Mảng đêm sợ sáng * Không ban từng phần - ban chính Ngài

Mảng đêm sợ sáng

“Người ta đã chuộng bóng tối hơn ánh sáng!”.

“Chúng ta có thể dễ dàng tha thứ cho một đứa trẻ sợ bóng tối, nhưng bi kịch thực sự của một cuộc đời là khi con người sợ ánh sáng!” - Platon.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay tiếp tục cuộc đàm đạo giữa Nicôđêmô và Chúa Giêsu. Chủ đề ánh sáng chạm đến một điều nhức nhối: được tạo dựng cho ánh sáng - nhưng con người lại sợ ánh sáng; hay ít nữa, trong mình còn một ‘mảng đêm sợ sáng’.

Trong thần học Gioan, “đêm” không chỉ là thời điểm, nhưng là một tình trạng hiện sinh. Nicôđêmô không đơn thuần “đến ban đêm”; ông đến từ một không gian chưa được ánh sáng chạm tới. Với Éloi Leclerc, con người chỉ thực sự tồn tại trong chuyển động đưa nó lại gần ánh sáng; ngoài chuyển động ấy, nó chỉ còn là một “mảng đêm”. Ánh sáng vì thế không chỉ để nhận biết, nhưng là chuyển động để bước vào; từ chối chuyển động ấy, con người không mất đi sự sống, nhưng sống trong một tình trạng bất toàn.

“Người ta đã chuộng bóng tối hơn ánh sáng!”. Đó không chỉ là một nhận định, nhưng là lựa chọn của mỗi người. Ánh sáng không bị từ chối vì xa lạ, nhưng vì nó phơi bày; và khi bị phơi bày, con người khựng lại. Nó không chọn bóng tối cách dứt khoát, nhưng cũng không đi trọn về phía ánh sáng; nó dừng ở lưng chừng, giữ mình trong một khoảng an toàn mong manh; chính ở đó, sự cao cả không bị đánh mất, nhưng bị giữ lại; một đời sống không tối hẳn, cũng không sáng trọn - trong mình còn một khoảng tối sợ sáng. “Chúng ta không chỉ là tốt hay xấu; chúng ta vừa bị tổn thương vừa được chúc phúc!” - Henri Nouwen.

Vậy mà con người không tự mình thoát ra khỏi khoảng tối ấy. Ánh sáng không chỉ là điều để hướng tới, nhưng là một sức lôi kéo. “Không ai có thể đến với Ta nếu Chúa Cha không lôi kéo người ấy”; nemo venit nisi tractus. Vì thế, đi về phía ánh sáng không khởi đi từ nỗ lực của con người, nhưng từ sức hút âm thầm của ân sủng. “Đừng nghĩ mình bị lôi kéo cách miễn cưỡng; linh hồn được lôi kéo bằng tình yêu!” - Augustinô. Không được cuốn hút về Chúa Kitô, con người có thể biết ánh sáng, nói về ánh sáng, nhưng vẫn không bước vào; và khi đó, sự cao cả nơi nó không mất đi, nhưng bị giữ lại trong một hiện hữu bất toàn.

Anh Chị em,

Chính ở đây, Ánh Sáng có một khuôn mặt: Chúa Kitô! “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một”; Ánh Sáng không còn là một nguyên lý, nhưng là một Đấng được trao ban. Nơi Ngài, Ánh Sáng không chỉ soi tỏ, nhưng hiến mình; không chỉ phơi trần, nhưng cứu độ. “Chúa Giêsu đến để cứu rỗi, chứ không phải để kết án; với hy sinh trên thập giá, Ngài bày tỏ dung mạo yêu thương của Thiên Chúa!” - Bênêđictô XVI. Tuy nhiên, quà tặng ấy không cưỡng bách. Con người có thể bước vào, cũng có thể khước từ. Nhưng khi bước đi trong Ngài, nó không còn là một ‘mảng đêm sợ sáng’; vì ánh sáng không chỉ ở trước mặt, nhưng ở trong nó.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con bồng bềnh ở lưng chừng giữa tối và sáng; xin lôi con ra khỏi ‘mảng đêm’ của mình, để con bước đi trong Ngài!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

++++++++++

KHÔNG BAN TỪNG PHẦN - BAN CHÍNH NGÀI

“Thiên Chúa ban Thần Khí cho Người vô ngần vô hạn”.

“Điều Thiên Chúa ban chính là Thánh Thần, và trong Thánh Thần, Ngài ban chính Ngài!” - Augustinô.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay không nói đến một Thiên Chúa ban phát theo mức độ; Ngài ban Thánh Thần vô ngần vô hạn, ‘không ban từng phần’ nhưng ‘ban chính Ngài’.

Tiếp tục cuộc đối thoại với Nicôđêmô, Chúa Giêsu nói đến Thánh Thần, Đấng Thiên Chúa ban không đo lường cho chính Ngài và những ai thuộc về Ngài. Nếu Thiên Chúa không ban từng phần, thì chúng ta cũng không thể sống từng phần. “Đức Kitô không muốn những môn đệ nửa vời!” - Phanxicô. Như vậy, chúng ta đang đứng trước một đòi hỏi hiện sinh: hoặc để mình được sinh ra bởi Thần Khí, hoặc ở lại trong những giới hạn cũ. Vì thế, vấn đề không còn là “nhận được bao nhiêu”, nhưng là “dám để Ngài chiếm lấy đến mức nào”; ở đây, đời sống Kitô hữu không còn là tích luỹ ân huệ, nhưng là một tiến trình bị lôi kéo ra khỏi mọi tính toán, để bước vào tương quan với Đấng ‘không ban từng phần’ nhưng ‘ban chính Ngài’.

Bởi lẽ, điều được ban không chỉ là một ân huệ, nhưng là chính Thiên Chúa; như truyền thống gọi, Thánh Thần là Donum Dei, quà tặng không tách khỏi Đấng ban. Vì thế, chứng từ của các tông đồ không phát sinh từ một xác tín tự thân, nhưng từ Đấng đang hiện diện và hành động trong họ: “Chúng tôi xin làm chứng, cùng với Thánh Thần, Đấng mà Thiên Chúa đã ban cho những ai vâng lời Người” - bài đọc một. Khi Thần Khí không được ban từng phần, thì chứng tá cũng không thể nửa vời; đó không còn là lời con người nói về Thiên Chúa, nhưng là chính Thiên Chúa nói trong con người, Đấng họ hằng kêu cầu: “Kẻ nghèo hèn kêu xin, và Chúa đã nhận lời!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Từ đây, vấn đề không còn ở phía Thiên Chúa, nhưng ở phía con người. Nếu quà tặng là chính Ngài, thì đón nhận không còn là sở hữu, nhưng là để được biến đổi; không phải “có”, nhưng là “thuộc về”. Chính ở đây, con người chúng ta được lộ ra: muốn nhận mà không muốn đổi, muốn giữ mà không muốn trao; nhưng khi điều được ban là chính Chúa, thì không còn chỗ cho một đời sống dật dờ với Đấng ban ơn. “Sự tinh tuyền của trái tim là muốn một điều duy nhất!” - Kierkegaard.

Anh Chị em,

Chính cuộc tử nạn và phục sinh của Chúa Con là định nghĩa trọn vẹn nhất về Thiên Chúa: Thiên Chúa là tình yêu! Ngài tặng trao đến cùng; từ đó trở thành nguồn sống không cạn. Vì thế, bước vào tương quan với Chúa Kitô không phải là đón nhận một giáo huấn, nhưng là được sinh lại bởi ơn trên và đi vào một chuyển động tự hiến, nơi con người không còn là trung tâm, nhưng được lôi kéo vào chính nhịp sống của Đấng không giữ lại, nhưng trao đến cùng. “Trở thành Kitô hữu không phải là kết quả của một chọn lựa đạo đức hay một ý tưởng cao cả, nhưng là cuộc gặp gỡ với một biến cố, một Con Người!” - Bênêđictô XVI.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin đừng để con sống nửa vời trước tình yêu Chúa; chỉ tìm ơn Chúa, mà quên chính Chúa! Hãy chiếm lấy con, và làm cho đời con trở thành một quà tặng!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)