Chia sẻ Lời Chúa Mùa Chay

T7, 24/01/2026 - 07:36
Lm Anmai, CSsR

Thứ Tư lễ Tro

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

1 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Khi làm việc lành phúc đức, anh em phải coi chừng, chớ có phô trương cho thiên hạ thấy. Bằng không, anh em sẽ chẳng được Cha của anh em, Đấng ngự trên trời, ban thưởng. 2 Vậy khi bố thí, đừng có khua chiêng đánh trống, như bọn đạo đức giả thường biểu diễn trong hội đường và ngoài phố xá, cốt để người ta khen. Thầy bảo thật anh em, chúng đã được phần thưởng rồi. 3 Còn anh, khi bố thí, đừng cho tay trái biết việc tay phải làm, 4 để việc anh bố thí được kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh.

5 “Và khi cầu nguyện, anh em đừng làm như bọn đạo đức giả : chúng thích đứng cầu nguyện trong các hội đường, hoặc ngoài các ngã ba ngã tư, cho người ta thấy. Thầy bảo thật anh em : chúng đã được phần thưởng rồi. 6 Còn anh, khi cầu nguyện, hãy vào phòng, đóng cửa lại, và cầu nguyện cùng Cha của anh, Đấng hiện diện nơi kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh.

16 “Rồi khi ăn chay, anh em chớ làm bộ rầu rĩ như bọn đạo đức giả : chúng làm cho ra vẻ thiểu não, để thiên hạ thấy là chúng ăn chay. Thầy bảo thật anh em, chúng đã được phần thưởng rồi. 17 Còn anh, khi ăn chay, nên rửa mặt cho sạch, chải đầu cho thơm, 18 để không ai thấy là anh ăn chay ngoại trừ Cha của anh, Đấng hiện diện nơi kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh.”

TRỞ VỀ TRONG KÍN ĐÁO: HÀNH TRÌNH CỦA TRÁI TIM VỚI ĐẤNG THẤU SUỐT

Chúng ta bắt đầu Mùa Chay Thánh bằng một nghi thức đầy khiêm tốn: xức tro lên đầu. Một nắm tro bụi mỏng manh nhắc nhở chúng ta về thân phận hữu hạn của con người, nhưng cũng chính từ đống tro tàn ấy, Giáo hội mời gọi chúng ta trỗi dậy để bắt đầu một cuộc hành trình nội tâm sâu sắc. Tin Mừng thánh Mát-thêu hôm nay không đưa chúng ta đến những nơi ồn ào náo nhiệt, mà dẫn chúng ta vào "phòng kín", vào nơi sâu thẳm nhất của tâm hồn để đối diện với chính mình và với Thiên Chúa. Chúa Giê-su không phủ nhận giá trị của việc làm lành, cầu nguyện hay ăn chay, nhưng Ngài đặt lại một câu hỏi then chốt về "động lực": Chúng ta làm điều đó cho ai? Cho sự ngưỡng mộ của người đời hay cho tình yêu dành cho Thiên Chúa?

Cảnh báo đầu tiên của Chúa Giê-su thật mạnh mẽ: "Hãy coi chừng, chớ có phô trương cho thiên hạ thấy". Trong một xã hội hiện đại, nơi mà sự hiện diện trên mạng xã hội và hình ảnh cá nhân đôi khi được đề cao quá mức, lời nhắc nhở này trở nên thời sự hơn bao giờ hết. Phô trương là một loại "vi-rút" của linh hồn, nó biến những việc đạo đức thành một thứ hàng hóa để đổi lấy sự tung hô. Khi chúng ta làm việc lành chỉ để được khen ngợi, chúng ta đã biến mình thành trung tâm của vũ trụ thay vì Thiên Chúa. Phần thưởng lúc đó chỉ là những lời khen chót lưỡi đầu môi, chóng qua như gió thoảng, và tâm hồn chúng ta vẫn sẽ trống rỗng vì thiếu vắng sự hiện diện thực sự của Đấng Tối Cao.

Chú giải về việc bố thí, Chúa Giê-su dùng hình ảnh "đừng cho tay trái biết việc tay phải làm". Đây là một cách nói ẩn dụ cực kỳ sâu sắc về sự thanh khiết của ý định. Nó không chỉ là kín đáo với người khác, mà còn là kín đáo với chính cái tôi của mình. Khi chúng ta làm ơn mà vẫn còn tự mãn, vẫn còn ghi sổ công đức trong lòng để tự hào, thì đó vẫn là một hình thức phô trương nội vi. Sự bố thí thực sự trong Mùa Chay phải là sự tuôn trào của lòng trắc ẩn, một hành động tự nhiên như hơi thở, nơi mà cái tôi bị xóa nhòa để chỉ còn lại tình yêu giữa người với người dưới cái nhìn của Thiên Chúa. Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, không cần những bản báo cáo thành tích, Người đọc thấy nhịp đập của trái tim biết xót thương.

Tiếp đến là việc cầu nguyện. Chúa Giê-su tương phản hình ảnh của "bọn đạo đức giả" thích đứng ở ngã ba đường với hình ảnh người môn đệ "vào phòng, đóng cửa lại". Căn phòng ở đây không chỉ là một không gian vật lý, mà là không gian của sự thinh lặng nội tâm. Đóng cửa lại là đóng lại những ồn ào của danh vọng, những lo âu về sự đánh giá của thế gian. Cầu nguyện là một cuộc hẹn hò riêng tư giữa linh hồn và Thiên Chúa. Trong Mùa Chay này, chúng ta được mời gọi tìm lại những giây phút "độc thoại với Đấng Tuyệt Đối". Thiên Chúa không cần những bài diễn văn hùng hồn; Người hiện diện nơi kín đáo, nơi mà con người rũ bỏ mọi mặt nạ để trở nên chân thật nhất trước mặt Người.

Việc ăn chay cũng được Chúa Giê-su định nghĩa lại một cách đầy tính cách mạng. Thay vì vẻ mặt rầu rĩ, thiểu não để "khoe" sự hy sinh, Ngài bảo hãy "rửa mặt cho sạch, chải đầu cho thơm". Ăn chay theo tinh thần Tin Mừng không phải là một cuộc trình diễn sự khổ hạnh, mà là một ngày hội của sự tự do. Chúng ta ăn chay để làm chủ bản năng, để dành khoảng trống cho Lời Chúa, và để chia sẻ với người nghèo. Một khuôn mặt rạng rỡ khi ăn chay minh chứng rằng chúng ta đang tìm thấy niềm vui trong việc từ bỏ, rằng sự hy sinh của chúng ta xuất phát từ tình yêu chứ không phải từ bổn phận nề luật. Sự hoàn thiện không nằm ở việc nhịn ăn bao nhiêu bữa, mà nằm ở chỗ chúng ta đã "đói khát" Chúa đến mức nào.

Gợi ý sống Tin Mừng cho Thứ Tư Lễ Tro và cả Mùa Chay này chính là sự "Trở Về". Trở về với sự chân thật. Bạn hãy thử làm một việc tử tế cho ai đó trong tuần này mà tuyệt đối không để ai biết, kể cả người nhận ơn. Hãy dành ít nhất 10 phút mỗi ngày trong sự thinh lặng tuyệt đối, không điện thoại, không âm nhạc, để chỉ thưa với Chúa: "Lạy Chúa, con đây". Và khi bạn từ khước một sở thích cá nhân hay một món ăn yêu thích, hãy làm điều đó với một nụ cười, dâng niềm vui đó cho một linh hồn đang cần ơn hoán cải. Đó chính là cách chúng ta xức tro thật sự vào lòng mình, để cái tôi chết đi và con người mới trong Đức Ki-tô được tái sinh.

Lạy Chúa, hành trình Mùa Chay đã bắt đầu. Xin đừng để chúng con đi vào con đường của sự giả hình, nhưng cho chúng con biết yêu mến sự kín đáo. Xin cho bụi tro trên đầu chúng con thấm vào tâm trí, nhắc nhở chúng con rằng mọi vinh quang thế gian rồi sẽ qua đi, chỉ có tình yêu được thực hiện trong thầm lặng mới tồn tại mãi mãi. Xin Chúa đồng hành với chúng con, để qua việc bố thí, cầu nguyện và ăn chay với lòng khiêm hạ, chúng con được chuẩn bị tâm hồn xứng đáng đón mừng mầu nhiệm Phục Sinh vinh hiển. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

19.2

TẾT NGUYÊN ĐÁN - NĂM BÍNH NGỌ

Mồng Ba : Thánh hoá Công Ăn Việc Làm

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

14 Khi ấy, Đức Giê-su kể cho các môn đệ nghe dụ ngôn này : “Người kia sắp đi xa, gọi đầy tớ đến mà giao phó của cải mình cho họ. 15 Ông đưa cho người này năm yến, người kia hai yến, người khác nữa một yến, tuỳ khả năng riêng mỗi người. Rồi ông ra đi. Lập tức, 16 người đã lãnh năm yến lấy số tiền ấy đi làm ăn, và gây lời được năm yến khác. 17 Cũng vậy, người đã lãnh hai yến gây lời được hai yến khác. 18 Còn người đã lãnh một yến thì đi đào lỗ chôn giấu số bạc của chủ. 19 Sau một thời gian lâu dài, ông chủ các đầy tớ ấy đến và yêu cầu họ thanh toán sổ sách. 20 Người đã lãnh năm yến tiến lại gần, đưa năm yến khác, và nói : ‘Thưa ông chủ, ông đã giao cho tôi năm yến, tôi đã gây lời được năm yến khác đây.’ 21 Ông chủ nói với người ấy : ‘Khá lắm ! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành ! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh !’ 22 Người đã lãnh hai yến cũng tiến lại gần và nói : ‘Thưa ông chủ, ông đã giao cho tôi hai yến, tôi đã gây lời được hai yến khác đây.’ 23 Ông chủ nói với người ấy : ‘Khá lắm ! Anh đúng là tôi tớ tài giỏi và trung thành ! Được giao ít mà anh đã trung thành, thì tôi sẽ giao nhiều cho anh. Hãy vào mà hưởng niềm vui của chủ anh !’ 24 Rồi người đã lãnh một yến cũng tiến lại gần và nói : ‘Thưa ông chủ, tôi biết ông là người hà khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi. 25 Vì thế, tôi đâm sợ, mới đem chôn giấu yến bạc của ông dưới đất. Của ông vẫn còn nguyên đây này !’ 26 Ông chủ đáp : ‘Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác ! Anh đã biết tôi gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi, 27 thì đáng lý anh phải gởi số bạc của tôi vào ngân hàng, để khi tôi đến, tôi thu được cả vốn lẫn lời chứ ! 28 Vậy các ngươi hãy lấy yến bạc khỏi tay nó mà đưa cho người đã có mười yến. 29 Vì phàm ai đã có, thì được cho thêm và sẽ có dư thừa ; còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy đi. 30 Còn tên đầy tớ vô dụng kia, hãy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài : ở đó, người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng’.”

TẾT NGUYÊN ĐÁN NĂM BÍNH NGỌ - THÁNH HÓA CÔNG ĂN VIỆC LÀM: SỨ VỤ SINH LỜI ÂN SỦNG

Sau những ngày sum họp ấm áp bên gia đình và kính nhớ tổ tiên, ngày Mồng Ba Tết đưa chúng ta trở về với thực tại của đời sống lao động. Theo truyền thống tốt đẹp, đây là ngày chúng ta dâng lên Chúa công ăn việc làm, sự nghiệp và những dự định mưu sinh trong năm mới. Hình ảnh con ngựa của năm Bính Ngọ vốn biểu trưng cho sức mạnh, sự dấn thân và những bước chạy đường dài, rất phù hợp để nói về tinh thần làm việc. Tuy nhiên, Lời Chúa hôm nay qua dụ ngôn "Những nén bạc" không chỉ bàn về việc làm ăn kinh tế, mà còn mở ra một cái nhìn thần học về trách nhiệm của con người đối với những ân huệ mà Thiên Chúa ký thác. Mỗi công việc chúng ta làm, mỗi giọt mồ hôi chúng ta đổ xuống trong năm mới này, đều có thể trở thành một lễ phẩm thánh hiến nếu chúng ta biết sống tinh thần của những đầy tớ trung thành và tài giỏi.

Trang Tin Mừng Mát-thêu mở đầu bằng một hình ảnh rất đỗi quen thuộc: ông chủ đi xa và giao phó của cải cho đầy tớ. Điểm mấu chốt ở đây là ông giao "tùy khả năng riêng mỗi người". Thiên Chúa là Đấng công minh và thấu suốt; Ngài không đòi hỏi chúng ta làm những điều quá sức, nhưng Ngài đòi hỏi sự nỗ lực tối đa trong giới hạn của mỗi người. Người lãnh năm yến hay hai yến đều được khen ngợi ngang nhau khi họ sinh lời được gấp đôi. Điều này an ủi chúng ta rất nhiều: trong năm mới Bính Ngọ, dù bạn là một trí thức, một công nhân, một nông dân hay một người nội trợ, giá trị công việc của bạn không đo bằng số tiền bạn kiếm được, mà đo bằng tình yêu và sự trung thành bạn đặt vào đó. Thiên Chúa không nhìn vào bảng lương, Ngài nhìn vào trái tim của người lao động.

Chú giải về hành động của người đầy tớ thứ ba – người đem chôn giấu nén bạc – chúng ta thấy hiện rõ một thái độ tâm lý nguy hiểm: sự sợ hãi và lười biếng. Anh ta biện minh rằng ông chủ là người "hà khắc", nên anh ta chọn giải pháp an toàn là "không làm gì cả". Trong đời sống đức tin cũng như đời sống thường nhật, sự biếng nhác thường núp bóng dưới danh nghĩa của sự thận trọng. Bước sang năm mới, nếu chúng ta vì sợ thất bại, sợ khó khăn mà không dám dấn thân, không dám sáng tạo trong công việc, chúng ta đang lặp lại sai lầm của người đầy tớ vô dụng kia. Con ngựa Bính Ngọ không thể đứng yên một chỗ; nó phải chạy, phải vận động. Công ăn việc làm của chúng ta chỉ được thánh hóa khi chúng ta dám dùng tài năng Chúa ban để phục vụ và làm đẹp cho đời, thay vì chôn vùi nó trong sự ích kỷ hay nhút nhát.

Nén bạc mà Chúa giao cho mỗi người trong năm mới này có thể là sức khỏe, là nghề nghiệp, là những mối quan hệ khách hàng, hay đơn giản là thời gian. "Sinh lời" cho Chúa không có nghĩa là chúng ta phải đem tiền vào nhà thờ, mà là chúng ta làm việc với sự công chính, lương thiện và bác ái. Một người buôn bán không cân điêu đong thiếu, một người thợ làm việc có trách nhiệm, một người lãnh đạo biết quan tâm đến nhân viên... đó chính là những người đang làm cho nén bạc của Chúa sinh lời. Trong bối cảnh kinh tế đôi khi còn nhiều thách đố, cám dỗ làm ăn phi pháp để nhanh chóng giàu sang luôn rình rập. Nhưng Tin Mừng nhắc nhở rằng: "Ai trung thành trong việc ít, sẽ được giao phó việc nhiều". Sự bền bỉ của con ngựa Bính Ngọ cần đi đôi với sự chính trực của người môn đệ Kitô.

Lời quở trách của ông chủ đối với tên đầy tớ biếng nhác: "Hãy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài" là một lời cảnh báo nghiêm khắc về trách nhiệm cá nhân. Thiên Chúa trao cho chúng ta quyền cộng tác vào công trình sáng tạo của Ngài thông qua lao động. Khi chúng ta từ chối làm việc hoặc làm việc một cách cẩu thả, chúng ta đang tách mình ra khỏi nguồn sống và niềm vui của Thiên Chúa. Hạnh phúc của người đầy tớ tài giỏi không chỉ là phần thưởng vật chất, mà là được "vào mà hưởng niềm vui của chủ anh". Đó là niềm vui của sự mãn nguyện khi thấy công sức mình đem lại lợi ích cho tha nhân và tôn vinh Danh Chúa. Ngày Mồng Ba, chúng ta xin Chúa thánh hóa đôi bàn tay và khối óc, để mỗi ngày đi làm là một ngày chúng ta dệt nên những nén bạc ân sủng.

Gợi ý sống Tin Mừng cho năm mới Bính Ngọ này, trước hết, chúng ta hãy bắt đầu mỗi ngày làm việc bằng một lời nguyện dâng mình cho Chúa, xin Ngài hướng dẫn mọi tư tưởng và hành động của chúng ta. Thứ hai, hãy thực hành sự tận tâm: làm việc không chỉ vì đồng lương mà còn vì ý thức mình đang phục vụ anh chị em. Thứ ba, hãy dành một phần huê lợi từ công việc để thực hiện các việc bác ái, giúp đỡ những người kém may mắn hơn – đó chính là cách gởi nén bạc vào "ngân hàng nước trời" chắc chắn nhất. Thay vì lo lắng về sự "hà khắc" của cuộc đời, hãy tin tưởng vào sự rộng rãi của Thiên Chúa, Đấng luôn ban đủ ân sủng cho những ai nỗ lực cộng tác với Ngài.

Lạy Chúa là Cha nhân từ, Đấng đã làm việc không ngừng để tạo dựng và gìn giữ vũ trụ, chúng con xin dâng lên Chúa năm mới Bính Ngọ với tất cả công ăn việc làm của chúng con. Xin cho chúng con sức mạnh để lao động, sự khôn ngoan để quản lý và lòng trung thành để phụng sự. Xin chúc lành cho những dự định, những xưởng máy, những cánh đồng và mọi văn phòng nơi chúng con làm việc. Ước gì qua công lao nhọc nhằn của mình, chúng con không chỉ tìm thấy của cải nuôi thân, mà còn tìm thấy đường về Nước Trời, nơi Chúa đang chờ đón chúng con như những đầy tớ trung thành và tài giỏi. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

20.2

Thứ Tư lễ Tro

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

HÀNH TRÌNH VÀO CÕI LẶNG: TỪ BỤI TRO ĐẾN ÁNH SÁNG CỦA CHA ĐẤNG THẤU SUỐT NƠI KÍN ĐÁO

Tiếng chuông sầu của ngày Thứ Tư Lễ Tro vang lên, không phải để báo hiệu một sự kết thúc, mà là lời mời gọi một sự khởi đầu mới đầy khiêm tốn. Chúng ta bước vào Mùa Chay không bằng những biểu ngữ rầm rộ hay những kế hoạch phô trương, nhưng bằng một dấu chỉ đơn sơ: những hạt tro đen được xức trên trán. Tro bụi nhắc nhở chúng ta về nguồn gốc và cùng đích của thân xác, nhưng đồng thời, Lời Chúa trong Tin Mừng Mát-thêu hôm nay lại mở ra một chiều kích khác – chiều kích của sự bất tử trong tình yêu dành cho Thiên Chúa. Chúa Giê-su không bắt đầu Mùa Chay bằng việc liệt kê những danh sách cấm đoán, Ngài bắt đầu bằng việc thanh tẩy "động lực" của trái tim. Ngài mời gọi chúng ta thoát khỏi cái tôi giả tạo, cái tôi thích trình diễn, để trở về với cái tôi đích thực trong tương quan với Cha trên trời. Đây là một hành trình dài, một hành trình kéo dài suốt 40 ngày và có lẽ là cả một đời người, để chúng ta học cách sống dưới cái nhìn của Thiên Chúa thay vì sự đánh giá của thế gian.

Mở đầu bài Tin Mừng, Chúa Giê-su dùng một cụm từ đầy sức nặng: "Anh em phải coi chừng". Sự "coi chừng" này không phải là nỗi sợ hãi về một kẻ thù bên ngoài, mà là sự tỉnh thức trước một kẻ thù bên trong: sự phô trương. Phô trương là một loại cám dỗ tinh vi, nó làm thối rữa những việc lành từ bên trong. Khi chúng ta làm việc thiện, cầu nguyện hay hy sinh chỉ để "cho thiên hạ thấy", chúng ta đang biến Thiên Chúa thành một khán giả phụ lòng và biến chính mình thành một diễn viên trên sân khấu đạo đức. Chúa Giê-su khẳng định rằng những kẻ như thế "đã được phần thưởng rồi". Phần thưởng đó là gì? Đó là vài lời khen ngợi chóng qua, là sự thỏa mãn cái tôi ích kỷ, nhưng đổi lại là sự trống rỗng thiêng liêng. Chúa muốn chúng ta hiểu rằng, giá trị của một hành động không nằm ở quy mô của nó trước mắt người đời, nhưng nằm ở độ sâu của tình yêu mà chỉ Thiên Chúa mới có thể thấu thấu suốt.

Đi sâu vào chú giải về việc "bố thí", Chúa Giê-su đưa ra một hình ảnh mang tính cách mạng: "Đừng cho tay trái biết việc tay phải làm". Tại sao lại phải cực đoan đến thế? Bởi vì bản chất của con người là thích được công nhận. Khi tay phải làm một việc tốt, cái trí não của chúng ta lập tức muốn lưu giữ nó để tự hào. Chúa muốn chúng ta đạt tới một sự khiêm nhường tuyệt đối, nơi mà hành động yêu thương trở thành một phản xạ tự nhiên của linh hồn đến mức chính mình cũng không còn ý thức để mà tự mãn. Việc bố thí trong Mùa Chay không chỉ là san sẻ vật chất cho người nghèo, mà là sự tước bỏ chính cái tôi của mình. Khi chúng ta giúp đỡ một ai đó trong sự kín đáo tuyệt đối, chúng ta đang dâng lên Thiên Chúa một lễ tế của sự tự hạ. Thiên Chúa, Đấng hiện diện nơi kín đáo, sẽ nhận lấy lễ tế đó như một hương thơm ngào ngạt, bởi nó không bị pha tạp bởi bất kỳ ý niệm danh lợi nào.

Tiếp đến, Chúa Giê-su dạy về việc "cầu nguyện". Ngài đối lập hình ảnh những kẻ thích đứng ở ngã ba đường để phô trương với hình ảnh người môn đệ "vào phòng, đóng cửa lại". Căn phòng mà Ngài nói tới không chỉ là không gian vật lý, mà là nội cung của tâm hồn. Trong xã hội hiện đại, chúng ta đang sống trong một thế giới của những "ngã ba ngã tư" ồn ào – nơi mạng xã hội, nơi những cuộc bàn tán và sự ồn vã chiếm hữu tâm trí. Đóng cửa căn phòng là đóng lại các giác quan trước sự xao nhãng của thế gian để mở ra một cánh cửa khác hướng về cõi vĩnh hằng. Cầu nguyện không phải là một bài diễn văn để thuyết phục Chúa hay để người khác thấy mình thánh thiện. Cầu nguyện là hơi thở của người con trong vòng tay Cha. Khi chúng ta cầu nguyện nơi kín đáo, chúng ta không cần phải tô vẽ bản thân; chúng ta có thể khóc, có thể yếu đuối, có thể bộc bạch những góc khuất tăm tối nhất mà không sợ bị phán xét, vì Cha chúng ta là Đấng thấu suốt mọi điều bí ẩn nhưng vẫn yêu thương chúng ta vô điều kiện.

Về việc "ăn chay", Chúa Giê-su đưa ra một chỉ dẫn nghe có vẻ nghịch lý: "Hãy rửa mặt cho sạch, chải đầu cho thơm". Theo truyền thống Do Thái và nhiều tôn giáo khác, ăn chay thường đi kèm với vẻ mặt thiểu não, rắc tro, mặc áo vải thô để tỏ lòng sám hối. Nhưng Chúa Giê-su lại muốn người môn đệ phải rạng rỡ. Tại sao? Bởi vì ăn chay không phải là một hình phạt hay một gánh nặng, mà là một ngày hội của sự tự do. Chúng ta ăn chay để nhắc nhở thân xác rằng: "Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh". Sự rạng rỡ bên ngoài chính là biểu hiện của niềm vui bên trong khi chúng ta giải phóng mình khỏi sự nô lệ của bản năng và những ham muốn vật chất. Nếu chúng ta ăn chay mà lại cau có, gắt gỏng với người xung quanh, thì việc nhịn ăn đó trở nên vô giá trị. Ăn chay đích thực là nhịn bớt cái tôi để nới rộng không gian cho bác ái. Một khuôn mặt tươi tắn khi ăn chay chính là lời tuyên xưng rằng Thiên Chúa là nguồn vui duy nhất và đích thực của chúng ta.

Gợi ý sống Tin Mừng trong Mùa Chay này đòi hỏi chúng ta phải có những bước đi cụ thể và quyết liệt. Thứ nhất, hãy thực hành sự "ẩn danh". Trong suốt 40 ngày này, hãy cố gắng làm ít nhất một việc tốt mỗi ngày mà không ai hay biết. Đó có thể là một khoản tiền nhỏ vào hộp cứu trợ, một lời cầu nguyện cho người đã làm tổn thương mình, hoặc đơn giản là dọn dẹp một góc khuất trong gia đình mà không cần ai khen ngợi. Thứ hai, hãy xây dựng một "sa mạc nhỏ" trong cuộc sống hằng ngày. Mỗi ngày, hãy dành 15 phút thinh lặng tuyệt đối, tắt mọi thiết bị điện tử, đóng cửa phòng để chỉ còn ta với Chúa. Trong sự thinh lặng đó, hãy để Lời Chúa thẩm thấu và soi sáng những góc tối trong lòng mình. Thứ ba, hãy ăn chay bằng đôi tai và cái miệng: nhịn nghe những lời đàm tiếu, nhịn nói những lời chỉ trích, và thay vào đó bằng những lời khích lệ, an ủi.

Chúng ta cũng cần nhìn lại hình ảnh bụi tro. Tro là dấu tích của những gì đã cháy hết. Mùa Chay mời gọi chúng ta đốt cháy đi những gì là rác rưởi, là ích kỷ, là những đam mê bất chính trong tâm hồn để chỉ còn lại tro bụi của sự khiêm nhường. Nhưng từ đống tro tàn ấy, Thiên Chúa sẽ làm nẩy mầm một sự sống mới. Bài Tin Mừng hôm nay không nhằm mục đích chỉ trích các hành vi tôn giáo, nhưng là để tinh luyện chúng. Thiên Chúa không nhìn vào bàn tay chúng ta dâng bao nhiêu, nhưng Người nhìn vào trái tim chúng ta đã đặt vào đó bao nhiêu tình yêu. Sự hoàn thiện mà Chúa Giê-su mời gọi chính là sự chân thật. Đừng để cuộc đời mình trở thành một vở kịch dài mà Thiên Chúa chỉ là một khán giả bị bỏ quên sau cánh gà.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng phần thưởng mà Thiên Chúa dành cho những kẻ sống kín đáo không phải là những giá trị vật chất tạm bợ. Phần thưởng đó chính là sự bình an sâu thẳm – một sự bình an mà thế gian không thể ban tặng và cũng không thể lấy mất. Khi chúng ta sống thật với Chúa nơi kín đáo, chúng ta sẽ thấy mình không còn bị áp lực bởi việc phải làm hài lòng người đời. Chúng ta sẽ bước đi một cách nhẹ nhàng vì biết rằng Cha chúng ta, Đấng thấu suốt mọi điều, đang nhìn chúng ta với ánh mắt trìu mến. Ước gì mỗi chúng ta, khi bước ra khỏi nhà thờ với dấu tro trên trán, cũng mang theo một quyết tâm mãnh liệt: sống một Mùa Chay nội tâm, chân thành và rạng rỡ trong tình yêu của Cha.

Lạy Chúa, chúng con bắt đầu hành trình Mùa Chay với tất cả sự yếu đuối của thân phận bụi tro. Xin cho những lời dạy của Ngài hôm nay trở thành kim chỉ nam cho mọi suy nghĩ và hành động của chúng con. Xin giúp chúng con biết tìm kiếm vinh quang của Ngài thay vì danh dự cho chính mình. Xin cho việc chúng con bố thí giúp chúng con thêm rộng lượng, việc chúng con cầu nguyện giúp chúng con thêm gắn bó với Ngài, và việc chúng con ăn chay giúp chúng con thêm làm chủ bản thân. Nguyện xin ơn biến đổi của Chúa làm cho những nắm tro bụi trong tâm hồn chúng con trở thành những viên đá sống động xây nên đền thờ tình yêu Thiên Chúa. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

21.2

Thứ Bảy sau lễ Tro

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

27 Khi ấy, Đức Giê-su trông thấy một người thu thuế, tên là Lê-vi, đang ngồi ở trạm thu thuế. Người bảo ông : “Anh hãy theo tôi !” 28 Ông bỏ tất cả, đứng dậy đi theo Người.

29 Ông Lê-vi làm tiệc lớn đãi Người tại nhà ông. Có đông đảo người thu thuế và những người khác cùng ăn với các ngài. 30 Những người Pha-ri-sêu và những kinh sư thuộc nhóm của họ mới lẩm bẩm trách các môn đệ Đức Giê-su rằng : “Sao các ông lại ăn uống với bọn thu thuế và quân tội lỗi ?” 31 Đức Giê-su đáp lại họ rằng : “Người khoẻ mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần. 32 Tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi sám hối ăn năn.”

TIẾNG GỌI BÊN TRẠM THU THUẾ: HÀNH TRÌNH TỪ BỎ VÀ LÒNG THƯƠNG XÓT BAO LA

Những ngày đầu của Mùa Chay thánh đưa chúng ta đến với một khung cảnh đầy kịch tính nhưng cũng tràn ngập hy vọng tại một trạm thu thuế ở Ca-phác-na-um. Giữa lúc cả giáo hội đang bước vào hành trình sa mạc của tâm hồn, Tin Mừng Lu-ca giới thiệu cho chúng ta gương mặt của Lê-vi – một người vốn bị xã hội Do Thái thời bấy giờ khinh miệt và coi là kẻ phản bội dân tộc. Thế nhưng, chính tại nơi bị coi là "hang ổ của tội lỗi" ấy, một ánh mắt đã chạm đến một ánh mắt, và một tiếng gọi đã thay đổi vĩnh viễn một cuộc đời. "Anh hãy theo tôi!". Lời mời gọi của Đức Giê-su ngắn gọn nhưng đầy quyền năng, nó không chỉ là một mệnh lệnh mà là một sự giải thoát, mở ra một chương mới cho những ai đang cảm thấy mình bị mắc kẹt trong vũng lầy của quá khứ và lầm lỗi.

Cái nhìn của Đức Giê-su đối với Lê-vi là một cái nhìn thấu suốt và đầy bao dung. Trong khi mọi người chỉ thấy ở Lê-vi một tên thu thuế tham lam, cộng tác với đế quốc La Mã để bóc lột đồng bào, thì Đức Giê-su lại thấy một con người đang khao khát được yêu thương và được làm lại cuộc đời. Ngài không chờ Lê-vi phải tẩy rửa sạch sẽ tội lỗi rồi mới đến gọi, nhưng Ngài đến gặp ông ngay khi ông đang ngồi ở trạm thu thuế – biểu tượng của sự ràng buộc vật chất. Sự "trông thấy" của Chúa là khởi đầu của mọi cuộc hoán cải. Trong Mùa Chay này, Chúa cũng đang "trông thấy" mỗi người chúng ta trong những "trạm thu thuế" riêng biệt của mình: đó có thể là sự ích kỷ, là những đam mê bất chính hay sự thờ ơ nguội lạnh.

Phản ứng của Lê-vi thật đáng kinh ngạc: "Ông bỏ tất cả, đứng dậy đi theo Người". Chú giải đoạn này, các nhà thần học thường nhấn mạnh đến hành động "bỏ tất cả". Với một người thu thuế, "tất cả" chính là sổ sách, là tiền bạc, là địa vị và sự bảo đảm tài chính. Đứng dậy khỏi bàn thu thuế đồng nghĩa với việc chấp nhận một tương lai bất định về vật chất nhưng lại tràn đầy tự do về tâm linh. Hành động này nhắc nhở chúng ta rằng, hoán cải không chỉ là hối tiếc về quá khứ, mà là một sự dứt khoát đứng lên để bước đi theo một hướng mới. Lê-vi đã không chần chừ, không mặc cả. Sức mạnh của tiếng gọi Thiên Chúa đã chiến thắng sức nặng của những đồng tiền vàng trên bàn thu thuế.

Để ăn mừng hồng ân cứu độ, Lê-vi đã mở một bữa tiệc lớn tại nhà mình. Bữa tiệc này mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: nó là sự hòa giải. Tại đây, Đức Giê-su ngồi đồng bàn với những người thu thuế và quân tội lỗi. Trong văn hóa Trung Đông, việc đồng bàn có nghĩa là thiết lập một mối tương quan thân thiết và chia sẻ sự sống. Hành động này của Chúa đã gây sốc cho những người Pha-ri-sêu và các kinh sư. Họ lẩm bẩm trách móc vì họ quan niệm sự thánh thiện là tách biệt khỏi những gì nhơ uế. Nhưng Đức Giê-su đã đảo lộn tư duy ấy bằng một định nghĩa mới về lòng thương xót: Ngài đến không phải để kết án, nhưng để chữa lành.

Lời đáp của Đức Giê-su: "Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần" chính là trọng tâm của sứ điệp Tin Mừng hôm nay. Ngài tự ví mình như một vị Lương Y tâm linh. Những người tự cho mình là công chính như nhóm Pha-ri-sêu đã tự đóng cửa lòng mình trước ân sủng vì họ tưởng mình "khỏe mạnh". Ngược lại, những tội nhân như Lê-vi, vì ý thức được sự "đau ốm" của linh hồn mình, nên đã tìm thấy nơi Chúa nguồn ơn cứu độ. Mùa Chay không phải là mùa để chúng ta phô trương sự thánh thiện giả tạo, nhưng là dịp để chúng ta can đảm thừa nhận những vết thương tội lỗi của mình với vị Thầy Thuế Giê-su. Chỉ khi chúng ta chấp nhận mình là bệnh nhân, chúng ta mới có thể đón nhận được liều thuốc của lòng thương xót.

Chúa khẳng định mục đích của Ngài: "Tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi sám hối ăn năn". Lời này mang lại sự an ủi vô tận. Nếu chúng ta cảm thấy mình không xứng đáng, nếu chúng ta thấy mình quá tội lỗi, thì đó chính là lúc chúng ta có "đủ điều kiện" để được Chúa gọi. Sự sám hối ăn năn mà Chúa mong đợi không phải là nỗi buồn sầu tuyệt vọng, mà là niềm vui của sự trở về. Lê-vi đã tìm thấy niềm vui đó và ông đã muốn chia sẻ nó với bạn bè của mình thông qua bữa tiệc. Một cuộc hoán cải thực sự luôn dẫn đến sự hiệp thông và loan báo Tin Mừng cho người khác.

Gợi ý sống Tin Mừng cho ngày hôm nay chính là thái độ dứt khoát đối với tội lỗi và lòng bao dung đối với tha nhân. Trước hết, mỗi chúng ta hãy tự hỏi: "Cái bàn thu thuế" nào đang giữ chân tôi khỏi việc đi theo Chúa một cách trọn vẹn? Hãy xin Chúa cho chúng ta can đảm để "đứng dậy" và "bỏ lại" những thói quen xấu hay những ràng buộc ngăn cản ta sống yêu thương. Thứ hai, hãy học cách nhìn người khác bằng ánh mắt của Chúa Giê-su. Đừng vội vàng xét đoán hay loại trừ những người mà chúng ta coi là "tội lỗi" hoặc khác biệt. Thay vào đó, hãy mở lòng ra để đồng bàn với họ qua sự lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ. Một cộng đoàn Kitô hữu thực sự phải là một "bệnh viện dã chiến", nơi những tội nhân cảm thấy được chào đón và chữa lành chứ không phải bị chỉ trích.

Lạy Chúa Giê-su, Chúa đã không chê trách quá khứ của Lê-vi nhưng đã mở ra cho ông một tương lai tươi sáng trong hàng ngũ tông đồ. Xin Chúa cũng ghé mắt thương xem chúng con trong những ngày đầu Mùa Chay này. Xin cho tiếng gọi của Chúa thấm nhập vào mọi ngõ ngách của tâm hồn chúng con, giúp chúng con đủ mạnh mẽ để từ bỏ cái tôi ích kỷ và đứng dậy bước theo Chúa trên con đường thập giá dẫn đến vinh quang. Ước gì cuộc đời chúng con trở thành một bữa tiệc của lòng thương xót, nơi mọi anh chị em đều có thể nếm cảm được tình yêu cứu độ của Ngài. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

22.2

Chúa Nhật Tuần I - Mùa Chay

Tin Mừng

Đức Giê-su đã ăn chay bốn mươi ngày và chịu cám dỗ.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

1 Sau khi chịu phép rửa, Đức Giê-su được Thần Khí dẫn vào hoang địa, để chịu quỷ cám dỗ. 2 Người ăn chay ròng rã bốn mươi đêm ngày, và sau đó, Người thấy đói. 3 Bấy giờ tên cám dỗ đến gần Người và nói : “Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì truyền cho những hòn đá này hoá bánh đi !” 4 Nhưng Người đáp : “Đã có lời chép rằng : Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán ra.”

5 Sau đó, quỷ đem Người đến thành thánh, và đặt Người trên nóc đền thờ, 6 rồi nói với Người : “Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì gieo mình xuống đi ! Vì đã có lời chép rằng : Thiên Chúa sẽ truyền cho thiên sứ lo cho bạn, và thiên sứ sẽ tay đỡ tay nâng, cho bạn khỏi vấp chân vào đá.”

7 Đức Giê-su đáp : “Nhưng cũng đã có lời chép rằng : Ngươi chớ thử thách Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi.”

8 Quỷ lại đem Người lên một ngọn núi rất cao, và chỉ cho Người thấy tất cả các nước thế gian, và vinh hoa lợi lộc của các nước ấy, 9 và bảo rằng : “Tôi sẽ cho ông tất cả những thứ đó, nếu ông sấp mình bái lạy tôi.” 10 Đức Giê-su liền nói : “Xa-tan kia, xéo đi ! Vì đã có lời chép rằng : Ngươi phải bái lạy Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi, và phải thờ phượng một mình Người mà thôi.”

11 Thế rồi quỷ bỏ Người mà đi, và có các sứ thần tiến đến hầu hạ Người.

CHIẾN THẮNG TRONG HOANG ĐỊA: BÀI HỌC VỀ NIỀM TIN VÀ SỰ TRUNG TÍN

Bước vào ngưỡng cửa của Mùa Chay thánh, Giáo hội đưa chúng ta cùng Chúa Giê-su đi vào hoang địa. Đây không chỉ là một chuyến đi địa lý, mà là một cuộc hành trình tâm linh sâu thẳm. Sau khi chịu phép rửa tại sông Gio-đan, khi tiếng Chúa Cha còn vang vọng “Đây là Con Ta yêu dấu”, Chúa Giê-su không đi đến những đám đông để biểu diễn quyền năng, Ngài được Thần Khí dẫn vào hoang địa. Hoang địa là nơi của sự thinh lặng, nhưng cũng là nơi của những cuộc chiến khốc liệt nhất. Đó là nơi con người đối diện với chính mình và đối diện với Thiên Chúa mà không có bất kỳ sự che chắn nào của tiện nghi hay náo nhiệt thế gian. Tại đây, Đấng là Con Thiên Chúa đã chấp nhận thân phận con người trọn vẹn nhất, kể cả việc đối diện với sự yếu đuối của xác thịt và những lời đường mật của kẻ phản nghịch.

Sự kiện Chúa Giê-su ăn chay ròng rã bốn mươi đêm ngày mang một ý nghĩa biểu tượng cực kỳ quan trọng. Con số 40 nhắc nhớ hành trình 40 năm của dân Do Thái trong sa mạc, nhắc nhớ 40 ngày của Mô-sê trên núi Sinai và 40 ngày hành trình của Ê-li-a đến núi của Thiên Chúa. Chúa Giê-su đang tái hiện lại lịch sử cứu độ, nhưng Ngài đi vào đó với tư cách là Adam mới, người sẽ chiến thắng ở nơi mà Adam cũ đã thất bại. Sau bốn mươi ngày, cái đói ập đến. Đó là cái đói thể lý thật sự, cho thấy nhân tính vẹn toàn của Ngài. Chính lúc con người yếu mỏi nhất về thể xác, kẻ cám dỗ đã xuất hiện. Nó không tấn công bằng vũ lực, nhưng tấn công bằng những tư tưởng tinh vi, đánh thẳng vào căn tính "Con Thiên Chúa" của Ngài.

Cơn cám dỗ đầu tiên tập trung vào nhu cầu căn bản nhất: cơm bánh. "Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì truyền cho những hòn đá này hoá bánh đi!". Kẻ cám dỗ muốn Chúa Giê-su dùng quyền năng thiên tính để phục vụ cho nhu cầu cá nhân, để tách rời khỏi thân phận khổ đau của con người. Nó muốn Ngài trở thành một "Đấng Thiên Sai bánh mì", một vị Chúa chỉ lo lấp đầy bụng dạ thế gian. Nhưng Chúa Giê-su đã dùng Lời Chúa để đáp trả. Ngài khẳng định rằng con người có một cơn đói lớn hơn cả cơm bánh: đó là đói khát Lời Thiên Chúa. Sống không chỉ là tồn tại về sinh học, mà là hiện hữu trong tương quan với Đấng Tạo Hóa. Cơm bánh nuôi thân xác, nhưng Lời Chúa nuôi dưỡng linh hồn và định hướng cho sự sống đời đời.

Tiếp đến, quỷ đưa Ngài lên nóc đền thờ, trung tâm tôn giáo của dân Do Thái. Lần này, nó dùng chính Lời Chúa để cám dỗ Ngài: "Thiên Chúa sẽ truyền cho thiên sứ lo cho bạn...". Đây là cơn cám dỗ về sự hư danh và thách thức tình yêu của Thiên Chúa. Nó muốn Ngài làm một cú nhảy ngoạn mục để ép buộc Thiên Chúa phải can thiệp, để chứng minh Ngài đặc biệt. Nhưng tin thác không có nghĩa là thử thách. Chúa Giê-su từ chối việc dùng tình thương của Cha như một công cụ để phô trương. Ngài dạy chúng ta rằng niềm tin đích thực là sự vâng phục trong thinh lặng, chứ không phải là đòi hỏi những phép lạ theo ý muốn cá nhân để thỏa mãn cái tôi ngạo mạn.

Cơn cám dỗ cuối cùng là sự đỉnh điểm của tham vọng: quyền lực và vinh hoa thế gian. Trên ngọn núi cao, quỷ phô bày tất cả sự hào nhoáng của các vương quốc và đòi hỏi một sự đánh đổi: "Sấp mình bái lạy tôi". Đây là cái bẫy của sự tôn thờ ngẫu tượng. Thế gian thường hứa hẹn quyền lực tuyệt đối nếu chúng ta sẵn sàng bán rẻ lương tâm, sẵn sàng đặt những giá trị vật chất lên trên Thiên Chúa. Chúa Giê-su đã khẳng định một chân lý vĩnh cửu: chỉ có Thiên Chúa là Đấng duy nhất đáng được thờ phượng. Mọi quyền lực thế gian chỉ là tạm bợ và phù vân. Chiến thắng này của Ngài đã đập tan xiềng xích của tham vọng ích kỷ, mở ra con đường phục vụ trong khiêm hạ.

Nhìn sâu vào ba cơn cám dỗ, chúng ta thấy đó cũng chính là ba trục xoay của tội lỗi loài người: hưởng thụ (cơm bánh), danh vọng (nóc đền thờ) và quyền lực (núi cao). Chúa Giê-su đã không chiến thắng bằng quyền phép vạn năng, mà bằng sự gắn bó mật thiết với ý muốn của Chúa Cha và bằng quyền năng của Kinh Thánh. Ngài dạy chúng ta rằng, để vượt qua cám dỗ, con người cần phải "vũ trang" bằng Lời Chúa. Mỗi câu trả lời của Ngài đều bắt đầu bằng "Đã có lời chép rằng". Đây là bài học về việc học hỏi và suy đi niệm lại Lời Chúa hằng ngày để có đủ sức mạnh phân định đâu là tiếng nói của Thần Khí, đâu là tiếng thầm thì của thế gian.

Mùa Chay là cơ hội để chúng ta bước vào hoang địa của lòng mình. Hoang địa đó có thể là những lúc ta cảm thấy cô độc, những lúc ta đối diện với những thiếu thốn về tình cảm hay vật chất. Chính trong sự "đói khát" đó, kẻ thù sẽ đến và rỉ tai chúng ta những giải pháp dễ dàng: hãy thỏa mãn bản thân bằng mọi giá, hãy tìm kiếm sự chú ý bằng sự kiêu ngạo, hoặc hãy đánh đổi đức tin để lấy sự an toàn giả tạo. Bài Tin Mừng nhắc nhở chúng ta rằng cám dỗ không phải là tội, nhưng là nơi để chúng ta chọn lựa: chọn Thiên Chúa hay chọn cái tôi. Chúa Giê-su đã đi trước, Ngài thấu cảm sự yếu đuối của chúng ta và Ngài đang cùng chúng ta chiến đấu.

Gợi ý sống Tin Mừng trong tuần này, chúng ta được mời gọi thực hiện những hành động cụ thể để rèn luyện tâm hồn. Trước hết, hãy tập thói quen đọc và suy niệm một đoạn Lời Chúa mỗi ngày, dùng Lời đó làm kim chỉ nam cho các quyết định trong việc làm và lời nói. Thứ hai, hãy thực hành việc chay tịnh, không chỉ là nhịn ăn, mà là "nhịn" những ham muốn ích kỷ, nhịn những lời chỉ trích, nhịn sự nóng nảy để nhường chỗ cho sự bao dung. Cuối cùng, hãy dành thời gian tĩnh lặng để xét mình, nhận diện đâu là "những hòn đá" mà quỷ đang bảo ta hóa thành bánh, đâu là "nóc đền thờ" của sự tự phụ mà ta đang đứng trên đó, để xin Chúa giúp ta can đảm bước xuống và thờ phượng một mình Ngài.

Kết thúc cuộc khổ chế, quỷ bỏ đi và các sứ thần tiến đến hầu hạ Ngài. Đó là phần thưởng của sự trung tín. Một tâm hồn chiến thắng được cám dỗ sẽ cảm nhận được sự bình an sâu thẳm và sự hiện diện ngọt ngào của các thiên thần. Mùa Chay không phải là mùa của u sầu, mà là mùa của niềm hy vọng, mùa để ta dọn dẹp tâm hồn, vứt bỏ những rác rưởi của tội lỗi để chuẩn bị đón mừng ánh sáng Phục Sinh. Xin Chúa cho mỗi chúng ta, trong bốn mươi ngày sắp tới, biết kiên trì trong hoang địa cuộc đời, để cùng với Chúa Giê-su, chúng ta cũng được chung phần vinh quang với Ngài.

Lm. Anmai, CSsR

23.2

Thứ Hai Tuần I - Mùa Chay

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

31 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Khi Con Người đến trong vinh quang của Người, có tất cả các thiên sứ theo hầu, bấy giờ Người sẽ ngự lên ngai vinh hiển của Người. 32 Các dân thiên hạ sẽ được tập hợp trước mặt Người, và Người sẽ tách biệt họ với nhau, như mục tử tách biệt chiên với dê. 33 Người sẽ cho chiên đứng bên phải Người, còn dê ở bên trái. 34 Bấy giờ Đức Vua sẽ phán cùng những người ở bên phải rằng : ‘Nào những kẻ Cha Ta chúc phúc, hãy đến thừa hưởng Vương Quốc dọn sẵn cho các ngươi ngay từ thuở tạo thiên lập địa. 35 Vì xưa Ta đói, các ngươi đã cho ăn ; Ta khát, các ngươi đã cho uống ; Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước ; 36 Ta trần truồng, các ngươi đã cho mặc ; Ta đau yếu, các ngươi đã thăm viếng ; Ta ngồi tù, các ngươi đến hỏi han.’ 37 Bấy giờ những người công chính sẽ thưa rằng : ‘Lạy Chúa, có bao giờ chúng con đã thấy Chúa đói mà cho ăn, khát mà cho uống ; 38 có bao giờ đã thấy Chúa là khách lạ mà tiếp rước ; hoặc trần truồng mà cho mặc ? 39 Có bao giờ chúng con đã thấy Chúa đau yếu hoặc ngồi tù, mà đến hỏi han đâu ?’ 40 Đức Vua sẽ đáp lại rằng : ‘Ta bảo thật các ngươi : mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta vậy.’ 41 Rồi Đức Vua sẽ phán cùng những người ở bên trái rằng : ‘Quân bị nguyền rủa kia, đi đi cho khuất mắt Ta mà vào lửa đời đời, nơi dành sẵn cho tên Ác Quỷ và các sứ thần của nó. 42 Vì xưa Ta đói, các ngươi đã không cho ăn ; Ta khát, các ngươi đã không cho uống ; 43 Ta là khách lạ, các ngươi đã không tiếp rước ; Ta trần truồng, các ngươi đã không cho mặc ; Ta đau yếu và ngồi tù, các ngươi đã chẳng thăm viếng.’ 44 Bấy giờ những người ấy cũng sẽ thưa rằng : ‘Lạy Chúa, có bao giờ chúng con đã thấy Chúa đói, khát, hoặc là khách lạ, hoặc trần truồng, đau yếu hay ngồi tù, mà không phục vụ Chúa đâu ?’ 45 Bấy giờ Người sẽ đáp lại họ rằng : ‘Ta bảo thật các ngươi : mỗi lần các ngươi không làm như thế cho một trong những người bé nhỏ nhất đây, là các ngươi đã không làm cho chính Ta vậy.’ 46 Thế là họ ra đi để chịu cực hình muôn kiếp, còn những người công chính ra đi để hưởng sự sống muôn đời.”

CUỘC PHÁN XÉT CUỐI CÙNG: BẢN KIỂM TRA CỦA TÌNH YÊU VÀ LÒNG TRẮC ẨN

Bước vào tuần thứ nhất của Mùa Chay, Giáo hội đặt chúng ta trước một viễn cảnh vừa huy hoàng vừa đáng sợ: ngày cánh chung của nhân loại. Trang Tin Mừng Mát-thêu hôm nay không chỉ là một bức tranh về ngày tận thế, mà còn là một bản "hướng dẫn sử dụng" cuộc đời để đạt được hạnh phúc vĩnh cửu. Chúa Giê-su hiện ra trong vinh quang của một vị Vua, nhưng tiêu chuẩn để Ngài phân định "chiên" và "dê", người lành và kẻ dữ, lại không nằm ở những kiến thức thần học cao siêu hay những nghi lễ rình rang. Tiêu chuẩn ấy lạ lùng thay, lại nằm ở cách chúng ta đối xử với những con người bằng xương bằng thịt, những người "bé nhỏ nhất" đang sống ngay bên cạnh chúng ta. Mùa Chay là thời gian thuận tiện để chúng ta duyệt xét lại bảng điểm yêu thương của mình trước khi đứng trước ngai tòa Thiên Chúa.

Hình ảnh mục tử tách biệt chiên với dê là một hình ảnh rất quen thuộc với người Do Thái thời bấy giờ. Ban ngày, chiên và dê có thể ăn chung một cánh đồng, nhưng khi đêm xuống, người mục tử sẽ tách chúng ra vì đặc tính khác nhau của mỗi loài. Chúa dùng hình ảnh này để nói về sự thật của lòng người. Trong cuộc sống trần thế, chúng ta sống lẫn lộn giữa thiện và ác, giữa ánh sáng và bóng tối. Tuy nhiên, ngày phán xét sẽ là lúc sự thật được phơi bày. Điều thú vị là cả hai nhóm người – nhóm được chúc phúc và nhóm bị nguyền rủa – đều ngạc nhiên. Nhóm người công chính hỏi: "Lạy Chúa, có bao giờ chúng con thấy Chúa... mà chúng con đã giúp đâu?". Họ làm việc thiện một cách tự nhiên, không tính toán, không nhắm tới phần thưởng, đơn giản vì họ rung cảm trước nỗi đau của đồng loại. Chính sự "vô tư" trong tình yêu đã biến họ trở thành những người thuộc về Nước Trời.

Chú giải sâu hơn về lời phán của Đức Vua, chúng ta chạm đến một mầu nhiệm cực kỳ quan trọng: Mầu nhiệm Chúa Giê-su nhập thể nơi những người nghèo khổ. "Mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta vậy". Thiên Chúa đã đồng hóa mình với người đói, người khát, khách lạ, người trần truồng, người đau yếu và kẻ ngồi tù. Đây là một cuộc cách mạng về tâm linh. Thiên Chúa không còn là Đấng xa xôi ngự trị trên chín tầng mây, mà Ngài đang hiện diện trong hình hài của một cụ già neo đơn, một trẻ em mồ côi hay một người bệnh tật đang rên rỉ trên giường bệnh. Khi chúng ta chạm tay vào những vết thương của anh chị em mình, chúng ta đang chạm tay vào chính những thương tích của Chúa Giê-su. Tội nặng nhất trong ngày phán xét không phải là những hành động ác độc công khai, mà là tội "thiếu sót" – tội không nhìn thấy Chúa nơi người khác và không làm gì để giúp đỡ họ.

Chúng ta cần lưu ý rằng, sáu việc lành được nhắc đến trong Tin Mừng (cho ăn, cho uống, tiếp rước, cho mặc, thăm viếng, hỏi han) đều là những việc rất giản đơn mà ai cũng có thể làm được. Chúa không đòi hỏi chúng ta phải làm những phép lạ vĩ đại hay xây dựng những công trình đồ sộ. Ngài chỉ cần một ly nước cho người khát, một bộ quần áo cũ cho người lạnh, hay một chút thời gian để thăm người đau ốm. Sự thánh thiện trong Mùa Chay không nằm ở trên cao, mà nằm ở "tầm mắt" của chúng ta. Nếu chúng ta quá bận rộn nhìn lên cao để tìm kiếm vinh quang cá nhân mà quên cúi xuống để thấy những nhu cầu của người lân cận, chúng ta đang đi chệch khỏi con đường cứu độ. Lời phán xét của Chúa là một lời nhắc nhở rằng: con đường ngắn nhất để đến với Thiên Chúa chính là đi qua trái tim của tha nhân.

Ngược lại, bi kịch của những người ở "bên trái" là sự mù lòa tâm linh. Họ cũng hỏi: "Lạy Chúa, có bao giờ chúng con thấy Chúa... mà không phục vụ đâu?". Họ không cố ý xúc phạm Chúa, nhưng họ đã bỏ lỡ Chúa vì họ chỉ tìm Ngài trong những nơi sang trọng, trong những cảm xúc tôn giáo hời hợt, mà lướt qua Ngài nơi những kẻ bé mọn. "Quân bị nguyền rủa kia, đi đi cho khuất mắt Ta". Lời này thật nặng nề, nhưng nó là hậu quả tất yếu của một đời sống ích kỷ, khép kín. Hỏa ngục không phải là nơi Chúa dựng nên để hành hạ con người, mà là trạng thái của một tâm hồn đã tự chọn cách tách biệt khỏi tình yêu một cách vĩnh viễn. Khi chúng ta không có tình yêu, chúng ta đã tự đặt mình vào "chỗ tối tăm" ngay từ khi còn sống ở đời này.

Trong hành trình Mùa Chay năm nay, Lời Chúa mời gọi chúng ta thực hành một cuộc "kiểm kê" tâm hồn. Gợi ý sống Tin Mừng cụ thể cho chúng ta chính là: hãy tập thói quen nhìn thấy Chúa nơi những người chúng ta gặp gỡ hằng ngày. Thay vì phàn nàn về một người khó tính, hãy thử tìm xem Chúa đang ẩn mình nơi họ như thế nào. Hãy thực hiện ít nhất một "việc thương người" cụ thể mỗi ngày: một lời động viên cho người đang buồn sầu, một chút sẻ chia vật chất cho người thiếu thốn, hay đơn giản là sự kiên nhẫn lắng nghe một người đang gặp bế tắc. Đừng đợi đến khi có thật nhiều tiền mới làm từ thiện, vì "người bé nhỏ nhất" cần lòng trắc ẩn của bạn ngay lúc này. Hãy nhớ rằng, trong hoàng hôn của cuộc đời, chúng ta sẽ bị phán xét về tình yêu.

Lạy Chúa là Vua của lòng thương xót, Chúa đã ban cho chúng con một cơ hội quý báu là Mùa Chay này để tập luyện yêu thương. Xin mở mắt chúng con để chúng con thấy Chúa đang đói trong những người thiếu thốn, đang đau yếu trong những người bệnh tật và đang cô đơn trong những người bị bỏ rơi. Xin ban cho chúng con một trái tim bằng thịt biết rung động trước nỗi đau của anh chị em, để chúng con không sống cho riêng mình. Ước gì khi ngày cuối cùng đến, chúng con cũng được nghe lời chúc phúc êm ái của Chúa: "Nào những kẻ Cha Ta chúc phúc, hãy đến thừa hưởng Vương Quốc dọn sẵn cho các ngươi". Amen.

Lm. Anmai, CSsR

24.2

Thứ Ba Tuần I - Mùa Chay

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

7 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Khi cầu nguyện, anh em đừng lải nhải như dân ngoại ; họ nghĩ rằng : cứ nói nhiều là được nhận lời. 8 Đừng bắt chước họ, vì Cha anh em đã biết rõ anh em cần gì, trước khi anh em cầu xin.

9 “Vậy, anh em hãy cầu nguyện như thế này :

‘Lạy Cha chúng con là Đấng ngự trên trời,
xin làm cho danh thánh Cha vinh hiển,
10triều đại Cha mau đến,
ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời.
11Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày ;
12xin tha tội cho chúng con
như chúng con cũng tha
cho những người có lỗi với chúng con ;
13xin đừng để chúng con sa chước cám dỗ,
nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ.’

14 “Thật vậy, nếu anh em tha lỗi cho người ta, thì Cha anh em trên trời cũng sẽ tha thứ cho anh em. 15 Nhưng nếu anh em không tha thứ cho người ta, thì Cha anh em cũng sẽ không tha lỗi cho anh em.”

LỜI KINH CHA CHO – CÁNH CỬA MỞ VÀO LÒNG THIÊN CHÚA VÀ ANH EM

Trong bầu khí thánh thiêng của những ngày đầu Mùa Chay, Giáo hội dẫn chúng ta đi sâu vào mối tương quan cốt lõi nhất của đời sống Kitô hữu, đó là sự cầu nguyện. Tin Mừng theo thánh Mát-thêu hôm nay không chỉ là một bài học về kỹ thuật cầu nguyện, mà là một cuộc cách mạng về thái độ sống. Chúa Giê-su mở đầu bằng một lời cảnh báo sắc bén: "Khi cầu nguyện, anh em đừng lải nhải như dân ngoại". Lời nhắc nhở này đánh động vào thói quen bám víu vào số lượng lời kinh hơn là phẩm chất của con tim. Đối với dân ngoại thời bấy giờ, cầu nguyện đôi khi là một hình thức "mặc cả" hoặc dùng lời lẽ để ép buộc thần linh. Nhưng Chúa Giê-su khẳng định một chân lý giải thoát: "Cha anh em đã biết rõ anh em cần gì trước khi anh em cầu xin". Nếu Cha đã biết, vậy tại sao chúng ta vẫn phải cầu nguyện? Cầu nguyện không phải để thông báo cho Chúa những gì Người chưa biết, mà là để đặt trái tim chúng ta vào đúng vị trí của một người con, để chúng ta nhận ra sự lệ thuộc hoàn toàn vào tình yêu quan phòng của Người. Cầu nguyện là để chúng ta thay đổi, chứ không phải để thay đổi ý muốn của Thiên Chúa.

Chúa Giê-su đã trao cho chúng ta Kinh Lạy Cha như một mẫu mực tuyệt hảo. Đây là bản tóm lược toàn bộ Tin Mừng, là chiếc thang nối kết đất với trời. Khi thốt lên hai tiếng "Lạy Cha", chúng ta xác lập một căn tính mới. Chúng ta không cầu nguyện với một Đấng xa lạ, một vị thẩm phán nghiêm khắc hay một định mệnh mù quáng, mà là với "Abba" – Cha ơi. Lời kinh này khởi đi bằng việc quy hướng về vinh quang của Chúa: "Danh Cha vinh hiển, Triều đại Cha mau đến, Ý Cha thể hiện". Đây là sự sắp xếp trật tự ưu tiên trong cuộc đời. Mùa Chay là cơ hội để chúng ta tự vấn: Tôi đang tìm vinh danh mình hay vinh danh Cha? Tôi đang xây dựng vương quốc nhỏ bé của cái tôi ích kỷ hay đang khao khát Triều đại tình yêu của Chúa? Khi ý Cha được thể hiện dưới đất cũng như trên trời, đó chính là lúc hạnh phúc đích thực được thiết lập. Bởi lẽ, ý muốn của Thiên Chúa luôn là sự sống và phần rỗi của con người.

Phần thứ hai của lời kinh chạm đến những nhu cầu thiết yếu và thực tế nhất của phận người: lương thực, sự tha thứ và sự bảo vệ trước cám dỗ. "Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày". Lời xin này dạy chúng ta thái độ khiêm tốn và tin tưởng vào từng ngày sống. Chúng ta không xin kho lẫm đầy tràn cho nhiều năm sau để rồi quên mất Chúa, nhưng xin đủ cho "hôm nay". Lương thực ở đây không chỉ là cơm bánh vật chất, mà còn là Bánh Hằng Sống, là Lời Chúa, là sức mạnh thiêng liêng để chúng ta bước đi. Bên cạnh đó, Chúa Giê-su đặt một điều kiện then chốt cho sự giao hòa: "Xin tha tội cho chúng con như chúng con cũng tha cho những người có lỗi với chúng con". Đây là phần đáng sợ nhất nhưng cũng giải thoát nhất của Kinh Lạy Cha. Lòng thương xót của Thiên Chúa là vô biên, nhưng nó chỉ có thể tuôn chảy vào tâm hồn chúng ta khi cửa lòng chúng ta mở ra với anh em. Nếu chúng ta nắm chặt nắm đấm của sự hận thù, tay chúng ta không còn chỗ để nhận lãnh ơn tha thứ của Ngài.

Cầu nguyện không bao giờ là một hành vi đơn độc. Chúa Giê-su dạy chúng ta nói "chúng con" chứ không phải "con". Trong lời kinh này, toàn thể nhân loại được nối kết lại. Khi xin "lương thực", chúng ta cũng nhớ đến những người đang đói khổ. Khi xin "tha nợ", chúng ta nhìn nhận mình cũng là những con nợ của tình thương. Và cuối cùng, "xin đừng để chúng con sa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ". Cuộc chiến thiêng liêng là một thực tại không thể tránh khỏi. Sự dữ luôn vây quanh, tìm cách tách chúng ta khỏi tình yêu của Cha. Lời cầu xin này là lời thú nhận về sự yếu đuối của bản thân và sức mạnh bảo trì của Thiên Chúa. Chúng ta không cậy dựa vào bản lĩnh cá nhân, nhưng tựa sát vào cánh tay của Cha để vượt qua những cạm bẫy của thế gian.

Sau khi ban bài kinh mẫu mực, Chúa Giê-su nhấn mạnh thêm một lần nữa về sự tha thứ: "Nếu anh em không tha thứ cho người ta, thì Cha anh em cũng sẽ không tha lỗi cho anh em". Đây là một định luật thiêng liêng không thể thay đổi. Mùa Chay là thời gian thuận tiện để chúng ta thực hành bài học này một cách rốt ráo. Tha thứ không phải là cảm xúc, mà là một quyết định của ý chí. Đó là việc tháo cởi xiềng xích cho người khác để chính mình được tự do. Chúa không đòi hỏi chúng ta phải làm những việc phi thường, nhưng Người đòi hỏi chúng ta phải có một trái tim biết thương xót như Cha trên trời. Việc cầu nguyện đích thực phải dẫn đến một cuộc sống biến đổi, nơi đó tình yêu với Chúa và tình thương với người lân cận hòa quyện làm một.

Gợi ý sống Tin Mừng hôm nay mời gọi mỗi người chúng ta hãy đọc Kinh Lạy Cha một cách chậm rãi và ý thức hơn. Đừng đọc như một thói quen máy móc, nhưng hãy để từng lời thấm sâu vào tâm hồn. Hãy chọn một người mà bạn đang cảm thấy khó tha thứ nhất để dâng lên Cha trong lời kinh này. Hãy xin ơn được nhìn người đó bằng đôi mắt của Thiên Chúa. Đồng thời, trong ngày hôm nay, hãy tập sống tinh thần "xin cho chúng con lương thực hôm nay" bằng cách tạ ơn vì những ơn lành nhỏ bé trong ngày và chia sẻ một chút gì đó – dù là một nụ cười hay một lời hỏi thăm – cho những người xung quanh. Đó chính là cách chúng ta đưa Kinh Lạy Cha ra khỏi trang sách và đi vào nhịp đập của cuộc sống, làm cho vương quốc của Ngài hiện diện ngay tại đây và lúc này.

Cầu nguyện là hơi thở của linh hồn. Nếu hơi thở ngưng trệ, linh hồn sẽ héo úa. Ước mong sao qua bài giáo huấn của Chúa Giê-su, mỗi chúng ta tìm lại được niềm vui khi được gọi Thiên Chúa là Cha. Hãy để lời kinh này trở thành chiếc la bàn định hướng cho mọi tư tưởng, lời nói và việc làm của chúng ta trong suốt hành trình Mùa Chay này. Khi chúng ta sống trọn vẹn tinh thần của Kinh Lạy Cha, chúng ta sẽ thấy rằng cầu nguyện không còn là một bổn phận nặng nề, mà là một đặc ân cao quý, là điểm hẹn tình yêu nơi người con tìm về mái ấm của Cha mình, nơi mọi vết thương được chữa lành và mọi hận thù được tan biến trong đại dương lòng thương xót.

Lm. Anmai, CSsR

25.2

Thứ Tư Tuần I - Mùa Chay

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

29 Khi ấy, dân chúng tụ họp đông đảo, Đức Giê-su bắt đầu nói : “Thế hệ này là một thế hệ gian ác ; chúng xin dấu lạ. Nhưng chúng sẽ không được thấy dấu lạ nào, ngoài dấu lạ ông Giô-na. 30 Quả thật, ông Giô-na đã là một dấu lạ cho dân thành Ni-ni-vê thế nào, thì Con Người cũng sẽ là một dấu lạ cho thế hệ này như vậy. 31 Trong cuộc Phán Xét, nữ hoàng Phương Nam sẽ đứng lên cùng với những người của thế hệ này và bà sẽ kết án họ, vì xưa bà đã từ tận cùng trái đất đến nghe lời khôn ngoan của vua Sa-lô-môn ; mà đây thì còn hơn vua Sa-lô-môn nữa. 32 Trong cuộc Phán Xét, dân thành Ni-ni-vê sẽ trỗi dậy cùng với thế hệ này và sẽ kết án họ, vì xưa dân ấy đã sám hối khi nghe ông Giô-na rao giảng ; mà đây thì còn hơn ông Giô-na nữa.”

DẤU LẠ GIÔ-NA VÀ TIẾNG GỌI SÁM HỐI: KHI TÌNH YÊU LÀ PHÉP LẠ LỚN NHẤT

Giữa hành trình Mùa Chay thánh đức, trang Tin Mừng Lu-ca hôm nay đưa chúng ta đối diện với một thực tại tâm linh đáng suy ngẫm: thái độ của con người trước những dấu chỉ của Thiên Chúa. Khi dân chúng tụ họp đông đảo, thay vì dùng những lời lẽ vỗ về, Đức Giê-su đã đưa ra một lời nhận định xót xa: "Thế hệ này là một thế hệ gian ác; chúng xin dấu lạ". Tại sao việc xin một dấu lạ lại bị coi là gian ác? Bởi vì đằng sau lời yêu cầu đó không phải là lòng khao khát tìm kiếm chân lý, mà là một sự cứng lòng, một sự thách thức và một tâm hồn từ chối tin vào những gì Thiên Chúa đã thực hiện. Mùa Chay là thời gian để chúng ta rũ bỏ thói quen đòi hỏi Chúa phải làm theo ý mình, để bắt đầu học cách nhận ra dấu lạ vĩ đại nhất mà Ngài đã ban tặng: đó chính là Đức Giê-su Ki-tô và ơn gọi hoán cải.

Chúa Giê-su khẳng định rằng dấu lạ duy nhất được ban cho là "dấu lạ ông Giô-na". Chú giải về nhân vật Giô-na, chúng ta nhớ lại hành trình của vị ngôn sứ này: ông đã ở trong bụng cá ba ngày ba đêm trước khi được đưa trở lại đất liền để đi rao giảng cho thành Ni-ni-vê. Hình ảnh này là một biểu tượng tiên báo về cuộc tử nạn và phục sinh của chính Đức Giê-su. Ba ngày trong bụng cá của Giô-na chính là ba ngày trong lòng đất của Con Người. Tuy nhiên, dấu lạ Giô-na còn mang một ý nghĩa sâu xa khác về sự hoán cải. Dân thành Ni-ni-vê – vốn là những người ngoại giáo và tội lỗi – đã tin vào lời rao giảng của Giô-na mà sám hối, từ vua đến dân, từ người đến vật. Họ không cần nhìn thấy những phép lạ long trời lở đất, họ chỉ cần nghe lời Chúa qua môi miệng một ngôn sứ bình thường. Dấu lạ đích thực không nằm ở những hiện tượng siêu nhiên, mà nằm ở sự biến đổi của một trái tim biết ăn năn.

Sự so sánh của Đức Giê-su về Nữ hoàng Phương Nam và vua Sa-lô-môn tiếp tục xoáy sâu vào sự cứng lòng của người Do Thái. Nữ hoàng Phương Nam đã lặn lội từ tận cùng trái đất, vượt qua nghìn trùng xa cách chỉ để nghe lời khôn ngoan của vua Sa-lô-môn. Bà trân trọng sự khôn ngoan đến mức không quản ngại gian khổ. Trong khi đó, Đấng là nguồn mạch của mọi sự khôn ngoan, Đấng "còn hơn vua Sa-lô-môn nữa" đang đứng ngay giữa họ, nói với họ bằng ngôn ngữ của tình yêu, thì họ lại thờ ơ và đòi hỏi thêm những bằng chứng khác. Đây chính là bi kịch của sự gần gũi nhưng lại xa cách. Đôi khi, chúng ta ở rất gần nhà thờ, rất gần bí tích, nhưng tâm hồn chúng ta lại xa lạ với tinh thần của Tin Mừng. Chúng ta tôn thờ những hình thức bên ngoài mà quên mất rằng "Cái Tuyệt Đối" đang hiện diện nơi Đức Giê-su Ki-tô.

Lời kết của đoạn Tin Mừng là một lời cảnh báo về cuộc phán xét: "Dân thành Ni-ni-vê sẽ trỗi dậy... và sẽ kết án thế hệ này". Sự kết án ở đây không phải là một sự báo thù, mà là sự đối chứng của đức tin. Những người vốn không thuộc dân riêng, những người bị coi là tội lỗi lại nhận ra tiếng Chúa nhanh hơn những người tự hào mình là đạo đức. Điều này chất vấn chúng ta trong Mùa Chay: Chúng ta đã nghe biết bao bài giảng, đã tham dự biết bao thánh lễ, nhưng cuộc đời chúng ta đã thực sự thay đổi chưa? Hay chúng ta vẫn cứ mải mê đi tìm những "dấu lạ" từ những sự may mắn, những thành công vật chất mà quên mất rằng dấu lạ lớn nhất chính là Lời Chúa đang vang lên mỗi ngày để mời gọi chúng ta trở về? Chúa Giê-su "còn hơn ông Giô-na nữa" – Ngài không chỉ rao giảng sự sám hối, Ngài còn ban chính mạng sống mình để cứu chuộc chúng ta.

Dấu lạ Giô-na trong thế giới hôm nay vẫn đang tiếp diễn. Đó là sự hiện diện của Giáo hội, là các bí tích, và là gương sáng của những tâm hồn biết hy sinh. Khi chúng ta thấy một người tội lỗi trở nên thánh thiện, một gia đình đổ vỡ được hàn gắn nhờ tha thứ, đó chính là "dấu lạ Giô-na". Thế gian thường khao khát những điều giật gân, những phép lạ làm thỏa mãn sự tò mò, nhưng Chúa Giê-su lại mời gọi chúng ta đi vào con đường hẹp của sự tự hạ và bỏ mình. Sự sám hối của dân Ni-ni-vê bắt đầu từ việc họ "tin vào Thiên Chúa". Niềm tin ấy mạnh đến mức nó dẫn đến hành động ăn chay và mặc áo bao. Mùa Chay của chúng ta cũng chỉ thực sự có giá trị khi cái "áo bao" bên ngoài (những hy sinh, hãm mình) xuất phát từ một niềm tin mãnh liệt vào lòng thương xót Chúa ở bên trong.

Gợi ý sống Tin Mừng cho chúng ta trong tuần này là hãy tập thói quen "nhìn thấy Chúa trong sự bình thường". Đừng đợi đến khi gặp gian nan khốn khó mới tìm đến Chúa như một "dấu lạ" để giải vây. Thay vào đó, hãy nhận ra Chúa trong Lời Ngài hằng ngày qua Kinh Thánh. Hãy thực hành sự sám hối như dân thành Ni-ni-vê bằng cách từ bỏ một thói hư tật xấu cụ thể đang ngăn cản bạn sống trọn vẹn với Chúa và anh em. Đặc biệt, hãy học nơi Nữ hoàng Phương Nam sự khao khát tìm kiếm sự khôn ngoan của Chúa: hãy dành ít phút mỗi ngày để lặng thinh và lắng nghe tiếng Chúa nói trong lương tâm. Đừng để cho "thế hệ" của sự ồn ào và vật chất cuốn trôi đi cái nhạy bén của tâm hồn chúng ta trước những dấu chỉ của Nước Trời.

Lạy Chúa Giê-su, Chúa chính là dấu lạ tuyệt vời nhất mà Chúa Cha đã ban tặng cho nhân loại. Chúa đã đi xuống tận cùng của sự chết để đưa chúng con lên nguồn sống vinh quang. Xin cho chúng con một tâm hồn đơn sơ và nhạy bén như dân thành Ni-ni-vê, để khi nghe tiếng Chúa gọi, chúng con biết mau mắn đáp trả bằng sự hoán cải chân thành. Xin dập tắt trong chúng con sự cứng lòng và thói kiêu căng hay đòi hỏi, để chúng con biết chiêm ngắm và yêu mến Chúa nơi những điều bé nhỏ thường ngày. Ước gì Mùa Chay này trở thành hành trình chúng con tiến về phía ánh sáng phục sinh của Chúa với một trái tim đã được đổi mới hoàn toàn. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

26.2

Thứ Năm Tuần I - Mùa Chay

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

7 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho. 8 Vì hễ ai xin thì nhận được, ai tìm thì sẽ thấy, ai gõ cửa thì sẽ mở ra cho. 9 Có người nào trong anh em, khi con mình xin cái bánh, mà lại cho nó hòn đá ? 10 Hoặc nó xin con cá, mà lại cho nó con rắn ? 11 Vậy nếu anh em vốn là những kẻ xấu mà còn biết cho con cái mình những của tốt lành, phương chi Cha anh em, Đấng ngự trên trời, lại không ban những của tốt lành cho những kẻ kêu xin Người sao ?

12 “Vậy tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta, vì Luật Mô-sê và lời các ngôn sứ là thế đó.”

GÕ CỬA LÒNG CHA – CHẠM ĐẾN LÒNG NGƯỜI

Bước vào Thứ Năm của tuần thứ nhất Mùa Chay, Giáo hội đặt chúng ta trước một lời hứa đầy uy quyền và an ủi của Chúa Giêsu về hiệu năng của lời cầu nguyện. Tin Mừng theo thánh Mát-thêu hôm nay không chỉ là một lời khích lệ, mà còn là một mặc khải sâu sắc về khuôn mặt đích thực của Thiên Chúa. Chúa Giêsu dùng ba động từ mạnh: "Xin – Tìm – Gõ". Đây không phải là những hành động rời rạc, mà là một tiến trình tăng tiến của đức tin và sự kiên trì. "Xin" diễn tả thái độ khiêm tốn của người biết mình thiếu thốn. "Tìm" đòi hỏi một sự nỗ lực, một sự khao khát cháy bỏng không ngừng nghỉ. "Gõ" là hành động dứt khoát, là sự đối diện trực tiếp với cánh cửa đang đóng kín. Chúa khẳng định một cách tuyệt đối: "Hễ ai xin thì nhận được, ai tìm thì thấy, ai gõ cửa thì sẽ mở ra cho". Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ dừng lại ở nghĩa đen, chúng ta dễ rơi vào sự thất vọng khi thấy nhiều lời cầu xin của mình dường như rơi vào im lặng. Chú giải sâu xa của Tin Mừng cho thấy, điều Chúa muốn ban tặng không phải luôn là những gì chúng ta muốn, nhưng là những gì chúng ta thực sự "cần" cho phần rỗi linh hồn. Thiên Chúa không phải là một chiếc máy bán hàng tự động để đáp ứng mọi sở thích nhất thời, nhưng Người là người Cha đầy khôn ngoan, Đấng biết rõ cái gì là "hòn đá" hay "con rắn" núp bóng dưới những thỉnh nguyện của chúng ta.

Để làm sáng tỏ lòng nhân hậu của Thiên Chúa, Chúa Giêsu đã dùng một lối so sánh đầy nhân bản và cũng rất thực tế từ tình phụ tử trần gian. Ngài hỏi: "Có người nào trong anh em, khi con mình xin cái bánh mà lại cho nó hòn đá?". Dù con người có mang thân phận tội lỗi, ích kỷ ("vốn là những kẻ xấu"), nhưng bản năng người cha, người mẹ vẫn luôn thôi thúc họ dành những điều tốt nhất cho con cái. Nếu tình thương hữu hạn của con người còn biết làm như thế, thì làm sao Cha trên trời – Đấng là nguồn mạch của mọi sự thiện hảo – lại có thể từ chối con cái mình? Hình ảnh "hòn đá" và "con cá", "con rắn" và "cái bánh" không chỉ là những vật dụng đời thường, mà là biểu tượng của sự sống và cái chết, sự nuôi dưỡng và sự hủy diệt. Chúa muốn chúng ta xác tín một điều: Thiên Chúa chỉ ban phát sự sống. Ngay cả khi lời cầu nguyện của chúng ta dường như không được đáp trả theo cách chúng ta mong đợi, thì đó là vì Người đang chuẩn bị một "của tốt lành" lớn lao hơn, đó chính là Chúa Thánh Thần, là chính sự sống thần linh của Ngài. Mùa Chay là thời gian để thanh luyện những ý mọn cầu xin mang tính ích kỷ, để chúng ta bắt đầu "tìm" kiếm vinh quang Thiên Chúa và "gõ cửa" lòng thương xót của Người cho phần rỗi thế giới.

Sự kiên trì trong cầu nguyện không nhằm thay đổi ý định của Thiên Chúa, vì ý định của Ngài luôn là yêu thương. Cầu nguyện là để thay đổi chính chúng ta, làm cho trái tim chúng ta rộng mở hơn để đón nhận những gì Ngài đã dọn sẵn. Thú vị thay, ngay sau khi dạy về việc xin – tìm – gõ với Thiên Chúa, Chúa Giêsu lại chuyển sang một nguyên tắc ứng xử giữa con người với nhau: "Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta". Đây chính là "Luật Vàng", là tóm lược của toàn bộ Luật Mô-sê và lời các ngôn sứ. Có một sợi dây liên kết mật thiết giữa việc chúng ta gõ cửa nhà Chúa và việc chúng ta mở cửa lòng mình với anh em. Chúng ta không thể xin Thiên Chúa ban cho mình những điều tốt lành trong khi chính chúng ta lại gieo rắc sự cay nghiệt cho người khác. Lời cầu nguyện đích thực với Cha phải được minh chứng bằng một lối sống bác ái với anh em. Nếu chúng ta muốn được Thiên Chúa tha thứ, chúng ta phải tha thứ. Nếu chúng ta muốn được Thiên Chúa ủi an, chúng ta phải biết an ủi người lân cận. Đây là một sự chuyển hướng quan trọng: từ việc "xin" cho mình, chúng ta chuyển sang "làm" cho người khác.

Gợi ý sống Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta xét lại thái độ cầu nguyện và cách chúng ta đối xử với tha nhân. Trong Mùa Chay này, bạn hãy tự hỏi: Tôi có đủ kiên nhẫn để đợi chờ câu trả lời của Chúa không? Đôi khi cánh cửa không mở ra ngay lập tức là để chúng ta nhận ra giá trị của điều mình đang tìm kiếm. Đồng thời, "Luật Vàng" phải trở thành kim chỉ nam cho mọi mối quan hệ của chúng ta. Thay vì chờ đợi người khác quan tâm đến mình, hãy chủ động quan tâm đến họ trước. Thay vì trách móc vì không được thấu hiểu, hãy tìm cách để thấu hiểu người khác. Đó chính là cách cầu nguyện bằng hành động đẹp lòng Chúa nhất. Một lời nói tử tế, một sự nhẫn nại trước những va chạm thường nhật chính là cách chúng ta đang "làm cho người ta" những gì mình mong muốn. Khi chúng ta thực hành Luật Vàng, chúng ta đang trở nên giống Cha trên trời, Đấng luôn ban phát mà không tính toán.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng Thiên Chúa không bao giờ mệt mỏi khi lắng nghe tiếng con cái kêu cầu. Sự "lì lợm" thánh thiện trong cầu nguyện là biểu hiện của một đức tin vững vàng. Mùa Chay không phải là một mùa u buồn, nhưng là mùa của hy vọng, vì chúng ta biết chắc chắn rằng có một người Cha đang đợi sẵn sau cánh cửa. Mỗi khi bạn quỳ gối xin một điều gì đó, hãy tin rằng Chúa đang nhìn bạn với ánh mắt yêu thương còn hơn cả người cha trần thế nhìn con mình. Hãy cứ xin, hãy cứ tìm và hãy cứ gõ, nhưng với một trái tim sẵn sàng thưa "xin vâng" như Mẹ Maria, để ý Chúa được thể hiện. Khi ý Chúa và ý ta gặp nhau, đó là lúc phép lạ xảy ra. Ước mong sao qua những lời giáo huấn của Chúa Giêsu hôm nay, chúng ta biết kiến tạo một đời sống mà ở đó, lời cầu nguyện trên môi miệng và hành động bác ái trong cuộc đời luôn là một bản hòa ca tôn vinh tình yêu Thiên Chúa. Xin Chúa chúc lành cho những nỗ lực nhỏ bé của chúng ta trong hành trình tiến về Lễ Vượt Qua, để chúng ta thực sự trở thành những người con hiếu thảo của Cha và những người anh em chân thành của nhau.

Lm. Anmai, CSsR

27.2

Thứ Sáu Tuần I - Mùa Chay

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

20 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Thầy bảo cho anh em biết, nếu anh em không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pha-ri-sêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.

21 “Anh em đã nghe Luật dạy người xưa rằng : Chớ giết người ; ai giết người, thì đáng bị đưa ra toà. 22 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết : Ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng. Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt. 23 Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, 24 thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình. 25 Anh hãy mau mau dàn xếp với đối phương, khi còn đang trên đường đi với người ấy tới cửa công, kẻo người ấy nộp anh cho quan toà, quan toà lại giao anh cho thuộc hạ, và anh sẽ bị tống ngục. 26 Thầy bảo thật cho anh biết : anh sẽ không ra khỏi đó, trước khi trả hết đồng xu cuối cùng.”

CÔNG CHÍNH TỪ TRONG TÂM KHẢM: LỜI MỜI GỌI YÊU THƯƠNG VƯỢT TRÊN LỀ LUẬT

Bước vào hành trình Mùa Chay thánh, Giáo hội dẫn chúng ta đi sâu vào sa mạc của tâm hồn, nơi mà những ồn ào của thế gian bị đẩy lùi để nhường chỗ cho tiếng nói của lương tâm và lời mời gọi của Thầy Chí Thánh Giê-su. Hôm nay, Tin Mừng theo thánh Mát-thêu mở ra một chương quan trọng trong Bài Giảng Trên Núi, nơi Chúa Giê-su không chỉ đến để bãi bỏ lề luật cũ nhưng là để kiện toàn nó bằng một tiêu chuẩn mới, một tiêu chuẩn cao hơn, sâu hơn và ngập tràn tình yêu: sự công chính của Nước Trời.

Lời mở đầu của Chúa Giê-su mang tính chất "đột phá" và có phần gây sốc cho những người nghe thời bấy giờ: "Nếu anh em không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pha-ri-sêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời." Chúng ta biết rằng, người Pha-ri-sêu và các kinh sư là những bậc thầy về giữ luật. Họ giữ luật một cách chi ly, tỉ mỉ, từ việc dâng phần mười cho đến các nghi thức thanh tẩy. Vậy mà, Chúa Giê-su lại đòi hỏi một sự công chính "hơn" thế nữa. Sự "hơn" này không nằm ở số lượng những quy tắc được tuân thủ, mà nằm ở phẩm chất của con tim. Chúa muốn chúng ta đi từ cái vỏ bên ngoài của lề luật vào đến cái nhân bên trong của tình yêu.

Chúa Giê-su đưa ra ví dụ đầu tiên về giới răn "Chớ giết người". Trong Cựu Ước, giết người là một hành vi xâm phạm thân thể dẫn đến cái chết vật lý và phải bị đưa ra tòa. Nhưng với Chúa Giê-su, cái chết không chỉ bắt đầu khi trái tim ngừng đập. Cái chết bắt đầu từ khi lòng thù hận nhen nhóm, khi những lời nhục mạ được thốt ra. Ngài liệt kê ba cấp độ của sự tổn thương: giận dữ, mắng là "đồ ngốc" (Raca) và chửi là "quân phản đạo" (Môre). Chúa cảnh báo rằng sự khinh miệt và căm ghét anh em cũng mang án phạt tương đương với tội giết người. Bởi lẽ, khi ta khinh miệt một người, ta đang giết chết phẩm giá của họ trong lòng mình và giết chết hình ảnh Thiên Chúa nơi họ.

Sâu sắc hơn, Chúa Giê-su nhấn mạnh đến ưu tiên hàng đầu của người Kitô hữu: sự hòa giải. Hình ảnh người tín hữu đang dâng lễ vật tại bàn thờ mà sực nhớ có chuyện bất bình với anh em là một lời nhắc nhở đanh thép. Thiên Chúa không cần những lễ vật hào nhoáng khi bàn tay ta còn vấy bẩn bởi sự rạn nứt với tha nhân. Ngài bảo: "Hãy để của lễ lại đó... đi làm hòa với người anh em ấy đã". Phụng vụ đích thực không tách rời cuộc sống. Hy tế đẹp lòng Chúa nhất không phải là con vật tế tự hay tiền bạc, mà là một trái tim biết thứ tha và một tâm hồn tìm kiếm sự hòa bình.

Việc "mau mau dàn xếp với đối phương khi còn đang trên đường" là một sự khôn ngoan mang tính cánh chung. Cuộc đời mỗi chúng ta là một hành trình đi tới "cửa công" – là tòa phán xét của Thiên Chúa. Nếu chúng ta không giải quyết những nút thắt thù hận ngay bây giờ, chúng ta sẽ phải đối diện với công lý sòng phẳng mà ở đó "không ra khỏi đó cho đến khi trả hết đồng xu cuối cùng". Mùa Chay chính là "thời gian thuận tiện", là quãng đường quý giá để chúng ta tháo gỡ những xiềng xích của sự giận hờn trước khi quá muộn.

Chú giải sâu hơn về đoạn Tin Mừng này, chúng ta thấy Chúa Giê-su đang thực hiện một cuộc "giải phẫu tâm hồn". Ngài không chỉ nhìn vào hành động (giết người) mà nhìn vào động cơ (cơn giận). Ngài dạy chúng ta rằng tội lỗi không chỉ là những gì chúng ta làm (commission) mà còn là những gì chúng ta thiếu sót trong tình yêu (omission). Sự công chính của người môn đệ Chúa Kitô phải là sự công chính phát xuất từ lòng thương xót. Đó là một sự công chính không tìm cách kết án nhưng tìm cách cứu chữa, không tìm cách phân biệt đối xử nhưng tìm cách hiệp nhất.

Gợi ý sống Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta nhìn lại các mối quan hệ của mình. Có ai đó mà chúng ta đang "không nhìn mặt"? Có ai đó mà chúng ta thường xuyên dùng những lời lẽ cay nghiệt để hạ thấp họ? Hãy can đảm bước đi bước thứ nhất. Làm hòa không có nghĩa là người kia phải đúng, mà có nghĩa là tình anh em quan trọng hơn cái tôi của mình. Hãy dâng cho Chúa trong thánh lễ hôm nay không chỉ là những lời cầu nguyện, mà là quyết tâm tha thứ cho một người cụ thể, xóa bỏ một định kiến cụ thể. Đó chính là cách chúng ta trở nên "công chính" theo cách của Chúa.

Kết thúc bài học hôm nay, chúng ta hãy nhớ rằng Nước Trời không dành cho những người hoàn hảo về hình thức, nhưng dành cho những người biết yêu thương đến tận cùng. Sự công chính của chúng ta phải được tô điểm bằng màu sắc của sự dịu dàng và lòng bao dung. Xin Chúa giúp chúng ta ý thức rằng mỗi người anh em là một chi thể trong thân thể mầu nhiệm của Chúa, để chúng ta không bao giờ nỡ dùng lời nói hay ý nghĩ mà "sát hại" lẫn nhau, nhưng luôn biết xây dựng nhịp cầu hòa bình trong từng khoảnh khắc của cuộc sống.

Lm. Anmai, CSsR

28.2

Thứ Bảy Tuần I - Mùa Chay

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

43 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Anh em đã nghe Luật dạy rằng : Hãy yêu đồng loại và hãy ghét kẻ thù. 44 Còn Thầy, Thầy bảo anh em : hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em. 45 Như vậy, anh em mới được trở nên con cái của Cha anh em, Đấng ngự trên trời, vì Người cho mặt trời của Người mọc lên soi sáng kẻ xấu cũng như người tốt, và cho mưa xuống trên người công chính cũng như kẻ bất chính. 46 Vì nếu anh em yêu thương kẻ yêu thương mình, thì anh em nào có công chi ? Ngay cả những người thu thuế cũng chẳng làm như thế sao ? 47 Nếu anh em chỉ chào hỏi anh em mình thôi, thì anh em có làm gì lạ thường đâu ? Ngay cả người ngoại cũng chẳng làm như thế sao ? 48 Vậy anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện.”

YÊU NHƯ CHÚA YÊU – ĐỈNH CAO CỦA SỰ HOÀN THIỆN KITÔ GIÁO

Bước vào Thứ Bảy của tuần thứ nhất Mùa Chay, Giáo hội đặt chúng ta trước một trong những đòi hỏi cam go nhất nhưng cũng cao cả nhất của Tin Mừng: yêu kẻ thù. Chúa Giê-su mở đầu bằng việc nhắc lại một quan niệm cũ đã bám rễ sâu trong tâm thức con người: "Hãy yêu đồng loại và hãy ghét kẻ thù". Đây không chỉ là một luật lệ, mà là một phản xạ tâm lý tự nhiên của con người mọi thời đại. Chúng ta dễ dàng yêu thương những người tử tế với mình và mặc nhiên dành sự thù ghét cho những kẻ gây hại cho mình. Thế nhưng, Chúa Giê-su không đến để củng cố những phản xạ tự nhiên ấy, Ngài đến để thiết lập một trật tự mới của ân sủng. Lời khẳng định "Còn Thầy, Thầy bảo anh em: hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em" đã tạo nên một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử đạo đức nhân loại. Yêu kẻ thù không phải là một sự nhu nhược hay cam chịu, mà là một sức mạnh tâm linh vượt thắng sự ác bằng sự thiện. Đây chính là đặc điểm nhận dạng của người môn đệ Chúa Ki-tô, một tình yêu không biên giới, không điều kiện và không loại trừ.

Chú giải sâu xa về đoạn Tin Mừng này, chúng ta thấy Chúa Giê-su đưa ra một lý chứng tuyệt vời dựa trên bản thể của Thiên Chúa. Tại sao chúng ta phải yêu kẻ thù? "Như vậy, anh em mới được trở nên con cái của Cha anh em, Đấng ngự trên trời". Căn tính là con cái Thiên Chúa không được xác định qua những nghi lễ bên ngoài, nhưng qua việc chúng ta có mang lấy "DNA tình yêu" của Cha mình hay không. Thiên Chúa là Đấng bao dung vô hạn, Ngài cho mặt trời mọc lên soi sáng kẻ xấu cũng như người tốt, cho mưa xuống trên người công chính cũng như kẻ bất chính. Tình yêu của Thiên Chúa không bị giới hạn bởi sự đáp trả của con người. Ngài không ban ơn dựa trên công trạng, nhưng dựa trên lòng nhân hậu của chính Ngài. Khi chúng ta yêu kẻ thù, chúng ta đang phản chiếu chính khuôn mặt của Thiên Chúa giữa trần gian. Chúng ta phá vỡ cái vòng lẩn quẩn của "mắt đền mắt, răng đền răng" để đưa thế giới vào một chiều kích mới: chiều kích của ơn cứu độ.

Chúa Giê-su dùng phương pháp so sánh rất thực tế để thức tỉnh các môn đệ về tính "lạ thường" của đời sống Kitô hữu. Ngài bảo: "Nếu anh em yêu thương kẻ yêu thương mình, thì anh em nào có công chi?". Thậm chí, Ngài còn dẫn chứng những người thu thuế hay dân ngoại – vốn bị coi là những kẻ tội lỗi và xa lạ với lề luật – cũng biết làm những điều đó. Tình yêu có đi có lại, sự chào hỏi giữa những người thân thuộc mới chỉ là sự tử tế mang tính xã hội hoặc bản năng sinh tồn. Kitô giáo không dừng lại ở sự tử tế đó. Chúa đòi hỏi chúng ta một cái gì đó "lạ thường" hơn, một cái gì đó vượt lên trên lẽ thường tình của con người. Đó là một tình yêu dám bước ra khỏi vùng an toàn, dám mở lòng với những người làm tổn thương mình, và dám cầu nguyện cho những kẻ đang tìm cách hạ nhục mình. Chính sự "lạ thường" này mới là muối cho đời và ánh sáng cho trần gian, minh chứng rằng quyền năng của Chúa đang hoạt động trong tâm hồn yếu đuối của con người.

Đỉnh cao của bài giảng hôm nay nằm ở lời kêu gọi: "Anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện". Từ "hoàn thiện" ở đây trong nguyên bản Hy Lạp không chỉ nói về sự không tì vết về đạo đức, mà còn chỉ về sự "trọn vẹn" và "đầy đủ" trong tình yêu. Thiên Chúa hoàn thiện vì Ngài yêu thương trọn vẹn, không giữ lại điều gì, yêu cả những kẻ chống đối Ngài. Trở nên hoàn thiện không phải là trở thành những siêu nhân không bao giờ phạm lỗi, mà là nỗ lực mỗi ngày để mở rộng trái tim mình cho đến khi nó có thể ôm ấp cả những người khó ưa nhất. Mùa Chay là hành trình đi từ cái tôi hẹp hòi đến một trái tim bao dung theo khuôn mẫu của Chúa. Đây là một cuộc chiến cam go chống lại sự kiêu ngạo và tự ái của bản thân, nhưng đó là con đường duy nhất dẫn đến sự tự do thực sự của con cái Thiên Chúa.

Gợi ý sống Tin Mừng cho chúng ta hôm nay bắt đầu từ những việc làm cụ thể trong tương quan hằng ngày. Yêu kẻ thù không bắt đầu bằng những cảm xúc mãnh liệt, mà bắt đầu bằng hành động: "cầu nguyện cho họ". Khi bạn thấy khó có thể tha thứ hay nói chuyện với một ai đó, hãy bắt đầu bằng việc nhắc tên họ trước mặt Chúa. Khi chúng ta cầu nguyện cho một người, Thiên Chúa sẽ từ từ thay đổi cái nhìn của chúng ta về họ. Chúng ta sẽ thấy họ cũng là những con người mang nhiều thương tổn, cũng cần lòng thương xót của Chúa như chính chúng ta. Hãy thực hành sự "lạ thường" bằng cách chủ động chào hỏi một người đang có bất hòa với mình, hoặc làm một việc tốt thầm lặng cho người đã từng nói xấu mình. Đừng đợi họ thay đổi trước, nhưng hãy để tình yêu hoàn thiện của Chúa trong bạn làm tan chảy lớp băng giá của sự hận thù.

Lạy Cha là Đấng ngự trên trời, chúng con cảm tạ Cha vì đã yêu thương chúng con ngay khi chúng con còn là những tội nhân, là những kẻ thù nghịch với tình yêu của Cha qua những lầm lỗi của mình. Xin ban cho chúng con Thần Khí của Chúa Giê-su, để Người dạy chúng con biết yêu bằng tình yêu của Người. Trong thế giới đang đầy rẫy những chia rẽ và hận thù, xin cho các Kitô hữu chúng con dám sống "lạ thường", dám chọn con đường tha thứ và hòa giải. Chớ gì qua lối sống của chúng con, mọi người nhận biết Cha là Đấng nhân hậu và giàu lòng thương xót. Xin cho Mùa Chay này trở thành cơ hội để chúng con được "tái sinh" trong tình yêu, để mỗi ngày một trở nên hoàn thiện hơn, xứng đáng là con cái của Cha và là anh chị em của nhau trong Đức Ki-tô.

Lm. Anmai, CSsR