CHÚA THÁNH LINH
ĐẤNG BAN SỰ SỐNG và TÌNH YÊU
Giáo Lý dựa trên Kinh Tin Kính do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II giảng dạy.
Đây là sách về giảng dạy đầy đủ nhất về Chúa Thánh Thần mà mọi tủ sách gia đình cần có.
G.S. Nguyễn Đức Tuyên và Ngưỡng Nhân Lưu Ấu Nhi chuyển dịch
|Trở về Mục lục| |Mua sách|
“Thánh Linh Nâng Đỡ Tôi
...”
Nhắc lại bài giáo lý vừa qua và từ các
dữ liệu Phúc Âm đã trưng dẫn, chúng ta
có thể thấy khía cạnh tiên tri về hành
động mà Thánh Linh (Thần Khí) Thiên Chúa
tác động trên các nhà lãnh đạo, các vị
quân vương và Đấng Thiên Sai. Khía cạnh
này cũng đòi hỏi chúng ta suy niệm thêm
nữa, bởi vì lời tiên tri cùng trôi theo
dòng lịch sử dân Israel, mà điển hình
cho sự kiện trên là vị ngôn sứ tuyệt vời
Moses, mà “Chúa đã trực diện đối thoại
với ông” (Đnl 34:10). Trải qua bao thế
kỷ, dân Israel ngày càng quen với quan
niệm song hành: “giáo luật (lề luật) và
các ngôn sứ,” là một tổng hợp tiêu biểu
tài sản tinh thần mà Thiên Chúa ký thác
cho dân Ngài. Chính qua Thánh Linh mà
Thiên Chúa đã nói và hoạt động trong các
tổ phụ, từ thế hệ này đến thế hệ kia
chuẩn bị cho một ngày mới.
Như chúng ta đã thấy rõ hiện tượng
tiên tri trong lịch sử nối kết với ngôn
từ. Ngôn sứ là người nhân danh Thiên
Chúa mà phát ngôn và truyền đạt cho
người nghe và người đọc lời các ngài
điều Thiên Chúa muốn cho họ biết liên
quan đến hiện tại và tương lai. Thánh
linh Thiên Chúa làm sinh động và ban sự
sống cho ngôn từ. Thánh Linh Thiên Chúa
ban cho ngôn sứ và lời tiên tri ơn khích
cảm phi phàm, nhờ đó ngôn sứ trở nên
linh hoạt và đôi khi nồng nàn thiết tha,
đôi khi chồng chất đau khổ, nhưng luôn
luôn đầy nghị lực.
Phúc Âm thường mô tả những giai đoạn
tiêu biểu rõ ràng khi Thánh Linh Thiên
Chúa ngự trên người nào đó, và người đó
lập tức ứng khẩu lời tiên tri. Đây là
trường hợp ông Balaam: “Thần Linh Thiên
Chúa ngự xuống trên ông ta” (Ds 24:2).
Khi đó “ông ta cất cao giọng nói: ‘Sấm
của người nghe điều Thiên Chúa phán, và
biết điều Đấng Tối Cao muốn, lời của
người thấy thị kiến của Đấng Toàn Năng,
được làm cho xuất thần và cặp mắt vén
khỏi màng che ...’” (Ds 24:3-4). Đây là
lời tiên tri nổi tiếng, mặc dầu liên
quan trực tiếp tới ông Saul (tc. 1 Sam
15:8) và David (tc. 1 Sam 30:1 ff.)
trong cuộc chiến chống lại người
Amalekites, nhưng cũng nói tới Đấng
Thiên Sai: “Tôi thấy Ngài, mặc dầu không
phải bây giờ; tôi thấy Ngài, tuy không
gần bên; một ngôi sao sẽ mọc lên từ nhà
Jacob, một cây gậy mục tử sẽ mọc lên từ
nhà Israel ...” (Ds 24:1-7).
Một khía cạnh khác thuộc thần khí
tiên tri phục vụ lời nói là làm cho lời
tiên tri được truyền thông và hầu như
phân chia theo nhu cầu của người nghe.
Điều này xảy ra trong trường hợp ông
Moses lo lắng về số dân Israel ông phải
hướng dẫn và quản trị vào thời đó là
“600.000 đàn ông” (Ds 11:12). Chúa
truyền cho ông chọn và tập họp “bảy mươi
trưởng lão trong dân Israel, nhìn nhận
họ là kỳ mục trong dân và quyền hạn của
họ” (Ds 11:16). Sau khi việc đó hoàn
thành, Chúa “lấy một phần thần khí ở ông
Moses mà ban cho bảy mươi kỳ mục đó; và
khi thần khí ngự xuống trên họ, họ nói
tiên tri ...” (Ds 11:25).
Khi ông Elisah nối tiếp tác vụ của
ông Elijah, ông Elisah đã ước muốn được
ban cho không kém “hai phần ba thần khí”
của đại tiên tri Elijah, gấp đôi phần
sản nghiệp dành cho người con trưởng
(tc. Đnl 21:17). Ông Elisha xin điều này
là để ông được nhìn nhận là thừa kế thần
khí chính thức trong số các ngôn sứ và
“con trai các ngôn sứ” quy tụ thành
phường hội (tc. 2 Vua 2:3). Nhưng thần
khí không di truyền như gia nghiệp trần
thế từ ngôn sứ này tới ngôn sứ kia; mà
chính Thiên Chúa là Đấng ban thần khí.
Tuy nhiên, đã có việc thần khí chuyển từ
ngôn sứ này sang ngôn sứ kia, và “những
con trai của các ngôn sứ” đã nhìn nhận
điều đó: “Thần khí nơi ông Elijah đã ngự
trên ông Elisha” (2 Vua 2:15; tc. 6:17).
Trong các bang chúng của Israel,
không thiếu gì ngôn sứ giả, những người
đó họp thành những nhóm đánh đồng thiếp
(đồng bóng) đem âm nhạc và vũ điệu thay
vào thần khí phát xuất từ Thiên Chúa.
Những ngôn sứ giả đó thuộc tôn giáo
Baal. Ông Elijah đã phát động trận chiến
quyết định chống lại các ngôn sứ đó (1
Vua 18:25-29), và đạt được địa vị cao cả
của ông. Về phần ông Elisha, ông tiếp
xúc nhiều hơn với một số người có vẻ
tỉnh ngộ thuộc nhóm Baal (tc. 2 Vua
2:3).
Theo truyền thống nguyên thủy trong Sách
Thánh, quan niệm đích thực về ngôn sứ
được bảo vệ và khẳng định là người nói
lời Thiên Chúa, được Thiên Chúa chỉ
định, ngang hàng và theo hệ thống dọc từ
ông Moses (tc. Đnl 18:15f). Thiên Chúa
hứa với ông Moses: “Ta sẽ lập cho chúng
một ngôn sứ giống như ngươi giữa anh em
của chúng và Ta sẽ đặt lời Ta trong
miệng nó. Nó sẽ nói điều Ta truyền” (Đnl
18:18). Kèm theo lời hứa này là sự cảnh
cáo nhằm loại bỏ những lạm dụng lời tiên
tri: “Nếu ngôn sứ nào cả gan nhân danh
Ta mà nói lời Ta đã không truyền cho nó
nói, hoặc nhân danh những thần khác mà
nói, thì ngôn sứ đó phải chết. Nếu các
ngươi tự hỏi, ‘Làm cách nào chúng tôi
biết được lời nào là lời Thiên Chúa đã
không phán? Nếu điều ngôn sứ nhân danh
Thiên Chúa mà nói nhưng không ứng
nghiệm, không xảy ra, thì không phải là
lời Thiên Chúa đã phán; ngôn sứ đó đã
nói càn’” (Đnl 18:20-21).
Một khía cạnh khác của tiêu chuẩn
trên đây để xét xử là lòng trung tín với
giáo thuyết về Thiên Chúa được ban cho
dân Israel qua việc chống lại sự quyến
rũ của việc thờ ngẫu thần (tc. Đnl 13:2
f.). Điều này giải thích sự quyết liệt
chống đối các ngôn sứ giả (tc. 1 Vua
22:6 ff.; 2 Vua 3:1; Jer 2:26; 5:13;
23:9-40; Mi 3:11; Zech 13:2). Bổn phận
ngôn sứ, với tư cách người của lời Thiên
Chúa, là phải chống lại “thần khí sự dối
trá” nơi môi miệng các ngôn sứ giả (tc.
1 Vua 22:23), ngõ hầu bảo vệ dân chúng
khỏi bị ảnh hưởng của họ. Nhiệm vụ đó
nhận được từ Thiên Chúa, như ngôn sứ
Ezekiel nói: “Vì thế lời Thiên Chúa đến
với tôi: ‘hỡi con người, hãy nói tiên
tri chống lại các ngôn sứ Israel, hãy
nói tiên tri đi! Hãy nói với những người
nói tiên tri theo ý riêng của chúng: Hãy
nghe lời Chúa: Khốn thay những ngôn sứ
điên khùng, những kẻ theo thần khí riêng
của mình và không được thị kiến’” (Ez
13:2-3).
Vì là người nói lời Thiên Chúa, ngôn
sứ cũng phải là “một người thần khí,”
như tiên tri Hosea đã có lần nói về mình
(9:7). Nếu ngôn sứ phải nói nhân danh
Thiên Chúa thì ngôn sứ phải có Thần Linh
Thiên Chúa, mà không phải là thần khí
của riêng mình.
Hơn hết, ý niệm trên đây được ngôn sứ
Ezekiel khai triển, ông được ban cho ơn
nhận thức ý nghĩa sâu xa của lời tiên
tri. Để nói nhân danh Thiên Chúa cần
phải có Thánh Linh Thiên Chúa hiện diện
nơi vị ngôn sứ. Sự hiện diện này được
biểu lộ trong cuộc tiếp xúc mà ngôn sứ
Ezekiel gọi là “thị kiến.” Trong những
người được ban ơn đó, hoạt động của
Thánh Linh Thiên Chúa bảo đảm sự thật về
những lời loan báo. Sự kiện trên đây cho
chúng ta thấy một chỉ dẫn mới về mối
liên hệ giữa lời Thiên Chúa và thần khí,
mối liên hệ theo ngữ học và có tính cách
khái niệm dọn đường cho sự liên kết giữa
Ngôi Lời và Chúa Thánh Linh trong Tân
Ước.
Ngôn sứ Ezekiel ý thức việc chính ông
được Thánh Linh hướng dẫn, ông viết:
“Thánh Linh (Thần Khí) ngự vào trong
tôi, Thánh Linh làm cho tôi đứng dậy và
tôi nghe tiếng Ngài nói với tôi” (Ez
2:2). Như thế có thể nói Thánh Linh ngự
vào trong con người ngôn sứ. Thánh Linh
làm cho ông Ezekiel đứng dậy: vì thế làm
cho ông trở nên một nhân chứng lời Thiên
Chúa. Thánh Linh nâng ông Ezekiel lên và
đẩy ông hoạt động: “Thánh Linh nâng tôi
lên ... và đưa tôi đi” (Ez 3:12-14). Như
thế năng động tính của Thánh Linh tự
hiển lộ (tc. Ez 8:3; 11:1,5,24: 43:5).
Hơn nữa, ngôn sứ Ezekiel minh xác rằng
ông nói về “Thánh Linh của Thiên Chúa”
(11:5).
Thánh Linh đã ảnh hưởng mãnh liệt
đến hành động và lời nói của các ngôn sứ
Haggai và Zechariah trong việc các ngài
tích cực thúc đẩy dân Israel làm việc để
tái thiết Đền Thờ Jerusalem sau khi từ
chốn lưu đày trở về. Kết quả lời tiên
tri thứ nhất của ông Haggai là “Chúa
đánh động tinh thần người cai quản xứ
Juda, ông Zerubbabel ... và tinh thần
thượng tế Joshua ... và tinh thần tất cả
mọi người khác còn lại, để họ bắt tay
tái thiết nhà Chúa các thiên thần” (Hg
1:14). Trong lời tiên tri thứ hai, ngôn
sứ Haggai lần nữa can thiệp và hứa sự
giúp đỡ mạnh mẽ của Thánh Linh Thiên
Chúa: “Can đảm lên hỡi Zerubbabel ...
Can đảm lên, hỡi Joshua ... Can đảm lên,
hỡi toàn dân trong nước, Chúa phán ...
thần khí của Ta sẽ ở với các ngươi, đừng
sợ” (Hg 2:4-5). Ngôn sứ Ezekiel cũng
loan báo tương tự: “Đây là lời Chúa nói
với Zerubbabel: Chúa các đạo binh phán:
‘không phải bằng bất cứ quân đội nào,
cũng chẳng với sức mạnh nào, mà bằng
thần khí của Ta’” (Zech 4:6).
Chẳng bao trước ngày Chúa Giêsu giáng
trần, không còn thấy bóng dáng một ngôn
sứ nào nữa trong dân Israel và cũng
không ai biết tình trạng đó kéo dài bao
lâu (tc. Tv 74:9; 1 Macc 9:27). Dẫu vậy
một trong các ngôn sứ cuối cùng là ông
Joel đã loan báo sẽ xảy ra việc tuôn đổ
Thánh Linh Thiên Chúa cho khắp muôn
người “trước ngày Chúa đến, ngày vĩ đại
kinh hoàng” (Joel 3:4). Thánh Linh Thiên
Chúa phải được hiển lộ qua việc mở rộng
cách đặc biệt ơn tiên tri. Chúa đã loan
báo qua sứ giả của Ngài: “Ta sẽ tuôn đổ
thần khí của Ta trên toàn thể nhân loại;
con trai con gái các ngươi sẽ thành ngôn
sứ; người già có những giấc mơ và người
trẻ sẽ thấy những thị kiến” (Joel 3:1).
Vì thế cuối cùng điều ước muốn mà ông
Moses hằng ấp ủ từ nhiều thế kỷ trước đã
thành sự thật: “Phải chăng toàn dân Chúa
đều là ngôn sứ và phải chăng Chúa đã ban
thần khí Ngài trên tất cả mọi người” (Ds
11:29). Như thế ơn nói tiên tri có thể
đến với “những người nô lệ, cả nam và
nữ” (Joel 3:2), vượt qua mọi phân biệt
trình độ văn hoá hoặc hoàn cảnh xã hội.
Vì thế ơn cứu độ được ban cho tất cả mọi
người: “Bất cứ người nào kêu cầu danh
Chúa sẽ được cứu độ” (Joel 3:5).
Như chúng ta thấy trong bài giáo lý
trước, lời tiên tri trên đây của ngôn sứ
Joel đã hoàn tất trong ngày Lễ Hiện
Xuống. Nhìn vào đám đông ngỡ ngàng,
thánh Tông Đồ Phêrô nhắc lại lời ngôn sứ
(Joel) và tuyên bố: “Điều ngôn sứ Joel
tiên báo bây giờ đã hoàn thành” (tc. Cv
2:16-21), giải thích rằng Chúa Giêsu,
“được tôn vinh bên hữu Thiên Chúa, đã
nhận được Chúa Thánh Linh mà Chúa Cha đã
hứa và trút đổ ra “cách dồi dào” (tc. Cv
2:33). Thế là từ ngày đó trở đi, hành
động tiên tri của Chúa Thánh Linh đã
liên tục soi đường chỉ lối, ủi an Giáo
Hội.
Buổi gặp chung ngày 14
tháng Giêng, 1990
Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II
www.thanhlinh.net
