CHÚA THÁNH LINH
ĐẤNG BAN SỰ SỐNG và TÌNH YÊU
Giáo Lý dựa trên Kinh Tin Kính do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II giảng dạy.
Đây là sách về giảng dạy đầy đủ nhất về Chúa Thánh Thần mà mọi tủ sách gia đình cần có.
G.S. Nguyễn Đức Tuyên  và Ngưỡng Nhân Lưu Ấu Nhi  chuyển dịch
|Trở về Mục lục|  |Mua sách|

Mạc Khải về Ngôi Vị Chúa Thánh Linh  

Cho tới nay chúng ta đã nỗ lực suy tư rất nhiều về hoạt động của Chúa Thánh Linh, trước tiên nghiên cứu trong ánh sáng Cựu Ước, kế đến trong những thời điểm khác nhau trong cuộc đời Chúa Kitô. Bây giờ chúng ta hướng sang nghiên cứu mầu nhiệm Ngôi Vị Thiên Chúa của Chúa Thánh Linh, Đấng hằng hữu trong hiệp thông với Chúa Cha và Chúa Con, trong việc hiệp nhất Thiên Chúa Ba Ngôi. Chúng ta đã đạt tới thượng đỉnh của giai đoạn (mà) nhiều lần đề cập đến là Thiên Chúa tự khải: việc hiển lộ bản tính sâu thẳm của Ngài mà Chúa Giêsu dạy chúng ta nhận biết và gọi là Cha. Thiên Chúa chân thực và tốt lành đời đời luôn luôn duy trì một thứ giáo khoa siêu việt để dạy và lôi kéo chúng ta đến với Ngài. Chân lý này cũng xảy ra trong mạc khải về Chúa Thánh Linh.

Thánh Gregory Nazianzen nhắc lại điều này trong một áng văn tuyện tác giải thích chủ đề chính về hành động không ngừng của Thiên Chúa trong lịch sử cứu độ liên quan với mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi của các Ngôi Thiên Chúa hiệp nhất về bản tính thần linh. Vị đại Thánh Phụ của Giáo Hội (Gregory Nazianzen) nói: “Thực ra Cựu Ước đã cho chúng ta biết về Chúa Cha, và thoáng qua về Chúa Con, Tân Ước minh họa Chúa Con và cho biết về bản tính Thiên Chúa của Chúa Thánh Linh. Bây giờ Chúa Thánh Linh ở trong chúng ta và hiển lộ cho chúng ta biết rõ về Ngài hơn. Tôi (Thánh Gregory Nazarian) nói điều những điều sau đây một cách rất quả quyết: thật không khôn ngoan chút nào nếu công khai nói về Chúa Con trong khi thiên tính của Chúa Cha lại chưa được tuyên xưng và chưa thấu triệt về Chúa Thánh Linh, trước khi thiên tính của Chúa Con được nhìn nhận” (Orat. XXXI, Theol. V, 26: PG 36, 161). Như thế, theo Thánh Gregory Nazianzen, thiệt khó mà người ta chấp nhận mạc khải về Thiên Chúa: một bản thể mà ba ngôi vị vì mạc khải đó vĩ đại hơn khả năng nhận biết của trí năng nhân loại nên những mạc khải đó thường chỉ được hiểu đại cương. Thật là khó, và vẫn luôn luôn như thế đối với nhiều người, ngay cả đến những người thành tâm đạo hạnh, như lịch sử Do Thái giáo và Hồi giáo đã cho thấy.

Trong những bài suy gẫm trước chúng ta thấy điều đó theo nhiều cách ở nhiều nơi, mà ngay đầu tiên, ở phần mở đầu Sách Sáng Thế (tc. St 1:2), Cựu Ước đã nói về thần khí (thánh linh) Thiên Chúa. Tiến trình giáo huấn này đã xảy ra trong mạc khải thần linh. Tuy nhiên, chúng ta cần nhớ rằng chúng ta đang đề cập tới những lời tiên báo và linh nghiệm trước hành động của Chúa Thánh Linh trong lịch sử nhân loại, nhưng chưa đề cập, ít ra là gián tiếp hoặc không rõ ràng, tới Ngôi Vị của Ngài.

Trong bầu trời bao la của Cựu Ước chúng ta có thể nói về một khám phá, một “cảm giác” và một hiểu biết tiệm tiến về hoạt động của Thánh Linh. Tuy nhiên, hoạt động của Thánh Linh vẫn là bóng mờ về sự phân biệt các ngôi trong nhất quán tính của Thiên Chúa. Cả những áng văn lâu đời nhất cũng cho thấy một số hiện tượng về thế giới thể lý, tâm lý và tinh thần phát xuất từ Thánh Linh Thiên Chúa. Những hiện tượng đó nói về “hơi thở của Thiên Chúa” ban sự sống cho toàn thể mọi thụ tạo từ giây phút sáng thế, hoặc về sức mạnh siêu nhiên ban cho những người được kêu gọi thi hành sứ mệnh đặc biệt trong việc hướng dẫn và bảo vệ Dân Chúa, như sức khỏe của Samson (tc. Tl 14:6), việc tấn phong Gideon (tc. Tl 6:34) và chiến thắng của Jephthat trong trận chiến chống lại người Ammonites (tc.Tl 11:29). Trong những chỗ khác chúng ta thấy Thánh Linh Thiên Chúa không những chỉ “trao quyền” mà cũng “tác động mạnh” đến con người (chẳng hạn, Elijah: tc. 1 Vua 18:12), ảnh hưởng những chuyển động tâm tư và xuất thần của các ngôn sứ, hoặc ban khả năng giải thích giấc mơ (như ông Giuse ở Ai cập: tc. St 41:38). Trong tất cả những trường hợp này, vấn đề quan trọng là tính chất tức thời và đoản kỳ, nói một cách khác là đặc sủng, vì phúc lợi cho dân Chúa.

Mặt khác, cũng Sách Cựu Ước cho thấy nhiều trường hợp Thánh Linh Thiên Chúa hoạt động liên tục, theo ngôn ngữ Phúc Âm, là “ngự trên (ở trên, ở với)” một người nào đó, như đã xảy ra cho các ông Moses, Joshua, David, Elijah và Elisha. Các ngôn sứ là những người được ơn Thánh Linh Thiên Chúa cách đặc biệt. Sự nối kết giữa lời tiên tri và Thánh Linh Thiên Chúa đã được xác nhận trong truyện ông Balaam (Ds 24:2-3) và nhấn mạnh ở một chi tiết trong Sách I các Vua (I Vua 22:24). Sau thời lưu đày, ngôn sứ Ezekiel cho thấy ông biết rõ ràng nguồn gốc ơn linh ứng ở ông: “Thánh Linh của Chúa đến trên tôi và bảo tôi: ‘Hãy nói đi ...” (Ez 11:5). Ngôn sứ Zechariah nhớ lại Thiên Chúa đã nói với dân Ngài “nhờ Thánh Linh của Ngài qua các ngôn sứ (thời) trước” (Zec 7:12).

Trong giai đoạn này hiệu lực bản chất đạo đức cũng được quy gán hầu hết cho Thánh Linh Thiên Chúa và hành động của Ngài (chẳng hạn, trong Tv 51 và 143, và trong Sách Khôn Ngoan). Chúng ta đã lần lượt nhắc tới và phân tích những đoạn này.

Tuy nhiên, những văn bản có ý nghĩa và quan trọng nhất là những lời các ngôn sứ nói riêng về Thánh Linh Thiên Chúa ngự trên Đấng Thiên Sai, trên cộng đồng thiên sai và các thành viên cộng đồng này. Đặc biệt quan trọng là những văn bản lời ngôn sứ Isaiah nói về Đấng Thiên Sai. Trước hết là mạc khải Thánh Linh Thiên Chúa sẽ ở trên “chồi của dòng dõi Jesse,” miêu duệ và kế vị vua David (Is 11:1-2), kế đến ở trên “người tôi tớ Chúa” (Is 42:1), người sẽ là một “giao ước cho dân và ánh sáng cho mọi dân tộc” (Is 42:6), và sau cùng ở trên người rao giảng Tin Mừng cho mọi dân tộc (Is 61:1; tc. Lc 4:18).

Theo những lời tiên tri xưa, Thánh Linh Thiên Chúa cũng canh tân bộ mặt tinh thần “những người Israel còn sót lại,” cộng đồng thiên sai vẫn còn trung thành với ơn gọi thần linh. Chúng ta biết được điều này không những chỉ do các đoạn trong sách ngôn sứ Isaiah (tc. Is 44:3; 59:21), mà cũng trong sách ngôn sứ Ezekiel (tc. Ez 36:27; 37:14), Joel (tc. Jl3:1-2) và Zechariah (tc. Zec 12:10).

Theo thể thức linh diệu như thế, Cựu Ước, với nhiều dẫn chiếu về hoạt động của Thánh Linh Thiên Chúa, chuẩn bị cho chúng ta hiểu những điều sẽ ban trong mạc khải Tân Ước về Chúa Thánh Linh là một Ngôi Thiên Chúa trong hiệp nhất với Chúa Cha và Chúa Con. Toàn thể sự kiện này phát triển theo hệ thống giáo khoa thần linh dẫn người ta tới hiểu biết và nhìn nhận mầu nhiệm vĩ đại nhất trong các mầu nhiệm: Thiên Chúa Ba Ngôi, Ngôi Lời Nhập Thể, Chúa Thánh Linh. Trong Cựu Ước mọi sự đều tập trung vào chân lý độc thần được ký thác cho dân Israel. Dân Israel phải luôn luôn cảnh giác bảo vệ và củng cố chân lý đó chống lại cám dỗ (khuynh hướng) đa thần đến từ mọi phương hướng.

Trong Tân Ước, chúng ta tiến tới một giai đoạn mới: sự nhận biết rộng rãi hơn về nhân vị con người đã cho chúng ta một ngữ cảnh mà trong đó mạc khải về Chúa Thánh Linh là một Ngôi Thiên Chúa có căn bản vững chắc. Chúa Thánh Linh là Đấng ngự trong con người, thánh hóa con người cách đặc biệt bằng sức mạnh tình yêu mà chính Ngài là tình yêu. Theo cách này mạc khải về Ngôi Thánh Linh (the Spirit-Person) cũng cho thấy chiều sâu nội tại của con người chúng ta. Và nhờ khám phá sâu xa hơn về tinh thần (tâm hồn) nhân loại (the human spirit), chúng ta ý thức rõ hơn nữa: Chúa Thánh Linh trở nên nguồn hiệp thông giữa nhân loại và Thiên Chúa, cũng như sự hiệp thông giữa con người với nhau. Những sơ kiến trên là tổng hợp mạc khải mới về Ngôi Thiên Chúa của Chúa Thánh Linh mà chúng ta sẽ học hỏi thêm trong bài giáo lý tới.

Buổi gặp chung ngày 22 tháng Tám, 1990

Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II
www.thanhlinh.net

|Trở về Mục lục|  |Mua sách|