Home
Printer-friendly versionSend by email
-A A +A

Thế vận hội Olympic cổ đại

Tác giả: 
Jos Tú Nạc NMS

 

 

Thế vận hội Olympic cổ đại

Những tay chơi thể thao cự phách từ nhiều quốc gia trên thế giới đang tập trung tại Luân Đôn, Anh quốc. Đó là Thế vận hội Olympic 2012. Họ sẽ tranh tài với nhiều trận thi đấu – chạy đua, bơi lội, đua thuyền và đua xe đạp, cùng nhiều môn thi đấu khác. Họ đang tham gia vào một phiên bản hiện đại của một truyền thống cổ đại. Chúng ta hãy quay về thời Thế vận hội cổ đại. Chúng khác với Thế vận hội ngày nay như thế nào? Chúng giống như thế nào?

 

Hãy hình dung vào thế kỷ thứ tám trước khi Đức Ki-tô Giáng sinh – thời Thế vận hội đầu tiên rất xa xưa! Thế vận hội đối với người Hy Lạp vô cùng quan trọng. Thế vận hội được tổ chức bốn năm một lần ở thành phố Olympia của Hy Lạp. Olympia được đặt tên theo ngọn núi Olympus. Người Hy Lạp cổ đại tin rằng ngọn núi hùng vĩ này là ngôi nhà của những thần linh. Người dân Hy Lạp cổ đại thờ phượng nhiều thần thánh. Thế vận hội Olympic là một phần của nghi thức kỷ niệm tôn giáo trọng đại. Họ tôn vinh vị thần của họ, Zeus. Mọi người cùng nhau gặp gỡ tại những khu đất rộng ở Olympia. Những khu đất này được dựng lên những cột trụ to tròn và những bậc tam cấp. Chúng có thể ngồi được 20,000 người! Đền thờ Zeus tọa lạc ở giữa.

 

Người ta từ những nơi xa xôi đến dự Thế vận hội. Nhiều người đi bộ. Một số người khác đi bằng ngựa hay bằng thuyền. Một số người phải mất nhiều tuần lễ cho chuyến đi này. Khi họ đến Thế vận hội, hầu hết ngủ trên đất. Mốt số người có lều. Trời nóng bức và người ta đông đúc. Nước cung cấp chẳng mấy gì tốt lành cho lắm. Nhưng tất cả những vấn đề này không thể ngăn cản người ta đến với Thế vận hội.

 

Đó là, cái mà không ngăn cản những người nam tham dự. Phụ nữ không được phép bước vào để xem. Nhưng họ có những sự kiện dành riêng tại Olympic cứ bốn năm một lần. Trò chơi của phụ nữ được gọi là Heraia. Trò chơi này được tổ chức để tôn vinh nữ thần Hera của họ.Người ta tôn thờ Hera với tư cách là vợ của Thần Hy Lạp Zeus. Những sự kiện tại Heraia tất cả là những cuộc chạy đua.

 

Một số phụ nữ cố theo dõi những trò chơi của nam. Nếu họ bị bắt, họ sẽ bị trừng phạt nghiêm khắc. Họ sẽ bị ném xuống từ một ngọn núi! Nhưng điều này không ngăn cản được họ. Họ cố vào khu vực Thế vận hội một cách bí mật.

 

Thế vận hội đầu tiên dành cho nam duy nhất chỉ có một sự kiện – chạy cự ly ngắn. Nhưng đường chạy thì rộng hơn nhiều so với đường chạy hiện nay. Hai mươi người có thể chạy cùng một lúc, hết tốp này đến tốp khác. Dần dà, qua nhiều năm, người ta bổ sung ngày càng nhiều sự kiện. Điều này làm cho Thế vận hội thậm chí phổ biến hơn. Cuối cùng có năm sự kiện khác nhau được thi đấu: vật, ném đĩa, phóng lao, nhảy xa và chạy nước rút.

 

Những sự kiện gồm nhiều cuộc đua. Ngựa và những chiến xa (do ngựa kéo) được phổ biến. Trong những cuộc đua này, những con ngựa phải làm việc vất vả, chúng phải kéo những chiến xa. Mỗi người đàn ông điều khiển chiến xa của mình chạy thất nhanh để cố giành chiến thắng. Cũng có những sự kiện chiến đấu. Những đám đông vui mừng hò reo khi người mạnh nhất chiến thắng. Một trong những sự kiện chiến đấu này được gọi là “pancratium” (παγκράτιον) – vận động viên môn thi đấu này kết hợp đấu vật và quyền anh. Sự kiện này luôn diễn ra vào lúc cuối cùng của Thế vận hội. Nó rất phổ biến. Nhưng nó cũng rất nguy hiểm cho những người thi đấu. Việc thường diễn ra đầu tiên ở phần thi đấu pancratium là bẻ gãy một trong những ngón tay của đối phương. Theo nghi thức,cấm không được cắn. Những người đàn ông này cũng không được phép móc mắt nhau. Dù có vài người cố làm điều này.

 

Thế vận hội không chỉ dành cho những vận động viên chuyên nghiệp. Nó cũng còn mang những nhà văn, nhựng nghệ sỹ, những họa sỹ và những nhà lãnh đạo chính trị ngồi lại với nhau. Nó là nơi để những người này có thể tự họ tạo sự hiểu biết và gặp gỡ nhau. Những nhà lãnh đạo thành bang cũng gặp nhau tại thế vận hội. Họ thường cùng nhau đưa ra những hiệp ước. tuy nhiên điều đó không hoàn toàn thuận lợi. Có những xung khắc giữa những thành bang về việc điều khiển thế vận hội. Một số nhà nghiên cứu nói rằng cũng cần có sự quan trọng quân đội. Những sự kiện nhảy xa và ném tạ khảo sát điều kiện thể chất của con người – để chiến đấu.

 

Giành chiến thắng một sự kiện nào đó là một vinh dự lớn lao. Những người chiến thắng đón nhận vương miện được kết bằng những cành ô-liu. Cũng có những phần thưởng bạc, đồng cho hạng hai và ba. Nhưng còn có một phần thưởng khác, quan trọng hơn. Những người chiến thắng ngay lập tức được nhiều người biết đến. Người ta viết về họ trong những bài ca và tác phẩm văn chương. Họ được đối xử như những anh hùng. Những họa sỹ thậm chí vẽ hình ảnh những người chiến thắng. Họ nhận được cách cư xử đặc biệt suốt năm. Họ được mời dự những buổi dạ tiệc trang trong. Họ có những cho ngồi danh dự trong nhà hát. Thậm chí những vận động viên vĩ đại này còn nhận được nhiều sự ưu ái hơn thế nữa. Chiến thắng cuộc tranh tài năm môn ba lần là một chiến thắng vĩ đại. người ta sẽ đúc tượng để tôn vinh những người này.

 

Nhưng thậm chí ở Thế vận hội cổ đại, người ta tìm những cách để gian lận! Những vận động viên chuyên nghiệp thoa dầu ô-liu lên người. Làm như vậy là để bảo vệ họ tránh khỏi ánh nắng mặt trời và bùn đất. Sau đó, họ phải được rắc bột khô lên người. Tuy nhiên một số người tìm cách xoa nhiều dầu ô-liu sau khi rắc bột khô. Làm như vạy giúp họ trong khi thi đấu. Đối phương không thể dễ dàng nắm bắt họ. Cách gian lận này làm cho họ có cơ hội giành chiến thắng.

 

Thế vận hội Olympic cổ đại kéo dài mười hai thế kỷ - ngay cả sau khi người La Mã cai trị Hy Lạp. Nhưng vào thế kỷ thứ tư sau công nguyên, luật lệ La Mã, Theodosius ra lệnh cấm họ. Theodosius cấm tất cả mọi sự kiện trong thành phố tôn thờ những thần linh Hy Lạp. Mãi đến năm 1896 Thế vận hội mới bắt đầu trở lại.

 

Ngày nay chỉ còn một số kiến trúc trên những khu đất Olypic còn tồn tại. Những bậc tam cấp và những trụ cột to tròn vẫn đứng trong khung cảnh tuyệt vời. Thế vận hội Olypic hiện đại bắt đầu với nghi thức tổ chức tại vùng đất cổ xưa Olympia. Ở đây, người ta đốt sáng một loại ánh sáng đặc biệt – một ngọn đuốc. Họ đặt ánh sáng vào ngọn đuốc mà không cần dùng lửa. Họ dùng một loại gương đặc biệt bao quanh. Loại gương này làm cho ánh sáng mặt trời bốc cháy trên bó đuốc – và tỏa sáng.

 

Sau đó, bó đuốc Olympic đi vòng quanh thế giới vươn tới Thế vận hội. Những vận động viên nổi tiếng và những người dân thường cầm nó trên tất cả con đường dẫn đến mục tiêu. Tại Thế vận hội, ngọn đuốc tỏa sáng một ngọn lửa cháy bùng trong suốt thời gian diễn ra Thế vận hội hiện đại. Ngọn đuốc là một biểu tượng. Nó là một sự liên kết với lịch sử - với những người tổ chức và những vận động viên của Thế vận hội khởi thủy, cổ đại.

 

Jos. Tú Nạc, NMS