Ánh sao toả chiếu - Hành trình tìm kiếm Chúa - Chúa hiển linh

Ánh sao toả chiếu, chứ không vụt tắt

Kính thưa cộng đoàn Phụng vụ! Hôm nay, cùng với Giáo hội, chúng ta mừng kính lễ Hiển Linh (tên thường gọi là lễ Ba Vua). Như chúng ta biết, ơn cứu độ của Thiên Chúa không chỉ gói gọn cho dân Do Thái, mà còn được biểu lộ cho toàn thể nhân loại: “…sự sáng của ngươi đã tới, vì vinh quang của Chúa đã bừng dậy trên mình ngươi” (x. Is 60, 1). Ba nhà chiêm tinh (hoặc Ba Vua) từ Đông phương xa xôi có lẽ khác biệt về tôn giáo, văn hoá và ngôn ngữ, nhưng họ được Thiên Chúa tỏ lộ dẫn đường qua ngôi sao lạ. Thật xúc động biết bao khi họ biết mở lòng đón lấy, nhận ra thánh ý Chúa qua tạo vật, qua sở trường hay chuyên môn…của họ.

Theo ngôi sao lạ, rảo bước lên đường như Ba Vua đến chầu Chúa Hài Nhi “…kìa ngôi sao họ xem thấy ở Đông phương, lại đi trước họ, mãi cho tới nơi và đậu lại trên chỗ Hài Nhi ở. Lúc nhìn thấy ngôi sao, họ hết sức vui mừng…” (Mt 2, 9-10), chúng ta cùng nhau tự hỏi bản thân: Ánh sao đời mình là gì/là ai? ‘Ngôi sao’ đời tôi là gì/là ai?

Đối với một số bạn trẻ ngày nay, ‘ngôi sao’ của họ là những ca sỹ, diễn viên điện ảnh, nghệ sỹ trong giới nghệ thuật, cầu thủ nổi tiếng, các doanh nhân ‘ngân khoản đầy tiền, tiếng tăm nổi đình nổi đám’…đến mức khiến các bạn quên cả việc ăn uống - ngủ nghỉ - học hành, hầu chạy theo xu hướng thời thượng của thần tượng mình. Trong thời gian qua, trước khi đại dịch và kể cả sau thời gian bình thường mới, chúng ta chứng kiến biết bao cảnh fan cuồng khóc thét khi gặp “ngôi sao”, và vô số biến cố hy hữu xảy ra. Đơn cử một ví dụ cụ thể: vì mê muội nhóm nhạc K-pop (nhạc pop Hàn Quốc), cô gái trẻ đòi đi xem trực tiếp cho bằng được khi nhóm này đến Sài Gòn lưu diễn. Nghe vậy, ông bố không đồng tình; nhưng bất chấp điều ấy, cô tuyên bố dõng dạc với bố rằng: ‘Con cần ban nhạc này hơn gia đình mình!’ Câu trả lời này khiến ông bố buồn bã như thể chết lặng đi!

Quả thật, sở thích ban nhạc, mến mộ ca sỹ hoặc diễn viên không phải là xấu, nhưng nếu chẳng may tôn họ lên làm ‘chúa/thần’ của đời mình hay đánh đổi tất cả để chạy theo họ thì hành vi ấy chẳng tốt đẹp gì. Hơn nữa, đối với một số khác, ‘ngôi sao’ cuộc đời họ lại là tiền tài, danh vọng, địa vị, quyền cao chức trọng, danh giá, đam mê thú vui, ‘cái bụng’, ‘cái tôi’ của họ! Dù biết rằng những thứ này chẳng phải là cùng đích tối hậu, nhưng trong thực tế, họ để chúng trở nên ‘ông chủ/thần/chúa’ chi phối, điều khiển mọi phương diện cuộc đời họ.

Trong đời người, qua các dấu chỉ thời đại, có biết bao ‘ngôi sao’ đang hiện diện bên cạnh mà chúng ta chẳng hề hay biết, hoặc không chút đoái hoài. Những ‘ngôi sao’ này có thể không sáng chói như chúng ta mường tượng, nhưng lại trợ lực, giúp sức và hữu ích cho cuộc đời chúng ta dường nào. Đó có thể là anh chị em trong gia đình, vợ chồng-con cái, bạn hữu, thầy cô, cha xứ, các sơ, hội đoàn cầu nguyện-bác ái, và hết thảy những ai đồng hành với chúng ta. Trong mối tương quan phu thê, đã bao giờ chồng nói với vợ: Em là ánh sao của đời anh!? Hoặc vợ nói với chồng: Anh là ngôi sao sáng của đời em!? Trong tương quan với cha mẹ, con cái đã từng nói: Bố mẹ chính là ánh sao của cuộc đời con!? Tương tự trong cộng đoàn, hội dòng, giáo xứ; hay chúng ta chỉ nhìn thấy những lỗi lầm, sai phạm của nhau, những điều thiếu sót của nhau để chỉ trích, lên án…?

Một khi nhận ra ‘ngôi sao’ hay ‘ánh sao’ đời mình rồi, chúng ta được mời gọi trở nên ‘ánh sao’ trong đời, qua gương lành thánh thiện, qua cách sống hiền hoà, tử tế, bác ái, vị tha, qua lời ăn tiếng nói, cách hành xử, đối nhân xử thế, qua cử chỉ yêu thương, biết ơn, trân trọng anh chị em như lời trần tình của Thánh Phao-lô Tông đồ: “Thiên Chúa đã ban cho tôi việc phân phát ân sủng cho anh (chị) em, là theo ơn mạc khải cho tôi biết, tôi đã được thấu hiểu mầu nhiệm mà con cái loài người các thế hệ khác không được biết…” (x. Ep 3, 2-3). Sau cùng, ý thức mỗi người cũng được mời gọi trở nên ‘ánh sao’ trong đời, chúng ta phải luôn biết chiếu sáng. Vì chưng, ánh sao vụt tắt, không chiếu rạng thì sẽ chẳng có ích lợi gì. Cũng như ánh sáng, ‘ngôi sao’ phải toả chiếu; tương tự muối mặn để ướp, chứ một khi mất vị mặn thì chỉ bị đổ đi, hoặc bị vứt đi mà thôi.

Để kết thúc bài chia sẻ này, xin mạn phép mượn lời thơ của thi sỹ Tô-ma S. Ê-li-ốt (Thomas Stearns Eliot [1888-1965]) để cùng với quý cộng đoàn, chúng ta nguyện cầu:

‘Nếu bạn không thể là ngôi sao sáng giữa trời,

thì hãy trở nên ánh lửa bập bùng trên non cao!

Nếu bạn không thể là ánh lửa bập bùng trên non cao,

Xin hãy làm ánh nến toả chiếu trong gia đình!’ Amen!

Lm. Xuân Hy Vọng

Hành trình tìm kiếm Chúa

Kính thưa cộng đoàn Phụng vụ! Không cuộc hành trình nào mà không gian nan vất vả! Không chặng đường nào mà không đòi buộc chúng ta dấn thân, đặc biệt trên mỗi bước đi tìm kiếm Chân lý cùng đích là chính Chúa.

Tuy nhiên, Thiên Chúa đã tỏ mình ra trước khi chúng ta khởi sự chuyến đi tìm kiếm Ngài. Chính vì vậy, trong ngày lễ Hiển Linh, hay thường được gọi là lễ Ba Vua, chúng ta mừng hát ngợi khen sáng kiến đi bước trước của Thiên Chúa. Ngài không những tỏ mình ra cho dân Do Thái, mà còn biểu lộ chương trình yêu thương, kế hoạch cứu độ cho muôn dân trên khắp cùng bờ cõi trái đất như lời ngôn sứ I-sai-ah tiên báo: “…Vinh quang của Đức Chúa như bình minh chiếu toả trên ngươi…còn trên ngươi, Đức Chúa như bình minh chiếu toả, vinh quang Ngài xuất hiện trên ngươi” (x. Is 60, 1. 2). Hơn thế, thánh Tông đồ Phao-lô xác tín với giáo đoàn Ê-phê-sô về sự tỏ lộ mầu nhiệm và kế hoạch ân sủng của Thiên Chúa trong bài đọc II: “Mầu nhiệm này, Thiên Chúa đã không cho những người thuộc các thế hệ trước được biết, nhưng nay Ngài đã dùng Thần Khí mà mặc khải cho các thánh Tông đồ và ngôn sứ của Ngài. Mầu nhiệm đó là: trong Đức Ki-tô Giê-su và nhờ Tin Mừng, các dân ngoại được cùng thừa kế gia nghiệp với người Do Thái, cùng làm thành một thân thể và cùng chia sẻ điều Thiên Chúa hứa” (Ep 3, 5-6).

Thế nhưng, nhìn lại chặng đường nhận biết - ra đi - tìm kiếm Chúa của các nhà chiêm tinh (hoặc ba vua) dường như được ngôn sứ I-sai-ah báo trước “lạc đà từng đàn che rợp đất, lạc đà Ma-đi-an và Ê-pha: tất cả những người từ Sơ-va kéo đến, đều mang theo vàng với trầm hương và loan truyền lời ca tụng Đức Chúa” (Is 60, 6), chúng ta thấy họ gặp biết bao nhiêu khó khăn, ngăn trở, thách đố và kể cả hiểm nguy như đường đi quá xa, đến vùng đất lạ, bị Hê-rê-đô gạt gẫm, sinh mạng bị đe doạ…(x. Mt 2, 1-5. 7-8. 12). Vậy mà họ không hề bỏ cuộc, vẫn tìm kiếm và bước theo ngôi sao lạ dẫn đường. Hơn ai hết, thánh Tông đồ Phao-lô, bậc thầy truyền giáo, hiểu rõ ngôi sao ấy như thế nào, đến nỗi ngài thốt lên: “Giữa thế hệ đó, anh (chị) em hãy chiếu sáng như những vì sao trên vòm trời” (Pl 2, 15). Ngôi sao đó chính là ánh sáng của Chúa dẫn bước đường chúng ta, và mỗi người Ki-tô hữu được mời gọi trở nên ngôi sao chiếu tỏ trong đời sống tốt lành của mình.

Xứ sở Ba Tư lắm huyền thoại kể về cây nến tí hon như sau: Vào buổi tối kia, một người cầm cây nến nhỏ leo lên cầu thang. Thấy vậy, cây nến tí hon hỏi: “Chúng ta đi đâu thế này?” Người cầm nến trả lời: “Lên sân thượng để soi đường cho thuyền bè cập bến an toàn”. Nghe mà muốn cười lộn ruột, cây nến tí hon thì thầm nói khẽ: “Tôi bé tí teo thế này, thì thuyền bè nào mà thấy được ánh sáng của tôi?” Người cầm nến gằn giọng đáp: “Chỉ cần chú mày cố gắng chiếu sáng, mọi chuyện khác để ta lo liệu!” Khi leo lên tới sân thượng, thì ở đó đã có sẵn một chiếc đèn lồng to. Người ấy cầm nến tí hon châm vào ngọn đèn, tức thì một luồng sáng bừng lên, lan toả khắp chung quanh đến tận ngoài biển khơi. Thật vậy, Purnell Bailey nói rất chí lý: “Mỗi chúng ta là những cây nến nhỏ trong tay Chúa. Sứ mạng của ta chỉ là chiếu sáng, còn kết quả thế nào thì hoàn toàn tuỳ thuộc vào Ngài”.

Noi gương các nhà chiêm tinh, chúng ta không bỏ cuộc khi gặp gian nan thử thách. Trong suốt hành trình, một trong vô số thử thách lớn nhất đối với họ có lẽ là khi ngôi sao dẫn đường biến mất. Dù vậy, họ chẳng hề nản lòng, nhục chí, vẫn đăng trình với lòng kiên trì nhẫn nại, với niềm tin trung kiên, và họ đã gặp được Hài Nhi Giê-su nơi hang Bê-lem. Đời sống đức tin cũng vậy, đòi buộc chúng ta dấn thân, kiên vững không ngừng, và nhờ đó chúng ta được nhận ra Thiên Chúa nơi cuộc sống thường nhật của ta. Cũng nên biết rằng: khi tới bên máng cỏ, các nhà chiêm tinh chỉ thấy vỏn vẹn một trẻ sơ sinh, chứ chẳng phải diện kiến một Thiên Chúa vinh quang sáng láng dường bao. Nhưng được Thánh Thần soi dẫn, họ đã nhận biết Hài nhi đơn sơ ấy chính là Con Thiên Chúa, và họ liền bái quỳ thờ lạy, dâng lễ vật là những gì quý giá nhất tại xứ sở họ (vàng, nhũ hương và mộc dược). Đây thực chất là ơn ích phát sinh từ đức tin sống động, bởi lẽ tin không phải chỉ nhìn bằng đôi mắt thể xác, nhưng bằng chính đôi mắt tâm hồn chẳng hề ngờ vực. Ngoài ra, giống như các nhà chiêm tinh, sau khi trở về xứ sở bằng con đường khác được báo mộng, thì họ đã sống hoàn toàn đổi mới. Cuộc gặp gỡ với Hài nhi Giê-su trở nên một bước ngoặt lớn trong đời họ. Điều này không khó hiểu chút nào, bởi lẽ ai đã được gặp gỡ Thiên Chúa thật, dù chỉ một lần, thì không thể sống như trước với tính cách khép kín, với thái độ ngạo nghễ, với lối sống dửng dưng được. Ơn Chúa thúc giục, nâng đỡ chúng ta đổi mới từng ngày trong đời cơ mà!

Cầu nguyện:

Cảm tạ Chúa đã tỏ lộ ơn cứu độ cho muôn dân

Cảm tạ Chúa đã không ngại ngần đến với con hèn

Cảm tạ Chúa đã không do dự đón nhận tấm lòng son,

Và hằng soi tỏ bước đường con đi dù trăm ngàn nguy khó.

Xin cho con trung kiên trở nên ánh sáng

Dù chỉ là ngọn nến nhỏ phía xa

Nhưng được đặt vào đôi tay vĩ đại

Đôi tay ấy chính là Thiên Chúa của lòng con. Amen!

Lm. Xuân Hy Vọng

+++++++

Chúa ‘hiển linh’ trong đời thường

Mỗi khi lễ hôm nay, người Việt chúng ta dù ở đâu chăng nữa, cũng thường dùng cụm từ ‘Chúa nhật lễ Ba vua’. Ba vua (ba nhà chiêm tinh hoặc đạo sĩ) từ phương Đông nhận thấy điều gì kỳ lạ xuất hiện trong thời gian Chúa Giê-su hạ sinh. Họ dấn thân nghiên cứu về các ngôi sao bằng những phương tiện thô sơ thời ấy, cũng như với kiến thức chuyên môn của bản thân. Họ tin vào các dấu lạ kỳ diệu đó và không quản ngại lên đường bước theo ngôi sao lạ: “Chúng tôi đã nhận thấy ngôi sao của Ngài ở Ðông phương, và chúng tôi đến để triều bái Ngài” (Mt 2, 2).

Quả thật, nếu hạn từ “Ba vua” là tên gọi nói lên thiện chí của con người, thì “Hiển Linh” lại chính là danh xưng khẳng định hồng ân của Thiên Chúa. Thiện chí thôi, dẫu to lớn đến đâu, vẫn chỉ là khởi điểm; nhưng chính hồng ân Hiển Linh mới là kết điểm mở ra những cuộc gặp gỡ như ngôn sứ I-sai-ah đã tiên báo: “Hãy đứng lên, hãy toả sáng ra, hỡi Giê-ru-sa-lem! Vì sự sáng của ngươi đã tới, vì vinh quang của Chúa đã bừng dậy trên mình ngươi” (Is 60,1).

Và tới phiên mình, mỗi lần gặp gỡ tại kết điểm hành trình, lại là một khởi điểm mới cho hành trình tìm kiếm mới, với những thiện chí mới nhằm vươn lên những đỉnh cao mới. Và gặp gỡ như thế là một cuộc đổi đời. Vì thiện chí luôn tìm kiếm hồng ân, mà cũng vì hồng ân luôn đợi chờ một thiện chí biến đổi cuộc đời như Thánh Tông đồ Phao-lô khẳng định trong thư gửi cho giáo đoàn Ê-phê-sô: “Và nhờ Tin Mừng, các dân ngoại được nên đồng thừa tự, đồng một thân thể và đồng thông phần với lời hứa của Ngài trong Chúa Giê-su Ki-tô” (Ep 3,6). Ba vua gặp Chúa với cả tâm tình được thể hiện qua những lễ vật tiến dâng: “Lúc nhìn thấy ngôi sao, họ hết sức vui mừng. Và khi tiến vào nhà, họ đã gặp thấy Hài Nhi và Bà Ma-ri-a Mẹ Ngài, và họ đã quỳ gối xuống sụp lạy Người. Rồi, mở kho tàng ra, họ đã dâng tiến Người lễ vật: vàng, nhũ hương và một dược” (Mt 2,10-11). Sau đó, họ đã được soi sáng theo đường khác mà về xứ sở. Và ở đó, những cuộc Hiển Linh mới sẽ diễn biến trong đời sống thường ngày.

Truyện kia được kể lại rằng: Một cụ già nổi tiếng là người am hiểu thâm sâu. Tuy ông học hành ít ỏi, nhưng lại sở hữu kiến thức uyên bác. Nhiều người xa gần đến thăm ông và bàn luận với ông nhiều vấn đề cao xa. Trong số đó, có một giáo sư khá nổi tiếng, cũng ngạc nhiên và hỏi ông:

– Ở đâu mà ông biết những điều này? Tôi chưa thấy cuốn sách nào viết về chúng.

Ông cụ thản nhiên chậm rãi đáp:

– Hàng ngày tôi đọc ba cuốn sách mà bất cứ ai cũng có thể đọc. Cuốn thứ nhất là những việc Chúa làm quanh tôi; cuốn thứ hai là lương tâm của tôi; và cuốn thứ ba là Kinh Thánh.

Thật vậy, cụ già này cũng như ba nhà chiêm tinh từ Đông phương giống nhau ở chỗ: họ không cậy dựa vào kiến thức/chuyên môn mình đắc thủ, mà trái lại, biết dùng những phương thế (như: kiến thức, các biến cố trong đời) mà mở rộng lòng đón nhận ‘Hiển Linh’ (mọi điều Chúa tỏ lộ) trong cuộc sống thường ngày. Để làm được như vậy, tiên vàn chúng ta cần thiện chí, cần một tâm hồn sẵn sàng đón nhận hồng ân Chúa cũng như bao thử thách kèm theo. Vì chưng, chẳng phải lúc nào ba nhà chiêm tinh cũng lên đường an nhàn, thuận lợi; có khi ngôi sao lạ dẫn đường biến mất, còn đường xá thì xa xôi gập ghềnh, hiểm nguy, và thời gian tìm kiếm lại càng dài hun hút! Do đó, tìm kiếm Chúa với tâm hồn đầy thiện chí, với tâm thế tin tưởng Ngài cũng đang ‘tỏ lộ’ (Hiển Linh) cho chúng ta, thì ắt hẳn chúng ta cũng sẽ được gặp Ngài như ba nhà chiêm tinh “đã diện kiến Hài Nhi và Bà Ma-ri-a Mẹ Ngài, và họ đã quỳ gối xuống sụp lạy Ngài” (x. Mt 2,10).

Cuộc gặp gỡ, diện kiến nào cũng sẽ giúp chúng ta biến đổi ít nhiều. Ba nhà chiêm tinh đã thấy tận mắt, bèn bái thờ Hài Nhi và dâng tiến lễ vật ‘vàng, nhũ hương, mộc dược’ biểu lộ rằng: họ tùng phục, thờ lạy Chúa Giê-su Hài Đồng chính là Vua, là Thiên Chúa và là con người thật. Ngài dẫu là Thiên Chúa, những đã mặc lấy xác phàm hạ sinh, cứu độ nhân loại. Ngài vừa là vương đế (biểu tượng ‘vàng’), vừa là tư tế (biểu tượng ‘nhũ hương’), vừa là hy tế (biểu tượng ‘mộc dược’). Vì thế, mỗi lúc tuyên tín, yêu mến, sống đức tin là lúc chúng ta dâng hiến cho Chúa, chia san với anh chị em và đón nhận mọi sự Ngài tỏ lộ (Hiển Linh). Thật vậy, một danh ngôn tiếng Anh hẳn không sai: “You can give without loving, but you can’t love without giving”. Tạm dịch là: "Bạn có thể cho mà không yêu, nhưng bạn không thể yêu mà không cho đi”. Nếu chúng ta yêu Chúa, mà lại không mến anh chị em, không biết sẻ chia, không biết cho đi, không biết cảm thông, không biết đón nhận, v.v…thì chắc hẳn chúng ta phải xem lại tình mến của mình đối với Chúa!

Cầu nguyện:

Cảm tạ Chúa luôn kiếm tìm

Trước khi chúng con tìm kiếm Chúa.

Cảm tạ Chúa luôn tỏ lộ

Trong lúc chúng con vẫn còn loay hoay:

Nên tiến bước hay dừng ngay?

Ra đi rao truyền, tháng ngày chia san!

Nguyện cho lòng con hân hoan

Hiển Linh ơn thánh chứa chan muôn người. Amen!

Lm. Xuân Hy Vọng