Home
Printer-friendly versionSend by email
-A A +A

Về quê - Một tiến trình hướng lòng xuống

Tác giả: 
Lm Nguyễn Văn Nghĩa

 

 

VỀ QUÊ

(Thứ Ba sau Chúa Nhật XXIX TN – Lc 12,35-38)

 

Tôi đã khóc khi xem clip bản nhạc “Về quê con ơi” của nhạc sĩ Quốc Vũ và cũng là người trình bày dựa trên ý bài thơ “Cố lên con” của nhà giáo Nguyễn Khắc Ân. Qua giọng ca không chuyên của một trung niên toát lên nhiều nét rất thật của kiếp người. “Cố lên con, sắp tới quê rồi….chỉ hơn ngàn cây số nữa thôi. Về quê ta tắm sữa mẹ hiền”. Chuyện thật tưởng chừng như bịa trên quê nhà Việt Nam mới đây thôi: Trong một xóm trọ thành phố Sài Gòn, một đêm nọ các “cư dân tỉnh xa”, hầu hết chung kiếp bán sức lao công để nuôi sống mình và người thân quê nhà, đều tất bật dọn dẹp hành lý như cho một kỳ di tản hay lần chuyển nhà trọ.

 

Cái sự lạ là hầu hết chứ không phải một vài người, một vài gia đình. Lý do là đây: bốn tháng bị “cách ly” vì tình hình dịch bệnh. Khốn khổ tư bề không chỉ vì thất nghiệp, mất thu nhập mà còn vì quá căng thẳng và hoang mang trước nhiều kiểu cách chống dịch vừa thiếu khoa học vừa thiếu tình người. Họ mang mặc cảm bị bỏ rơi vì là thành phần xa lạ. Nay bỗng có tin: Đúng 00 giờ ngày… tháng …năm 2021 thành phố mở chốt cho người dân các tỉnh ngoài được trở về quê nhà. Ngỡ rằng chỉ xóm mình là sẵn sàng và sẽ là nhóm trước tiên ra khỏi thành phố. Ngờ đâu vừa tới chốt chặn thì cả rừng xe honđa đến cả vài ngàn chiếc. Mình đã sẵn sàng, tỉnh thức đến đúng 00 giờ thế mà vẫn là kẻ đi sau.

 

Quê nhà. Trong cảnh lao đao khốn khó chúng ta mới thấu hiểu quê nhà mới thực là vùng trời bình yên. Dù đói dù no thì luôn có đó những cánh tay, những tấm lòng cảm thông, đỡ nâng, chia sẻ. Một ca từ của nhạc sĩ Trần Tiến nói lên hiện thực này: “Mẹ ơi, thế giới mênh mông, mênh mông không bằng nhà mình” (Mẹ tôi).

 

Tin mừng ngày thứ Ba sau Chúa Nhật XXIX TN tường thuật lời Chúa Giêsu căn dặn các môn đệ và chúng ta rằng hãy tỉnh thức và sẵn sàng luôn. Một chi tiết xem ra quá nghịch thường trong dụ ngôn những người đầy tớ đợi chủ đi ăn cưới về đó là khi chủ về mà thấy họ đang tỉnh thức thì ‘chủ sẽ thắt lưng, đưa họ vào bàn ăn, và đến bên từng người mà phục vụ” (Lc 12,37). Chi tiết lạ thường này là trọng tâm của lời mạc khải. Thiên Chúa luôn đón chờ các tạo vật vốn là hình ảnh của Người trở về để hưởng hạnh phúc vĩnh tồn.

 

“Sinh ký tử quy”. Sống gửi thác về. Cố nhạc sĩ họ Trịnh đã từng ngân nga: “Cuộc đời là một cõi đi về; Trần gian chỉ là quán trọ”. Kitô hữu tuyên xưng có sự sống đời đời. Trong kiếp lữ hành thì quê hương mỗi người chỉ một. Nhưng Nước Trời (thiên đàng) mới thực là quê hương của mọi người. Thế mà sao chúng ta cứ mãi vấn vương cõi tạm này? Những thiện hảo đời này quả là tốt đẹp và thần dữ đã tinh khôn sử dụng chúng để trói chặt lòng trí chúng ta khiến chúng ta thật khó sẵn sàng tỉnh thức để đón nhận phúc thật thường tồn.

 

Có những hoàn cảnh xem ra là thiếu may mắn, thậm chí là khốn cùng chẳng hạn lâm cơn bệnh tật nan y lâu dài hoặc sức khỏe dần cạn khi tuổi đời tăng cao. Thế nhưng những hoàn cảnh ấy đã trở thành dịp tốt, vận may cho nhiều người để nghĩ đến quê hương vĩnh hằng để rồi không chỉ tỉnh thức mà còn sẵn sàng nghĩa là chuẩn bị hành trang ra đi, đi về quê thật.

 

Là Kitô hữu, dưới ánh sáng của lời mạc khải, ước gì chúng ta có được chút xác tín rằng Thiên Chúa là Cha Toàn Năng đang chờ đón chúng ta. Lạy Chúa, con tin nhưng xin củng cố đức tin còn non yếu của chúng con. Thiên Chúa không hề dè sẻn tình thương, ân lộc. Tuy nhiên để có thể đón nhận ân ban thì phải biết gắn bó thiết thân với Người bằng việc cầu nguyện. Cầu nguyện là cách thế củng cố đức tin hữu hiệu (lex orandi, lex credendi: the way we pray leads to the way we believe). “Kho tàng của ngươi ở đâu thì lòng trí của người ở đó” (Mt 6,21). Xin hãy một lần thành thật trả lời: Kho tàng quý giá nhất của tôi ở đâu? Quê hương vĩnh hằng của tôi ở đâu?

 

Lm. Guse Nguyễn Văn Nghĩa – Ban Mê Thuột

 

**********

 

MỘT TIẾN TRÌNH HƯỚNG LÒNG XUỐNG

(Thứ Tư sau Chúa Nhật XXIX Thường Niên – Lc 12,39-48)

 

Sau khi nghe Chúa Giêsu căn dặn là phải tỉnh thức sẵn sàng qua câu chuyện dụ ngôn những người đầy tớ đợi chờ chủ về, thánh Phêrô đã hỏi rằng Thầy nói dụ ngôn đó cho riêng nhóm Mười Hai chúng con hay là cho mọi người. Để trả lời, Chúa Giêsu đã kể tiếp một chuyện dụ ngôn khác cũng về một đầy tớ nhưng lại được đặt lên làm quản gia. Chúa Giêsu qua câu chuyện kể không chỉ minh nhiên nói đến các tông đồ mà còn mặc nhiên nói đến tất cả những ai đang có trách vụ nào đó lớn bé ngoài xã hội hay trong Giáo hội. Câu chuyện dụ ngôn còn minh họa cho chúng ta thấy thế nào là động thái tỉnh thức sẵn sàng theo thánh ý Thiên Chúa.

 

Người đầy tớ được đặt làm quản lý thì phải ý thức bổn phận của mình là trông nom, chăm sóc những người thuộc quyền cách có trách nhiệm. Chúa Giêsu nói rõ điều này qua chi tiết: “phân phát thóc gạo đúng giờ đúng lúc cho kẻ ăn người ở”. Để có thể vuông tròn bổn phận chủ giao phó người quản gia cần phải biết làm chủ và tiết chế các sở thích, thị hiếu riêng của mình và cả quyền lực được trao ban: “Không đánh đập tôi trai tớ gái và chè chén say sưa”.

 

Động thái tỉnh thức sẵn sàng không phải chỉ trong một vài lần mà là một tiến trình hướng xuống những người phận dưới. Người quản gia phải chu toàn bổn phận trong một tiến trình lâu dài, vì ngày giờ chủ trở về không thể lường trước. Sự thường chúng ta dễ tỉnh thức và sẵn sàng trước mệnh lệnh và cả nhu cầu của những người phận cao, bậc trên chúng ta. Thế nhưng điều Thiên Chúa đòi hỏi hơn cả đó là tiến trình chúng ta vuông tròn bổn phận với những người phận dưới, những người thuộc quyền của mình. Xét mình cách nghiêm túc, xin thành thật thú nhận rằng bản thân thường nhanh nhạy với lệnh hay cuộc hẹn của giám mục giáo phận dù chỉ là qua cú điện thoại, thế nhưng có vẻ chưa thực nhanh trước nhu cầu của đoàn tín hữu trong trách vụ của mình.

 

Để có thể sống tỉnh thức sẵn sàng đúng và đẹp ý Thiên Chúa, xin hãy tự hỏi những ai là người thuộc quyền mà Thiên Chúa trao cho tôi chăm sóc đây? Đó là đoàn con Chúa ban cho chúng ta, là nhóm học sinh chúng ta đang giảng dạy, là các thành viên trong tập thể chúng ta đang đảm nhận trách nhiệm…Tuy nhiên xin đừng quên các anh chị em bé mọn, những người đang cần đến lòng thương xót của Thiên Chúa qua chúng ta, họ chính là những người mà chúng ta có trách nhiệm làm người anh em của họ như lời Chúa Giêsu nói trong câu chuyện dụ ngôn “người Samaritanô nhân hậu” (x.Lc 10,25-37).

 

Như hệ luận tất yếu, Chúa Giêsu đã kết thúc lời dạy của mình: “Hễ ai được cho nhiều thì sẽ bị đòi nhiều, và ai được giao phó nhiều thì sẽ bị đòi nhiều hơn”. Thánh Giám mục Âugustinô xác tín điều này: “Cho anh em, tôi là Giám mục và với anh em, tôi là tín hữu. Như thế tôi nặng gánh hơn anh em và sẽ phải trả lẽ trước mặt Chúa nhiều hơn anh em.” Thiên Chúa là Đấng đầy lòng thương xót, nhưng Người cũng là Đấng công minh, công bình vô cùng. Chắc chắn đến ngày ra trước tòa phán xét, chúng ta sẽ được chất vấn về “cách sống” của mình đối với những người phận dưới hơn là với những người bậc trên (x.Mt 25,31-47).

 

Lm. Giuse Nguyễn Văn Nghĩa – Ban Mê Thuột