Đừng làm cha mẹ buồn khi còn ở với mình
- T7, 14/02/2026 - 14:51
- Lm Tạ Duy Tuyền
Bài Giảng – Lễ Mồng Hai Tết
“Đừng làm cha mẹ buồn khi còn ở với mình”
Anh chị em thân mến,
Mồng Hai Tết là ngày sum vầy gia đình, ngày Hội Thánh mời gọi chúng ta cầu nguyện cho ông bà, cha mẹ, cho mái ấm được bình an và yêu thương. Nhưng bên cạnh những lời chúc tốt đẹp, hôm nay chúng ta cũng được mời gọi nhìn lại cách mình đang sống với cha mẹ mỗi ngày.
Tôi muốn kể anh chị em nghe một câu chuyện rất ngắn – nhưng rất đau.
Ngày xưa, trước cửa một ngôi nhà có một chiếc ghế gỗ cũ. Chiếc ghế thấp, mòn vì năm tháng. Mỗi chiều, người già trong nhà ngồi đó. Không phải để nghỉ ngơi – mà để chờ. Chờ con đi học rồi khi con lớn lại chờ con đi làm về.
Người trẻ về nhà rất muộn, mang theo mệt mỏi, áp lực, bực dọc. Người già chỉ hỏi một câu rất khẽ:
“Hôm nay con có đói không?”
Vậy mà người trẻ cau mày: “Con mệt rồi!”
“Cha mẹ hỏi nhiều quá!” “Để con yên!”
Nói xong, người trẻ thấy nhẹ vì cắt được cái đuôi hay làm phiền. Còn người già thì lặng lẽ đứng dậy. Chậm hơn mỗi ngày. Chiếc ghế vẫn ở đó. Nhưng thời gian người già còn ngồi trên đó thì ngắn dần.
Một ngày trời trở lạnh. Người trẻ về nhà. Chiếc ghế vẫn đặt trước cửa. Nhưng không còn ai ngồi nữa. Lúc ấy người trẻ mới nhận ra: Chiếc ghế không hề cũ –Chỉ là người ngồi trên nó đã già đi quá nhiều.
Anh chị em thân mến,
Câu chuyện ấy không xa lạ. Nó rất gần với đời sống chúng ta hôm nay. Ta bận rộn. Ta mệt. Ta căng thẳng. Ta dễ gắt gỏng với chính những người yêu thương mình nhất: cha mẹ, ông bà.
Có khi cha mẹ hỏi đi hỏi lại một chuyện.
Có khi các cụ chậm chạp, quên trước quên sau. Có khi chỉ muốn nói chuyện một chút, hỏi han một chút.
Nhưng ta lại đáp bằng sự khó chịu, im lặng, hoặc lạnh lùng. Ta nghĩ còn nhiều thời gian. Nhưng thật ra thời gian không chờ ai.
Lời Chúa dạy chúng ta: “Hãy thảo kính cha mẹ.” Không chỉ bằng bổn phận, mà bằng tình yêu cụ thể mỗi ngày:
– Một lời nói dịu dàng.
– Một cái nắm tay.
– Một bữa cơm ăn chung.
– Một chút kiên nhẫn lắng nghe.
– Một lần ngồi lại bên chiếc “ghế chờ” của cha mẹ.
Hiếu thảo không đợi đến lúc cha mẹ mất mới thắp hương, dâng lễ, khóc thương. Hiếu thảo là biết yêu thương khi cha mẹ còn sống, còn nghe được, còn cảm nhận được.
Mồng Hai Tết không chỉ là ngày sum vầy, mà là ngày nhắc ta sống chậm lại, quay về với gia đình, hàn gắn những khoảng cách, nói những lời yêu thương mà lâu nay ta ngại nói.
Anh chị em thân mến,
Lời Chúa hôm nay nhắc chúng ta: “Hãy thảo kính cha mẹ, để ngươi được hạnh phúc và sống lâu trên mặt đất.” (x. Xh 20,12) Và Thánh Phaolô cũng khuyên nhủ: “Hỡi những người làm con, hãy vâng phục cha mẹ trong Chúa, vì đó là điều phải đạo.” (Êp 6,1)
Hiếu thảo không chỉ là một bổn phận luân lý, mà là con đường dẫn tới bình an và phúc lành. Mỗi lời nói dịu dàng, mỗi cử chỉ quan tâm dành cho cha mẹ hôm nay chính là cách chúng ta đáp lại tình yêu Thiên Chúa.
Xin cho mùa xuân này trở thành một khởi đầu mới trong các gia đình:
– Biết nói lời cảm ơn thay vì cáu gắt,
– Biết lắng nghe thay vì vội vàng,
– Biết ở lại bên nhau thay vì xa cách.
Ước gì không ai trong chúng ta phải đứng lặng trước một “chiếc ghế trống” của muộn màng và ân hận. Hãy yêu thương khi còn có thể. Hãy hiếu thảo khi còn thời gian bên cha mẹ.
Xin Chúa Xuân chúc lành cho mọi gia đình, cho ông bà cha mẹ được bình an, mạnh khỏe; cho con cháu biết sống hiếu thảo, dịu dàng và biết ơn – để mỗi mái nhà thật sự là mái ấm của yêu thương và bình an. Amen.
Lm.Jos Tạ Duy Tuyền
Bài Giảng Nghĩa Trang Mồng Hai Tết
CẢM NHẬN CA KHÚC “MẸ TÔI” – TRẦN TIẾN
Kính thưa cộng đoàn,
Những ngày xuân, có đôi lúc lòng ta lại chợt nhớ đến những người đã khuất. Trong ký ức ta lại ùa về biết bao kỷ niệm mà họ đã dệt lên trong đời ta. Nhất là hình ảnh thân thương của hai đấng sinh thành – những con người yêu thương ta bằng cả cuộc đời mà nay đã không còn.
Đây cũng là tâm trạng của nhạc sỹ Trần Tiến khi ông nhớ về những con người ấy nên đã thốt lên:
“Mẹ ơi con đã già rồi
Con ngồi nhớ mẹ khóc như trẻ con…”
Ông nói rằng: dù con đã già, nhưng khi nhớ mẹ thì lại khóc như trẻ nhỏ. Bởi trước mặt Mẹ, dù tóc đã bạc, dù đời đã nhiều va vấp, con người ta vẫn mãi là một đứa con cần được chở che.
Nỗi nhớ trong “Mẹ tôi” không phải là nỗi nhớ của riêng một khoảnh khắc, mà là nỗi nhớ tràn ngập cả ký ức. Nhớ ngôi nhà xưa. Nhớ cha ngồi uống rượu, mẹ ngồi đan áo. Nhớ mùa đông lá bàng rụng. Nhớ hơi ấm từ tấm khăn quàng cổ mẹ đắp cho con. Tất cả đều rất nhỏ bé, rất đời thường, nhưng chính những điều bình dị ấy lại trở thành nỗi đau lớn nhất khi mẹ không còn.
Và rồi, nỗi đau ấy không còn gói gọn trong căn nhà xưa, mà dâng lên thành biển sóng, thành trăng tàn sao rơi:
“Một ngày nhớ mẹ sóng trào khơi xa
Một ngày khóc mẹ trăng tàn sao rơi”
Đến đây, bài hát không còn là kỷ niệm, mà là tiếng kêu bật ra từ cõi lòng tiếc thương:
“Mẹ ơi! Thế giới mênh mông
Mênh mông không bằng nhà mình”
Cả cuộc đời đi qua, phú quý hay vinh quang đều trở nên bé nhỏ trước hai chữ “có mẹ”. Và câu hỏi cuối cùng vang lên như một tiếng gọi giữa trời đất:
“Trèo lên dãy núi thiên thai… mẹ tôi về đâu?
Ngàn năm mây trắng bay theo… mẹ ơi mẹ về đâu?”
Đó không chỉ là câu hỏi của Trần Tiến, mà là câu hỏi của mọi người con đứng trước mộ mẹ cha trong những ngày đầu năm hôm nay.
Kính thưa cộng đoàn,
Giữa những cảm xúc trào dâng ấy, Lời Chúa hôm nay như ánh sáng chiếu rọi vào tận sâu lòng người: “Ngươi hãy thảo kính cha mẹ ngươi, để được sống lâu trên đất mà Đức Chúa, Thiên Chúa ngươi ban cho.” (Xh 20,12)
Giới răn thứ bốn không chỉ là một lời mời gọi yêu thương cha mẹ khi các ngài còn sống, mà còn là một cam kết của Thiên Chúa: ai sống hiếu thảo sẽ được ban phúc, được sống lâu, và được sống trọn vẹn trong ơn nghĩa của Ngài.
Và rồi, nơi Thánh Phaolô, lời nhắn nhủ như lời di chúc của Tin Mừng dành cho mỗi người chúng ta:“Ai yêu cha yêu mẹ hơn Thầy, thì không xứng với Thầy.” (Mt 10,37)
Nhưng đồng thời, Chúa Giêsu cũng đã sống một cách trọn vẹn lòng hiếu thảo ấy, khi trên thập giá, Ngài vẫn không quên lo liệu cho mẹ mình:“Hỡi Bà, này là Con Bà... Này là Mẹ con.” (Ga 19,26–27)
Tình con – nghĩa mẹ, đối với Chúa, không hề bị bỏ quên, dù là trong những giờ phút đau đớn nhấtcủa chính Ngài.
Kính thưa cộng đoàn,
Trong không khí linh thiêng của ngày mồng Hai Tết Bính Ngọ, ngày truyền thống dành để tưởng nhớ ông bà cha mẹ, hôm nay chúng ta hiện diện nơi nghĩa trang này – nơi người sống gặp người đã khuất, nơi ký ức gặp cõi vĩnh hằng.
Ngày đầu năm, đáng lẽ là ngày sum họp. Nhưng với nhiều người trong chúng ta, đó cũng là ngày thiếu vắng:
· Thiếu một giọng nói quen
· Thiếu một dáng ngồi chờ con
· Thiếu một người Mẹ. Vắng một người cha
👉 Trước mặt ta chỉ còn di ảnh của cha, của mẹ, lặng lẽ giữa khói hương đầu xuân.
Khi ấy, lời ca của Trần Tiến lại vang lên trong lòng mỗi người:
“Mẹ ơi con đã già rồi
Con ngồi nhớ mẹ khóc như trẻ con…”
Chính nơi nghĩa trang này, chúng ta mới thấm thía rằng:
· Thế giới có thể rất rộng, nhưng không nơi nào ấm bằng nhà có cha, có mẹ.
· Cuộc đời có thể rất dài, nhưng không tình yêu nào bền bằng tình Mẹ.
Hôm nay, khi đứng trước mộ Cha Mẹ, chúng ta được mời gọi:
· Nhớ Cha Mẹ, để biết ơn
· Khóc Cha Mẹ, để lòng mình mềm lại
· Và sống sao cho xứng đáng với hơi ấm mẹ, tình thương của cha đã từng đắp lên đời ta
Nếu còn cha mẹ, xin đừng đợi ngày mai mới báo đáp công ơn. Nếu đã mất mẹ, mong đừng sống hối tiếc vì sống thiếu kính trọng, yêu thương.
Hãy để chữ Hiếu không chỉ nằm trên bia mộ,
mà được khắc sâu trong từng cách chúng ta sống – với gia đình, với con cháu, với nhau.
Trong ngày đầu xuân này, xin kính cẩn thắp nén hương lòng, cầu cho các bậc sinh thành đã an nghỉ được về miền bình an, nơi:
“Ngàn năm mây trắng bay theo…”
Và xin cho những người con còn ở lại luôn nhớ rằng:
Dù phú quý vinh quang, vinh quang không bằng có Mẹ.
Nguyện xin cho những người cha - người mẹ đã an nghỉ được hưởng mùa xuân vĩnh cửu nơi Thiên đàng.
Và nguyện xin cho chúng ta – những người còn ở lại – luôn biết trân trọng từng phút giây yêu thương, để khi đứng trước di ảnh Mẹ, lòng ta không còn nặng nề bởi hai chữ: “giá như…” muộn màng.
Xin Chúa là mùa xuân vĩnh cửu ban cho ông bà cha mẹ chúng con hưởng mùa xuân viên mãn trên quê hương trên trời.Amen
Lm.Jos Tạ Duy Tuyền