Ánh Sáng Chúa Kytô

Ánh Sáng Chúa Kytô

Trần Mỹ Duyệt

Điểm đến của hành trình Mùa Chay là đại lễ Phục Sinh: Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết. Ý nghĩa cao cả của Phục Sinh được biểu tượng qua Cây Nến Phục Sinh. Nó được đốt lên trong khi bóng tối bao trùm khắp thánh đường. Khi nó được rước lên cung thánh, vị tư tế hay phó tế đã hát lên ba lần: “Ánh Sáng Chúa Kytô”, và mỗi lần toàn thể cộng đoàn đều vui mừng, hân hoan đáp lại: “Tạ ơn Chúa!”

Rồi bài ca công bố Phục Sinh được xướng lên:

Mừng vui lên! Hỡi muôn lớp cơ binh thiên thần trên trời!
Mừng vui lên! Hỡi những nhiệm mầu Thánh này!
Tiếng loa cứu độ hãy vang rền không gian
Mừng reo chiến công khải hoàn Vua nhân trần

Và vui lên! Hỡi Trái Đất vui lên,
rực rỡ trong ánh huy hoàng chiếu soi,
và trong ánh quang vinh Vua muôn đời chói ngời.
Tất cả vũ trụ hãy vui mừng hân hoan,
được ơn thoát ly xa miền tối u sầu

Ánh sáng Chúa Kytô không chỉ mặc khải về vinh quang của một ơn gọi, nhưng, một cách khác nữa về nhu cầu khẩn thiết của nhân loại đối với ơn cứu độ. Thánh Phaolô đã tha thiết khuyến khích các tín hữu Côlôsê dâng lời tạ ơn Thiên Chúa Cha khi trình bày về ơn trọng đại này: “Đấng đã giải thoát chúng ta khỏi sự thống trị của bóng tối và đem chúng ta vào vương quốc của Con yêu dấu của Ngài, trong Người chúng ta được cứu chuộc, tha thứ mọi tội lỗi. (Colossians 1:13-14) Chỉ trong Chúa Kytô chúng ta mới vượt qua khỏi ách thống trị của bóng tối để tiến vào với lời hứa của ánh sáng thần linh.

Khi “xiềng xích bị bẻ tung. Đức Kytô khải hoàn chiến thắng vinh quang.” Trong truyền thống các giáo phụ, thánh tẩy cũng có nghĩa là được ám chỉ như “phōtismos”, vì nó biểu thị sự khai sáng mới của các Kytô hữu bởi Chúa Kytô. Hình ảnh ánh sáng của ơn Thánh Tẩy cũng được tìm thấy qua các bài đọc mà Thánh Phaolô trong thư gửi cho giáo đoàn Êphêsô. Ngài vui mừng nói với họ: “Trước đây anh em ở trong bóng tối, nhưng bây giờ anh em là ánh sáng [phōs] trong Chúa, qua đó bộc lộ căn tính mới trong Chúa Kytô. Hãy bước đi [peripateite] như những con cái của ánh sáng.” (5:8). Điều này cũng có nghĩa là chúng ta hãy trở thành những gì mà mình được kêu gọi! Làm hoàn tất ơn gọi của mình trong Chúa Kytô. 

Trong bài đọc thứ hai của Đêm Vọng Phục Sinh, từ “ánh sáng” được nhắc đến 5 lần. Nó trở thành điểm sáng chiếu soi vào đời sống của “những người thiện tâm, công chính và chính trực.” Nó mang đến sự tương phản không chỉ đối với bóng tối [skotos] thuộc đời sống cũ của những kẻ đã tin Chúa, nhưng còn là bóng tối của nền văn hóa đang bao quanh chúng ta. Đã có nhiều người phản ứng tiêu cực đối với nhận định của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II về thời đại này khi cho nó là “văn hóa sự chết”. Họ cho rằng nhận xét như thế là quá đáng, không thực tế và thiếu thuyết phục. Nhưng còn cách nào khác hơn để diễn tả về sự tham lam, ham hố quyền bính, bất công và dục vọng đang phơi bày trong các sinh hoạt xã hội hiện nay? Trong khi những người tin theo Chúa Kytô được tắm gội trong dòng suối ân sủng và ánh sáng, ngược lại, những thành phần thuộc thế gian lại say sưa dầm mình trong bóng tối và sự chết.

Thánh Phaolô đã nhắc nhở tín hữu Êphêsô: “Sống theo sự thật và trong tình bác ái, chúng ta sẽ lớn lên về mọi phương diện, vươn tới Đức Kytô vì Người là Đầu.” (4:15) Từ bỏ quá khứ và trở lại nhờ Bí Tích Thánh Tẩy, cả hai dẫn đến kết quả về một tiến trình chiếu sáng và bắt đầu đổi mới chưa từng có trong Chúa. Thánh Gregory thành Nyssa đã diễn tả một cách rõ ràng đời sống của Kytô hữu như một biện chứng không ngừng của những kết thúc và khởi đầu mới, không cùng tận [telos], mang lại một khởi đầu mới [arche]. Nó sẽ dẫn đến nhận thức mới – “nhận thức [dokimazontes] những gì làm đẹp lòng Chúa” (5:10) đối với những ai tin theo Chúa Kytô và bước đi trong ánh sáng của Ngài. Như vậy, chúng ta phải cẩn thận xem xét chính mình hoặc thái độ của mình, học cách để suy nghĩ như Chúa Kytô, không nhượng bộ những cám dỗ giả tạo của những kẻ “tối tăm trong sự hiểu biết của mình và xa cách khỏi đời sống của Thiên Chúa.” (4:18) Cách sống này cũng chính do Thánh Phaolô đã cảnh cáo giáo đoàn Rôma. “Anh em đừng có rập theo đời này, nhưng hãy cải biến con người anh em bằng cách đổi mới tâm trí anh em, hầu có thể nhận ra đâu là ý Thiên Chúa: cái gì là tốt, cái gì đẹp lòng Chúa, cái gì hoàn hảo.” (12:2)

Những suy nghĩ trên của Thánh Tông Đồ dẫn đến một nhận thức chưa bao giờ lớn lao hơn về đời sống mới trong Chúa Kytô và những gì làm nên trong đời sống hàng ngày. Không phải chỉ riêng những tân tòng, nhưng đối với tất cả những ai đã sống đời Kytô hữu lâu năm, cũng được mời gọi để nhận biết thêm một cách sâu xa về ơn gọi vinh quang của mình: “Thiên Chúa đã kêu gọi chúng ta trong Chúa Kytô trước khi tạo thành trời đất để chúng ta có thể nên thánh thiện và không tỳ vết qua cái nhìn của Ngài. Trong yêu thương.” (Ephesians 1:4)

Là những Kytô hữu giữa một “xã hội tương phản,” thường xuyên đối mặt với những đòi hỏi phản văn hóa. Không phải chỉ trong thời kỳ đầu của Kytô giáo, nhưng ngay ở thế kỷ 21 tại khắp nơi trên thế giới. Họ rất cần để “vạch trần những công việc không hoa trái của bóng tối, những việc làm trong bóng tối, đáng xấu hổ thậm chí dù chỉ được nhắc đến.” (Ephesians 5:11-12) Một hình thức phản đối không bằng một thái độ gay gắt, nhưng thách đố; không tình cờ, nhưng cương quyết đòi hỏi sự trưởng thành tâm linh.

“Ánh sáng Chúa Kytô”. Trong Đêm Vọng Phục Sinh, khi các Kytô hữu tuyên lại lời hứa lúc chịu phép Rửa Tội, không chỉ được kêu gọi từ bỏ những gì tối tăm, tội lỗi do Satan làm đầu xui khiến, mà còn tất cả những gì không thấy trong bóng tối ấy nữa. Bóng tối mà họ từ bỏ và ánh sáng Chúa Kytô, cả hai “đi bên nhau” sẽ đặt trước mắt họ: Con đường của sự chết và bóng tối, và con đường của ánh sáng và sự sống. Và Mẹ thánh Giáo Hội mời gọi: chọn sự sống!   

Sau cùng, qua ánh sáng Phục Sinh, Giáo Hội cũng kêu gọi các Kytô hữu trở thành “những môn đệ truyền giáo”: “Anh em là ánh sáng thế gian. Một thành xây trên núi không thể che xuất được. Không ai thắp đèn rồi lấy bát úp lại. Nhưng để nó trên giá, và nó chiếu sáng cho cả nhà.” (Mátthêu 5:14-15) Đây là lời mời gọi, là sứ mạng được trao phó. Sau khi đón nhận ánh sáng từ Chúa Kytô Phục Sinh, chúng ta cũng phải trở nên ánh sáng cho mình và cho những người khác. Tuy nhiên, trước khi bắt đầu một sứ vụ mới hoặc trở nên những môn đệ của Tin Mừng, chúng ta cần đơn giản tái thẩm định bài đọc hôm nay trích từ thư gửi giáo đoàn Êphêsô: “Hãy tỉnh thức, hỡi những ai đang ngủ mê, và chỗi dậy từ cõi chết, và Chúa Kytô sẽ ban cho bạn ánh sáng.”

“Hãy chỗi dậy hỡi ai ngủ mê. Hãy chỗi dậy từ cõi chết. Chúa Kytô sẽ chiếu sáng trên ngươi.” (Ephesians 5:14) Một lời hiệu triệu thúc đẩy các môn đệ trên hành trình sứ vụ. Hãy mang lấy “Ánh sáng Chúa Kytô” và hãy đau khổ với nó. Các Kytô hữu tiên khởi cũng đã nhẫn nại với sứ vụ này để chuyển đổi một nền văn hóa.   

Phục Sinh 2026