Hãy nhớ rằng ngươi là bụi đất

HÃY NHỚ RẰNG NGƯƠI LÀ BỤI ĐẤT

Trần Mỹ Duyệt

Hàng năm vào ngày Thứ Tư Lễ Tro mọi Kytô hữu từ Giáo Hoàng, Hồng Y, Tổng Giám Mục, Giám Mục, linh mục, tu sỹ và toàn thể giáo dân đều được vẽ trên trán dấu thánh giá bằng tro, với lời nhắc nhở: “Hãy nhớ mình là đất, và sẽ trở về bụi đất.” (Gen 3:19)

Nghi thức này khiến chúng ta nhớ đến câu chuyện sáng tạo được ghi lại trong Thánh Kinh: “Chúa, Thiên Chúa đã tạo nên con người bằng bùn đất, và thở vào lỗ mũi nó hơi thở sự sống; và con người đã trở nên sống động.” Như vậy, dù thân xác con người được hình thành từ bụi đất, nhưng chính hơi thở thần linh của Thiên Chúa đã làm cho nó trở nên sống. Sự kết hợp giữa bùn đất của trái đất với hơi thở thần linh là những gì làm cho con người trở nên một sinh vật có lý trí. Toàn thân nó, thân xác và linh hồn đều được sáng tạo theo hình ảnh của Thiên Chúa.

Được tạo dựng tốt đẹp giữa muôn loài thụ tạo của Tạo Hóa, con người còn mang trong mình lý trí có tự do. Từ đó nó đã dùng tự do ăn trái cây giữa vườn Địa Đàng. Do lỗi lầm này, Adam và Eva đã đánh mất vẻ ngây thơ, trinh trong của mình và làm băng hoại hình ảnh thần linh của mình. Vì tội của họ, Thiên Chúa đã phán với Adam: “Ngươi phải đổ mồ hôi mới có cơm bánh mà ăn cho đến khi trở về bụi đất, vì từ bụi đất, ngươi là đất và sẽ trở về bụi đất.”

Những trích dẫn căn bản thần học và Thánh Kinh trên trong ngày Thứ Tư Lễ Tro – ngày mở đầu mùa Chay, nếu chưa đủ nhắc nhở con người về xuất xứ của mình, thì cũng nên nhìn vào xác một người đã chết. Già hay trẻ, đàn ông hay đàn bà, sang hay hèn, bất cứ chết bằng cách gì thì điều mà ai cũng thấy là xác chết không còn thở nữa. Văn hóa Việt Nam diễn tả hình ảnh này rất hay và rõ nghĩa: người ấy đã tắt thở! Thiên Chúa, Đấng đã thổi sinh khí vào hình hài tro bụi làm cho nó sinh động, giờ đã rút lại hơi thở đó, và nó đã trở về với cát bụi.

Bụi đất trở về với bụi đất có gì để nhắc nhở, nhưng ý nghĩa của nó là hơi thở mà Đấng Tạo Hóa đã thở vào bây giờ trở về ra sao và đi về đâu? Chính cái chất liệu bụi đất của chúng ta đã nói với chúng ta về một sự sống mới, sự sống thần linh được thánh hóa và cứu độ nhờ Chúa Giêsu Kytô.  Do đó, Thứ Tư Lễ Tro còn bao hàm một cái nhìn hướng về Tuần Thánh và Phục Sinh. Qua cái chết hy sinh của Chúa Giêsu trên thập giá mà tội lỗi của chúng ta được tha thứ, và trong Sự Phục Sinh của Ngài đã nẩy sinh một đời sống mới cho chúng ta.  

Thánh Phaolô chưa bao giờ được vẽ trên trán dấu thánh giá bằng tro, nhưng ngài đã nhận thức rằng chúng ta là dòng dõi tội lỗi của Adam, cần được tái tạo dựng. Ngài đã dùng thần học cứu độ để lên án những ai phủ nhận sự sống lại. Thân xác đầu tiên của chúng ta có thể bị hư nát, nhưng bây giờ thì không phải vậy: “Con người đầu tiên là Adam được trở thành một sinh vật, còn Adam cuối cùng là thần khí ban sự sống. Loài xuất hiện trước không phải là loài có thần khí, nhưng là loài có sinh khí; loài có thần khí chỉ xuất hiện sau đó. Người thứ nhất bởi đất mà ra thì thuộc về đất; còn người thứ hai thì từ trời mà đến.” (1Corinthians 15:45-47)

Thiên Chúa đã thở hơi thở sự sống của Ngài vào con người đầu tiên là Adam, nhưng Chúa Giêsu phục sinh, Adam thứ hai, giờ đây đã thổi vào con người bụi đất thần linh sự sống của Người, và làm cho nó thành người thuộc về thiên đàng. Chúng ta đã được sinh ra trong hình ảnh của con người bụi đất, nhưng bây giờ được tái sinh trong hình ảnh và nên giống con người thuộc về thiên quốc. “Vì trong Adam tất cả chúng ta đã chết, cũng vậy trong Đức Kytô tất cả chúng ta được làm cho sống”. Chúng ta tất cả được trở thành những tạo vật mới trong Đức Kytô. Theo Thánh Phaolô, Chúa Giêsu đã sống lại để chúng ta được biến đổi giống như Người.

Chúa Kytô đã chiến thắng sự chết. Sự chết đã bị hủy diệt, đã bị loại bỏ vĩnh viễn, và bản chất hay chết của nó được thay thế bằng sự sống vĩnh cửu. Khi cái chết được thay bằng không bao giờ chết, và sự chết được thay bằng sự sống đời đời, cũng là lúc lời Thánh Phaolô viết cho Giáo Đoàn Côrintô được thực hiện: “Cái chết bị nuốt chửng bằng chiến thắng.” “Hỡi sự chết, chiến thắng của ngươi ở đâu? Hỡi sự chết, nọc độc của ngươi ở đâu?” (15:52-57)

Tạ ơn Thiên Chúa, Đấng ban cho chúng ta chiến thắng nhờ Chúa Giêsu Cứu Chúa của chúng ta. Nhờ chiến thắng này, những ai thân xác đã tạo thành từ bụi đất sẽ sống lại và mang lấy sự bất diệt. Tiếng hô chiến thắng của sự chết sẽ bị lấn át. Chiến thắng của nó sẽ không bao giờ là vinh quang. Nhờ được giải thoát trong Chúa Giêsu, người Con nhập thể bị đóng đanh của Ngài, con người sẽ mang lại cho Thiên Chúa lời tạ ơn.

Vì thế suy niệm về Thứ Tư Lễ Tro, không chỉ giúp chúng ta nhận ra rằng mình là đất và sẽ trở về bụi đất, nhưng hãy nhìn về phía trước, xuyên suốt mùa Chay đến Thứ Sáu Tuần Thánh và Chúa Nhật Phục Sinh. Trong Adam đầu tiên chúng ta đã phạm tội và phải chết, nhưng qua Adam thứ hai, chúng ta được ơn tha thứ và trở lại để sống. Đất của sự chết chúng ta đã trở nên vinh quang trong Chúa Giêsu phục sinh, vì chính nhờ Người mà chúng ta sống ngay ở đời này và trên thiên đàng mai sau.    

Mùa Chay 2026

_______

Nguồn: “Remember that you are dust”. fr. Thomas G. Weinandy, ofm cap.:

https://mail.google.com/mail/u/0/#inbox/fmfcgzqfbsnwmbzgvgtsbpjdlrhhjcqx