Hàng Giám mục Cuba: Nguy cơ hỗn loạn và bạo lực do cắt giảm nguồn cung dầu
Hàng Giám mục Cuba: Nguy cơ hỗn loạn và bạo lực do cắt giảm nguồn cung dầu
Trong một thông điệp gửi “đến tất cả người Cuba thiện chí”, các Giám mục Công giáo Cuba đã bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về tình hình xã hội, kinh tế và nhân đạo ngày càng xấu đi. Họ cảnh báo về nguy cơ đổ vỡ xã hội, đặc biệt là trong bối cảnh những quyết định gần đây ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng của Cuba. “Nguy cơ hỗn loạn xã hội và bạo lực giữa những đứa trẻ của cùng một dân tộc là có thật,” theo thông điệp, không một người Cuba thiện chí nào có thể vui mừng trước viễn cảnh như vậy.
Trong thông điệp được công bố hôm thứ Bảy, ngày 31 tháng Một năm 2026, các Giám mục đã bày tỏ cảm xúc chung trên khắp hòn đảo: “Bất cứ ai lắng nghe một cách chăm chú và tôn trọng nỗi đau khổ của người khác đều luôn nhận thấy rằng mọi việc không ổn, rằng chúng ta không thể tiếp tục như thế này.” Lời kêu gọi này, họ nhấn mạnh, liên quan đến toàn xã hội, nhưng “trên hết là những người gánh vác trách nhiệm lớn nhất trong việc đưa ra những quyết định vì lợi ích của quốc gia.”
Nhắc lại lời kêu gọi được đưa ra hồi tháng Sáu năm ngoái nhân dịp Năm Thánh, các Giám mục lưu ý rằng thực trạng “đau đớn và cấp bách” không hề được cải thiện. Ngược lại, họ nói, tình hình đã xấu đi, và nỗi đau khổ cùng tuyệt vọng ngày càng sâu sắc.
Căng thẳng bên ngoài và rủi ro xã hội
“Những tin tức gần đây, trong đó có việc loại bỏ mọi khả năng nhập khẩu dầu vào nước này, đã gióng lên hồi chuông cảnh báo, đặc biệt là đối với những người dễ bị tổn thương nhất,” các Giám mục viết. “Nguy cơ hỗn loạn xã hội và bạo lực giữa trẻ em của chính người dân này là có thật. Không một người Cuba thiện chí nào lại hoan nghênh điều này.”
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia để đáp trả điều mà ông coi là mối đe dọa từ Cuba đối với an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Sắc lệnh cho phép chính phủ Hoa Kỳ áp đặt thêm thuế quan đối với hàng nhập khẩu từ bất kỳ quốc gia nào trực tiếp hoặc gián tiếp cung cấp dầu hoặc những sản phẩm phái sinh từ dầu mỏ cho Cuba, với mục đích cắt đứt nguồn cung năng lượng của hòn đảo và gia tăng áp lực lên chính phủ Havana. Toà Bạch ốc khẳng định rằng chính quyền Cuba hợp tác với những quốc gia và nhóm thù địch với Hoa Kỳ và tạo thành một rủi ro bất thường và đặc biệt.
Chính trong bối cảnh này, các Giám mục đưa ra lời kêu gọi kiên quyết và mang tính mục vụ của mình. Họ nói rằng Cuba cần thay đổi — “và với sự cấp bách ngày càng tăng” — nhưng không thể chịu đựng “thêm đau khổ hay thống khổ” nữa. Họ kêu gọi tránh những nỗi đau buồn và khó khăn mới, đặc biệt là đối với người nghèo, người già, người bệnh và trẻ em. Nhắc lại chuyến thăm của Thánh Gioan Phaolô II đến hòn đảo này vào năm 1998, họ trích dẫn lời cảnh báo của ngài rằng sự cô lập ảnh hưởng đến người dân một cách bừa bãi, đặt gánh nặng lớn nhất lên vai những người yếu thế nhất.
Đối thoại, phẩm giá và công ích
Phù hợp với giáo huấn nhất quán của Tòa Thánh, các Giám mục tái khẳng định rằng những xung đột phải được giải quyết thông qua đối thoại và ngoại giao, chứ không bao giờ bằng sự cưỡng chế. “Mọi người hiểu nhau hơn bằng cách nói chuyện,” họ viết, tin tưởng rằng với thiện chí, luôn có thể tìm ra con đường dẫn đến chân lý, công lý và hòa bình.
Họ cũng nhấn mạnh rằng phẩm giá và tự do của người dân trong nước không được phụ thuộc vào những xung đột bên ngoài. Một bầu không khí tôn trọng, đa nguyên và tham gia, họ nhắc lại, không làm suy yếu một quốc gia mà ngược lại có thể góp phần làm giảm căng thẳng quốc tế. Nhắc lại lời của Thánh Gioan Phaolô II, các Giám mục kêu gọi “thế giới hãy mở lòng với Cuba,” và đồng thời “Cuba hãy mở lòng với chính người dân của mình – với tất cả người Cuba, không loại trừ ai.”
Giáo Hội phục vụ niềm hy vọng
Các Giám mục tái khẳng định rằng Giáo Hội Công Giáo sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân Cuba trong sứ mệnh của mình: cầu nguyện, rao giảng Tin Mừng và phục vụ, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương nhất. Các Giám mục cũng nhắc lại sự sẵn lòng, nếu được yêu cầu, giúp tạo ra không gian đối thoại và hợp tác phục vụ công ích.
Trong sự hiệp thông với Đức Thánh Cha Leo XIV, các Giám mục nhắc lại lời của ngài khi bắt đầu triều đại giáo hoàng: “Đây là giờ của tình yêu!”. Phó thác Cuba cho sự cầu bầu của Đức Mẹ Bác Ái, Mẹ của người dân Cuba, các Giám mục kết luận bằng lời khẩn cầu cuối cùng: cầu mong lý trí và lẽ phải sẽ thắng thế, và tất cả con cái của đất nước này có thể sống “trong hòa bình, phẩm giá và hạnh phúc.”
Nguyễn Minh Sơn