Chia sẻ Lời Chúa ngày 19/1

LỜI NGUYỆN SÁNG – RƯỢU MỚI CỦA CHÚA VÀ CHIẾC BẦU LÒNG CON

Lạy Chúa Giê-su, buổi sáng hôm nay con đứng trước Chúa với câu hỏi rất quen thuộc của đời người: tại sao người khác làm thế này, còn con lại làm thế kia; tại sao đạo đức của người khác xem ra nghiêm khắc, còn con thì dường như lỏng lẻo; tại sao có những hình thức con không giữ, những thói quen con không theo. Giữa những so sánh ấy, Chúa không trách móc, không bênh vực, nhưng nhẹ nhàng đưa con trở về cốt lõi: Chúa là chàng rể đang hiện diện, và nơi nào có Chúa, nơi đó trước hết phải là niềm vui.

Lạy Chúa, nhiều khi con biến đời sống đức tin thành một chuỗi những bổn phận nặng nề. Con lo giữ luật hơn là giữ tình yêu, lo đúng hình thức hơn là đúng tinh thần, lo cho người khác nhìn con đạo đức mà quên mất việc lắng nghe xem lòng con có thật sự đang ở với Chúa hay không. Con ăn chay, cầu nguyện, hy sinh, nhưng có lúc trong lòng con lại khô cứng, cay nghiệt, thiếu niềm vui. Con giữ đạo, nhưng thiếu sự sống.

Chúa nhắc con rằng khách dự tiệc cưới không thể ăn chay khi chàng rể còn ở với họ. Lạy Chúa, con hiểu rằng điều Chúa mong nơi con trước hết không phải là một khuôn mặt nghiêm nghị, mà là một trái tim biết vui vì được Chúa ở cùng. Nếu con cầu nguyện mà không có niềm vui, nếu con hy sinh mà không có tình yêu, nếu con giữ luật mà không có sự sống, thì có lẽ con đang đánh mất chính Chúa giữa những điều tưởng là vì Chúa.

Nhưng Chúa cũng nói đến ngày chàng rể bị đem đi. Con nhận ra rằng sẽ có những lúc đời con bước vào bóng tối, những lúc vắng cảm xúc, những lúc Chúa dường như im lặng. Khi ấy, ăn chay, hy sinh, chịu đựng không còn là hình thức bên ngoài, mà trở thành tiếng kêu thầm lặng của lòng trung tín. Xin cho con biết phân định thời điểm của Chúa, để không gượng ép niềm vui giả tạo, cũng không rơi vào nỗi buồn tuyệt vọng.

Lạy Chúa, lời Chúa về rượu mới và bầu da mới đánh động con sâu xa. Con thường muốn giữ nguyên những thói quen cũ, những cách nghĩ cũ, những an toàn cũ, nhưng lại mong Chúa đổ vào đó một sức sống mới. Con muốn được đổi mới, nhưng lại sợ phải thay đổi. Con muốn Chúa làm điều mới mẻ trong đời con, nhưng lại không muốn bỏ đi những gì đã cũ kỹ, chật hẹp, ích kỷ, và khép kín trong lòng mình.

Xin cho con can đảm trở thành chiếc bầu mới, biết mềm ra trước Thánh Thần, biết mở lòng để Chúa uốn nắn, biết buông bỏ những định kiến, những lối sống chỉ còn là vỏ rỗng. Xin cho con hiểu rằng giữ đạo không phải là vá víu cái cũ cho khỏi rách, mà là để Chúa tạo dựng con lại từ bên trong, bằng tình yêu sống động của Ngài.

Lạy Chúa Giê-su, con bắt đầu ngày mới này với ước muốn rất đơn sơ: xin cho con sống đức tin như một mối tương quan sống động với Chúa, chứ không chỉ là một thói quen. Xin cho niềm vui vì có Chúa ở cùng thấm vào từng việc nhỏ con làm hôm nay, và khi cần hy sinh, xin cho con hy sinh trong yêu mến. Xin đổ rượu mới của Thánh Thần vào bầu lòng còn mong manh của con, để đời con không nứt vỡ, nhưng tràn đầy sự sống và bình an đến từ Chúa.

Lm. Anmai, CSsR

CHÀNG RỂ ĐANG Ở GIỮA CHÚNG TA VÀ SỨ ĐIỆP TÂN HÓA CUỘC ĐỜI

Trong dòng chảy của Tin Mừng Thánh Mác-cô, chương thứ hai mở ra một loạt các cuộc tranh luận căng thẳng giữa Chúa Giê-su và giới lãnh đạo tôn giáo thời bấy giờ. Sau khi chữa lành người bại liệt và gọi Lê-vi, Chúa Giê-su đối diện với một vấn nạn thực hành đạo đức cụ thể: việc ăn chay. Đây không đơn thuần là một câu hỏi về quy tắc ăn uống, mà là một cuộc đụng độ giữa hai thế giới quan, giữa lề luật cũ và ân sủng mới. Các môn đệ của Gio-an và những người Pha-ri-sêu đang giữ chay theo truyền thống—một hành động biểu trưng cho sự sám hối và mong chờ Đấng Thiên Sai. Tuy nhiên, họ lại thấy môn đệ Chúa Giê-su không làm như vậy. Câu hỏi “Tại sao?” của họ chứa đựng sự ngạc nhiên, thậm chí là một lời chỉ trích ngầm về sự buông thả. Chúa Giê-su trả lời họ không bằng một lý lẽ pháp lý, nhưng bằng một hình ảnh đầy chất thơ và thần học: Tiệc Cưới.

Để hiểu sâu sắc câu trả lời của Chúa Giê-su, chúng ta cần nhìn vào bối cảnh văn hóa và chú giải Kinh Thánh về hình ảnh "Chàng Rể". Trong Cựu Ước, ngôn sứ Hô-sê và I-sai-a đã dùng hình ảnh hôn nhân để mô tả mối tương quan giữa Thiên Chúa và dân Israel. Thiên Chúa là phu quân trung tín, còn dân Người là hiền thê. Khi Chúa Giê-su tự xưng mình là "Chàng Rể" (ho numphios), Người đang khẳng định thần tính của mình và công bố rằng thời đại cứu độ đã đến. Đấng mà Israel hằng mong đợi nay đang hiện diện ngay giữa họ. Việc ăn chay vốn là biểu hiện của sự than khóc và chờ đợi, nhưng khi mục đích của sự chờ đợi đã đạt được, tức là Chàng Rể đã đến, thì sự than khóc phải nhường chỗ cho niềm vui. Ăn chay trong lúc Chàng Rể đang ở cùng là một điều phi lý, giống như việc buồn bã trong một ngày đại hỷ. Chúa Giê-su khẳng định sự hiện diện của Người là một hồng ân hiện tại, một "Kairos" – thời điểm thuận tiện để nếm cảm vương quốc Thiên Chúa.

Tuy nhiên, Chúa Giê-su cũng báo trước một thực tại đau thương: "Khi tới ngày chàng rể bị đem đi khỏi họ". Từ ngữ "bị đem đi" (aparthē) trong nguyên bản Hy Lạp gợi lên một sự cưỡng bức, một cuộc chia ly bằng bạo lực. Đây là lời tiên báo sớm nhất về cuộc khổ nạn của Người trong Tin Mừng Mác-cô. Khi Chàng Rể bị đóng đinh và mai táng, đó mới là lúc Giáo hội ăn chay. Việc ăn chay của người Kitô hữu sau này không còn là sự ép xác để tìm sự công chính cho riêng mình, mà là một sự thông phần vào cuộc khổ nạn của Đức Kitô, là sự khao khát mãnh liệt ngày Người trở lại trong vinh quang. Chú giải Kinh Thánh cho thấy Chúa Giê-su đã chuyển hóa ý nghĩa của việc ăn chay từ một nghĩa vụ tôn giáo khô khan thành một biểu chứng của lòng yêu mến và sự gắn bó mật thiết với thân phận của Người.

Sâu sắc hơn, Chúa Giê-su dùng hai dụ ngôn ngắn về "miếng vá mới trên áo cũ" và "rượu mới trong bầu da cũ" để minh định tính chất cách mạng của Tin Mừng. Vải mới (ragnos) chưa qua xử lý sẽ co lại khi giặt, nếu vá vào áo cũ đã dão, nó sẽ xé toạc lớp vải cũ khiến vết rách tệ hơn. Cũng vậy, rượu mới đang trong quá trình lên men tỏa ra khí áp mạnh, nếu đổ vào bầu da cũ đã khô cứng và mất tính đàn hồi, bầu da sẽ nứt vỡ. Ở đây, Chúa Giê-su nhấn mạnh rằng Tin Mừng không phải là một phụ kiện để tô điểm cho hệ thống lề luật Do Thái cũ kỹ. Người không đến để "vá víu" những lỗ hổng của Do Thái giáo thời đó, nhưng để mang lại một sự tái tạo hoàn toàn. Sự hiện diện của Chúa Giê-su đòi hỏi một sự hoán cải tận căn (Metanoia), một "bầu da" tâm hồn mới để có thể chứa đựng sức sống dạt dào của Chúa Thánh Thần.

Chúng ta thường có xu hướng muốn giữ lại những "bầu da cũ" của sự ích kỷ, của những thói quen đạo đức hình thức và cứng nhắc, rồi lại muốn đổ vào đó "rượu mới" là ơn gọi Kitô hữu. Điều này tạo ra một sự xung đột nội tâm xé nát đời sống đức tin. Sống Tin Mừng là chấp nhận từ bỏ sự an toàn của những nếp nghĩ cũ để mặc lấy con người mới trong Đức Kitô. Việc "ăn chay" sâu sắc nhất mà Chúa Giê-su muốn nói đến chính là việc từ bỏ cái "tôi" cũ kỹ để sống cho tình yêu. Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta không chỉ dừng lại ở những thực hành bên ngoài, mà phải đi vào thực tại cốt lõi: Chúa Giê-su đang ở với chúng ta. Mỗi thánh lễ là một tiệc cưới, mỗi cuộc gặp gỡ trong bác ái là một sự hiện diện của Chàng Rể. Khi chúng ta sống trong niềm vui phục sinh, chúng ta đang thực thi đúng tinh thần của môn đệ Chúa Giê-su.

Cuối cùng, sứ điệp về rượu mới nhắc nhở chúng ta về tính năng động của ân sủng. Thiên Chúa luôn làm mới mọi sự. Nếu chúng ta đóng khung Ngài trong những quan niệm chật hẹp, chúng ta sẽ làm mất đi cả rượu lẫn bầu. Hãy mở lòng ra để sức sống của Tin Mừng tuôn chảy, để niềm vui của Chàng Rể biến đổi những nỗi buồn rầu của kiếp người thành khúc ca tạ ơn. Cuộc đời chúng ta phải là một bầu da mới, mềm mại và dẻo dai dưới tác động của Lời Chúa, để bất cứ lúc nào, rượu nồng ân sủng cũng có thể trào dâng và mang lại vị ngọt cho trần gian.

Đứng trước lời dạy của Chúa Giê-su về tinh thần mới, công tác mục vụ trong Giáo hội và cộng đoàn cần một sự chuyển mình mạnh mẽ để không rơi vào tình trạng "vá víu" hay "cứng nhắc". Gợi ý mục vụ đầu tiên chính là việc tái khám phá niềm vui là căn tính của người Kitô hữu. Trong một thế giới đầy dẫy những âu lo và áp lực, mục vụ không thể chỉ là những buổi họp khô khan hay những giờ kinh dài lê thê mang tính hình thức. Chúng ta cần xây dựng một "mục vụ tiệc cưới", nơi mà mọi tín hữu cảm nhận được sự hiện diện đầy an ủi của Chàng Rể Giê-su. Các mục tử và những người làm công tác tông đồ cần mang một khuôn mặt rạng rỡ của Tin Mừng, giúp giáo dân nhận ra rằng đạo Công giáo không phải là đạo của những cấm đoán hay những bộ mặt sầu não, mà là đạo của hy vọng và sự sống mới.

Về phương diện phụng vụ, gợi ý mục vụ hướng tới việc cử hành các bí tích, đặc biệt là Bí tích Thánh Thể, như một cuộc gặp gỡ sống động với Chúa Kitô. Phải làm sao để mỗi Thánh lễ không còn là một bổn phận nặng nề nhưng là một kinh nghiệm về "rượu mới". Điều này đòi hỏi sự đầu tư vào lời giảng, âm nhạc và không gian thờ phượng để chúng diễn tả được sự tươi mới của Tin Mừng. Chú giải Kinh Thánh trong các bài giảng cần tránh sự khô khan học thuật, thay vào đó là sự áp dụng thực tế vào đời sống, giúp giáo dân thấy được Lời Chúa đang "lên men" trong chính hoàn cảnh gia đình và công việc của họ. Khi tín hữu cảm nhận được sự ngọt ngào của rượu mới ân sủng, họ sẽ tự nguyện từ bỏ những bầu da cũ của tội lỗi mà không cần đến những sự cưỡng ép về lề luật.

Trong mục vụ giới trẻ, hình ảnh "rượu mới" và "vải mới" cực kỳ quan trọng. Người trẻ luôn khao khát cái mới và sự chân thật. Chúng ta không thể đem những khuôn mẫu đạo đức của thế kỷ trước áp đặt một cách máy móc vào tâm thế của thanh thiếu niên thời đại kỹ thuật số. Mục vụ trẻ cần một "bầu da" linh hoạt, lắng nghe và thấu hiểu. Thay vì chỉ trích sự khác biệt của họ, giáo xứ cần tạo ra những không gian để người trẻ thể hiện đức tin theo cách sáng tạo của họ. Hãy dạy cho họ biết rằng ăn chay hay hy sinh không phải là để mất đi niềm vui, nhưng là để dọn chỗ cho một niềm vui lớn hơn là Chúa Kitô. Khi người trẻ gặp được "Chàng Rể" trong cuộc đời mình, họ sẽ trở thành những nhà truyền giáo đầy lửa nhiệt huyết, mang rượu mới đến cho những người bạn cùng trang lứa đang khát khao ý nghĩa cuộc sống.

Bên cạnh đó, mục vụ gia đình cũng cần được tân hóa. Những cuộc hôn nhân đang gặp rạn nứt thường là vì họ đang cố "vá" những vết thương bằng những cách thức cũ kỹ như sự oán trách hay im lặng đáng sợ. Gợi ý mục vụ ở đây là đưa "Chàng Rể Giê-su" vào giữa đôi bạn. Các khóa tĩnh tâm hôn nhân cần nhấn mạnh đến việc cùng nhau uống chén rượu của sự tha thứ và làm mới lại lời thề hứa mỗi ngày. Gia đình phải trở thành một "bầu da mới" thông qua việc đọc Kinh Thánh chung, cùng nhau chia sẻ những khó khăn và niềm vui. Khi gia đình sống tinh thần mới của Tin Mừng, họ trở thành chứng nhân sống động cho tình yêu chung thủy của Thiên Chúa đối với Giáo hội, xóa tan đi những rào cản của sự cứng lòng.

Cuối cùng, mục vụ bác ái xã hội phải thoát ly khỏi lối mòn của việc ban phát "lá lành đùm lá rách" thuần túy vật chất. Chúng ta cần mang đến một tinh thần mới: tôn trọng phẩm giá và yêu thương như chính Chúa Kitô. Giúp đỡ người nghèo không phải là thực hiện một nghĩa vụ để được lên thiên đàng, mà là nhận ra khuôn mặt của Chàng Rể đang ẩn thân nơi những người khốn khổ nhất. Sự dấn thân của người Kitô hữu trong các vấn đề xã hội phải mang tính chất của "vải mới" – bền chắc và tinh tuyền, không thỏa hiệp với những bất công nhưng cũng không dùng bạo lực để giải quyết. Một cộng đoàn Kitô hữu biết ăn chay bằng cách "chia cơm cho người đói, rước người không nhà vào lòng" chính là cộng đoàn đang sống mầu nhiệm tự hủy của Chúa Giê-su một cách sâu sắc nhất, chờ đợi ngày hội ngộ vĩnh cửu trong tiệc cưới thiên quốc. ✠

Lm. Anmai, CSsR

KHI TÂN LANG ĐANG Ở GIỮA CHÚNG TA: TỪ SỰ KHẮC KHỔ CỦA LUẬT CŨ ĐẾN NIỀM VUI VIÊN MÃN CỦA TIỆC CƯỚI NƯỚC TRỜI

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay dẫn đưa chúng ta bước vào một cuộc đối thoại đầy kịch tính nhưng cũng chứa đựng những mạc khải quan trọng nhất về căn tính của Đức Giê-su và bản chất của đời sống Ki-tô hữu, khởi đi từ một sự so sánh rất thực tế và đời thường giữa lối sống của các môn đệ ông Gio-an Tẩy Giả với lối sống của các môn đệ Đức Giê-su, một bên là hình ảnh của sự khắc khổ, nghiêm ngặt, chay tịnh, một bên là hình ảnh của sự tự do, phóng khoáng và vui tươi, sự khác biệt này không chỉ nằm ở vẻ bề ngoài hay thói quen ăn uống, mà nó phản ánh hai thời đại, hai cái nhìn thần học và hai cách thế tương quan với Thiên Chúa hoàn toàn khác biệt. Chúng ta biết rằng Gio-an Tẩy Giả là vị Tiền Hô vĩ đại, người sống trong hoang địa, "không ăn bánh, không uống rượu", mặc áo lông lạc đà, ăn châu chấu và mật ong rừng, đời sống của ông là biểu tượng của sự sám hối triệt để, của Cựu Ước đang dồn hết sức lực để mong chờ Đấng Cứu Thế, sự khắc khổ của Gio-an và các môn đệ ông là tiếng kêu gào thống thiết của nhân loại trong đêm tối tội lỗi đang khát khao ánh sáng, và bên cạnh đó là nhóm người Pha-ri-sêu, những người giữ luật trọn hảo, họ ăn chay nhiều lần trong tuần dù luật Môi-se chỉ buộc ăn chay một ngày duy nhất trong năm là ngày Lễ Xá Tội, họ làm thế để tích đức, để nhắc nhở Chúa thực hiện lời hứa và để khẳng định sự thánh thiện riêng biệt của mình.

Thế nhưng, khi Đức Giê-su xuất hiện, Ngài mang đến một luồng gió hoàn toàn mới lạ, Ngài không rút vào hoang địa để lánh đời, mà Ngài đi vào giữa lòng cuộc sống, Ngài đến nhà ông Lê-vi, nhà ông Da-kêu để dùng bữa, Ngài để cho những người tội lỗi, những người thu thuế đến gần, và chính vì thế Ngài bị mang tiếng là "tay ăn nhậu", là "bạn bè với quân tội lỗi", sự tương phản gay gắt này đã dẫn đến câu hỏi chất vấn của người đời: "Tại sao môn đệ của ông Gio-an và môn đệ người Pha-ri-sêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?", câu hỏi này không chỉ là một thắc mắc về nghi thức, mà ngầm chứa một sự phê phán: Phải chăng Giê-su và nhóm của ông đang đi trệch đường? Phải chăng họ thiếu lòng đạo đức và sự nghiêm túc cần thiết trước mặt Thiên Chúa?

Để trả lời cho vấn nạn này, Đức Giê-su không đi vào tranh luận về luật lệ hay lý thuyết luân lý, mà Ngài đưa ra một hình ảnh tuyệt đẹp và đầy ý nghĩa: hình ảnh Tiệc Cưới và Chàng Rể, Ngài nói: "Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ?", câu trả lời này là một chìa khóa vàng để mở ra cánh cửa mầu nhiệm Nước Trời, trong truyền thống Do Thái và cả trong văn hóa Phương Đông, đám cưới là đỉnh cao của niềm vui, là sự kiện trọng đại nhất của đời người và của cả làng xã, tiệc cưới có thể kéo dài cả tuần lễ, và trong suốt thời gian đó, niềm vui là luật tối thượng, mọi sự u sầu, tang chế, chay tịnh đều bị đình chỉ, thậm chí các kinh sư Do Thái còn dạy rằng trong tuần tiệc cưới, chú rể và các khách mời được miễn trừ một số bổn phận lề luật để trọn vẹn hưởng niềm vui, việc ai đó mang bộ mặt ủ rũ hay giữ chay trong tiệc cưới không chỉ là vô duyên, mà là một sự xúc phạm đến tân lang và tân nương, là từ chối chia sẻ hạnh phúc với gia chủ.

Khi Đức Giê-su tự ví mình là "Chàng Rể", Ngài đang thực hiện một cú nhảy vọt về thần học, Ngài khẳng định Ngài không chỉ là một ngôn sứ hay một thầy dạy đạo đức, mà Ngài chính là Thiên Chúa - Đấng mà các ngôn sứ thời xưa như Hô-sê, I-sai-a, Giê-rê-mi-a đã loan báo là Chồng của dân Ít-ra-en, Thiên Chúa đã kết lập một hôn ước vĩnh cửu với dân Ngài, dù dân ấy có bất trung, phản bội như người vợ lăng loàn, thì Thiên Chúa vẫn một lòng chung thủy và hứa sẽ có ngày Ngài đích thân đến để cưới dân ấy về lại trong tình yêu, và nay, ngày ấy đã đến, Đức Giê-su là Thiên Chúa nhập thể, là Chàng Rể đã đến để đón cô dâu nhân loại, sự hiện diện của Ngài là sự hiện diện của tình yêu viên mãn, của ơn cứu độ đã thành hiện thực, vì thế, thời đại của Đức Giê-su là thời đại của Tiệc Cưới, không phải là lúc để than khóc, để ăn chay theo kiểu chờ đợi mòn mỏi hay sợ hãi nữa, mà là lúc để hân hoan, để reo mừng và để tận hưởng ân sủng.

Chính vì lý do thần học sâu xa này mà các môn đệ của Đức Giê-su không ăn chay, sự "không ăn chay" của họ không xuất phát từ sự lười biếng hay ham mê ăn uống, mà là một hành vi đức tin, một lời tuyên xưng sống động rằng: Đấng Mê-si-a đã ở đây rồi! Tại sao phải thắp đèn đi tìm mặt trời khi mặt trời đã đứng bóng giữa trưa? Tại sao phải nhịn ăn để mong chờ Đấng Cứu Thế khi Đấng ấy đang ngồi cùng bàn với chúng ta? Niềm vui của các môn đệ là niềm vui của người đã tìm thấy kho tàng, đã gặp được người yêu, bầu khí trong nhóm môn đệ là bầu khí của lễ hội, nơi mà tội lỗi được tha thứ, bệnh tật được chữa lành và phẩm giá con người được phục hồi, đó chính là dấu chỉ của Thời Cánh Chung, thời mà Thiên Chúa "lau khô mọi giọt lệ" và thiết đãi dân Ngài một bữa tiệc linh đình.

Tuy nhiên, câu chuyện không dừng lại ở niềm vui bất tận nơi trần thế, Đức Giê-su, với cái nhìn thấu suốt tương lai, đã nói thêm một câu đầy ngậm ngùi: "Nhưng khi tới ngày chàng rể bị đem đi khỏi họ, bấy giờ họ mới ăn chay trong ngày đó", cụm từ "bị đem đi" gợi lên một sự bạo lực, một sự cưỡng đoạt đau đớn, đó chính là lời tiên báo về cuộc Thương Khó, về cái chết trên Thập Giá mà Ngài sẽ phải gánh chịu, Tiệc Cưới trần gian sẽ bị gián đoạn bởi sự dữ và cái chết, Chàng Rể sẽ hy sinh mạng sống mình để bảo vệ Cô Dâu, lúc ấy, khi Chúa Giê-su không còn hiện diện hữu hình theo cách cũ nữa, Giáo hội – là Hiền Thê của Ngài – sẽ bước vào một giai đoạn mới, giai đoạn "vừa có, vừa không", vừa sở hữu niềm vui cứu độ nhưng vẫn phải đối diện với thử thách trần gian.

Trong giai đoạn hiện nay của chúng ta, tức là thời gian của Giáo hội, việc ăn chay mang một ý nghĩa hoàn toàn mới mẻ so với thời Cựu Ước, chúng ta ăn chay không phải để mua chuộc Thiên Chúa, cũng không phải để chờ đợi Đấng Mê-si-a đến lần đầu tiên nữa, mà chúng ta ăn chay vì "thương nhớ" Chàng Rể, ăn chay để biểu lộ tình yêu đối với Đấng đã chết vì chúng ta, việc chay tịnh của người Ki-tô hữu mang tính chất cánh chung: vừa là sự hiệp thông với cuộc khổ nạn của Chúa, vừa là sự tỉnh thức chờ đợi ngày Ngài quang lâm vinh hiển, chúng ta ăn chay để thanh luyện cặp mắt tâm hồn, để không bị những bữa tiệc trần gian làm cho mê muội mà quên mất Bữa Tiệc Chiên Thiên Chúa vĩnh cửu, chúng ta vác thập giá, chúng ta hy sinh, hãm mình không phải với bộ mặt u sầu, tuyệt vọng, mà với niềm hy vọng sâu xa, bởi vì chúng ta biết rằng Chàng Rể đã Phục Sinh, Ngài chỉ "vắng mặt" về thể lý nhưng lại hiện diện mạnh mẽ trong Thần Khí và Bí tích.

Đây chính là điểm cốt lõi để chúng ta suy niệm và áp dụng vào đời sống: Đạo của chúng ta là Đạo của Niềm Vui, thánh Phao-lô đã từng hô to: "Anh em hãy vui lên! Tôi nhắc lại, anh em hãy vui lên trong Chúa", một vị thánh buồn là một vị thánh đáng buồn, nếu chúng ta tin vào Chúa Giê-su, tin rằng Ngài đã chiến thắng sự chết và đang ở cùng chúng ta, thì không lý do gì chúng ta lại sống một cuộc đời ủ rũ, bi quan, chán nản, nhiều người trong chúng ta vẫn giữ đạo theo kiểu "Pharisiêu" hay kiểu "môn đệ Gio-an" cũ kỹ, tức là giữ đạo bằng sự sợ hãi, bằng những luật lệ khô cứng, xét nét người khác, và coi bộ mặt nghiêm nghị, khó đăm đăm là biểu hiện của sự thánh thiện, chúng ta đi lễ, đọc kinh nhưng lòng không vui, chúng ta giữ chay nhưng lại gắt gỏng với vợ con, chúng ta làm việc tông đồ nhưng lại than van kể lể, đó là dấu hiệu chúng ta chưa thực sự gặp gỡ Chàng Rể, chưa nếm được thứ "Rượu Mới" của Tin Mừng.

Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta hãy thay đổi "bầu da cũ" – tức là lối suy nghĩ, lối sống đạo xơ cứng, hình thức – để đón nhận "Rượu Mới" là Thần Khí của Đức Ki-tô, sự hiện diện của Chúa trong đời sống chúng ta phải là nguồn suối của sự bình an và hoan lạc, ngay cả khi chúng ta gặp đau khổ, thất bại, hay khi chúng ta phải ăn chay hãm mình, niềm vui ấy vẫn phải là nền tảng, chúng ta ăn chay không phải vì ghét bỏ thân xác, mà để thân xác và linh hồn được nhẹ nhàng hơn, thanh thoát hơn để bay lên gặp Chúa, chúng ta từ bỏ những thú vui tội lỗi không phải vì bị cấm đoán, mà vì chúng ta đã tìm thấy một niềm vui lớn hơn, cao quý hơn gấp bội, đó là tình bạn với Đức Giê-su.

Hơn nữa, bài Tin Mừng cũng là một lời nhắc nhở về thái độ đối với tha nhân, những người Pha-ri-sêu đã vội vàng xét đoán các môn đệ Chúa dựa trên vẻ bề ngoài, ngày nay, chúng ta cũng dễ rơi vào cái bẫy đó: đánh giá người khác qua việc họ đi lễ nhiều hay ít, đọc kinh dài hay ngắn, ăn mặc thế nào... mà quên rằng điều quan trọng nhất là con tim họ có thuộc về Chúa hay không, Đức Giê-su bênh vực các môn đệ, Ngài bảo vệ sự tự do của con cái Chúa, Ngài muốn chúng ta hiểu rằng mọi lề luật, mọi hình thức đạo đức chỉ có giá trị khi nó xuất phát từ tình yêu và hướng về tình yêu, nếu giữ chay mà thiếu bác ái, nếu cầu nguyện mà thiếu lòng thương xót, thì đó chỉ là tiếng phèng la inh ỏi, vô nghĩa trước mặt Thiên Chúa.

Cuối cùng, chúng ta hãy nhìn vào Thánh Thể, nơi Chàng Rể Giê-su đang hiện diện một cách trọn vẹn nhất với chúng ta trong thời gian chờ đợi này, mỗi Thánh Lễ là một tiệc cưới, nơi Chúa dọn bàn tiệc Lời Chúa và Mình Máu Ngài để đãi chúng ta, khi lên rước lễ, chúng ta đang dự tiệc với Chàng Rể, vậy hãy để niềm vui của cuộc gặp gỡ ấy thấm đẫm vào cuộc đời chúng ta, hãy mang niềm vui ấy về gia đình, vào công sở, ra ngoài xã hội, thế giới hôm nay đang quá nhiều nỗi buồn, quá nhiều lo âu và sợ hãi, họ cần nhìn thấy những khuôn mặt rạng rỡ của những người "khách dự tiệc cưới", những người biết rằng mình được yêu thương và cứu độ, chính niềm vui thánh thiện của chúng ta sẽ là lời chứng hùng hồn nhất cho việc "Chàng Rể còn ở với họ".

Xin Chúa cho chúng ta, những người đang sống trong thời đại "vừa có vừa không" này, biết kết hợp hài hòa giữa chay tịnh và tiệc mừng, biết hy sinh vác thập giá mỗi ngày nhưng vẫn luôn ngẩng cao đầu với niềm hy vọng Phục Sinh, để cuộc đời chúng ta trở thành một bài ca chúc tụng tình yêu Thiên Chúa, và để chúng ta luôn sẵn sàng, tỉnh thức với ngọn đèn đức tin cháy sáng, chờ đợi ngày Chàng Rể trở lại để đưa chúng ta vào dự tiệc vui muôn đời trên Nước Trời, nơi đó sẽ không còn chay tịnh, không còn nước mắt, mà chỉ còn niềm vui bất tận của sự hiệp thông trọn vẹn.

Lm. Anmai, CSsR

ĐẠO LÀ CON ĐƯỜNG CỦA TÌNH YÊU VÀ SỰ VÂNG PHỤC: TỪ CỦA LỄ CỦA SA-UN ĐẾN TRÁI TIM CỦA TÂN LANG GIÊ-SU

Khởi đi từ hạn từ "Đạo" trong văn hóa Á Đông và trong cảm thức đức tin Kitô giáo, chúng ta không thể hiểu đơn thuần đó chỉ là một hệ thống các quy tắc, lễ nghi hay những điều cấm kỵ, mà "Đạo" trong bản chất sâu xa nhất chính là "Con Đường", và con đường này không dẫn về một địa danh, một cõi niết bàn hư vô hay một trạng thái tĩnh lặng vô hồn, mà là con đường nối kết con người với Thiên Chúa, con đường của sự gặp gỡ, của mối tương quan mật thiết và sống động giữa Đấng Tạo Hóa và thụ tạo, khi con người bước đi trên con đường này và đạt đến đích điểm là Thiên Chúa, được kết hợp thân mật với Người, thì đó chính là "đạt đạo", là sự viên mãn của kiếp người, chính vì thế, mọi hành vi tôn giáo, mọi nghi thức phụng vụ hay các thực hành đạo đức như ăn chay, cầu nguyện, bố thí đều chỉ là những phương tiện, những biển báo chỉ đường hay những hành trang trợ giúp chúng ta trên hành trình ấy, chứ không phải là đích đến cuối cùng, bài Tin Mừng hôm nay cùng với các bài đọc Kinh Thánh soi chiếu cho chúng ta thấy một thực trạng đáng buồn là sự đảo lộn giá trị trong đời sống tâm linh, khi con người biến phương tiện thành cứu cánh, biến việc giữ đạo thành một sự trao đổi công phúc, và tệ hại hơn là dùng những hình thức đạo đức bên ngoài để che đậy một tâm hồn trống rỗng, thiếu vắng sự vâng phục và tình yêu đối với Thiên Chúa.

Câu chuyện tranh luận về việc ăn chay trong Tin Mừng Mác-cô mở ra cho chúng ta một cái nhìn thấu đáo về sự nhầm lẫn này, các môn đệ của ông Gio-an và những người Pha-ri-sêu đang thực hành việc ăn chay một cách nghiêm ngặt, và họ lấy đó làm thước đo để đánh giá đạo đức của người khác, đối với họ, ăn chay là một công trạng, là bằng chứng của sự công chính mà họ có thể tự hào dâng lên trước mặt Thiên Chúa, họ nghĩ rằng càng hãm mình ép xác, họ càng có quyền đòi hỏi Thiên Chúa ban ơn, và dần dần họ rơi vào ảo tưởng rằng họ có thể tự cứu mình bằng những nỗ lực riêng mà không cần đến lòng thương xót của Chúa, chính thái độ "lập công" này đã biến đạo thành một gánh nặng, một sự tính toán sòng phẳng: tôi ăn chay cho Chúa, Chúa phải ban thưởng cho tôi, nhưng Đức Giê-su đã đến và phá vỡ cái vòng luẩn quẩn ấy, Ngài tuyên bố: "Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ?", qua hình ảnh Tân Lang, Đức Giê-su khẳng định rằng cốt lõi của Đạo là "Ở Với Chúa", là sự hiện diện, là mối tương quan tình yêu chứ không phải là sự tuân thủ luật lệ một cách máy móc, khi có Chúa ở cùng, đó là tiệc cưới, là niềm vui, là sự sung mãn, việc ăn chay chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó giúp chúng ta khao khát Chúa, hoặc khi chúng ta cảm thấy "mất Chúa" do tội lỗi, do sự xa cách, lúc đó chúng ta ăn chay để tìm lại Người, chứ không phải ăn chay để chứng tỏ mình đạo đức hơn người.

Sự sai lầm của người Pha-ri-sêu trong thời Tân Ước cũng chính là sự lặp lại sai lầm của vua Sa-un trong Cựu Ước mà chúng ta nghe trong bài đọc năm chẵn, Sa-un đã chiến thắng quân A-ma-lếch, nhưng ông đã không tuân giữ lệnh truyền của Đức Chúa là phải tru diệt tất cả, ông đã giữ lại những con vật béo tốt nhất, những chiến lợi phẩm giá trị nhất, và khi bị ngôn sứ Sa-mu-en chất vấn, Sa-un đã dùng một lý do nghe rất "đạo đức" để biện minh cho sự bất tuân của mình: "Tôi giữ lại chúng để dâng hy lễ cho Đức Chúa", Sa-un nghĩ rằng Thiên Chúa sẽ hài lòng với những con bò béo, những con chiên mập, ông nghĩ rằng của lễ vật chất có thể bù đắp cho sự thiếu vắng của lòng vâng phục, nhưng Sa-mu-en đã vạch trần sự giả dối ấy bằng một câu nói đã trở thành chân lý ngàn đời: "Đức Chúa có ưa thích các lễ toàn thiêu và hy lễ như ưa thích người ta vâng lời Đức Chúa không? Này, vâng phục thì tốt hơn là dâng hy lễ, lắng nghe thì tốt hơn là dâng mỡ cừu", Thiên Chúa là Đấng làm chủ muôn loài, Ngài đâu cần thịt chiên hay mỡ bò, Ngài đâu cần chúng ta ăn chay nhịn đói để Ngài vui lòng, điều Ngài cần duy nhất là "Tấm Lòng", là sự quy phục trọn vẹn của ý chí con người trước thánh ý của Ngài, sự vâng phục của Sa-un đã bị đánh tráo bằng nghi lễ, và đó là bi kịch của một người giữ đạo hình thức: bên ngoài thì lung linh, hoành tráng với những lễ vật, nhưng bên trong là một cái tôi to lớn, muốn điều khiển cả Thiên Chúa theo ý mình.

Nhìn vào Đức Giê-su, chúng ta mới thấy được khuôn mẫu tuyệt hảo của việc "đạt đạo" và sống đạo đích thực, như Thư Híp-ri trong bài đọc năm lẻ đã diễn tả, Đức Giê-su là vị Thượng Tế phẩm trật Men-ki-sê-đê, nhưng Ngài không dâng những của lễ ngoại tại như máu chiên bò, mà Ngài dâng chính bản thân mình, sự hiến tế của Đức Giê-su có giá trị cứu độ không phải vì Ngài chịu đau khổ nhiều, mà vì Ngài đã "Vâng Phục", tác giả thư Híp-ri viết một câu rất thấm thía: "Dẫu là Con Thiên Chúa, Người đã phải trải qua nhiều đau khổ mới học được thế nào là vâng phục", sự vâng phục của Đức Giê-su không phải là sự khuất phục nô lệ, mà là sự thống nhất hoàn toàn giữa ý muốn của con người với ý muốn của Thiên Chúa Cha, Ngài đã "lớn tiếng kêu van khóc lóc", đã trải qua sự giằng co trong vườn Dầu, nhưng cuối cùng, tình yêu đã chiến thắng, và Ngài đã chọn con đường thập giá để minh chứng rằng: Đạo là con đường của sự từ bỏ mình hoàn toàn để Thiên Chúa được lớn lên, Đức Giê-su đã không dùng việc ăn chay hay các phép lạ để làm vinh danh mình, Ngài dùng toàn bộ cuộc đời để lắng nghe và thực thi ý Cha, và đó chính là "của lễ đẹp lòng Chúa Cha" nhất.

Trở lại với đời sống của chúng ta hôm nay, lời Chúa là một tấm gương soi để chúng ta nhìn lại cách sống đạo của mình, có bao giờ chúng ta giống như người Pha-ri-sêu, coi việc đi lễ, đọc kinh, ăn chay là "cái vốn" để kể công với Chúa? "Lạy Chúa, con đi lễ hằng ngày, con dâng cúng tiền bạc cho nhà thờ, tại sao Chúa lại để con gặp tai họa, tại sao Chúa không cho con trúng số?", khi chúng ta suy nghĩ như vậy, chúng ta đang biến Thiên Chúa thành một đối tác kinh doanh, và đạo trở thành một cái chợ sòng phẳng, chúng ta quên rằng tất cả những gì chúng ta có và những gì chúng ta làm được đều là do ân sủng của Chúa ban trước, việc ăn chay, hãm mình là phương tiện giúp ta chế ngự xác thịt, giúp ta thanh thoát khỏi những ràng buộc vật chất để tâm hồn nhẹ nhàng bay lên với Chúa, chứ không phải là mục đích, nếu ăn chay mà làm cho chúng ta trở nên cau có, khó chịu, xét nét người khác, hay tự mãn kiêu căng, thì sự ăn chay đó là vô ích, thậm chí là có hại, vì nó làm chúng ta xa Chúa (đánh mất sự khiêm nhường) và xa anh em (thiếu lòng bác ái).

Chúng ta cũng cần cảnh giác với căn bệnh của Sa-un: dùng việc đạo đức để che đậy sự bất tuân, có những người rất nhiệt thành trong các hội đoàn, rất siêng năng làm việc nhà Chúa, nhưng về nhà lại sống thiếu trách nhiệm với vợ con, gian dối trong làm ăn, hoặc nuôi dưỡng hận thù trong lòng, họ nghĩ rằng tiền dâng cúng hay công sức phục vụ sẽ "mua" được sự bỏ qua của Chúa cho những lối sống sai trái kia, nhưng Chúa phán: "Ta muốn lòng nhân chứ không cần hy lễ", sự vâng phục mà Chúa đòi hỏi hôm nay là vâng phục tiếng lương tâm chân chính, vâng phục các giới răn của Tin Mừng, và nhất là vâng phục quy luật của Tình Yêu, một sự hy sinh nhỏ bé nhưng được làm với lòng vâng phục và yêu mến thì giá trị gấp ngàn lần những công trình vĩ đại mà thiếu vắng tình yêu, Chúa không cần những "chiến lợi phẩm" mà chúng ta giành giật được từ thế gian để dâng cho Ngài, Chúa muốn chính con người chúng ta, muốn sự "kết hợp thân mật" với chúng ta.

"Ở với Chúa là đạt đạo", câu nói này nghe có vẻ đơn giản nhưng là cả một thách đố lớn lao, ở với Chúa không chỉ là hiện diện trong nhà thờ, mà là ý thức sự hiện diện của Chúa trong từng phút giây cuộc sống, khi vui cũng như khi buồn, khi thành công cũng như khi thất bại, khi chúng ta có Chúa là Chàng Rể trong tâm hồn, cuộc đời chúng ta sẽ trở thành một tiệc cưới, niềm vui sẽ là chủ đạo, và sự bình an sẽ là nền tảng, lúc đó, chúng ta không cần phải cố gắng "gồng mình" để giữ luật, mà luật Chúa sẽ trở thành nhu cầu tự nhiên của một trái tim đang yêu, người đang yêu thì luôn muốn làm vui lòng người mình yêu, đó là sự vâng phục ngọt ngào, không phải sự vâng phục cưỡng ép, Chúa Giê-su đã mở cho chúng ta con đường sống đạo đích thực ấy: con đường kết hợp hoàn toàn với Thiên Chúa, con đường từ bỏ ý riêng để ý Chúa được thể hiện, và chính trên con đường này, chúng ta tìm thấy hạnh phúc đích thực, không phải hạnh phúc chóng qua của vật chất, mà là hạnh phúc vĩnh cửu của những người con được sống trong nhà Cha.

Mùa Chay hay bất cứ mùa nào trong năm phụng vụ cũng là thời gian để chúng ta chỉnh đốn lại "con đường" của mình, hãy tự hỏi: Tôi đang đi tìm Chúa hay đang đi tìm chính mình qua các việc đạo đức? Tôi đang vâng phục Chúa hay đang bắt Chúa vâng phục tham vọng của tôi? Xin Chúa Giê-su, vị Thượng Tế nhân lành, Đấng đã học vâng phục qua đau khổ, dạy chúng ta biết dâng lên Chúa Cha của lễ đẹp lòng nhất, đó là một tâm hồn khiêm cung, một ý chí vâng phục và một trái tim khao khát được "ở với Chúa" trọn vẹn, để dù khi ăn chay hay khi ăn tiệc, dù khi hy sinh hay khi tận hưởng niềm vui, chúng ta đều làm vì vinh danh Chúa và vì tình yêu đối với Người, đó chính là Đạo, là Đường, và là Sự Sống của chúng ta.

Lm. Anmai, CSsR

CHÀNG RỂ ĐANG Ở GIỮA CHÚNG TA: MỪNG LỄ TRONG TINH THẦN RƯỢU MỚI VÀ BẦU DA MỚI

Lời Chúa trong Tin Mừng theo Thánh Mác-cô hôm nay đưa chúng ta vào một không gian tranh luận đầy kịch tính nhưng cũng đầy tính khai phóng. Câu hỏi của những môn đệ ông Gio-an và những người Pha-ri-sêu về việc ăn chay không đơn thuần là một thắc mắc về kỷ luật tôn giáo, mà nó chạm đến cốt lõi của căn tính Kitô giáo: Chúng ta đang sống trong thời đại nào? Chúa Giê-su không trả lời bằng những lý lẽ pháp lý khô khan, Người dùng hình ảnh "Tiệc Cưới" – một hình ảnh tột đỉnh của niềm vui nhân thế – để định nghĩa về vương quốc Thiên Chúa đang hiện diện. Hình ảnh này đảo lộn hoàn toàn tư duy tôn giáo cũ kỹ vốn coi đạo đức là sự chồng chất của những hy sinh khổ hạnh. Chúa Giê-su khẳng định rằng: Khi "Chàng Rể" đang ở đây, việc ăn chay trở nên phi lý. Đây là thời gian của ân sủng, thời gian của sự gặp gỡ trực diện với Đấng là nguồn mạch mọi niềm vui. Sự hiện diện của Chúa Giê-su chính là một cuộc đại lễ không ngừng nghỉ, nơi mà quá khứ tội lỗi được gạn lọc và tương lai hy vọng được mở ra.

Dưới góc độ chú giải Kinh Thánh, hạn từ "Chàng Rể" (ho numphios) mà Chúa Giê-su tự xưng mang một sức nặng thần học vô cùng lớn lao. Trong truyền thống Cựu Ước, Thiên Chúa chính là phu quân của dân Người, một Đấng luôn tìm kiếm và thiết lập giao ước tình yêu với Israel. Khi Chúa Giê-su dùng hình ảnh này cho chính mình, Người đang công bố quyền năng thần tính và một kỷ nguyên mới đã bắt đầu. Việc các môn đệ không ăn chay không phải vì họ buông thả, nhưng vì họ đã chạm tới cùng đích của mọi cuộc ăn chay: đó là sự kết hiệp với Thiên Chúa. Ăn chay vốn là để chuẩn bị lòng đón chờ Chúa, nhưng khi Chúa đã đến, việc tiếp tục giữ những hình thức đợi chờ cũ kỹ lại trở thành một sự phủ nhận hiện tại. Tuy nhiên, Chúa Giê-su cũng báo trước một thời điểm "Chàng Rể bị đem đi" – lời tiên báo về cuộc khổ nạn. Đó là lúc việc ăn chay mang một ý nghĩa mới: không còn là sự than van của kẻ không có hy vọng, mà là sự khao khát sâu thẳm của người yêu mong đợi ngày hội ngộ vinh quang.

Chúng ta hãy cùng nhìn sâu vào ý nghĩa của việc "Mừng Lễ" trong cuộc đời mỗi người tín hữu, đặc biệt trong những khoảng thời gian nghỉ lễ như hiện nay. Như thần học gia Harvey Cox đã phân tích trong tác phẩm "La Fête des Fous", cuộc lễ không phải là sự trốn chạy thực tại, mà là sự tổng hợp quá khứ để phóng chiếu tương lai. Mừng lễ chính là nhìn lại quá khứ với một cái nhìn đã được đức tin thanh luyện. Trong một tiệc cưới, người ta gom góp lại những kỷ niệm, những thăng trầm của một tình yêu để thắp sáng cho ngày trọng đại. Cũng vậy, khi chúng ta mừng lễ Chúa Giê-su, chúng ta nhìn lại lịch sử cuộc đời mình. Quá khứ đó, dù có những vết sẹo của sai lầm hay những giọt nước mắt của thất bại, thì trong "cuộc lễ" với Chúa, nó đã được gạn lọc, biến đổi và làm cho nên đẹp. Ân sủng của Chúa Giê-su giống như một bộ lọc thần kỳ, giữ lại những giờ phút hạnh phúc, dễ dàng và biến những cay đắng thành bài học của lòng mến. Nếu không có khả năng nhìn lại quá khứ bằng lòng biết ơn, chúng ta không thể thực sự "mừng lễ".

Tuy nhiên, cuộc lễ không chỉ dừng lại ở việc hoài niệm. Chiều hướng thứ hai và cũng là chiều hướng quan trọng nhất của buổi lễ chính là dự phóng cho một tương lai mang nhiều hy vọng. Mỗi cuộc lễ đều chứa đựng một ý hướng làm mới lại (renovatio). Đôi uyên ương trong ngày kỷ niệm muốn tìm lại nghị lực thuở ban đầu, muốn làm mới lại lời thề hứa để đủ sức đi tiếp chặng đường dài phía trước. Chúa Giê-su dùng hình ảnh "rượu mới" để nói về sức sống của Tin Mừng. Rượu mới luôn tràn đầy năng lượng, luôn vận động và sẵn sàng bung tỏa. Để chứa đựng được thứ rượu này, chúng ta cần những "bầu da mới". Đây chính là lời kêu gọi canh tân nội tâm một cách tận căn. Bầu da mới chính là một tâm hồn rộng mở, dẻo dai, không bị xơ cứng bởi những định kiến, những thói quen đạo đức hình thức hay những nỗi sợ hãi về sự thay đổi. Rượu mới của Chúa đòi hỏi một không gian mới, một cách nghĩ mới và một cách yêu thương mới.

Sự hòa hợp giữa việc ăn chay (khổ chế) và tiệc cưới (niềm vui) nằm ở chỗ: cả hai đều hướng tới sự thăng tiến con người. Nếu ăn chay mà chỉ để khoe khoang hay để thỏa mãn cái tôi đạo đức, đó là một "bầu da cũ" nứt nẻ. Nếu mừng lễ mà chỉ để ăn uống say sưa mà không có sự biến đổi tâm hồn, đó là một cuộc vui rỗng tuếch. Chúa Giê-su phê phán những "bầu da cũ" – đó là những người mà đối với họ, ngày lễ trở nên ảm đạm. Họ không thể thấy hạnh phúc của người khác mà không đau lòng, họ không thể chấp nhận sự tự do của ân sủng vì họ đã quá quen với xiềng xích của luật lệ. Những con người này đã đánh mất ý thức về tương lai; họ bị giam cầm trong quá khứ đau buồn và không thể chịu đựng được sức nóng của niềm hy vọng. Họ nhìn rượu mới bằng sự nghi kỵ và sợ hãi. Đối với họ, Tin Mừng của Chúa Giê-su là một mối đe dọa hơn là một hồng ân.

Lời Chúa hôm nay đặt ra cho chúng ta một câu hỏi quyết liệt: Chúng ta có còn khả năng mừng lễ không? Trong những ngày nghỉ lễ này, khi gác lại những lo toan cơm áo gạo tiền, chúng ta dành thời gian để làm gì? Chúng ta có biết tìm về dĩ vãng, nhìn lại những gì đã qua để rút ra những giá trị mới hầu thăng tiến bản thân không? Hay chúng ta chỉ mải mê với những thú vui chóng qua để rồi sau kỳ nghỉ, tâm hồn lại càng thêm mệt mỏi và trống rỗng? Khả năng mừng lễ chính là khả năng nhận ra Chúa đang hiện diện. Nếu chúng ta nhận ra Chúa đang đồng hành trong mọi biến cố, chúng ta sẽ thấy rằng cuộc đời mình là một chuỗi những ngày lễ tạ ơn. Mỗi lần chúng ta tha thứ cho một người, mỗi lần chúng ta vượt qua sự ích kỷ để sẻ chia, mỗi lần chúng ta dám từ bỏ một thói quen xấu để mặc lấy con người mới – đó chính là lúc chúng ta đang đổ rượu mới vào bầu da mới.

Gợi ý sống cho mỗi người chúng ta là hãy thực tập một "tinh thần mới" trong các mối quan hệ gia đình và cộng đoàn. Hãy biến thời gian nghỉ lễ thành một tiệc cưới thiêng liêng. Thay vì soi xét những khuyết điểm của nhau (như cách người Pha-ri-sêu soi xét môn đệ Chúa), hãy học cách chiêm ngắm những điều tốt đẹp và khích lệ nhau thăng tiến. Đừng vá víu những mối quan hệ đã rách nát bằng những lời hứa suông (miếng vải mới vá vào áo cũ), nhưng hãy thay thế nó bằng một trái tim mới, một tình yêu chân thành và bền bỉ. Chúng ta cần phải can đảm vứt bỏ cái bầu da cũ của sự cố chấp và tự mãn để ân sủng của Chúa Thánh Thần có thể tuôn tràn và làm cho cuộc đời chúng ta trở nên thơm nồng vị rượu của Nước Trời.

Chúng ta đang đi trên con đường dẫn vào dự tiệc Nước Trời, và hành trang duy nhất Chúa đòi hỏi là sự sẵn sàng biến đổi. Tiệc cưới Nước Trời đã bắt đầu ngay từ bây giờ, ở đây, trong chính tâm hồn của những ai biết đón nhận Chàng Rể Giê-su. Đừng để cho mình trở nên những con người già nua trong tâm linh, những kẻ chỉ biết than khóc và bám víu vào những hình thức cũ kỹ. Hãy để cho niềm vui Phục Sinh của Chúa làm trẻ hóa tâm hồn chúng ta. Hãy cười với niềm tin, hãy phục vụ với nhiệt huyết và hãy yêu thương với sự bao dung của rượu mới ân sủng. Khi đó, không chỉ những ngày nghỉ lễ, mà toàn bộ cuộc đời chúng ta sẽ trở thành một bài ca chúc tụng Thiên Chúa, một cuộc lễ không bao giờ tàn vì có Chàng Rể luôn ở cùng.

Ước mong sao, qua lời dạy của Chúa Giê-su về việc ăn chay và niềm vui tiệc cưới, mỗi người chúng ta biết tự vấn lại khả năng "mừng lễ" của mình. Xin Chúa ban cho chúng ta một bầu da tâm hồn dẻo dai và mềm mại trước tác động của Lời Người, để rượu mới của Tin Mừng không bị lãng phí, nhưng mang lại cho chúng ta sức sống dồi dào và niềm hy vọng vững bền vào một tương lai rạng ngời trong Thiên Chúa. Đó chính là ý nghĩa đích thực của việc theo Chúa: một cuộc lữ hành của niềm vui, của sự canh tân và của tình yêu vĩnh cửu.

Lm. Anmai, CSsR

TÌNH YÊU LÀ HIẾN CHƯƠNG DUY NHẤT: VƯỢT QUA CÁI VỎ TÔN GIÁO ĐỂ CHẠM ĐẾN TRÁI TIM CỦA THIÊN CHÚA

Trong dòng chảy biến động của lịch sử nhân loại, đặc biệt là trong những thập niên gần đây, chúng ta chứng kiến một nghịch lý đau lòng đang diễn ra ngay trước mắt: mặc dầu hiến pháp của hầu hết các quốc gia hiện đại đều nỗ lực đi sâu vào sự tách biệt rạch ròi giữa tôn giáo và nhà nước, nhằm đảm bảo sự tự do tín ngưỡng và tránh những xung đột quyền lực, thế nhưng, thực tế lại cho thấy sự liên kết giữa tôn giáo và chính trị dường như lại càng đậm nét và phức tạp hơn bao giờ hết, khi cuộc chiến tranh lạnh giữa các khối tư tưởng Tư bản và Cộng sản đã lùi vào dĩ vãng, nhân loại tưởng chừng sẽ bước vào kỷ nguyên của hòa bình và thịnh vượng, nhưng không, bóng ma của chiến tranh tôn giáo vẫn dai dẳng ám ảnh, những cuộc xung đột đẫm máu không chỉ nổ ra giữa những người thuộc các tôn giáo khác nhau, mà bi đát hơn, nó còn xảy ra ngay trong lòng một tôn giáo, giữa những người cùng thờ phượng một Đấng Tối Cao. Đứng trước thảm cảnh ấy, bất cứ ai có lương tri cũng đều phải thốt lên câu hỏi đầy day dứt: Tại sao lại như vậy? Tôn giáo nào mà chẳng dạy ăn ngay ở lành, tôn giáo nào mà chẳng đề cao sự khoan dung, tha thứ và bác ái, thế thì tại sao những người có tôn giáo, những người tự xưng là con cái của Đấng Thiện Hảo, lại có thể nhân danh chính tôn giáo của mình để cầm gươm, cầm súng sát hại người khác, hay gây chiến với chính những người anh em đồng đạo của mình? Câu trả lời có lẽ thật đơn giản nhưng cũng thật chua xót: sở dĩ người có tôn giáo lại có thái độ quá khích, bạo lực và bất khoan nhượng đến như vậy, là vì họ chưa sống đúng cái cốt lõi của đạo, họ mới chỉ chạm vào cái vỏ bọc xù xì của thể chế, của luật lệ, của danh dự nhóm, mà chưa chạm được đến trái tim của tôn giáo, bởi vì xét cho cùng, dù dưới hình thức nào, cái cốt lõi, cái linh hồn của bất kỳ tôn giáo chân chính nào cũng phải là Tình Thương.

Chúa Giê-su, Đấng mà chúng ta tôn thờ là Chúa và là Thầy, ngay từ những ngày đầu khởi sự sứ vụ công khai, đã thấu hiểu sâu sắc nguy cơ của sự biến chất tôn giáo này, và Ngài đã dùng cả cuộc đời để chứng tỏ cho chúng ta thấy thế nào là sống đạo đích thực, Tin Mừng hôm nay, dù chỉ là một đoạn tranh luận ngắn về việc ăn chay, nhưng lại mở ra một chân trời thần học mênh mông về sự đối kháng giữa tôn giáo hình thức và tôn giáo của tình yêu. Bối cảnh của Tin Mừng cho thấy, cũng giống như các kinh sư thời bấy giờ, Chúa Giê-su quy tụ một nhóm môn đệ, và người đời thường có thói quen so sánh các nhóm với nhau, điều khiến cho dư luận ngạc nhiên, thắc mắc và thậm chí là gai mắt, đó là trong khi các môn đệ của Gio-an Tẩy Giả và các người Biệt phái giữ chay nghiêm ngặt, khuôn mặt lúc nào cũng đăm chiêu khắc khổ, thì Đức Giê-su và các môn đệ của Ngài lại tỏ ra "thoáng" hơn, tự do hơn, họ ăn uống bình thường, thậm chí còn bị mang tiếng là "tay ăn nhậu với phường thu thuế và tội lỗi", sự khác biệt này không chỉ dừng lại ở chuyện ăn chay, mà sau này, Chúa Giê-su còn thách thức những định kiến tôn giáo xơ cứng ấy một cách mạnh mẽ hơn nữa khi Ngài không tuân giữ luật nghỉ ngày Sa-bát theo cách hiểu hẹp hòi của các kinh sư, hay việc Ngài cho phép các môn đệ không rửa tay trước khi ăn - một nghi thức thanh tẩy quan trọng của người Do Thái.

Tại sao Đức Giê-su lại làm như vậy? Phải chăng Ngài là người vô kỷ luật, muốn phá bỏ truyền thống cha ông? Hoàn toàn không, Đức Giê-su, trong suốt cuộc sống trần thế của Ngài, đã tỏ ra rất độc lập đối với những cấu trúc xơ cứng của Do Thái giáo thời bấy giờ, không phải vì Ngài khinh thường Lề Luật, mà vì Ngài muốn trả lại cho Lề Luật ý nghĩa nguyên thủy và đích thực của nó, đối với Ngài, đạo không phải là một bộ luật để trói buộc con người trong sợ hãi, cũng không phải là một công cụ để phân biệt ai sạch ai dơ, ai thánh thiện ai tội lỗi, mà linh hồn và cốt lõi của đạo chính là Tình Thương, chính Tình Thương ấy là động lực duy nhất thúc đẩy Ngài hành động, thúc đẩy Ngài chữa lành cho người bại tay trong ngày Sa-bát vì "ngày Sa-bát được làm ra vì con người", thúc đẩy Ngài chạm vào người phong hủi để họ được sạch dù luật cấm đụng chạm, và đỉnh cao là Tình Thương ấy đã thúc đẩy Ngài đi đến tận cùng bằng cái chết trên Thập giá.

Cái chết của Chúa Giê-su trên đồi Golgotha mãi mãi là một lời tố cáo đanh thép nhất về thái độ bất khoan nhượng và sự cuồng tín trong niềm tin tôn giáo của con người, chúng ta hãy nhìn lại vụ án của Ngài, bề ngoài, nó được thi hành như một vụ án chính trị, bản án treo trên đầu cây thập giá ghi rõ tội danh: "Vua dân Do Thái", và tên tuổi của viên toàn quyền La Mã Phong-xi-ô Phi-la-tô đã đi vào kinh Tin Kính như một chứng nhân lịch sử gắn liền với cái chết ấy, tuy nhiên, nếu nhìn sâu vào bản chất, vụ án của Chúa Giê-su đích thực là một vụ án tôn giáo, Ngài không chết vì chống lại La Mã, Ngài chết vì sự ghen ghét, sự hẹp hòi và thái độ bảo thủ của các thượng tế, kinh sư và những người Biệt phái, họ đã nhân danh Thiên Chúa để giết chết Con Thiên Chúa, họ đã nhân danh Lề Luật để giết chết Đấng ban hành Lề Luật, và họ đã nhân danh sự thánh thiện để loại trừ Đấng Thánh, bi kịch của đồi Can-vê cho thấy khi tôn giáo mất đi cốt lõi là tình thương, nó sẽ trở thành một thứ vũ khí tàn bạo nhất, biến con người thành những kẻ sát nhân đội lốt thánh thiện, những người Pharisêu đã giữ luật ăn chay rất kỹ, nhưng họ lại không giữ luật yêu thương, họ nuốt chửng nhà của các bà góa nhưng lại lọc từng con muỗi trong chén nước, đó là sự nguy hiểm của một thứ đạo đức giả hình mà Chúa Giê-su luôn cảnh báo.

Trở lại với câu trả lời của Chúa Giê-su trong Tin Mừng hôm nay: "Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ?", Ngài dùng hình ảnh Tiệc Cưới và Chàng Rể để diễn tả về thời đại mới, thời đại của ân sủng và tình yêu, đạo mà Chúa Giê-su thiết lập không phải là đạo của sự than khóc, của sự sợ hãi trừng phạt, mà là đạo của niềm vui, niềm vui vì Thiên Chúa đã đến ở cùng con người, Tân Lang đã hiện diện, và khi có Tình Yêu hiện diện, thì mọi lề luật đều phải quy hướng về Tình Yêu đó, ăn chay hay không ăn chay, giữ ngày lễ hay không giữ ngày lễ, tất cả chỉ có giá trị khi nó phục vụ cho mối tương quan yêu thương giữa con người với Thiên Chúa và giữa con người với nhau, Chúa Giê-su ví đạo cũ như chiếc áo cũ, như bầu da cũ, đã chai cứng và không còn khả năng co giãn, nếu cố ép sự sống mới mẻ, tuôn trào và đầy tự do của Tin Mừng Tình Thương vào trong cái khung chật hẹp của óc nệ luật, thì hậu quả tất yếu là "bầu nứt, rượu chảy", nghĩa là tôn giáo sẽ bị phá hủy và đức tin sẽ bị biến chất.

Chiêm ngắm thái độ của Chúa Giê-su và lắng nghe giáo huấn của Ngài, chúng ta được mời gọi thực hiện một cuộc kiểm thảo lương tâm sâu sắc về cách sống đạo của chính mình hôm nay, trong thực tế đời sống đức tin, nhiều lúc chúng ta cũng rơi vào vết xe đổ của những người Pharisêu năm xưa, chúng ta thường băn khoăn với những câu hỏi mang tính luật lệ và hình thức: Phải ăn chay thế nào cho đúng cách, ăn chút xíu thịt có phạm tội không? Ngày Chúa nhật có được làm việc xác không, làm bao nhiêu giờ thì có tội? Bỏ lễ Chúa nhật khi đi du lịch hay khi ốm đau có phải xưng tội không? Những câu hỏi đó không sai, nó cho thấy sự quan tâm đến lề luật, nhưng nếu đời sống đạo của chúng ta chỉ luẩn quẩn quanh những câu hỏi "được phép hay không được phép", "có tội hay không có tội" về mặt hình thức, thì chúng ta vẫn đang ở ngoài rìa của đạo, chúng ta vẫn đang giữ cái vỏ mà chưa chạm được cái ruột.

Thật ra, có nhiều câu hỏi nền tảng hơn, cốt yếu hơn mà thiết tưởng chúng ta không thể không đặt ra để tự vấn lương tâm mỗi ngày nếu muốn trở thành môn đệ đích thực của Đức Giê-su: Tôi có sống công bình và bác ái chưa? Tôi có yêu thương người anh em bên cạnh tôi, kể cả những người không cùng tôn giáo, không cùng quan điểm với tôi chưa? Tôi đi lễ hằng ngày, đọc kinh rất nhiều, nhưng tôi có đang nuôi dưỡng hận thù, ghen ghét hay sự khinh miệt đối với ai đó trong lòng không? Nhắm mắt làm ngơ trước nỗi khổ của người xung quanh tôi, dửng dưng trước sự bất công xã hội, vô cảm trước tiếng khóc của người nghèo có phải là một tội không? Đây mới là những câu hỏi chạm vào cốt lõi của đạo, Thánh Gia-cô-bê tông đồ đã từng khẳng định: "Đạo thánh thiện và tinh tuyền trước mặt Thiên Chúa Cha là: thăm viếng cô nhi quả phụ trong cơn hoạn nạn, và giữ mình khỏi mọi vết nhơ của thế gian", đạo không nằm ở việc chúng ta kiêng thịt ngày thứ Sáu, mà nằm ở việc chúng ta có biết "kiêng" những lời nói độc địa, "kiêng" sự gian dối và "kiêng" sự ích kỷ hay không.

Sự liên kết giữa tôn giáo và chính trị, hay sự xung đột giữa các tôn giáo mà bài suy niệm đã nhắc đến ở đầu, suy cho cùng đều bắt nguồn từ việc con người đã đánh mất cốt lõi tình thương để chạy theo quyền lực và cái tôi của mình, khi người ta dùng Chúa để phục vụ cho mục đích chính trị, cho tham vọng bá quyền, thì người ta sẽ trở nên tàn độc hơn cả những người vô thần, lịch sử đã chứng minh những cuộc thập tự chinh, những cuộc thanh trừng dị giáo là những vết nhơ mà Giáo hội phải khiêm tốn nhìn nhận và sám hối, ngày nay, dù không còn những cuộc chiến tranh tôn giáo quy mô như xưa, nhưng sự "chiến tranh" trong lòng các giáo xứ, các cộng đoàn dòng tu, các hội đoàn vẫn còn âm ỉ, người ta chia rẽ nhau, nói xấu nhau, tranh giành ảnh hưởng, loại trừ nhau chỉ vì khác biệt ý kiến, khác biệt vùng miền, hay ghen tị tài năng, đó chính là dấu hiệu cho thấy chúng ta đang sống một thứ đạo không có cốt lõi, một "bầu da cũ" đã nứt vỡ.

Chúa Giê-su mời gọi chúng ta "Rượu mới thì phải đổ vào bầu da mới", "bầu da mới" ở đây chính là một trái tim biết yêu thương, một tâm hồn biết rung cảm và một thái độ sống khoan dung, nhân hậu, sống đạo là sống một cuộc đời làm chứng cho Tình Yêu Thiên Chúa, làm sao người ngoại đạo có thể nhận ra Chúa là Tình Yêu nếu họ nhìn vào chúng ta - những người mang danh Kitô hữu - mà chỉ thấy sự xét nét, kiêu ngạo và lạnh lùng? Lời Chúa hôm nay là một lời cảnh tỉnh nhưng cũng là một lời mời gọi đầy hy vọng, Chúa không bắt chúng ta phải phá bỏ lề luật, nhưng Ngài muốn chúng ta thổi hồn vào lề luật, khi chúng ta giữ luật ngày Chúa nhật, hãy giữ vì yêu mến Chúa và muốn dành thời gian cho Ngài chứ không phải vì sợ tội, khi chúng ta ăn chay, hãy ăn chay để chia sẻ cơm áo cho người nghèo và để thanh luyện lòng mình cho thanh thoát chứ không phải để chứng tỏ mình đạo đức.

Nguyện xin Chúa Giê-su, Đấng là Tân Lang của nhân loại, Đấng đã yêu thương chúng ta đến cùng, ban cho chúng ta ơn hoán cải mỗi ngày, xin cho chúng ta ngày càng thấu hiểu và xác tín rằng sống đạo là sống yêu thương, rằng mọi nghi thức, mọi lề luật, mọi cơ cấu tổ chức chỉ có giá trị khi nó phục vụ cho tình yêu và dẫn đưa con người đến với nhau và đến với Chúa, xin cho chúng ta đừng bao giờ trở thành những kẻ cuồng tín, dùng đức tin làm rào cản ngăn cách anh em, nhưng biết dùng đức tin làm nhịp cầu nối kết mọi con tim, để giữa một thế giới đầy chia rẽ và hận thù này, đời sống của mỗi Kitô hữu sẽ là một chứng tá sống động về cốt lõi của đạo: THIÊN CHÚA LÀ TÌNH YÊU, và ai ở trong tình yêu thì ở trong Thiên Chúa, và Thiên Chúa ở trong người ấy. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

GIÁ TRỊ CỐT LÕI NẰM Ở TÂM HỒN: SỰ TỰ DO TRONG THẦN KHÍ VÀ LÒNG MẾN

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ, sứ điệp Lời Chúa mà chúng ta vừa lắng nghe không chỉ là một cuộc tranh luận mang tính luật lệ giữa những người Pharisêu và Đức Giêsu, mà còn là một bài học sâu sắc về giá trị thực sự của đời sống đạo. Trong bối cảnh xã hội và tôn giáo thời bấy giờ, những người Pharisêu vốn được coi là những người mẫu mực về việc giữ luật, họ tỉ mỉ trong từng chi tiết nhỏ của các quy định truyền thống. Tuy nhiên, đằng sau sự tỉ mỉ đó, đôi khi lại là một sự trống rỗng về tinh thần hoặc một sự kiêu ngạo thiêng liêng. Câu hỏi họ đặt ra cho Đức Giêsu: “Tại sao môn đệ của ông Gioan và người Pharisêu ăn chay, trong khi đó môn đệ của ông lại không ăn chay?” thực chất không phải là một lời thắc mắc chân thành để học hỏi. Đó là một mũi tên độc nhắm vào uy tín của Thầy Giêsu, một nỗ lực nhằm dồn Ngài vào thế kẹt giữa việc tuân giữ truyền thống cha ông và thực tại mới mẻ mà Ngài đang loan báo.

Chúng ta thấy rất rõ sự khôn ngoan của Đức Giêsu khi Ngài đối diện với ý đồ “nhất tiễn diệt song điêu” này. Ngài không trực tiếp bác bỏ việc ăn chay, bởi ăn chay là một thực hành đạo đức tốt lành được ghi nhận trong Thánh Kinh. Nhưng Ngài làm sáng tỏ ý nghĩa của hành động đó. Ăn chay không phải là một cứu cánh, mà là một phương tiện. Nó là biểu hiện của sự khao khát, của lòng mong chờ Đấng Thiên Sai. Đức Giêsu dùng hình ảnh “tiệc cưới” để trả lời họ. Khi chú rể đang ở cùng khách dự tiệc, làm sao họ có thể ăn chay được? Câu trả lời này là một lời khẳng định mạnh mẽ về thần tính của Ngài: Ngài chính là Chú Rể, là Đấng Thiên Sai mà dân Israel hằng mong đợi. Khi thực tại đã hiện diện, thì những hình bóng tượng trưng không còn cần thiết theo cách cũ nữa. Việc không ăn chay của các môn đệ lúc này không phải là sự lười biếng hay coi thường luật lệ, mà là sự tôn vinh thực tại cứu độ đang hiện diện ngay trước mắt họ.

Đi sâu vào chú giải Tin Mừng, chúng ta cần hiểu rằng đối với người Do Thái, ăn chay là cách để chuẩn bị tâm hồn, để sám hối và kêu cầu lòng thương xót của Thiên Chúa. Tuy nhiên, những người Pharisêu đã biến nó thành một cái khung xơ cứng để đo lường lòng đạo đức của người khác. Đức Giêsu đã dùng hình ảnh “vải mới vá áo cũ” và “rượu mới đổ vào bầu da cũ” để chỉ ra sự không tương thích giữa tinh thần của Tin Mừng và lối sống đạo đức chỉ chú trọng hình thức bên ngoài. Cái “áo cũ” và “bầu da cũ” tượng trưng cho những quan niệm hẹp hòi, những luật lệ đã bị biến chất thành gánh nặng, thiếu vắng lòng mến. “Rượu mới” chính là Thần Khí, là lòng thương xót, là sự tự do của con cái Thiên Chúa mà Đức Giêsu mang đến. Nếu ta cố ép cái tinh thần sống động, mới mẻ của Tin Mừng vào những khuôn mẫu cứng nhắc, giả hình của lối sống vụ luật, thì cả hai sẽ đều hư hỏng.

Giá trị của con người và của một hành vi đạo đức, theo cái nhìn của Đức Giêsu, phải xuất phát từ bên trong. Một chiếc áo đẹp không làm nên một tâm hồn thánh thiện, và một cái bụng đói vì ăn chay không có giá trị gì nếu tâm hồn đó vẫn đầy rẫy sự ghen ghét và xét đoán. Thực tế cuộc sống hôm nay cho thấy chúng ta rất dễ rơi vào căn bệnh của người Pharisêu năm xưa. Có biết bao nhiêu người trong chúng ta tự hào vì mình đi lễ mỗi ngày, đọc kinh tối sớm không thiếu một chữ, tham gia mọi hội đoàn trong giáo xứ, nhưng khi trở về nhà, chúng ta lại không thể nở một nụ cười với người thân, không thể tha thứ cho một lỗi lầm nhỏ của hàng xóm. Chúng ta giữ “vỏ” của đạo rất kỹ, nhưng “nhân” của đạo là lòng mến thì lại trống rỗng.

Đôi khi, chúng ta dùng việc đọc kinh như một tấm khiên để che đậy sự ích kỷ của mình. Chúng ta có thể đọc kinh cầu nguyện rất sốt sắng cho kẻ thù, nhưng khi thực sự đối mặt với người làm phiền lòng mình, chúng ta lại nuôi dưỡng sự thù hận năm này qua tháng nọ. Chúng ta đi làm từ thiện, đóng góp tiền bạc để người ta ghi danh lên bảng vàng, nhưng lại ngoảnh mặt làm ngơ trước tiếng khóc của một anh chị em đang túng quẫn ngay bên cạnh. Đó chính là việc vá miếng vải mới vào chiếc áo cũ rách nát của cái tôi vị kỷ. Hành động đạo đức lúc đó chỉ còn là một lớp sơn bóng bẩy bên ngoài, không thể che giấu được sự mục nát của một đức tin thiếu vắng việc làm và tình yêu.

Thậm chí, có những người tham gia vào các hội đoàn, các công tác tông đồ không phải để phục vụ Chúa và tha nhân, mà là để tìm kiếm một vị trí, để khẳng định quyền lực hoặc tệ hơn là để có cái quyền “bới bèo ra bọ”, chỉ trích những người xung quanh. Họ soi xét xem người khác có làm đúng nghi lễ không, có ăn mặc đúng quy định không, nhưng lại quên mất việc soi xét tâm hồn mình xem có đang có sự bình an và yêu thương của Chúa hay không. Lối sống đạo như vậy không những không giúp chúng ta đến gần Chúa hơn, mà còn trở thành rào cản ngăn người khác nhận ra khuôn mặt nhân từ của Thiên Chúa. Đức Giêsu mời gọi chúng ta phải thay đổi tận căn: rượu mới phải được đổ vào bầu da mới. Bầu da mới đó chính là một trái tim mềm mại, biết cảm thông, biết lắng nghe và sẵn sàng đổi mới theo sự hướng dẫn của Chúa Thánh Linh.

Gợi ý sống cho mỗi chúng ta hôm nay là hãy thực hiện một cuộc “duy tu” nội tâm. Trước khi thực hiện một hành vi đạo đức, hãy tự hỏi mình: “Tôi làm điều này vì lòng mến Chúa thực sự, hay chỉ để cho xong bổn phận hoặc để người khác khen ngợi?”. Sống đạo không phải là tích lũy số lượng các kinh đọc, nhưng là biến đổi chất lượng của các mối quan hệ. Một ngày sống đạo tốt không chỉ là một ngày có đi lễ, mà là một ngày mà chúng ta đã kiềm chế được một lời nói gây tổn thương, đã thực hiện được một cử chỉ bao dung và đã biết hạ mình xuống để phục vụ. Chúng ta cần hiểu rằng, những thực hành bên ngoài như ăn chay, đi lễ, đọc kinh chỉ có giá trị khi chúng là nhịp cầu dẫn ta tới sự kết hiệp mật thiết hơn với Chúa và phục vụ anh chị em mình hữu hiệu hơn.

Sứ điệp của Tin Mừng hôm nay là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ. Đừng để mình trở thành những “mồ mả tô vôi”, bên ngoài đẹp đẽ nhưng bên trong đầy xương người chết. Thiên Chúa không nhìn như người phàm nhìn; người phàm nhìn vào mặt, còn Thiên Chúa nhìn thấu tâm can. Một trái tim tan nát khiêm cung, một ý chí kiên vững trong việc làm thiện dù không ai biết đến, một sự tha thứ âm thầm trong nước mắt... đó mới chính là những lễ vật quý giá nhất mà Thiên Chúa mong đợi. Chúng ta hãy cầu xin Chúa cho chúng ta ơn biết sống trung thực với chính mình và với Chúa.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã dạy chúng con rằng cái gì từ bên trong lòng người xuất ra mới làm cho con người ra ô uế hay thánh thiện. Xin ban cho chúng con một trái tim mới, một tinh thần mới. Xin cho chúng con biết chú trọng đến việc tu luyện nội tâm, biết chăm sóc linh hồn mình bằng những nghĩa cử yêu thương và khiêm nhường. Xin giúp chúng con thoát khỏi sự cám dỗ của lối sống hình thức, để mọi việc chúng con làm, từ việc đọc kinh đến việc phục vụ, đều phát xuất từ một tình yêu chân thành dành cho Chúa và tha nhân. Ước gì cuộc đời chúng con là những “bầu da mới” tràn đầy “rượu mới” của niềm vui Tin Mừng, để chúng con trở thành những chứng nhân đích thực cho sự hiện diện của Chúa giữa trần gian. Amen.

Lm. Anmai, CSsR

TÂN LANG ĐÃ ĐẾN VÀ RƯỢU MỚI CỦA TIN MỪNG: MỘT CUỘC CÁCH MẠNG VỀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC ĂN CHAY VÀ ĐỔI MỚI TÂM HỒN

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay dẫn đưa chúng ta đi sâu vào cốt lõi của đời sống đạo đức Kitô giáo qua một cuộc tranh luận tưởng chừng như chỉ xoay quanh vấn đề nghi thức ăn uống, nhưng thực chất lại là một cuộc cách mạng về tư duy thần học và lối sống, khi các môn đệ của ông Gio-an Tẩy Giả và những người Pha-ri-sêu thắc mắc với Đức Giê-su về việc tại sao các môn đệ của Ngài không ăn chay, họ đang đứng trên nền tảng của một truyền thống đạo đức Do Thái giáo lâu đời và đáng kính trọng, nơi mà việc ăn chay cùng với cầu nguyện và bố thí là ba trụ cột không thể thiếu để diễn tả lòng đạo đức, sự sám hối và niềm khát khao Đấng Mê-si-a, họ ăn chay để tỏ lòng thống hối tội lỗi, để kỷ niệm những biến cố đau thương của dân tộc, và quan trọng nhất là để thúc đẩy Thiên Chúa mau chóng sai Đấng Cứu Thế đến giải phóng dân Người khỏi ách thống trị của ngoại bang, trong tâm thức của họ, đời sống tôn giáo mang màu sắc của sự nghiêm trang, khắc khổ và chờ đợi mòn mỏi, chính vì thế, hình ảnh Đức Giê-su và các môn đệ ăn uống vui vẻ, không giữ những ngày chay tịnh theo thông lệ đã trở thành một "gai chướng", một sự phá vỡ trật tự thánh thiêng mà họ hằng gìn giữ, câu hỏi của họ không chỉ là thắc mắc mà còn là một lời trách móc ngầm: Phải chăng Ngài và các môn đệ không thao thức về vận mệnh dân tộc? Phải chăng Ngài coi nhẹ lề luật của cha ông?

Đứng trước sự chất vấn ấy, Đức Giê-su không phủ nhận giá trị của việc ăn chay, nhưng Ngài nâng nó lên một tầm mức hoàn toàn mới bằng cách mạc khải về căn tính của chính mình qua hình ảnh "Tân Lang" và "Tiệc Cưới", Ngài trả lời: "Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ?", câu trả lời này là một tuyên ngôn chấn động, làm thay đổi hoàn toàn trục quay của lịch sử cứu độ, nếu như trong Cựu Ước, ngôn sứ Hô-sê và I-sai-a đã từng ví Thiên Chúa là Chồng, là Tân Lang của dân Ít-ra-en, thì nay Đức Giê-su khẳng định Ngài chính là Tân Lang ấy, và thời điểm hiện tại không còn là thời gian của sự chờ đợi trong mòn mỏi và u sầu nữa, mà là thời gian của sự gặp gỡ, của niềm vui viên mãn vì Thiên Chúa đã đến và đang ở giữa dân Người, việc các môn đệ không ăn chay lúc này không phải là sự buông thả xác thịt, mà là một hành vi đức tin, một cách thế loan báo rằng: Đấng Mê-si-a đã đến rồi! Tiệc cưới Nước Trời đã khai mở ngay tại trần gian này! Ăn chay trong lúc Chàng Rể đang hiện diện sẽ là một sự nghịch lý, một sự xúc phạm đến niềm vui của tiệc cưới, cũng giống như việc khóc lóc trong ngày vui của đôi tân hôn là điều không thể chấp nhận được, như vậy, sự hiện diện của Đức Giê-su làm thay đổi ý nghĩa của mọi hành vi tôn giáo, đạo đức không còn là chuỗi những nỗ lực khổ chế của con người để vươn tới Thiên Chúa, mà trước hết là sự hân hoan đón nhận Thiên Chúa đang cúi xuống với con người.

Tuy nhiên, Đức Giê-su cũng không xóa bỏ việc ăn chay vĩnh viễn, Ngài nói tiếp: "Nhưng khi tới ngày chàng rể bị đem đi khỏi họ, bấy giờ họ mới ăn chay trong ngày đó", cụm từ "bị đem đi" là một lời tiên báo đầy xót xa về cuộc Thương Khó và Tử Nạn, về sự loại trừ bạo lực mà thế gian sẽ dành cho Ngài, lúc ấy, ý nghĩa của việc ăn chay sẽ thay đổi, người Kitô hữu ăn chay không phải để chờ Đấng Cứu Thế đến lần đầu nữa, mà ăn chay vì tình yêu, vì nỗi nhớ thương Tân Lang, và để hiệp thông vào sự đau khổ của Ngài nhằm cứu độ thế giới, sự ăn chay của thời đại mới – thời đại Giáo hội – mang tính chất cánh chung, nghĩa là vừa tưởng nhớ cuộc khổ nạn của Chúa, vừa tỉnh thức chờ đợi ngày Ngài quang lâm trong vinh quang, lúc này việc hãm mình ép xác không còn là mục đích tự thân, mà là phương tiện để thanh luyện cõi lòng, để "đói" Chúa hơn là đói cơm bánh, và để chia sẻ sự thiếu thốn với những người nghèo khổ là hiện thân của Chúa Ki-tô đang chịu đau khổ giữa thế gian.

Để làm rõ hơn về sự mới mẻ triệt để này, Đức Giê-su dùng hai dụ ngôn rất đỗi đời thường nhưng chứa đựng triết lý sống sâu sắc: miếng vải mới vá áo cũ và rượu mới đổ vào bầu da cũ, miếng vải mới (vải mộc chưa giặt) khi gặp nước sẽ co lại mạnh mẽ, nếu vá vào chiếc áo cũ đã co giãn hết mức, nó sẽ kéo rách chiếc áo, làm cho vết rách càng tệ hại hơn; cũng vậy, rượu mới là loại rượu đang trong quá trình lên men sủi bọt, tạo ra áp suất rất lớn, bầu da cũ đã chai cứng, mất đi sự đàn hồi, nếu đổ rượu mới vào, áp lực sẽ làm nứt bầu, rượu chảy đi và bầu cũng hư, qua hai hình ảnh này, Đức Giê-su muốn khẳng định rằng Tin Mừng Nước Trời mà Ngài mang đến không phải là một bản vá víu cho Do Thái giáo hay bất kỳ một hệ thống luân lý cũ kỹ nào, Ngài không đến để tu sửa hay cải cách cái cũ, mà Ngài mang đến một "Hiến chương mới", một sức sống mới hoàn toàn, tinh thần của Tin Mừng là tinh thần của tự do, của ân sủng và tình yêu, nó có sức mạnh bùng nổ như rượu mới đang lên men, nó đòi hỏi những cấu trúc tâm hồn, những lối tư duy và cách sống phải hoàn toàn mới mẻ, mềm dẻo để có thể chứa đựng được, nếu chúng ta cố nhốt sự tự do của Thánh Thần vào trong những khuôn khổ lề luật cứng nhắc, xét nét, vô cảm, thì chúng ta sẽ giết chết tinh thần Tin Mừng và làm hỏng cả đời sống đức tin của chính mình.

Suy niệm về lời Chúa hôm nay trong bối cảnh Mùa Chay và đời sống đạo đức hiện tại, chúng ta được mời gọi thực hiện một cuộc "ăn chay theo Chúa Giê-su", một cuộc ăn chay vượt lên trên những hình thức bề ngoài để chạm đến cốt lõi của sự hoán cải, nhiều khi chúng ta vẫn giữ đạo theo kiểu "bầu da cũ", chúng ta đi lễ, đọc kinh, ăn kiêng ngày thứ Sáu nhưng lòng vẫn đầy ghen ghét, vẫn xét đoán anh chị em, vẫn dửng dưng trước nỗi đau của người khác, đó là chúng ta đang cố vá một miếng vải Tin Mừng vào chiếc áo cũ kỹ của con người ích kỷ, và kết quả là đời sống đạo của chúng ta trở nên kệch cỡm, rách nát, mâu thuẫn giữa lời nói và việc làm, "Rượu mới" của Chúa Giê-su đòi hỏi chúng ta phải thay đổi "bầu da" là chính tâm hồn mình, ăn chay đích thực theo tinh thần mới không chỉ là bớt đi một chút thức ăn, mà là bớt đi cái tôi kiêu ngạo, bớt đi những lời nói gây chia rẽ, bớt đi thời gian vô bổ trên mạng xã hội để dành thời gian cho Chúa và cho người thân, ăn chay là làm cho tâm hồn mình trở nên mềm mại, có khả năng "đàn hồi" để đón nhận những bất ngờ của Chúa và đón nhận những khác biệt của tha nhân, nếu việc ăn chay chỉ làm cho chúng ta trở nên khó tính, hay quạu cọ, và tự mãn rằng mình đạo đức hơn người khác, thì đó là thứ rượu cũ đã bị hư hỏng, không phải là rượu mới của tiệc cưới Nước Trời.

Một gợi ý sống cụ thể cho chúng ta hôm nay là hãy tái khám phá niềm vui của việc làm môn đệ Chúa Giê-su, đạo Chúa là đạo của niềm vui vì Chàng Rể luôn ở cùng chúng ta, đặc biệt là trong Bí tích Thánh Thể, mỗi lần tham dự Thánh Lễ là chúng ta dự tiệc cưới, là chúng ta uống Rượu Mới là Máu Thánh Chúa, vậy thì khuôn mặt của người Kitô hữu phải là khuôn mặt rạng rỡ của người đang yêu và được yêu, chứ không phải khuôn mặt đưa đám, u sầu, nếu chúng ta tin rằng Chúa đã phục sinh và đang đồng hành với ta, thì ngay cả trong những hy sinh, gian khổ, chúng ta vẫn giữ được niềm bình an sâu thẳm, hãy biến những việc đạo đức như ăn chay, cầu nguyện, bố thí thành những hành vi của tình yêu thương chứ không phải là những gánh nặng của lề luật, khi bố thí, hãy trao tặng với nụ cười và sự trân trọng; khi cầu nguyện, hãy tâm sự với Chúa như người bạn thân tình chứ không phải trả bài; khi ăn chay, hãy làm với sự kín đáo và niềm vui được chia sẻ với người nghèo, đó chính là cách chúng ta thay bầu da mới để chứa đựng rượu ân sủng.

Hơn nữa, lời Chúa hôm nay cũng cảnh tỉnh chúng ta về sự xơ cứng trong tư duy mục vụ và cách sống đạo, có những thói quen, những truyền thống tốt đẹp ngày xưa nhưng nay có thể đã trở thành rào cản khiến người trẻ hay những người chưa biết Chúa cảm thấy xa lạ, Giáo hội và mỗi cộng đoàn giáo xứ cần liên tục được đổi mới trong Thánh Thần, dám từ bỏ những cách làm cũ kỹ không còn phù hợp để tìm kiếm những phương thế mới mẻ hơn nhằm loan báo Tin Mừng, miễn là giữ vững cốt lõi đức tin, đừng sợ "Rượu mới" làm nứt những định kiến hẹp hòi của chúng ta, hãy để cho Lời Chúa phá vỡ sự an toàn giả tạo để chúng ta bước vào một cuộc phiêu lưu đầy sức sống với Đức Ki-tô, Thiên Chúa luôn mới mẻ mỗi ngày, lòng thương xót của Ngài luôn tươi mới vào mỗi buổi sáng, vì vậy, người tin Chúa không bao giờ được phép già nua trong tâm hồn, không bao giờ được phép nói "tôi là thế rồi, không thay đổi được nữa", với ơn Chúa, mọi sự đều có thể đổi mới, từ một tội nhân thành một thánh nhân, từ một tâm hồn chai đá thành một trái tim biết rung cảm.

Cuối cùng, xin Chúa cho mỗi người chúng ta trong Mùa Chay này và trong suốt cuộc đời, biết nhận ra sự hiện diện sống động của Tân Lang Giê-su, để chúng ta sống đạo không phải vì sợ hãi hay vì thói quen, mà vì lòng yêu mến nồng nàn, xin cho chúng ta can đảm vứt bỏ những "bầu da cũ" của tội lỗi, của hận thù, của sự lười biếng, để mặc lấy con người mới, con người được tái tạo trong công lý và thánh thiện của sự thật, khi đó, cuộc đời chúng ta sẽ trở thành một bữa tiệc vui, nơi mọi người nhận ra hương vị nồng nàn của Rượu Mới Tin Mừng, và qua đời sống biến đổi của chúng ta, người khác sẽ nhận biết rằng Thiên Chúa là Đấng Cứu Độ, Đấng mang lại niềm vui và sự giải thoát đích thực cho con người, chứ không phải là một Thiên Chúa của những gánh nặng và sự trừng phạt, ăn chay theo Chúa Giê-su chính là ăn chay khỏi cái tôi để được no thỏa bằng chính Chúa, là dọn sạch lòng mình để Chúa đổ đầy rượu ân sủng, và là sống một cuộc đời chan chứa tình người, phản chiếu dung nhan rạng ngời của Đấng Phục Sinh.

Lm. Anmai, CSsR

RƯỢU MỚI CỦA TIN MỪNG VÀ NIỀM VUI BÊN CHÀNG RỂ: VƯỢT QUA HÌNH THỨC ĐỂ CHẠM ĐẾN TRÁI TIM CỦA THIÊN CHÚA

Câu chuyện Tin Mừng hôm nay mở ra với một khung cảnh đầy tính đối kháng, một sự va chạm không thể tránh khỏi giữa cái cũ và cái mới, giữa những lề luật nghiêm ngặt của truyền thống và sự tự do đầy ân sủng mà Đức Giê-su mang lại, khi các môn đệ của ông Gio-an và những người biệt phái đến chất vấn Đức Giê-su về việc tại sao môn đệ của Ngài không ăn chay, họ không chỉ đang đặt một câu hỏi về nghi thức ăn uống, mà họ đang nhân danh cả một bề dày lịch sử đạo đức của Do Thái giáo để thách thức lối sống của một phong trào tôn giáo mới đang hình thành, đối với người Do Thái vào đầu thế kỷ thứ nhất, ăn chay không đơn thuần là việc kiêng khem thực phẩm để rèn luyện ý chí hay tốt cho sức khỏe như quan niệm hiện đại, mà ăn chay mang một ý nghĩa thần học và cánh chung cực kỳ quan trọng, họ ăn chay để sám hối tội lỗi thay cho toàn dân, ăn chay để "ép" Thiên Chúa đoái thương và nhất là để chuẩn bị tâm hồn đón gặp Đấng Mê-si-a, Đấng Thiên Sai mà muôn thế hệ hằng mong đợi, trong bối cảnh xã hội đầy bất ổn dưới ách đô hộ của Đế quốc La Mã, niềm khát khao giải phóng càng trở nên cháy bỏng, khiến cho việc giữ chay của nhóm môn đệ Gio-an và những người biệt phái càng trở nên nhiệm nhặt, khắc khổ và mang đầy màu sắc bi tráng của sự chờ đợi, chính vì thế, khi nhìn thấy các môn đệ của Đức Giê-su ăn uống bình thường, thậm chí là vui vẻ, họ cảm thấy chướng tai gai mắt, họ cho rằng nhóm người này thiếu nghiêm túc, thiếu lòng đạo đức và dửng dưng trước nỗi đau của dân tộc.

Tuy nhiên, Đức Giê-su đã đứng ra bênh vực các môn đệ của mình, và qua đó, Ngài mạc khải một chân lý làm đảo lộn mọi suy nghĩ của con người: Đấng Mê-si-a mà họ đang mòn mỏi ăn chay để chờ đợi, thực ra đang đứng ngay trước mặt họ, câu trả lời của Đức Giê-su: "Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ?" là một lời tuyên bố chấn động về thời điểm ân sủng, hay còn gọi là "kairos" - thời gian sủng mãn, Đức Giê-su tự ví mình là Chàng Rể, và thời gian Ngài hiện diện trên trần gian chính là Tiệc Cưới Nước Trời, trong văn hóa Do Thái cũng như văn hóa nhân loại, tiệc cưới là đỉnh cao của niềm vui, là lúc con người tạm gác lại mọi âu lo, sầu muộn để chúc tụng tình yêu và sự sống, việc ăn chay trong tiệc cưới không chỉ là vô duyên, mà còn là một sự xúc phạm đến tân lang và tân nương, là sự từ chối niềm vui mà gia chủ ban tặng, qua hình ảnh này, Đức Giê-su muốn nói rằng: Đạo của Ngài không phải là đạo của sự ủ rũ, u sầu, của những khuôn mặt đưa đám, mà là đạo của Tin Mừng, của niềm vui ơn cứu độ, việc thiện, việc đạo đức như ăn chay là tốt, nhưng phải biết làm đúng lúc, đúng nơi và đúng ý nghĩa, những người biệt phái và môn đệ Gio-an đã mắc kẹt trong cái vỏ hình thức mà quên mất cái ruột ý nghĩa, họ giữ chay để mong Đấng Cứu Thế, nhưng khi Đấng Cứu Thế đến, họ lại dùng chính việc giữ chay ấy để chống lại Ngài, đây là một bi kịch của sự mù quáng tâm linh, khi phương tiện (ăn chay) bị biến thành mục đích, và con người trở nên nô lệ cho chính những việc đạo đức do mình đặt ra.

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta một sự thay đổi tận căn trong cái nhìn về đời sống đức tin, Đức Giê-su khẳng định: "Bao lâu chàng rể còn ở với họ, họ không thể ăn chay được", điều này có nghĩa là đặc tính căn bản của người Kitô hữu phải là niềm vui, chúng ta không phải là những kẻ đi tìm kiếm một Thiên Chúa ẩn mặt, xa xôi, mà là những người đã gặp được Người Yêu, đã được mời vào bàn tiệc của sự hiệp thông, bao lần chúng ta hát "Chúa chính là mùa xuân con mong chờ", nhưng trong thực tế cuộc sống, liệu niềm vui có Chúa có thực sự hiện diện trên khuôn mặt và trong cách hành xử của chúng ta hay không, hay chúng ta vẫn mang một bộ mặt sầu não, hay than vãn, hay cằn nhằn và xét nét người khác như những người biệt phái năm xưa, sống với Chúa là một niềm vui lớn lao, niềm vui của sự được yêu thương, được tha thứ và được trao ban sứ vụ, ngay cả khi chúng ta phải đối diện với những giới hạn của bản thân, phải ăn năn sám hối, thì sâu thẳm trong sự thống hối ấy vẫn là niềm vui bình an vì biết rằng mình đang trở về trong vòng tay của Người Cha nhân hậu, các thánh là những người đã sống trọn vẹn tinh thần này, các ngài không bao giờ tuyệt vọng, không bao giờ để cho hoàn cảnh bên ngoài dập tắt ngọn lửa hân hoan bên trong, dù có phải vác thập giá, các ngài vẫn vác với nụ cười, bởi vì các ngài biết rằng thập giá đó là do chính Chàng Rể Giê-su trao tặng như một kỷ vật của tình yêu.

Thế nhưng, Đức Giê-su cũng không loại bỏ hoàn toàn việc ăn chay, Ngài nói tiếp một câu đầy ẩn ý và nhuốm màu đau thương: "Nhưng khi tới ngày chàng rể bị đem đi khỏi họ, bấy giờ họ mới ăn chay trong ngày đó", đây là lời tiên báo về cuộc Khổ Nạn, về cái chết trên thập giá và sự vắng mặt hữu hình của Ngài sau khi về trời, lúc đó, việc ăn chay của người môn đệ sẽ mang một ý nghĩa mới, không còn là để chờ đợi Đấng Mê-si-a đến lần đầu, mà là biểu lộ sự hiệp thông với nỗi đau của Chàng Rể, là sự tỉnh thức chờ đợi ngày Ngài quang lâm vinh hiển, và là sự liên đới với những khổ đau của nhân loại, sống trong giai đoạn hiện tại, giai đoạn mà "Chàng Rể đã bị đem đi" về mặt thể lý nhưng lại hiện diện về mặt bí tích, chúng ta phải biết kết hợp cả hai thái độ: vừa hân hoan vui mừng vì Chúa đã Phục Sinh và đang ở cùng chúng ta trong Bí tích Thánh Thể, vừa biết hãm mình, chay tịnh để chiến đấu chống lại sự cám dỗ, để thanh luyện tâm hồn đón chờ ngày sum họp vĩnh cửu, vấn đề quan trọng không phải là ăn chay nhiều hay ít, mà là ý thức ý nghĩa của việc ăn chay, sống trong giai đoạn nào thì phải theo tinh thần của giai đoạn ấy, và tinh thần chủ đạo của thời đại ân sủng này là "Rượu mới thì bình cũng phải mới".

Hình ảnh "Rượu mới, bầu da mới" mà Đức Giê-su đưa ra là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ về sự xơ cứng trong tâm hồn, rượu mới là Tin Mừng đầy sức sống, đầy năng động và có sức bùng nổ, bầu da cũ là những nếp nghĩ hẹp hòi, những định kiến bảo thủ, những thói quen giữ đạo hình thức thiếu tình yêu, nếu chúng ta cố nhốt Chúa Thánh Thần vào trong những khuôn khổ chật hẹp của sự an toàn giả tạo, chúng ta sẽ làm "nứt bầu", nghĩa là làm tổn thương chính đức tin của mình và làm biến dạng khuôn mặt của Thiên Chúa, đừng vội phê bình người khác khi chưa nắm vững hoàn cảnh sự kiện, đừng lấy thước đo đạo đức của mình để ép buộc người khác, vì mỗi người có một hành trình gặp gỡ Chúa khác nhau, Thiên Chúa lớn hơn mọi lề luật, và lòng thương xót của Ngài vượt lên trên mọi nghi thức, sự cứng nhắc của người biệt phái đã khiến họ không nhận ra giờ Thiên Chúa viếng thăm, xin cho chúng ta đừng đi vào vết xe đổ ấy, nhưng biết mở rộng tâm hồn như chiếc "bầu da mới" mềm mại, dẻo dai để đón nhận sự hướng dẫn đầy bất ngờ của Thần Khí.

Và khi nói về niềm vui của người môn đệ, chúng ta không thể né tránh thực tế của đau khổ, nhiều người sẽ hỏi: Làm sao có thể vui được khi thất nghiệp, khi bệnh tật, khi gia đình tan vỡ? Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta một cái nhìn sâu sắc hơn: Ta vui cười ngay trong đau khổ, vì đau khổ trong cái nhìn đức tin không phải luôn là hình phạt, nhưng có khi là nguyên do của một niềm vui lớn hơn đang thai nghén, Chúa Giê-su đã ví dụ về hạt lúa mì: nếu nó không rơi xuống đất và thối đi, nó sẽ trơ trọi một mình, nhưng nếu nó chết đi, nó sẽ sinh nhiều bông hạt, cũng như người mẹ khi sinh con thì đau đớn, nhưng nỗi đau ấy nhanh chóng bị quên lãng bởi niềm vui khi thấy một sinh linh chào đời, người Kitô hữu không phải là người đi tìm đau khổ (masochist), nhưng là người biết nhìn xuyên qua đau khổ để thấy ánh sáng của hy vọng, chúng ta mỉm cười khi thất bại, không phải vì chúng ta vô cảm, mà vì chúng ta tin rằng thất bại là một phần của quá trình trưởng thành, và "Chúa vẽ đường thẳng bằng những nét cong", có khi sự thất bại hôm nay lại là cách Chúa cứu chúng ta khỏi sự kiêu ngạo, và mở ra một cánh cửa khác tốt đẹp hơn mà chúng ta chưa nhìn thấy.

Để diễn tả niềm hy vọng kiên cường này, thi sĩ Alfred de Musset đã có những vần thơ đầy ám ảnh về con chim mẹ: "Tôi đi qua cánh đồng / Một con chim hát trên tổ / Dưới chân nó, bầy chim con chết lăn lóc / Thế mà chim mẹ vẫn hát trong cảnh bình minh", hình ảnh này gợi lên một sự bi tráng đến thắt lòng, trước cái chết của đàn con, trước sự mất mát tột cùng, con chim mẹ vẫn cất tiếng hót, tiếng hót ấy không phải là sự vô tâm, mà là tiếng hót của sự sống chống lại cái chết, của ánh sáng chống lại bóng tối, là lời khẳng định rằng dù sự dữ có hoành hành đến đâu, nó cũng không thể dập tắt được tiếng ca của sự sống, tâm hồn người tín hữu cũng phải mạnh mẽ như vậy: "Hỡi hồn ta, mày đừng khóc nữa / Vì cho đi mày mất hết mọi sự / Thiên Chúa, Đấng ngự trên trời thanh thẳm / Vẫn là nguồn hy vọng ở trần gian cho mày", đúng vậy, khi chúng ta mất hết, khi chúng ta không còn gì để bám víu ở trần gian này, thì đó là lúc chúng ta nhận ra Thiên Chúa là tất cả, là nguồn hy vọng duy nhất và vững bền nhất, niềm vui của người môn đệ Chúa Giê-su không phải là niềm vui hời hợt kiểu "xuôi chèo mát mái", mà là niềm vui đã được tôi luyện qua thập giá, niềm vui "bất chấp" hoàn cảnh, vì niềm vui ấy bắt nguồn từ sự hiện diện bất biến của Thiên Chúa.

Tin Mừng hôm nay là một lời mời gọi chúng ta rà soát lại đời sống đạo của mình, chúng ta đang sống đạo theo kiểu nào: kiểu cũ kỹ, nặng nề, xét nét của người biệt phái, hay kiểu mới mẻ, hân hoan, tin tưởng của môn đệ Chúa Giê-su? Chúng ta có đang biến việc giữ đạo thành một gánh nặng, hay chúng ta đang cảm nghiệm đạo là con đường của tình yêu và tự do? Chay tịnh là cần thiết, hy sinh là đáng quý, nhưng tất cả phải được đặt trên nền tảng của tình yêu mến đối với Chàng Rể Giê-su và tình thương xót đối với tha nhân, xin Chúa ban cho chúng ta "bầu da mới" của Chúa Thánh Thần, để chúng ta biết sống linh hoạt, biết phân định đâu là ý Chúa trong từng hoàn cảnh, và trên hết, biết sống vui tươi, lạc quan, gieo rắc niềm hy vọng cho thế giới đang âu sầu này, bởi vì chúng ta biết rằng, dù đêm có tối đến đâu, thì bình minh Phục Sinh đã rạng ngời, và Chàng Rể Giê-su vẫn đang ở cùng chúng ta mọi ngày cho đến tận thế.

Lm. Anmai, CSsR

RƯỢU MỚI CỦA THỜI CÁNH CHUNG VÀ SỰ ĐỔI MỚI TOÀN DIỆN

Trong hành trình đức tin, chúng ta thường bị cám dỗ dừng lại ở những hình thức bên ngoài, những lề luật cũ kỹ mà quên mất cốt lõi của Tin Mừng là sự hiện diện sống động của Đức Giê-su Ki-tô, Đấng là Tân Lang của nhân loại, chính vì thế đoạn Tin Mừng hôm nay không chỉ là một cuộc tranh luận về việc ăn chay hay không ăn chay, mà là một mạc khải về thời đại mới, thời đại của ân sủng, niềm vui và sự biến đổi tận căn. Bối cảnh của đoạn Tin Mừng này đặt chúng ta vào một tình huống đầy căng thẳng giữa cái cũ và cái mới, giữa những người môn đệ của ông Gio-an Tẩy Giả và những người Pha-ri-sêu đang giữ luật ăn chay nghiêm ngặt, với nhóm môn đệ của Đức Giê-su đang hân hoan vui sống, sự khác biệt này không chỉ nằm ở hành vi ăn uống mà nó phản ánh hai cái nhìn thần học, hai thái độ tâm linh hoàn toàn khác biệt đối với Thiên Chúa, bởi lẽ đối với người Do Thái giáo thời bấy giờ, ăn chay là một hành động đạo đức quan trọng biểu lộ sự thống hối, sự khiêm hạ trước Thiên Chúa và lòng mong đợi Đấng Mê-si-a đến để giải thoát dân tộc, nhưng họ không nhận ra rằng Đấng mà họ mong đợi đang đứng ngay trước mặt họ, chính vì thế câu hỏi "Tại sao môn đệ ông lại không ăn chay?" không chỉ là một thắc mắc về nghi thức mà là một sự thách thức về căn tính của Đức Giê-su và con đường tu đức mà Ngài đang dẫn dắt. Để hiểu sâu hơn, chúng ta cần nhìn vào chú giải Kinh Thánh về hình ảnh "Tân Lang" mà Đức Giê-su sử dụng, trong truyền thống Cựu Ước, Thiên Chúa thường tự ví mình là Chồng, là Tân Lang của dân Ít-ra-en, ngôn sứ Hô-sê đã diễn tả tình yêu của Thiên Chúa đối với dân Ngài như tình yêu của một người chồng chung thủy đối với người vợ bất trung, và ngôn sứ I-sai-a cũng khẳng định: "Như trai tài sánh duyên cùng thục nữ, Đấng tạo dựng nên ngươi sẽ cưới ngươi về", do đó khi Đức Giê-su tự xưng là "Chàng Rể", Ngài không chỉ dùng một dụ ngôn xã hội thông thường mà Ngài đang ngầm khẳng định thần tính của mình, Ngài chính là Thiên Chúa đang thực hiện cuộc hôn phối vĩnh cửu với nhân loại, và tiệc cưới Nước Trời đã bắt đầu khai mở ngay tại trần gian này.

Khi Tân Lang đang hiện diện, đó là thời khắc của niềm vui viên mãn, không phải là lúc của tang chế hay u sầu, việc ăn chay trong bối cảnh Cựu Ước thường gắn liền với sự chờ đợi, sự than khóc cho tội lỗi và sự vắng mặt của Thiên Chúa, nhưng nay Thiên Chúa đã nhập thể, đã "cắm lều" ở giữa nhân loại, thì sự chờ đợi đã kết thúc và sự hiện diện ấy đòi hỏi một thái độ sống mới là hân hoan đón nhận, chứ không phải là co cụm trong những nghi thức khổ chế mang màu sắc bi ai, tuy nhiên Đức Giê-su cũng không phủ nhận hoàn toàn giá trị của việc ăn chay, Ngài nói "sẽ tới ngày chàng rể bị đem đi", một lời tiên báo đầy ẩn ý về cuộc Thương Khó và Tử Nạn của Ngài, lúc đó việc ăn chay của các môn đệ sẽ mang một ý nghĩa mới, không phải để chờ đợi Đấng Mê-si-a đến lần đầu nữa, mà là sự tham dự vào mầu nhiệm Thập Giá, sự tỉnh thức chờ đợi ngày Ngài quang lâm và là sự hiệp thông với nỗi đau của một thế giới vắng bóng Thiên Chúa, như vậy việc ăn chay của Kitô giáo không còn là một luật lệ trói buộc, mà là một nhu cầu của tình yêu, nhịn ăn để khao khát Thiên Chúa hơn, nhịn ăn để chia sẻ với những người nghèo khổ là hiện thân của Chúa, và nhịn ăn để thanh luyện tâm hồn đón nhận Rượu Mới của Thánh Thần.

Đi sâu hơn vào dụ ngôn vải mới và áo cũ, rượu mới và bầu da cũ, Đức Giê-su đưa ra một nguyên tắc của sự đổi mới toàn diện không thể thỏa hiệp, miếng vải mới (miếng vải chưa giặt, chưa co rút) nếu vá vào chiếc áo cũ đã co rút rồi thì khi giặt, miếng vải mới sẽ co lại và kéo rách chiếc áo cũ, làm cho vết rách càng tệ hại hơn, hình ảnh này cho thấy Tin Mừng không phải là một miếng vá để đắp điếm vào những lỗ hỏng của Do Thái giáo hay bất kỳ một hệ thống luân lý nhân loại nào, Đức Giê-su không đến để "cải cách" hay "tu bổ" lại tôn giáo cũ, mà Ngài đến để tái tạo, để mang lại một sự sống hoàn toàn mới mẻ, nhiều khi trong đời sống tâm linh, chúng ta cũng cư xử như người thợ may vụng về ấy, chúng ta muốn giữ lại con người cũ với những thói quen, những đam mê, những suy nghĩ ích kỷ, rồi cố gắng "vá" vào đó một chút đạo đức, một chút kinh kệ, một chút bác ái của Tin Mừng, nhưng kết quả là một sự giằng co đau đớn, đời sống đức tin trở nên méo mó, kệch cỡm và cuối cùng là sự đổ vỡ, Tin Mừng đòi hỏi một sự biến đổi tận căn, một cuộc "lột xác" hoàn toàn như thánh Phao-lô đã nói: "Anh em hãy cởi bỏ con người cũ và mặc lấy con người mới", không thể có sự pha trộn nửa vời giữa tinh thần thế gian và tinh thần Tin Mừng, giữa ân sủng và luật pháp cứng nhắc.

Hình ảnh "rượu mới và bầu da cũ" càng làm nổi bật tính chất bùng nổ và năng động của ân sủng, rượu mới là loại rượu đang trong quá trình lên men mạnh mẽ, nó sinh ra khí và tạo áp lực lớn, bầu da cũ đã chai cứng, mất đi sự đàn hồi, nếu đổ rượu mới vào, áp lực của quá trình lên men sẽ làm nứt bầu, rượu chảy ra và bầu cũng hư, rượu mới ở đây chính là Chúa Thánh Thần, là ân sủng của Giao Ước Mới, là sức sống phục sinh của Đức Ki-tô, còn bầu da cũ là những cấu trúc xơ cứng của tâm trí, những định kiến hẹp hòi, những lề luật giữ đạo theo thói quen mà thiếu đi tình yêu, nếu chúng ta cố nhốt Chúa Thánh Thần vào trong những khuôn khổ chật hẹp của suy nghĩ bảo thủ, của sự an toàn giả tạo, chúng ta sẽ giết chết sức sống của Giáo hội và của chính mình, đời sống người Kitô hữu phải là một "bầu da mới", luôn mềm dẻo, luôn có khả năng giãn nở để đón nhận những bất ngờ của Thiên Chúa, sự "mới mẻ" của bầu da không nhất thiết là tuổi tác hay thời gian, mà là sự tươi mới của tâm hồn, sự khiêm tốn để luôn học hỏi và sự sẵn sàng để được Thiên Chúa uốn nắn mỗi ngày.

Trong bối cảnh xã hội và văn hóa hôm nay, sự xung đột giữa cái cũ và cái mới vẫn diễn ra gay gắt, chúng ta dễ dàng rơi vào hai thái cực: hoặc là bám víu vào quá khứ như những người Pha-ri-sêu, coi trọng truyền thống đến mức xơ cứng, xét đoán và loại trừ những ai không giống mình, hoặc là chạy theo những trào lưu mới lạ của thế gian mà đánh mất căn tính đức tin, nhưng Đức Giê-su mời gọi chúng ta một con đường thứ ba: con đường của sự canh tân trong Thần Khí, Rượu Mới của Tin Mừng cần những con người có trái tim mới, biết rung cảm trước nỗi đau của nhân loại, biết vượt qua những rào cản của lề luật vô cảm để chạm đến con người, chúng ta không thể loan báo Tin Mừng của niềm vui bằng một khuôn mặt đưa đám, cũng không thể làm chứng cho Tình Yêu Tự Do của Thiên Chúa bằng một lối sống nơm nớp lo sợ phạm luật, Thiên Chúa muốn chúng ta thờ phượng Ngài trong Thần Khí và Sự Thật, một sự thờ phượng xuất phát từ con tim yêu mến chứ không phải vì sợ hãi hình phạt.

Hãy nhìn vào Đức Giê-su, Ngài là hiện thân hoàn hảo của Rượu Mới trong Bầu Da Mới, Ngài tuân giữ Lề Luật nhưng kiện toàn nó bằng Tình Yêu, Ngài không phá bỏ ngày Sa-bát nhưng trả lại cho ngày Sa-bát ý nghĩa đích thực là ngày cứu độ và giải thoát con người, Ngài không bài trừ việc ăn chay nhưng đặt việc ăn chay vào đúng vị trí của nó là phục vụ cho sự gặp gỡ Thiên Chúa, mỗi lần chúng ta tham dự Thánh Lễ, chúng ta đang dự tiệc cưới của Chiên Thiên Chúa, chúng ta uống Rượu Mới là Máu Thánh Ngài, thì cuộc đời chúng ta cũng phải trở nên say men tình yêu ấy, men của sự hy sinh, men của sự tha thứ và men của niềm hy vọng, nếu sau khi rước lễ, chúng ta vẫn sống cũ kỹ, vẫn hằn học, vẫn ghen ghét, thì chúng ta đang làm "nứt bầu da", làm ô danh Thiên Chúa. Lời Chúa hôm nay là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ để mỗi người, mỗi cộng đoàn, mỗi giáo xứ tự soi xét lại mình, xem chúng ta đang là bầu da cũ hay bầu da mới, chúng ta có đang kìm hãm sức bật của Tin Mừng bằng những thói quen lười biếng, những quy tắc cứng nhắc thiếu tình người hay không, và chúng ta có dám để cho Thần Khí phá vỡ lớp vỏ bọc an toàn cũ kỹ để bước vào một cuộc phiêu lưu đầy thách thức nhưng cũng đầy vinh quang với Đức Ki-tô hay không, bởi vì suy cho cùng, đạo không phải là một gánh nặng phải vác, mà là một mối tình để sống, và Người Tình ấy - Chàng Rể Giê-su - đang ở đây, ngay lúc này, mời gọi chúng ta cùng nâng ly rượu của tình yêu giao ước mới.

Trong bối cảnh mục vụ hiện nay, lời mời gọi về "Rượu mới, bầu da mới" của Đức Giê-su trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết khi chúng ta đang đối diện với một thế giới biến đổi không ngừng, nơi mà những phương thức truyền giáo cũ, những cách thức tổ chức cộng đoàn theo lối mòn dường như không còn đủ sức hấp dẫn và chạm đến tâm hồn con người hiện đại, đặc biệt là giới trẻ, gợi ý mục vụ này không nhằm đưa ra những chiến lược quản trị khô khan mà là một lời mời gọi sống đạo theo chiều sâu, chuyển từ việc giữ đạo theo thói quen sang việc sống đạo bằng sự rung cảm của con tim đã được Thần Khí chạm vào, trước hết chúng ta cần nhận diện những "bầu da cũ" đang tồn tại trong chính đời sống giáo xứ và gia đình, đó có thể là thái độ độc đoán trong điều hành, sự thiếu lắng nghe giữa các thế hệ, hay việc cử hành phụng vụ một cách máy móc, vô hồn khiến cho thánh đường trở thành nơi người ta đến để "trả nợ" Chúa hơn là đến để gặp gỡ Người Yêu, mục vụ của rượu mới đòi hỏi chúng ta phải dám thay đổi tư duy, dám chấp nhận rủi ro để đổi mới, không phải là thay đổi giáo lý hay chân lý đức tin, nhưng là thay đổi cách tiếp cận, cách diễn đạt và cách sống đức tin sao cho phù hợp với ngôn ngữ và cảm thức của con người thời đại.

Điểm nhấn quan trọng trong gợi ý mục vụ này là việc tái khám phá niềm vui Tin Mừng, Đức Giê-su đã so sánh sự hiện diện của Ngài như một tiệc cưới, và Kitô hữu là những khách dự tiệc, vậy thì đặc điểm nhận diện đầu tiên của một cộng đoàn Kitô hữu phải là niềm vui, một giáo xứ buồn tẻ, nơi mọi người nhìn nhau với ánh mắt nghi kỵ, xét nét, nơi những lời chỉ trích nhiều hơn lời khích lệ, chính là một "bầu da cũ" đã nứt vỡ, chúng ta cần xây dựng những cộng đoàn "Rượu Mới" nơi mà nụ cười, sự chào đón nồng hậu và lòng bao dung được đặt lên hàng đầu, các linh mục, tu sĩ và giáo dân cần cộng tác với nhau không phải như những người thi hành chức năng, mà như những chi thể trong một thân thể, biết đau với nỗi đau của người khác và vui với niềm vui của anh chị em mình, trong gia đình cũng vậy, cha mẹ không thể áp đặt đức tin lên con cái bằng quyền lực hay sự đe nẹt, mà phải truyền tải đức tin bằng sự hấp dẫn của một đời sống hạnh phúc, bình an, khi con cái thấy cha mẹ cầu nguyện mà gương mặt rạng rỡ, thấy cha mẹ đối xử với nhau bằng sự tôn trọng và yêu thương, tự khắc "Rượu Mới" của đức tin sẽ thấm vào tâm hồn chúng một cách tự nhiên mà không cần ép buộc.

Về vấn đề ăn chay và hãm mình trong thời đại ngày nay, mục vụ cần hướng dẫn giáo dân hiểu rằng việc hy sinh không chỉ dừng lại ở chuyện kiêng thịt hay bớt ăn, mà cần "ăn chay" khỏi những thói quen xấu đang làm băng hoại đời sống chung, đó là ăn chay khỏi việc sử dụng điện thoại quá độ để dành thời gian cho gia đình, ăn chay khỏi những lời nói gây chia rẽ, vu khống trên mạng xã hội, ăn chay khỏi thói tiêu xài hoang phí để chia sẻ với người nghèo, đây chính là "miếng vải mới" phù hợp với chiếc áo của đời sống hiện đại, nếu chúng ta chỉ chú trọng vào hình thức bên ngoài mà bên trong vẫn đầy dẫy sự ghen ghét, tham lam thì sự ăn chay đó trở nên vô nghĩa, thậm chí là giả hình, mục vụ giới trẻ cần đặc biệt chú trọng khía cạnh này, giúp các bạn trẻ thấy rằng đức tin không phải là một danh sách những điều cấm kỵ, mà là một lời mời gọi sống cao thượng, sống tự do đích thực khỏi những ràng buộc của vật chất và đam mê tầm thường.

Một khía cạnh khác của "bầu da mới" là khả năng đối thoại và lắng nghe, Giáo hội hiệp hành mà Đức Thánh Cha Phanxicô đang mời gọi chính là nỗ lực làm mới lại bầu da của Giáo hội, để Giáo hội không trở thành một pháo đài đóng kín, mà là một bệnh viện dã chiến sẵn sàng đón nhận mọi thương tích của nhân loại, trong các hội đoàn, cần tránh tình trạng "quyền lực hóa", nơi mà một vài cá nhân nắm giữ vị trí lãnh đạo suốt nhiều năm mà không chịu buông bỏ, không tạo cơ hội cho người trẻ hay nhân tố mới, điều này làm cho bầu da bị xơ cứng, không còn khả năng giãn nở để chứa đựng rượu mới là những sáng kiến, những nhiệt huyết của thế hệ kế cận, cần có sự luân chuyển, sự đào tạo và chuyển giao thế hệ một cách nhịp nhàng, tin tưởng rằng Chúa Thánh Thần luôn hoạt động nơi mỗi người, kể cả những người bé mọn nhất.

Cuối cùng, để có Rượu Mới, cần phải trải qua quá trình nghiền nát của những trái nho, không có sự đổi mới nào mà không đi kèm với đau đớn và hy sinh, từ bỏ một thói quen cũ, một cách làm việc cũ, một tư duy cũ luôn mang lại cảm giác bất an và khó chịu, nhưng đó là cơn đau của sự sinh nở, gợi ý mục vụ này mời gọi mỗi người hãy can đảm bước vào "cuộc tử nạn" của cái tôi cũ kỹ, để cùng phục sinh với Đức Ki-tô trong một đời sống mới, các cộng đoàn cần tổ chức những buổi tĩnh tâm, những cuộc hội thảo không chỉ để nghe giảng, mà để đối thoại thẳng thắn, để nhìn nhận những yếu kém, những "vết nứt" trong bầu da cộng đoàn và cùng nhau tìm cách chữa lành, hàn gắn, hãy để Lời Chúa là kim chỉ nam, và Thánh Thần là tác nhân chính của sự đổi mới, khi đó, giáo xứ, gia đình và mỗi cá nhân sẽ trở thành những ly rượu nồng nàn, mang lại hương vị say mê của Tin Mừng cho thế giới đang khao khát tình yêu và ý nghĩa cuộc sống, hãy nhớ rằng, Chàng Rể vẫn đang ở với chúng ta, và chừng nào Ngài còn ở đó, chừng nào chúng ta còn gắn kết với Ngài, thì nguồn Rượu Mới sẽ không bao giờ cạn kiệt, và niềm vui của chúng ta sẽ không ai lấy mất được.

Lm. Anmai, CSsR

NIỀM VUI CỦA SỰ ĐỔI MỚI TOÀN DIỆN

Trong bức tranh Tin Mừng hôm nay, chúng ta bắt gặp một cuộc đối thoại đầy kịch tính giữa những người vốn gắn chặt với truyền thống tôn giáo cũ và Đấng là nguồn mạch của mọi sự mới mẻ. Câu hỏi về việc ăn chay không đơn thuần là một thắc mắc về kỷ luật tôn giáo, mà là một sự va chạm giữa hai thế giới quan: một bên là nỗ lực của con người để đạt tới sự thánh thiện qua các hình thức khổ chế, và một bên là sự đón nhận hồng ân cứu độ đang hiện diện sống động. Đức Giêsu không phủ nhận giá trị của việc ăn chay, nhưng Người đặt nó vào đúng vị trí và thời điểm của nó. Để hiểu sâu sắc bản văn này, chúng ta cần nhìn vào văn cảnh của Cựu Ước, nơi Thiên Chúa thường ví mình như người chồng và dân Israel là người vợ. Khi Đức Giêsu tự xưng mình là "Chàng Rể", Người đang khẳng định thần tính của mình một cách khéo léo nhưng mãnh liệt. Người chính là Đấng mà các ngôn sứ đã loan báo, là Đấng thiết lập tiệc cưới cánh chung giữa Thiên Chúa và nhân loại. Sự hiện diện của Người biến đổi mọi nỗi buồn phiền thành niềm vui, mọi sự chờ đợi thành hiện thực. Chú giải Kinh Thánh cho thấy từ Hy Lạp nymphios (chàng rể) mang một sức nặng thần học vô cùng lớn; nó không chỉ là hình ảnh ẩn dụ mà là thực tại của giao ước mới. Việc ăn chay trong khi Chàng Rể đang hiện diện là một nghịch lý, bởi vì ăn chay vốn là biểu tượng của sự tang chế, sự khao khát Đấng Thiên Sai. Khi Đấng ấy đã đến, việc duy trì hình thức cũ mà không có tâm hồn mới chính là sự lạc nhịp với lịch sử cứu độ.

Tiếp đó, hình ảnh miếng vải mới vá áo cũ và rượu mới đổ vào bầu da cũ là những minh họa sắc bén về tính triệt để của Tin Mừng. Đức Giêsu không đến để "vá víu" những lỗ hổng của Do Thái giáo thời bấy giờ, Người đến để mặc cho nhân loại một chiếc áo mới của hồng ân. Miếng vải mới, hay rhakos agnaphon, là loại vải chưa qua xử lý, có độ co rút mạnh. Nếu đem vá vào chiếc áo cũ đã mòn, sức kéo của nó sẽ phá hủy cấu trúc của chiếc áo đó. Cũng vậy, tinh thần của Tin Mừng là một sức sống mãnh liệt, không thể bị gò bó trong những định chế lỗi thời của lòng đạo đức hình thức. Rượu mới – biểu tượng của Chúa Thánh Thần và sức sống của Tin Mừng – cần một "bầu da" là trái tim con người đã được hoán cải, mềm mại và có khả năng giãn nở để chứa đựng những điều kỳ diệu của Thiên Chúa. Nếu chúng ta cố chấp giữ lấy những định kiến, những thói quen ích kỷ và những quan niệm hạn hẹp về Thiên Chúa, chúng ta sẽ làm uổng phí rượu hồng ân và phá hỏng cả bầu da cuộc đời mình. Cuộc sống Kitô hữu không phải là một sự thêm thắt các lề luật, mà là một cuộc tái sinh. Chúng ta được mời gọi để sống trong niềm vui của sự hiện diện. Chàng Rể không chỉ ở với các môn đệ xưa, mà Người vẫn đang ở với chúng ta trong Bí tích Thánh Thể, trong Lời Chúa và trong cộng đoàn. Nỗi buồn hay sự ăn chay chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó hướng về ngày "Chàng Rể bị đem đi" – ám chỉ cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa. Tuy nhiên, trong ánh sáng Phục Sinh, việc ăn chay của Kitô hữu không còn là sự u sầu, mà là sự tỉnh thức để nhận ra Chúa đang đến trong mọi biến cố của cuộc đời. Chúng ta cần can đảm vứt bỏ chiếc áo cũ của tội lỗi, của sự tự mãn để mặc lấy Đức Kitô. Rượu mới của tình yêu Kitô giáo phải được chứa đựng trong một lối sống mới, một cung cách ứng xử mới, nơi mà lòng thương xót được đặt lên trên mọi lễ tế. Đó chính là cốt lõi của sự thánh thiện mà Đức Giêsu muốn dẫn đưa chúng ta tới.

Sứ điệp của Chúa Giêsu về rượu mới và bầu da mới đòi hỏi một sự hoán cải mục vụ sâu sắc trong lòng Giáo hội và mỗi xứ đạo. Trước hết, chúng ta cần tái khám phá vị trí trung tâm của Chúa Kitô – Chàng Rể – trong mọi hoạt động mục vụ. Thay vì tập trung quá nhiều vào các hình thức tổ chức, hội đoàn mang tính phô trương hay những quy tắc cứng nhắc làm cho đức tin trở nên nặng nề, các mục tử và những người làm công tác tông đồ cần tạo ra một bầu khí của niềm vui và sự đón tiếp. Mục vụ không phải là việc áp đặt các giới luật, mà là dẫn đưa con người đến gặp gỡ một ngôi vị sống động là Đức Giêsu. Mỗi Kitô hữu phải là một người khách dự tiệc cưới, mang trong mình niềm hân hoan vì được yêu thương và được cứu độ. Trong đời sống gia đình, gợi ý mục vụ hướng tới việc biến mỗi ngôi nhà thành một bàn tiệc cưới, nơi sự tha thứ và lòng nhân hậu là món ăn chính. Chúng ta thường có xu hướng "vá víu" cuộc hôn nhân bằng những giải pháp tạm thời, nhưng Chúa mời gọi chúng ta thay đổi tận gốc rễ bằng rượu mới của tình yêu hy hiến. Các giáo xứ cần tránh tình trạng "bầu da cũ" – đó là sự trì trệ trong tư duy, sự cục bộ giữa các hội đoàn, hay việc bám víu vào những truyền thống đã mất đi ý nghĩa tâm linh nguyên thủy. Sự đổi mới mục vụ bắt đầu từ việc lắng nghe tiếng nói của Thánh Thần, Đấng luôn làm mới mọi sự. Chúng ta cần can đảm thực hiện những sáng kiến mới để Tin Mừng chạm đến những người trẻ, những người đang cảm thấy xa lạ với ngôn ngữ tôn giáo truyền thống.

Đồng thời, việc ăn chay và các thực hành đạo đức trong giáo xứ cần được giải thích lại dưới lăng kính của tình yêu. Ăn chay không phải để "ghi điểm" với Chúa, mà là để làm trống rỗng cái tôi, tạo không gian cho "rượu mới" của Chúa tràn ngập. Trong công tác bác ái, chúng ta không chỉ ban phát vật chất theo kiểu "miếng vá mới trên áo cũ", tức là giải quyết phần ngọn của sự nghèo đói mà không tôn trọng nhân phẩm người nghèo. Thay vào đó, mục vụ bác ái phải mang lại cho họ một "chiếc áo mới" của sự tự trọng và hy vọng. Chúng ta phải học cách đổ rượu mới của lòng thương xót vào những bầu da là những tâm hồn đau thương, những người bị gạt ra bên lề xã hội. Điều này đòi hỏi một sự kiên nhẫn và khiêm tốn lớn lao từ phía những người phục vụ. Đừng sợ sự đổi mới, vì Thiên Chúa là Thiên Chúa của sự sống và sự sáng tạo không ngừng. Khi chúng ta chấp nhận để Chúa biến đổi con người mình, chúng ta trở thành những chứng nhân sống động cho một niềm tin không bao giờ cũ kỹ. Cuối cùng, mục vụ theo tinh thần Tin Mừng hôm nay là một lời mời gọi sống tỉnh thức. Dù Chàng Rể có lúc dường như vắng bóng qua những thử thách và đau khổ, chúng ta vẫn ăn chay trong hy vọng, chờ đợi ngày gặp gỡ diện đối diện. Mỗi buổi cử hành phụng vụ, mỗi giờ chầu Thánh Thể phải là cơ hội để cộng đoàn cảm nhận được sức nóng của tình yêu Chàng Rể, để rồi từ đó, mỗi người ra đi với một tinh thần mới, một sức sống mới, biến đổi thế giới này thành bàn tiệc của sự hiệp thông và bình an. Hãy để rượu mới của Tin Mừng phá tan những khuôn đúc hạn hẹp của lòng ích kỷ, để tất cả chúng ta cùng được lớn lên trong tầm vóc viên mãn của Đức Kitô.

Lm. Anmai, CSsR

NIỀM VUI CỦA SỰ TỰ DO TRONG THẦN KHÍ

Lời Chúa hôm nay mở ra một cuộc đối thoại đầy kịch tính giữa nếp sống đạo đức cũ kỹ, nặng tính hình thức và một luồng sinh khí mới mà Đức Giê-su mang đến. Khởi đi từ câu hỏi về việc ăn chay, Tin Mừng Mác-cô dẫn chúng ta đi sâu vào mầu nhiệm của sự hiện diện: sự hiện diện của Chàng Rể. Trong Do Thái giáo, ăn chay là một hành vi đạo đức cao quý, biểu trưng cho sự sám hối và chờ đợi Đấng Thiên Sai. Thế nhưng, khi Đấng Thiên Sai đã đứng đó, giữa họ, thì việc tiếp tục ăn chay theo kiểu cũ trở thành một sự lạc lõng đáng tiếc. Đức Giê-su không phủ nhận giá trị của việc hy sinh, nhưng Người tái định nghĩa nó: mọi thực hành đạo đức phải hướng về Ngài và xuất phát từ Ngài.

Cụm từ "Chàng Rể" ($νυμφίος$ - nymphios) mà Đức Giê-su tự xưng mang một sức nặng thần học kinh điển. Trong Cựu Ước, mối tương quan giữa Thiên Chúa và dân Ngài luôn được ví như một cuộc tình hôn nhân (Xh, Hs, Is). Khi tự xưng là Chàng Rể, Đức Giê-su khẳng định Ngài chính là Thiên Chúa đang đến để kết hôn với nhân loại. Đây là thời gian của tiệc cưới, thời gian của ân sủng tràn trề. Vì vậy, các môn đệ không thể ăn chay theo nghĩa tang tóc hay mong đợi, vì Đấng họ mong đợi đã đến. Nỗi buồn của việc ăn chay cũ kỹ phải nhường chỗ cho niềm vui của sự hiệp thông. Tuy nhiên, bóng tối của Thập giá đã thấp thoáng khi Ngài nói: "khi tới ngày chàng rể bị đem đi". Chữ "đem đi" ($ἀπαρθῇ$ - aparthē) ám chỉ một sự chia cắt đau đớn, một cái chết cưỡng bách. Chính từ sự vắng mặt hữu hình đó, một hình thức ăn chay mới sẽ ra đời: ăn chay không phải để cầu xin Thiên Chúa nhớ đến mình, nhưng để tâm hồn trống rỗng mà khao khát sự trở lại của Đấng Phục Sinh.

Hình ảnh "miếng vải mới trên áo cũ" và "rượu mới trong bầu da cũ" là những minh họa sắc bén về sự không tương thích giữa Tin Mừng và lề luật cứng nhắc. "Rượu mới" chính là Thần Khí, là giáo huấn yêu thương, là chính sự sống của Đức Ki-to. Bầu da cũ là những cấu trúc tâm linh đã xơ cứng, những định kiến hẹp hòi và lòng đạo đức chỉ dựa trên mặt chữ của luật. Nếu ta cố nhét sự tự do của Tin Mừng vào những khuôn vàng thước ngọc ích kỷ của cái tôi cũ kỹ, cả hai sẽ đổ vỡ. Tin Mừng đòi hỏi một sự hoán cải tận căn ($metanoia$), một cuộc thay đổi "bầu da" tâm hồn để có thể chứa đựng sức mạnh bùng nổ của tình yêu Thiên Chúa. Rượu mới của Chúa Giê-su không chỉ là một sự cải cách, mà là một cuộc tạo dựng mới.

Cuộc sống Kitô hữu thường rơi vào cái bẫy của sự đạo đức hình thức. Chúng ta có thể đọc kinh rất nhiều, ăn chay rất nghiêm ngặt, nhưng trái mắt lại khép kín trước anh chị em, trái tim lại chai đá trước những nhu cầu của thời đại. Đó là khi chúng ta đang cố "vá" đời mình bằng những mảnh vải ân sủng trên nền tảng của sự kiêu ngạo cũ. Chúa Giê-su mời gọi chúng ta can đảm vứt bỏ cái áo rách của tội lỗi và sự tự mãn để mặc lấy con người mới. Ăn chay đích thực trong thời đại Tân Ước chính là bỏ đi cái "tôi" cồng kềnh để nhường chỗ cho "Chúa" hiện diện. Đó là sự chay tịnh của miệng lưỡi khỏi những lời phê phán, chay tịnh của đôi tay khỏi những tham lam, và chay tịnh của trái tim để chỉ còn đập nhịp đập của Tin Mừng.

Cuối cùng, mầu nhiệm "Rượu Mới" nhắc nhở chúng ta rằng Thiên Chúa luôn là Đấng mới mẻ mỗi ngày. Ngài không bị giam hãm trong những công thức quá khứ. Đời sống tâm linh phải là một tiến trình năng động, nơi "bầu da" tâm hồn chúng ta phải liên tục được làm mới, được bôi trơn bằng dầu của lòng thương xót để không bị rạn nứt trước sức ép của ân sủng. Khi chúng ta sống trong niềm vui của Chàng Rể, mọi việc chúng ta làm, dù là ăn chay hay dự tiệc, đều trở thành lời ca tụng vinh quang Thiên Chúa. Xin cho mỗi chúng ta biết mở lòng để Rượu Mới của Thần Khí tuôn đổ, biến đổi chúng ta thành những chứng nhân sống động của Triều Đại Thiên Chúa đang hiện diện giữa trần gian.

Trong bối cảnh mục vụ hiện nay, lời mời gọi của Chúa Giê-su về "rượu mới, bầu da mới" trở nên khẩn thiết hơn bao giờ hết. Chúng ta đang sống trong một thế giới thay đổi chóng mặt, nơi những hình thức đạo đức truyền thống đôi khi không còn chạm được đến thao thức của giới trẻ và những người xa rời đức tin. Gợi ý mục vụ đầu tiên chính là việc canh tân tư duy loan báo Tin Mừng. Chúng ta không thể mang một sứ điệp cứu độ đầy sức sống đến cho con người thời đại bằng một thái độ áp đặt, cứng nhắc hay những ngôn từ lỗi thời. "Bầu da mới" trong mục vụ chính là sự thích nghi linh hoạt, là việc sử dụng những phương tiện truyền thông hiện đại, nhưng quan trọng nhất là một thái độ lắng nghe và đồng hành. Mục vụ không phải là quản lý một hệ thống, mà là nuôi dưỡng một tương quan tình yêu với "Chàng Rể" Giê-su.

Thứ đến, cần đẩy mạnh mục vụ lòng thương xót và sự tự do nội tâm. Việc giữ luật (như ăn chay) là cần thiết, nhưng nó phải là hoa trái của tình yêu chứ không phải là điều kiện để ép buộc Thiên Chúa chúc phúc. Trong các giáo xứ và cộng đoàn, cần giáo dục tín hữu hiểu rằng luật lệ phục vụ con người chứ không phải con người là nô lệ của luật lệ. Một cộng đoàn "bầu da mới" là nơi người tội lỗi cảm thấy được đón nhận chứ không phải bị phán xét, nơi những "miếng vá" của sự tha thứ được kết dệt bằng sợi chỉ của lòng nhân hậu. Chúng ta cần can đảm rà soát lại các sinh hoạt đoàn thể, loại bỏ những hủ tục mang tính phô trương, hình thức để tập trung vào cốt lõi là việc gặp gỡ cá vị với Chúa Ki-tô trong Bí tích và trong anh chị em nghèo khổ.

Cuối cùng, mục vụ phải hướng đến sự hiệp hành và canh tân cấu trúc. Rượu mới của Chúa Thánh Thần đang thổi vào Giáo hội luồng gió của sự tham gia và đồng trách nhiệm. "Bầu da mới" ở đây chính là một Giáo hội biết lắng nghe tiếng nói của giáo dân, đặc biệt là phụ nữ và giới trẻ. Đừng sợ những cái mới làm rách đi bầu da cũ của thói quen độc đoán. Khi chúng ta cùng nhau phân định ý Chúa, chúng ta đang làm cho bầu da của Giáo hội trở nên mềm mại và dẻo dai hơn. Mỗi mục tử và mỗi tín hữu cần phải tự vấn: "Tôi đang giữ gìn một bảo tàng đức tin hay đang sống một đức tin sống động?". Hãy để Rượu Mới của Tin Mừng tẩy rửa những bụi bặm của sự lười biếng thiêng liêng, để chúng ta trở thành những bình chứa tràn đầy niềm vui và hy vọng cho một thế giới đang khát khao ý nghĩa sự sống.

Lm. Anmai, CSsR

ĐỨC GIÊ-SU LÀ TÂN LANG VÀ CUỘC BIẾN ĐỔI TÂM HỒN TRONG RƯỢU MỚI

Trình thuật Tin Mừng theo thánh Mác-cô mở ra một cuộc đối thoại đầy kịch tính về truyền thống và sự đổi mới, nơi mà việc ăn chay – một hành vi đạo đức cốt lõi của người Do Thái – được đặt lên bàn cân với sự hiện diện của Đấng Thiên Sai. Khi các môn đệ của Gio-an Tẩy Giả và những người Pha-ri-sêu đang thực hành chay tịnh, sự tự do của các môn đệ Chúa Giê-su trở thành một dấu hỏi lớn, thậm chí là một sự vấp phạm đối với những người bám rễ sâu vào lề luật. Tuy nhiên, Đức Giê-su không trả lời bằng những lý luận pháp lý khô khan, Người dùng hình ảnh "Tiệc Cưới" để định nghĩa lại toàn bộ tương quan giữa Thiên Chúa và con người. Trong Cựu Ước, ngôn sứ Hô-sê và I-sai-a đã từng khắc họa Thiên Chúa như người chồng kết ước với dân riêng, và giờ đây, Đức Giê-su khẳng định chính Người là Chàng Rể (Tân Lang) đang hiện diện. Sự hiện diện của Người biến cuộc đời thành một lễ hội cứu độ, nơi mà niềm vui gặp gỡ vượt lên trên mọi hình thức khổ chế hình thức, bởi lẽ "khách dự tiệc cưới không thể ăn chay khi Tân Lang còn ở với họ".

Lời giải thích của Chúa Giê-su đi sâu vào bản chất của thời gian cứu độ: có thời gian của niềm vui và có thời gian của sự vắng bóng. Việc Người tiên báo về ngày "Chàng Rể bị đem đi" không chỉ là lời ám chỉ về cuộc khổ hình thập giá, mà còn là một sự mặc khải về ý nghĩa đích thực của việc ăn chay trong kỷ nguyên Kitô giáo. Ăn chay không còn là để tích công đức hay giữ luật lệ máy móc, mà là một sự chuẩn bị tâm hồn, một niềm khao khát đợi chờ ngày Chúa lại đến. Dưới cái nhìn chú giải, động từ "bị đem đi" ($aparthē$) gợi lên một sự cưỡng bức, một biến cố đau thương nhưng lại mở ra một chiều kích mới cho đời sống tâm linh. Khi đó, việc chay tịnh trở thành biểu thức của lòng yêu mến, là cách người tín hữu tháp nhập vào mầu nhiệm tự hủy của Chúa Kitô để cùng Người bước vào vinh quang phục sinh.

Đi xa hơn trong việc canh tân đời sống, Chúa Giê-su dùng hai dụ ngôn ngắn về "miếng vá mới trên áo cũ" và "rượu mới trong bầu da cũ" để chỉ ra tính cách triệt để của Tin Mừng. Tin Mừng không phải là một phụ lục được thêm vào để vá víu những lỗ hổng của Do Thái giáo thời bấy giờ, cũng không phải là một lớp sơn mới phết lên những cấu trúc tâm linh đã rệu rã. "Rượu mới" chính là Thần Khí, là giáo huấn yêu thương và sức sống phục sinh của Chúa Giê-su; nó đòi hỏi một "bầu da mới" – một tâm hồn đã được hoán cải, một lối tư duy thoát khỏi sự cứng nhắc của chủ nghĩa hình thức. Nếu cố tình nhồi nhét tinh thần tự do của Tin Mừng vào những định kiến cũ kỹ, ích kỷ và hẹp hòi, chúng ta sẽ làm hỏng cả hai. Sự biến đổi mà Chúa đòi hỏi là một cuộc tái sinh toàn diện, nơi mà con người cũ phải chết đi để nhường chỗ cho sức sống mãnh liệt của ân sủng đang tuôn trào.

Trong bối cảnh mục vụ hiện nay, lời mời gọi "rượu mới bầu da mới" thôi thúc chúng ta nhìn lại đời sống đức tin của cộng đoàn và cá nhân một cách nghiêm túc. Trước hết, về đời sống phụng vụ và các thực hành đạo đức, chúng ta cần tránh rơi vào cái bẫy của thói quen vô hồn. Ăn chay, kiêng thịt hay các giờ kinh lễ nếu chỉ được thực hiện vì luật buộc mà thiếu vắng niềm vui gặp gỡ Tân Lang Giê-su, thì đó chỉ là "bầu da cũ" khô héo. Mục vụ giáo xứ cần nhấn mạnh đến việc đào tạo lương tâm, giúp giáo dân hiểu rằng cốt lõi của đạo là lòng mến và sự hiệp thông. Chúng ta cần can đảm từ bỏ những cơ cấu tổ chức lỗi thời, những lối suy nghĩ độc đoán hay những hình thức phô trương bên ngoài vốn không còn chuyển tải được sứ điệp Tin Mừng cho con người thời đại.

Bên cạnh đó, trong mục vụ gia đình và giới trẻ, "rượu mới" của Tin Mừng cần được rót vào những "bầu da" của sự lắng nghe và thấu hiểu. Giới trẻ ngày nay khao khát một đức tin sống động, chân thực hơn là những giáo điều khô cứng. Việc đồng hành với họ đòi hỏi chúng ta phải có một tâm thế mới, không định kiến, sẵn sàng đối thoại để cùng họ khám phá sự hiện diện của Chúa trong chính những thách đố của đời sống thường ngày. Sự đổi mới này không phải là thỏa hiệp với thế gian, mà là làm cho Tin Mừng trở nên "thời sự" và chạm đến trái tim con người. Mỗi tín hữu được mời gọi trở thành một "bầu da mới" bằng cách hằng ngày canh tân đời sống cầu nguyện, mở lòng cho Chúa Thánh Thần tác động, để rượu của lòng thương xót được lan tỏa đến những người nghèo khổ, bị bỏ rơi và những người đang khao khát chân lý. Chỉ khi chúng ta dám để Chúa "vá" lại đời mình bằng tấm vải của ân sủng và rót vào đó rượu mới của tình yêu, chúng ta mới thực sự trở thành những môn đệ đích thực của Tân Lang Giê-su trong thế giới hôm nay.

Lm. Anmai, CSsR