông Phương đối với công cuộc nghiên cứu về sự liên hệ giữa Chúa Kitô và Chúa Thánh Linh. Mối liên hệ này diễn tả cách thâm sâu nhất trong Thần Khí-Chúa Kitô nhờ việc Chúa Kitô phục sinh và Lễ Hiện Xuống, phù hợp với những lời Thánh Phaolô: “Adam cuối cùng đã trở nên Thần Khí ban sự sống” (1 Cor 15:45).
Sự kiện liên hệ dẫn thượng là cánh đồng rộng mở cho việc nghiên cứu và chiêm niệm mầu nhiệm về Chúa Kitô và cũng về Thiên Chúa Ba Ngôi. Tông Huấn Dominum et Vivificantem nói: Sứ mệnh này liên kết mật thiết với sứ mệnh của Chúa Kitô, “Các tông đồ rao giảng và làm chứng việc Thiên Chúa tối cao tự khải trọn vẹn, hoàn tất trong Chúa Kitô, và tiếp tục hiển lộ trong Giáo Hội qua sứ mệnh của Đấng An Ủi vô hình, Thánh Linh chân lý. Sứ mệnh của Đấng An Ủi vô hình nối kết mật thiết với và rút lấy từ sứ mệnh của Chúa Kitô, củng cố và bao bọc toàn vẹn trong lịch sử những hiệu quả cứu độ của Ngài như thế nào, được mô tả bằng động từ ‘lấy’: ‘Ngài sẽ lấy những gì của Thầy mà loan báo cho anh em.’ Như để giải thích cụm từ ‘Ngài sẽ lấy’ bằng việc minh giải nguồn hiệp nhất Thần Linh và Ba Ngôi, Chúa Giêsu nói thêm: ‘Mọi sự của Chúa Cha là của Thầy; vì thế Thầy nói Ngài sẽ lấy những gì của Thầy mà nói cho anh em biết.’ Do chính sự kiện lấy những gì là ‘của Thầy’ Ngài sẽ rút lấy ‘những gì là của Chúa Cha’” (số 7).
Chúng ta phải cùng nhau thẳng thắn nhìn nhận: mầu nhiệm về sự hiện diện của Chúa Ba Ngôi giữa nhân loại qua vương quốc Chúa Kitô và Chúa Thánh Linh là chân lý tuyệt mỹ và hân hoan nhất mà Giáo Hội có thể tặng cho thế giới.
Buổi gặp chung ngày 22 tháng Mười Một, 1989
Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II
www.thanhlinh.net
