Home
Printer-friendly versionSend by email
-A A +A

Tháo cởi xiềng xích - Giáo Hội và Nươc Trời

Tác giả: 
Lm Nguyễn Văn Nghĩa

 

 

THÁO CỞI XIỀNG XÍCH

 

(Thứ Hai sau Chúa Nhật XXX TN – Lc 13,10-17)

 

Một phụ nữ đã bị còng lưng suốt 18 năm được Chúa Giêsu chữa lành ngay trong ngày lễ nghỉ. Thế dáng thẳng đứng của con người là một trong những nét ưu phẩm của loài thọ tạo xứng là hình ảnh của Đấng Tạo Thành, vượt trên các loài động vật bậc thấp. Nhờ thế đứng thẳng trên đôi chân con người dễ dàng nhìn chung quanh và nhất là hướng nhìn lên phía trên. Vì một lý do nào đó mà phải “khòm lưng” thì quả là đáng tiếc nếu không muốn nói là kém may mắn và có khi là “bất hạnh”.

 

Thật đáng thương cho một số cụ ông cụ bà vì thuở trẻ quá lao lực nên khi về già thì còng lưng. Còng lưng về mặt thể lý là điều đáng tiếc. Tuy nhiên điều đáng buồn hơn đó là phải mang kiếp lưng còng về mặt tinh thần. Sau khi Chúa Giêsu chữa lành cho người phụ nữ khỏi bệnh còng lưng thì ông trưởng hội đường đã lớn tiếng gián tiếp trách Người vi phạm luật ngày hưu lễ. Chúa Giêsu đáp lại ngay: “Những kẻ đạo đức giả kia! Thế ngày sabat, ai trong các người lại không cởi dây, dắt bò lừa rời máng cỏ đi uống nước? Còn bà này là con cháu ông Abraham, bi satan trói buộc đã mười tám năm nay, thì chẳng lẽ lại không được cởi xiềng xích trong ngày sabat sao”(Lc13,15-16).

 

Xiềng xích satan trói buộc con người chủ yếu là làm cho con người không còn hiện hữu xứng với phẩm vị của mình. Và sự “khòm lưng” là một trong những biểu hiện của việc chưa thực sự sống như là con người. Khi xác nhận mình làm ứng nghiệm lời loan báo xưa của ngôn sứ Isaia thì Chúa Giêsu cho chúng ta biết một trong những sứ mạng của Người chính là “giải thoát những ai bị giam cầm” (x.Lc 4,16-19). Đức Kitô, Đấng được Thiên Chúa sai đến không phải chủ yếu để giải thoát những ai bị giam cầm về mặt thể lý nhưng là về mặt tinh thần. Gioan Tẩy giả khi ấy đang Hêrôđê bắt giam trong ngục đã từng xao xuyến, thậm chí nghi hoặc khi không thấy Chúa Giêsu giải thoát ông (x.Mt 11,2-11). Chắc chắn sau đó Gioan sẽ tin rằng Đấng Kitô đến để giải thoát nhân loại ra khỏi sự trói buộc của thần dữ, satan.

 

Satan kìm giữ con người bằng nhiều cách thế tinh quái khó nhận diện. Nó thường dùng những cơ chế luật lệ bất chính, thiếu tính người và dùng nhiều người có  quyền lực, vô tình hay hữu ý tiếp tay cho nó để làm cho tha nhân, nhất là những người kém phận phải bị “còng lưng”, nghĩa là không thể được sống như là con người.

 

Theo viễn kiến này thì khi chúng ta làm cho tha nhân phải “khòm lưng” nghĩa là phải quỵ lụy trong sự lệ thuộc thì rất có thể cách nào đó chúng ta đang tiếp tay cho thần dữ và thậm chí có nhiều trường hợp có thể gọi là “tay sai” của satan. Nhiều người ở trong trường hợp này nhưng vẫn có thể an tâm vì họ nghĩ rằng mình chỉ làm theo luật. Luật lệ, cách riêng nhân luật (luật xã hội, luật giáo hội) luôn có đó sự hạn chế và bất cập. Chúa Giêsu đã nhiều lần cố tình vi phạm luật phàm nhân, luật về ngày hưu lễ, luật sạch nhơ của Do Thái giáo bấy giờ để khẳng định điều này.

 

Bạn và tôi, chúng ta đang “khòm lưng” trước thể chế nào, trước những ai? Và chúng ta có đang làm cho những ai đó phải lưng còng không? Nghiêm túc và trung thực trả lời những câu hỏi này thì dĩ nhiên chúng ta không chỉ giật mình mà còn phải biết đổi thay ngay cung cách sống và lối hành xử của mình. Dù vô tình mà người cộng tác hay làm tay sai cho thần dữ thì cũng thật đáng trách. Hầu như các quốc gia trên thế giới đều ghi vào Bộ luật hình sự một thứ trọng tội đó là “tội chống loài người”. Bắt ép tha nhân sống khòm lưng, không xứng với phẩm vị con người đúng là tội chống loài người. Và trong đức tin Kitô giáo đó cũng là tội chống lại Thiên Chúa.

 

Lm. Giuse Nguyễn Văn Nghĩa – Ban Mê Thuột

 

********

 

GIÁO HỘI VÀ NƯỚC THIÊN CHÚA

(Thứ Ba sau Chúa Nhật XXX TN  - Lc 13,18-21)

 

Không phải vô cớ mà Alfred Firmin Loisy (1857-1940), một cựu linh mục và là nhà phê bình, thường chỉ trích Giáo Hội đã nói: “Chúa Giêsu loan báo Nước Trời thì Giáo Hội đã đến”. Không có lữa thì làm sao có khói. Dù rằng Alfred Firmin Loisy có lý do nào đó để phê phán Giáo hội, tuy nhiên ông đã lầm khi quan niệm hai thực tại Giáo hội và Nước Trời là một. Sự sai lầm này đã từng có không chỉ khởi đi từ thời các giáo phụ khi có nhiều vị như Inhaxiô thành Antiôkia, Grêgôri thành Nysse, Âugustinô… khẳng định rằng: “Ngoài Giáo hội không có ơn cứu độ” mà còn kéo dài đến gần cuối thế kỷ XX.

 

Những ngày gần đây có nhều trăn trở và suy tư của một vài bậc vị vọng và nhiều thần học gia về tương lai của Giáo Hội. Thi thoảng có vài nỗi lo âu xuất hiện, nhưng vẫn có đó nhiều xác tín về sự tồn tại và phát triển của Giáo Hội, tuy nhiên hình thức hiện hữu có thể đổi thay. Bài Tin Mừng được trích đọc trong ngày thứ Ba sau Chúa Nhật XXX TN tường thuật những lời của Chúa Giêsu về sự tăng trưởng cách diệu kỳ của Nước Thiên Chúa qua hai dụ ngôn ngắn gọn: “hạt cải” và “nắm men trong bột”. Xin có cái nhìn về Nước Thiên Chúa là vương quốc của tình yêu và chân lý, của tự do và trách nhiệm để thoáng nhận ra sự tăng trưởng đáng kinh ngạc của Nước Trời như lời Chúa Giêsu khẳng định.

 

Sứ mạng chính yếu của Chúa Kitô khi vào trần gian này là loan báo và xây đựng Nước Thiên Chúa. Người thực thi điều này bằng lời rao giảng, các hoạt động cứu nhân độ thế, nhất là bằng cuộc khổ nạn và phục sinh của Người. Và phải xác tín rằng chính Người là Nước Thiên Chúa như lời Người khẳng định: “Nước Thiên Chúa ở giữa các ngươi” (Lc 17,21).

 

Ròng rã ba năm rao giảng Tin Mừng, Chúa Giêsu không ngừng loan truyền chân lý, dẫu cho có khi đụng chạm đến nhiều người quyền cao chức trọng. Người miệt mài thi ân giáng phúc cho nhân trần đến nỗi không còn thời giờ ăn uống nghỉ ngơi. Người truyền dạy phải biết yêu thương nhau cách đủ đầy các mặt trong tình liên đới đến cùng. Thậm chi khi đang dâng của lễ mà chợt thấy có người anh em đang có điều gì bất hòa với mình thì hãy để của lễ lại đó, trở về làm hòa với người anh em trước đã (x.Mt 5,20-26).

 

Vương quốc tình yêu và chân lý đang triển nở hầu khắp trên hành tinh xanh này. Ngày nay người ta trên thế giới, kể cả đám đông dân chúng và những người kém phận đều khao khát và tìm nhiều cách để đòi hỏi quyền tiếp cận sự thật. Ủy ban Nobel Na Uy đã quyết định trao giải Nobel Hòa Bình năm 2021 cho hai nhà báo là Maria Ressa và Dmitry Muratov vì những nỗ lực bảo vệ quyền tự do ngôn luận là một đan cử. Dù cho mức độ thực hiện thì còn phải xem xét, nhưng tại quê hương nhà Việt Nam, khẩu hiểu: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” cũng nói lên xu thế tất yếu của thời đại. Chân lý sẽ giải thoát chúng ta khỏi ách kìm giữ của satan (x.Ga 8,31-42).

 

Việc liên đới với nhau trong tình yêu ngày càng tăng trưởng mọi mặt. Hoàn cảnh dịch bệnh đang hoành hành càng làm nổi rõ sự tương thân tương ái cách rõ nét. Tình yêu liên đới này như đang dần vượt qua tình trạng “bầu bí chung giàn”, giới hạn, cục bộ. Đã và đang có đó nhiều con tim, khối óc, bàn tay, hầu bao mở ra vì tha nhân chỉ trên nền tảng là đồng loại, bất phân màu da, sắc tộc hay biên giới.

 

Hai phạm trù tình yêu và chân lý phải luôn song hành. Sự thật mà vắng tình yêu thì dễ trở thành sự kết án, xét đoán, loại trừ. Tình yêu mà thiếu sự thật thì dễ trở thành hình thức và nhiều khi chỉ là sự giả dối, thậm chí là cách thế để lọc lừa.

 

Nước Trời là vương quốc của tự do và trách nhiệm đang phát triển như nắm men trong thúng bột. Đến thế gian này sứ mạng chính của Chúa Kitô là giải thoát con người khỏi ách nô lệ của thần dữ và dẫn đưa loài người trở về tình trạng con cái tự do của Cha trên trời. Là đoàn con cái tự do thì chúng ta phải có trách nhiệm với Cha trên trời và với nhau. Việc nỗ lực làm sáng Danh Cha, làm cho Nước Cha trị đến và ý Cha thể hiện là một vịnh dự và cũng là bổn phận của đoàn con cái. Sự tự do trong đời con cái đòi hỏi chúng ta phải có trách nhiệm với hạnh phúc và phần rỗi của tha nhân vì là anh chị em của mình (x.Mt 6,7-15).

 

Nước Trời đang tăng trưởng cách đáng kinh ngạc trước mắt chúng ta. Ngày nay nhân dân nhiều quốc gia trên thế giới quyết tâm đòi hỏi món quà vô giá mà Thượng đế ban cho đó là sự tự do. Họ sẵn sàng trả nhiều giá đắt để được hít thở bầu khí tự do, vì vẫn còn có đó nhiều người không chỉ muốn mà còn tìm đủ cách thế bắt kẻ khác làm nô lệ dưới nhiều hình thức. Bên cạnh đó các hình thức sống có trách nhiệm hơn với xã hội, với các tập thể lớn nhỏ mình thuộc về, nhất là với những người nghèo hèn, kém phận, xem ra ngày càng nở rộ đó đây. Văn hóa từ chức là một hình thái biết sống có trách nhiệm khi bản thân không thể chu toàn bổn phận hoặc để xảy ra lỗi lầm nào đó di hại cho xã hội.

 

Hai phạm trù tự do và trách nhiệm cũng cần phải sánh đôi. Đã tự do thì phải có trách nhiệm không chỉ với bản thân mà còn với cả tha nhân và xã hội. Khi biết sống có trách nhiệm thì chúng ta sẽ giúp nhau ngày càng được tự do hơn như những người anh chị em trưởng thành.

 

Giáo Hội là dấu chỉ của Nước Trời. Dấu chỉ không hiện hữu cho chính nó mà là cho thực tại nó hướng về, chỉ về. Như thế sự hiện hữu của Giáo hội là để phục vụ cho Nước Thiên Chúa. Dù cho cách thế hiện hữu của Giáo Hội hữu hình có đổi thay ra sao thì trong đức tin chúng ta tin nhận rằng Nước Thiên Chúa mãi đang triển nở vì chính Thiên Chúa là Đấng dựng xây Nước của Người.

 

Theo cái nhìn của cha Karl Rahner thì chúng ta luôn giữ vững niềm hy vọng vì có đó nhiều người ngoài Công giáo, ngoài Kitô giáo, thậm chí là vô thần đang góp phần làm cho Nước Thiên Chúa hiển trị. Họ là những người hâm mộ chân lý, hăng say loan truyền sự thật trong tình yêu liên đới. Họ là những người biết thật lòng xả thân vì đồng loại cách bất vụ lợi. Họ là những người không chỉ muốn sống trong tự do mà còn sẵn sàng đòi hỏi sự tự do cho bản thân và tha nhân. Đây chính là một cách thể biểu hiện tinh thần trách nhiệm của họ. Nếu họ là người ngoài Kitô giáo thì họ cũng là Kitô hữu,“Kitô hữu vô danh”.

 

Giáo Hội Công giáo thế nào cũng phải đổi thay nhiều mặt. Phải đổi thay về cơ chế luật lệ, về cả lề lối sống đức tin. Xin đừng quá băn khoăn lo lắng rằng Giáo hội sẽ ra sao về hình thức bên ngoài hay về số lượng tín hữu có lãnh nhận Bí tích Thánh Tẩy có thể giảm sút. Điều đáng băn khoăn là Giáo hội canh tân như thế nào để có thể sống đúng căn tính của mình là một khí cụ phục vụ Nước Thiên Chúa, hầu cho vương quốc của tình yêu và chân lý, của tự do và trách nhiệm tăng trưởng đúng đẹp thánh ý Người.

 

Lm. Giuse Nguyễn Văn Nghĩa – Ban Mê Thuột