Cứu độ không phải là định mệnh - Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng
- T2, 12/01/2026 - 05:19
- Lm Giuse THÁNH GIÁ
Thứ Ba tuần I Thường Niên, năm chẵn
**CỨU ĐỘ KHÔNG PHẢI LÀ ĐỊNH MỆNH NHƯNG LÀ MỘT CUỘC ĐI QUA**
Anh chị em thân mến,
Trong chiều sâu của mỗi con người, thường vang lên một giọng nói quen thuộc: “Đời mình là thế rồi.” Một giọng nói nghe có vẻ bình thản, nhưng thực chất là một hình thức tuyệt vọng được ngụy trang bằng sự cam chịu.
Đó là logic của định mệnh thuyết: con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa thì quét lá đa. Ai sinh ra ở đâu thì chết ở đó. Ai mang phận gì thì phải chấp nhận phận ấy.
Nhưng Lời Chúa hôm nay đứng lên phản đối tận căn lối suy nghĩ đó. Ba bài đọc hôm nay không tranh luận bằng lý thuyết, mà bằng kinh nghiệm sống động của cứu độ. Và chính kinh nghiệm ấy cho chúng ta thấy: cứu độ và định mệnh không thể chung sống trong đời sống đức tin.
1. “ĐỨC CHÚA ĐÃ NHỚ ĐẾN BÀ KHA-NA” – KHI THIÊN CHÚA CAN THIỆP VÀO PHẬN ĐỜI BỊ BỎ QUÊN
Bài đọc thứ nhất kể cho chúng ta câu chuyện của bà Kha-na, một người phụ nữ bị đóng khung trong nỗi đau hiếm muộn, bị sỉ nhục, bị so sánh, bị nghiền nát trong thinh lặng.
Theo logic định mệnh, bà là người không có tương lai. Nhưng Kinh Thánh nói một câu quyết định vận mệnh đời bà: “Đức Chúa đã nhớ đến bà Kha-na.”
Anh chị em hãy nhớ cho kỹ: khi Thiên Chúa “nhớ”, thì đó là lúc cứu độ bắt đầu. Thiên Chúa không chỉ nhớ bằng trí nhớ, Người nhớ bằng hành động.
Và điều gì đã “đánh thức” ký ức cứu độ của Thiên Chúa?
Thứ nhất: bà đặt nỗi đau của mình vào không gian thánh
Bà lên đền Si-lô. Bà không để nỗi đau lang thang ngoài chợ đời, nhưng bê cả phận đời gãy nát của mình vào trước mặt Thiên Chúa.
Thứ hai: bà ở lại trong thời gian thánh
Bà cầu nguyện lâu giờ. Không vội vã, không công thức, không diễn kịch. Chỉ là ở lại trước mặt Chúa với nỗi đau của mình.
Thứ ba: bà cầu nguyện bằng trái tim cay đắng nhưng chân thật
Không che đậy, không tô vẽ đạo đức. Chỉ có một trái tim tan vỡ dám nói thật với Thiên Chúa.
Anh chị em thân mến, cứu độ bắt đầu không phải khi hoàn cảnh đổi khác, mà khi con người dám đặt đời mình vào không gian và thời gian thánh, và nói thật với Thiên Chúa về chính mình.
2. “TÂM HỒN CON HOAN HỶ VÌ CHÚA” – CỨU ĐỘ LÀ CUỘC ĐẢO LỘN TRẬT TỰ
Sang bài ca của bà Kha-na, chúng ta không còn nghe tiếng than, mà là một khúc ca thần học.
Cứu độ không chỉ là từ xấu sang tốt. Cứu độ là lật ngược trật tự mà thế gian cho là bất biến:
– kẻ mạnh bị bẻ gãy, – người yếu được đứng lên, – kẻ no trở nên đói, – người đói được no đầy, – người hiếm muộn sinh hạ, – kẻ nhiều con lại cạn kiệt.
Đây là công lý của Thiên Chúa – mishpat, một công lý không bảo vệ đặc quyền, mà phá vỡ những trật tự bất công được khoác áo “định mệnh”.
Nhưng công lý ấy gắn liền với sự công chính – tsedaqah: người công chính là người biến thời gian đời mình thành thời gian thánh, biến chính con người mình thành không gian thánh.
Và chính nơi đó, niềm vui cứu độ được sinh ra.
3. “NGƯỜI GIẢNG DẠY NHƯ MỘT ĐẤNG CÓ UY QUYỀN” – LỜI CHÚA LẬT TẨY NHỮNG CON QUỶ VÔ HÌNH
Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta vào hội đường Ca-phác-na-um, vào ngày Sa-bát: không gian thánh và thời gian thánh gặp nhau.
Chính tại đó, Lời quyền năng của Đức Giê-su vang lên, và ma quỷ không thể ẩn nấp.
Một chi tiết rất sâu sắc: người bị quỷ ám không biết mình bị ám.
Chỉ khi được ngâm mình trong Lời Chúa, chỉ khi sống đủ lâu trong thời gian và không gian thánh, con người mới bắt đầu nhận ra:
– những thần tượng đang thao túng mình, – những nỗi sợ vô hình đang điều khiển mình, – những tà thần của quyền lực, thành công, kiểm soát.
Lời Chúa không ru ngủ. Lời Chúa lật tẩy. Lời Chúa là thuốc giải độc, buộc những gì ô uế phải ra ánh sáng.
KẾT LUẬN: CỨU ĐỘ LÀ DÁM ĐI QUA
Anh chị em thân mến,
Cứu là kéo ra khỏi. Độ là đưa qua bên kia.
Thiên Chúa không cứu chúng ta bằng cách áp đặt, nhưng bằng cách mời gọi chúng ta bước qua: qua nỗi sợ, qua mặc cảm, qua định mệnh giả tạo.
Định mệnh nói: “Ngươi là thế, mãi mãi là thế.” Cứu độ nói: “Hãy đứng dậy và đi qua.”
Và điều cho phép Thiên Chúa cứu độ chúng ta, không phải là sự hoàn hảo, mà là một trái tim còn dám tin rằng đời mình chưa kết thúc.
Xin cho chúng ta biết đặt đời mình vào không gian và thời gian thánh, để Thiên Chúa có thể “nhớ đến” chúng ta, và thực hiện công trình cứu độ của Người trong chính cuộc đời ta. Amen.
++++++++++++++
Thứ Hai – Tuần I Thường Niên (Năm Chẵn)**
“Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng”
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,
Có những đau khổ trong đời con người không đến từ tai ương hay nghịch cảnh lớn lao, mà đến từ những thiếu vắng âm thầm, những điều không xảy ra, những mong chờ không thành hình, những ước mơ không có tiếng trả lời.
Đó chính là nỗi đau của bà An-na trong bài đọc thứ nhất hôm nay.
1. Nỗi đau không sinh sản – khi con người bị đánh vào căn tính
Bà An-na không sinh con. Nhưng đau khổ của bà không chỉ nằm ở sinh học. Trong bối cảnh xã hội lúc bấy giờ, không sinh sản đồng nghĩa với bị nghi ngờ về giá trị làm người, bị nhìn như kẻ không hoàn tất ơn gọi, bị xếp vào bên lề của lịch sử và lời hứa.
Đối thủ của bà không chỉ chế giễu, mà hạ nhục bà. Và Kinh Thánh nói một câu rất khó nghe: “vì Đức Chúa đã làm cho bà không sinh sản được.”
Câu nói ấy không nhằm đổ lỗi cho Thiên Chúa, mà diễn tả cảm nghiệm hiện sinh của con người khi đứng trước đau khổ: cảm giác như chính Thiên Chúa cũng im lặng, như thể Ngài đang khép lại cánh cửa đời mình.
Kính thưa cộng đoàn, bao lần trong đời, chúng ta cũng mang nỗi đau của An-na: – Khi ta không “sinh ra” kết quả như người khác – Khi đời ta không cho thấy thành công rõ ràng – Khi ta cảm thấy mình bị so sánh, bị phủ định, bị coi thường
Đó là vết thương của căn tính: “Tôi là ai, nếu tôi không đạt được điều người khác mong đợi?”
2. Nước mắt trước Thiên Chúa – con đường thiêng liêng đích thực
An-na khóc. Bà không ăn uống. Không phải vì bà yếu đuối, mà vì linh hồn bà không còn sức để giả vờ bình an.
Điều quan trọng là: bà không bỏ Thiên Chúa, bà không chạy trốn đền thờ, bà không khép lòng lại.
Trong thần học thiêng liêng, đây là một điều rất sâu sắc: 👉 Cầu nguyện không phải là nói những lời đẹp đẽ, mà là mang chính vết thương của mình đến trước mặt Chúa.
Thánh vịnh hôm nay vang lên như một lời tuyên xưng đức tin nghịch lý: “Lạy Chúa, con sẽ dâng lễ tế tạ ơn Ngài.”
Tạ ơn không phải vì mọi sự đã ổn, mà vì Thiên Chúa vẫn ở đó, ngay cả khi ta chưa hiểu, chưa thấy lối ra.
Tạ ơn là hành vi tự do sâu xa nhất của con người: “Con không hiểu đời con, nhưng con tin đời con vẫn nằm trong tay Ngài.”
3. “Hãy sám hối” – hoán cải cái nhìn về chính mình
Trong Tin Mừng, Đức Giêsu cất tiếng: “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng.”
Sám hối, thưa cộng đoàn, không chỉ là bỏ tội lỗi luân lý, mà là hoán cải cái nhìn, đổi cách ta định nghĩa đời mình.
An-na cần sám hối không phải vì bà có lỗi, mà vì bà có nguy cơ đồng hóa bản thân với sự thiếu hụt của mình.
Và chúng ta cũng thế.
Bao lần ta tin rằng: – Tôi là thất bại vì tôi chưa thành công – Tôi vô dụng vì tôi không tạo ra “hoa trái” như người khác – Tôi bị Thiên Chúa bỏ quên vì đời tôi toàn những khoảng trống
Tin Mừng mời gọi ta tin điều ngược lại: 👉 Thiên Chúa không yêu ta vì ta sinh nhiều hoa trái, mà chính tình yêu của Ngài làm cho đời ta sinh hoa trái.
4. Từ vết thương đến ơn gọi
Kỳ diệu thay, từ nơi bị sỉ nhục nhất, An-na lại trở thành người sinh ra một ngôn sứ.
Thiên Chúa không xóa bỏ lịch sử đau thương của con người, Ngài đi vào lịch sử ấy, và làm cho chính nơi tưởng như vô nghĩa trở thành nơi khai sinh ý nghĩa.
Cũng như các môn đệ được gọi khi đang thả lưới – giữa đời sống bình thường, chưa hoàn chỉnh, chưa trọn vẹn.
Tin Mừng không đợi chúng ta hoàn hảo, Tin Mừng bắt đầu ngay khi ta dám để Thiên Chúa bước vào vùng mong manh nhất của mình.
Kết luận
Kính thưa cộng đoàn,
Nếu hôm nay trong lòng chúng ta có những khoảng trống, những ước mơ chưa thành, những nỗi đau âm thầm không nói được thành lời,
xin đừng vội khép lại. Xin đừng vội kết án chính mình.
Hãy sám hối – nghĩa là đổi cách nhìn: đừng nhìn đời mình chỉ bằng những gì mình thiếu, nhưng hãy nhìn bằng ánh mắt của Thiên Chúa Đấng vẫn đang âm thầm làm cho sự sống nảy mầm từ chính những vết thương sâu nhất.
“Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng.” Amen.
Lm Giuse Thánh Giá