Chia sẻ Lời Chúa Lễ Tất Niên và Giao thừa

Phút tạ ơn sau một năm thế giới biến động

SUY NIỆM LỄ TẤT NIÊN

(Is 63 7-9, 1Cr 1, 3-9, Lc 1, 39-55)

Trong giây phút linh thiêng này, khi năm 2025 dần khép lại và chúng ta chuẩn bị bước sang năm mới 2026, Hội Thánh mời gọi mỗi người chúng ta dừng lại, nhìn lại hành trình đã qua và cất lên lời tạ ơn Thiên Chúa. Đây không chỉ là sự chuyển giao của thời gian, mà còn là một cuộc “vượt qua” trong đức tin, để chúng ta ý thức sâu xa hơn về sự hiện diện yêu thương và trung tín của Thiên Chúa trong đời sống và trong lịch sử nhân loại.

Lời Thánh vịnh hôm nay vang lên như nhịp đập của trái tim người tín hữu: “Hãy cảm tạ Chúa, vì Chúa nhân từ, muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương.” (Tv 135) Đó cũng chính là lời mời gọi mà thánh Phao-lô gửi đến các Ki-tô hữu: “Hãy vui mừng luôn mãi, cầu nguyện không ngừng và tạ ơn trong mọi hoàn cảnh” (1 Tx 5,16-18). Tạ ơn không phải vì mọi sự đều hoàn hảo, nhưng vì Thiên Chúa vẫn đang hiện diện, nâng đỡ và dẫn dắt chúng ta.

Nhìn lại năm 2025, thế giới tiếp tục đối diện với nhiều bất ổn. Chiến tranh và xung đột vẫn bùng phát tại nhiều nơi, thiên tai gia tăng do biến đổi khí hậu, kinh tế và chính trị toàn cầu không ngừng chao đảo. Những căng thẳng quốc tế, những quyết định mang tính đối đầu, cùng với các thảm họa thiên nhiên đã để lại biết bao mất mát, đau thương cho con người. Tại Việt Nam, thiên tai và bão lũ gây thiệt hại nặng nề về người và của, để lại những nỗi lo lắng và bất an trong đời sống thường nhật.

Trong bối cảnh ấy, thế giới Ki-tô giáo cũng trải qua một biến cố lớn lao: Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô được Chúa gọi về, khép lại một triều đại ghi dấu bằng sự khiêm nhường, lòng thương xót và tinh thần dấn thân cho người nghèo, cho hòa bình và cho công trình bảo vệ thụ tạo. Việc Đức Giáo Hoàng Lê-ô XIV được tuyển chọn mở ra một trang sử mới cho Hội Thánh, với lời kêu gọi mạnh mẽ: hãy từ bỏ bạo lực, chữa lành những chia rẽ và xây dựng một nền hòa bình đích thực dựa trên tình yêu và công lý.

Giữa những biến động ấy, chúng ta được mời gọi nhìn lại mọi sự bằng ánh sáng đức tin để xác tín rằng: Thiên Chúa là Chủ của lịch sử. Không có biến cố nào nằm ngoài sự quan phòng của Ngài. Như ngôn sứ I-sai-a đã khẳng định, Thiên Chúa luôn đầy lòng xót thương và trung tín với dân Người. Ngài đồng hành với nhân loại, ngay cả trong những thời khắc tối tăm nhất.

Trong tâm tình đó, chúng ta cùng với Đức Ma-ri-a cất lên bài ca Magnificat (Lc 1, 51- 55): “Linh hồn tôi ngợi khen Đức Chúa, thần trí tôi hớn hở vui mừng trong Thiên Chúa, Đấng cứu độ tôi.” Bài ca ấy không chỉ là lời riêng của Mẹ, nhưng là lời của toàn thể Hội Thánh, của mỗi người chúng ta hôm nay. Tạ ơn là thái độ căn bản của người Ki-tô hữu, bởi tất cả những gì chúng ta có đều là hồng ân.

Thánh lễ Tất Niên này diễn ra vào những giờ phút cuối cùng của năm âm lịch 2025. Đôi mắt đức tin của chúng ta hướng nhìn lên Thiên Chúa, nguồn gốc và cùng đích của đời sống. Không có Chúa, chúng ta không thể hiện hữu; nhờ Chúa, chúng ta được sống và được mời gọi sống cho ý nghĩa cao cả hơn. Chính Ngài ban cho chúng ta sức mạnh để bước vào năm mới 2026 với niềm tin, hy vọng và tình yêu.

Trong giờ phút linh thiêng này, chúng ta đặc biệt cầu nguyện cho những ai đang đau khổ, bệnh tật, mất mát; cho gia đình, giáo xứ, giáo phận, Hội Thánh và cho toàn thế giới. Ước mong năm mới sẽ là năm của hòa bình, công lý, tình huynh đệ và thịnh vượng.

Xin Thiên Chúa, Đấng giàu lòng xót thương, chúc lành cho mỗi người chúng ta trong năm mới. Amen.

Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ

+++++++++

Chúa luôn muốn con người hạnh phúc

SUY NIỆM THÁNH LỄ GIAO THỪA

(Mt 5, 1-10)

Giây phút giao thừa sắp đến, năm cũ, năm Ất Tỵ, tức là con Rắn, nhiều người mong nó trườn bò nhanh vì một năm lũ lụt khắp chốn chiến tranh tư bề để nhường chỗ cho năm mới, năm Bính Ngọ, tức là con Ngựa đang phi nước kiệu tới, càng lúc càng gần.

Mỗi người chúng ta đều mang trong những những tâm tư và ước muốn. Ưu tư nhìn lại quá khứ, hy vọng hướng tới tương lại. Vậy giờ đây chúng ta có những tâm tình nào, ước muốn gì, chờ đời gì và nhất là nói gì với Chúa ? Chắc chắn một điều là ai cũng xin Chúa là Đấng vô thủy vô chung, là căn nguyên và cùng đích vạn vật, rộng ban cho một năm mới phúc lộc dồi dào, và lòng hăng hái làm việc lành để tôn vinh Danh Chúa.

Về phương diện con người, điều đầu tiên trong năm mới chúng ta cầu chúc cho nhau đó là chúc được bình an, hạnh phúc, vui vẻ, may mắn, mà người có đạo còn chúc nhau được đầy niềm vui và phúc lành của Thiên Chúa.

Trong giờ phút giao thừa, trước thềm năm mới, phụng vụ Lời Chúa vang lên lời chúc lành tư tế cổ xưa mà chúng ta nghe trong Bài đọc I :“Nguyện Đức Chúa chúc lành và gìn giữ các con! Nguyện Đức Chúa tươi nét mặt nhìn đến các con, và dủ lòng thương các con! Nguyện Đức Chúa ghé mắt nhìn, và ban bình an cho các con!” (Dnl 6, 22- 27). “Nguyện chính Thiên Chúa là nguồn mạch bình an, thánh hóa toàn diện con người anh… ” (1 Tx 5, 16-26). Như thế, điều mà tất cả chúng ta mong ước là “được Thiên Chúa tươi nét mặt nhìn đến và chúc phúc”. Ngay từ những giây phút đầu tiên của năm mới, chúng ta cần phúc lành của Chúa. Chúng ta ước mong được một năm mới bình an, thịnh vượng, tai qua nạn khỏi.

Thiên Chúa là Tình Yêu, Ngài yêu thương con người và hằng mong muốn con người được hạnh phúc, nên Ngài sẵn sàng chúc phúc cho chúng ta, chúng ta hãy tin tưởng vào Ngài. Đoạn Tin Mừng thánh Mathêu đọc trong Thánh lễ Giao thừa minh chứng rõ ràng rằng : "Thiên Chúa muốn, chúng ta là những người hạnh phúc ". (x. Mt 5, 1-10)

Hạnh phúc thật theo Chúa Giêsu phán trong Tin Mừng (Mt 5:1-12) nghe xong nhiều người không khỏi ngạc nhiên và sửng sốt, bởi vì những người mà người đời coi là khờ dại, bất hạnh và đáng thương hại theo Chúa Giêsu lại là những người có phúc. Lý do là vì họ sống tinh thần nghèo khó, mặc dù họ giàu sang, có tiền của. Sống tinh thần nghèo khó là không cậy dựa vào tiền của, nhưng phó thác vào quyền năng của Chúa. Họ còn là những người hiền lành, những người đau khổ, những người đói khát sự công chính, những người hay thương xót người, những người có lòng trong sạch, những người ăn ở thuận hoà và những người bị bách hại vì lẽ công chính. Đó là những người được Thiên Chúa chúc phúc.

Quả thật, Thiên Chúa là nguồn mọi ơn phúc, và chỉ một mình Chúa Giêsu là Ðấng có phúc tuyệt hảo, Ngài cũng muốn chúng ta có được hạnh phúc đích thật nên đã vạch ra cho chúng ta con đường Tám Mối Phúc Thật để tất cả chúng ta đi theo mà trở thành phúc nhân. Con đường Chúa đã đi khi còn sống thân phận lữ thứ trần gian như chúng ta : Phúc cho những ai nghèo khó trong tinh thần, phúc cho những ai đau khổ, phúc cho những kẻ hiền lành, phúc cho những ai đói khát sự công chính, phúc cho những kẻ có lòng nhân từ, phúc cho những ai có lòng trong sạch, phúc cho những ai hoạt động cho hoà bình, phúc cho những ai bị bách hại vì lẽ công chính (x. Mt 5, 3-10). Chính Chúa là Ðấng nghèo khó thật trong tinh thần, là Ðấng đau khổ, là Ðấng dịu hiền, là Ðấng đói khát sự công chính, là Ðấng nhân từ, là Ðấng trong sạch trong tâm hồn, là Ðấng họat động cho hoà bình, là Ðấng bị bách hại vì lẽ công chính. Chúa mời gọi chúng ta tiếp bước theo sau để tiến về cõi phúc thật. Với Chúa, điều không thể được trở thành có thể, ngay cả việc con lạc đà có thể chui qua lỗ kim (x. Mt 10,25), với sự trợ giúp của Chúa và chỉ với sự trợ giúp của Chúa, chúng ta mới được ơn trở nên những người có phúc.

Trước thềm năm mới, chúng ta hãy khẩn cầu các thánh là những người đã được xem là phúc nhân, đặc biệt xin Mẹ Maria, Mẹ Thiên Chúa và là Mẹ chúng ta, Đấng được sứ thần chào là ‘Đấng đầy ơn phúc’, được bà Isave chị họ gọi là người ‘có phúc’ làm cho chúng ta trở thành những phúc nhân trong năm mới, nhất là trước tòa Chúa Giêsu Kitô, Con Mẹ đến muôn thủa muôn đời ! Amen.

Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ

++++++

LỄ GIAO THỪA

Ds 6, 22-27; 1 Tx 5, 16-24; Mt 5, 1-10

 

Năm Mới: Sống Trong Tầm Nhìn Của Thiên Chúa

Trong nhịp vận hành tuần hoàn của vũ trụ, thời khắc Giao thừa không chỉ là một mốc chuyển tiếp mang tính vật lý trên trục thời gian, nhưng trong đức tin Kitô giáo, đây còn là một “thời điểm ân sủng”. Đứng trước ngưỡng cửa của năm mới, con người thường cảm nghiệm một sự xao động nội tâm, giữa thân phận hữu hạn của kiếp người và lời mời gọi hướng về chiều kích vĩnh cửu.

Chủ đề “Sống trong tầm nhìn của Thiên Chúa” không đơn thuần là một lời khuyên đạo đức, nhưng là một định hướng mời gọi mỗi Kitô hữu đặt toàn bộ mọi chọn lựa của mình dưới ánh sáng Nhan Thánh của Thiên Chúa. Chính tầm nhìn ấy liên kết ký ức quá khứ, hiện tại đang sống và niềm hy vọng hướng tới tương lai, giúp người tín hữu tái đọc đời mình không như chuỗi những biến cố ngẫu nhiên, nhưng như một hành trình được dẫn dắt bởi sự quan phòng và quy hướng về cứu cánh tối hậu.

Trong chiều hướng đó, Bài đọc I trích từ sách Dân Số (Ds 6,22-27) đặt nền tảng thần học cho ý niệm chúc lành gắn liền với “Nhan Thánh” của Thiên Chúa. Trong tư duy Kinh Thánh, “khuôn mặt” không chỉ diễn tả diện mạo bên ngoài, nhưng tượng trưng cho toàn bộ nhân vị và ý định của chủ thể. Vì thế, việc Thiên Chúa “tỏ Nhan Thánh” và “ghé mặt lại” với dân Người không phải chỉ là một lối nói nhân hình, nhưng là mạc khải về ý muốn hiệp thông của Đấng Tạo Hóa với thụ tạo. Khi Thiên Chúa hướng cái nhìn về con người, Ngài thiết lập một tương quan giữa các ngôi vị, trong đó con người không còn là vật thể bị nhìn đến, nhưng là chủ thể được yêu thương và thánh hóa.

Lời chúc lành của các tư tế Aharon nhấn mạnh đến hai chiều kích then chốt: sự gìn giữ và bình an. Dưới tầm nhìn của Thiên Chúa, sự gìn giữ là sự bảo đảm về một nền an toàn nội tâm, nơi con người biết mình đang được gìn giữ trong bàn tay trung tín của Thiên Chúa. Bình an, theo nhãn quan Kinh Thánh Do Thái, không chỉ là sự vắng bóng xung đột, nhưng là tình trạng viên mãn và hài hòa, trong mối tương quan đúng đắn với Thiên Chúa, với tha nhân, với chính mình và với toàn thể thụ tạo. Sống năm mới dưới tầm nhìn của Chúa chính là đặt mình trong trật tự hài hòa ấy.

Đáp ca Thánh vịnh 120 (121) tiếp nối dòng suy tư này khi diễn tả niềm tín thác của người hành hương đặt trọn hy vọng nơi Đấng quan phòng. Thánh vịnh xác quyết rằng ơn phù hộ không đến từ những thực tại hữu hạn, nhưng từ Đức Chúa, Đấng dựng nên trời đất. Việc nhấn mạnh nguồn gốc thần linh của ơn trợ giúp củng cố xác tín rằng quyền năng và sự hiện diện của Thiên Chúa vượt trên mọi giới hạn không gian và thời gian.

Đặc biệt, hình ảnh “Đấng giữ gìn không chợp mắt ngủ quên” làm nổi bật tính liên lỉ của sự quan phòng. Trên bình diện thần học, đây là lời khẳng định rằng Thiên Chúa không chỉ tạo dựng thế giới trong quá khứ, nhưng tiếp tục hiện diện và hành động trong hiện tại. Ánh nhìn của Ngài bao trùm cả ban ngày lẫn ban đêm, cả những khoảnh khắc rạng rỡ lẫn những thời điểm tối tăm nhất của đời người. Sống trong năm mới dưới tầm nhìn ấy là sống trong niềm xác tín rằng không một giây phút nào của đời sống bị bỏ rơi ngoài ánh mắt yêu thương của Thiên Chúa.

Trong thư thứ nhất gửi tín hữu Thêxalônica (1 Tx 5,16-24), thánh Phaolô triển khai những chỉ dẫn mang tính thực hành sâu xa, nhằm giúp người tín hữu duy trì đời sống dưới ánh nhìn của Thiên Chúa. Ba thái độ căn bản là vui mừng, cầu nguyện và tạ ơn, không được trình bày như những cảm xúc chóng qua, nhưng như những kỷ luật thiêng liêng thường hằng. Vui mừng là hoa trái của niềm hy vọng đặt nơi Đức Kitô; cầu nguyện không ngừng là tình trạng sống trong mối hiệp thông liên lỉ với Thiên Chúa; và tạ ơn trong mọi hoàn cảnh là sự tuyên xưng đức tin vào quyền tối thượng của Thiên Chúa, Đấng có thể quy hướng mọi biến cố về thiện ích tối hậu (x. Rm 8,28).

Sống dưới tầm nhìn của Thiên Chúa, theo thánh Phaolô, còn đòi hỏi thái độ tỉnh thức và phân định: “hãy cân nhắc mọi sự”. Đây là tiến trình giúp người tín hữu không dập tắt tác động của Thánh Thần, nhưng để cho ân sủng thấm nhập và biến đổi toàn bộ con người. Mục tiêu tối hậu của tiến trình ấy là sự thánh hóa toàn diện, nơi thần trí, linh hồn và thể xác được đặt trọn trong công trình của Thiên Chúa là Đấng trung tín. Con người không tự mình đạt tới sự thánh thiện, nhưng được thánh hóa nhờ ở lại trong ánh nhìn và hành động của Thiên Chúa.

Bài Tin Mừng về các Mối Phúc (Mt 5,1-10) mở ra viễn tượng cánh chung của tầm nhìn Thiên Chúa, nơi các giá trị của Nước Trời đảo ngược những tiêu chí đánh giá thông thường của thế gian. Từ “Phúc thay” diễn tả một tình trạng hạnh phúc có nguồn mạch thần linh, không lệ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài. Các Mối Phúc không chỉ là những lời khuyên, nhưng là chân dung sống động của chính Đức Kitô, Đấng hoàn toàn sống trong mối tương quan hiếu tử với Chúa Cha.

Dưới ánh nhìn của Thiên Chúa, nghèo khó tâm linh trở thành điều kiện để đón nhận sự phong phú của Nước Trời, hiền lành trở thành sức mạnh đích thực, và đói khát sự công chính mở ra con đường dẫn tới sự viên mãn vĩnh cửu. Sống năm mới theo các Mối Phúc đòi hỏi một cuộc hoán cải trong cách nhìn, nơi con người không còn đo lường thành công bằng các chỉ số thuần túy vật chất, nhưng bằng độ trong sạch của tâm hồn và khả năng kiến tạo hòa bình. Đây chính là thách đố căn bản đối với não trạng thực dụng của xã hội đương đại.

Trong nhãn quan phụng vụ và thần học, sống trong tầm nhìn của Thiên Chúa là một chuyển động hai chiều: Thiên Chúa cúi xuống nhìn đến con người, và con người được mời gọi ngước nhìn lên Thiên Chúa. Ý thức về ánh mắt ấy không làm giảm tự do của con người, nhưng giúp tự do được định hướng và thanh luyện bởi ân sủng. Mỗi chọn lựa trong năm mới trở thành một lời đáp trả có trách nhiệm trước tiếng gọi của Đấng đã kêu gọi và luôn trung tín thực hiện lời hứa của Người.

Sau cùng, tầm nhìn của Thiên Chúa không khép lại trong giới hạn của thời gian, nhưng mở ra chân trời cánh chung, hướng tới ngày Đức Giêsu Kitô ngự đến. Vì thế, sống năm mới không chỉ là hoạch định cho những dự án hữu hạn, nhưng là tiến bước trong hành trình chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ vĩnh cửu, nơi sự thánh hóa toàn diện trở thành cùng đích của đời sống người môn đệ.

Lạy Thiên Chúa là Alpha và Omega, Khởi Nguyên và Cùng Đích của mọi thời gian, trong giờ phút giao thoa linh thiêng này, xin thanh luyện ánh nhìn của chúng con, để chúng con không nhìn đời bằng đôi mắt của sợ hãi hay tham vọng, nhưng bằng ánh mắt của đức tin, cậy trông và mến yêu.

Xin cho ánh sáng từ Nhan Thánh Chúa luôn soi dẫn mọi suy tư, lời nói và hành động của chúng con trong năm mới, để khi sống dưới tầm nhìn yêu thương của Chúa, chúng con trở nên chứng nhân của niềm vui, người kiến tạo hòa bình và những kẻ nghèo khó đầy phúc đức của Nước Trời. Amen.

++++++++