Họ vào nhà thấy Hài Nhi và Mẹ Ngài Là Maria

Họ vào nhà thấy Hài Nhi và Mẹ Ngài Là Maria

Trần Mỹ Duyệt

Khi nói về biến cố hiển linh của Chúa Cứu Thế, Thánh Mátthêu đã ghi lại cảnh ba Đạo Sỹ từ Phương Đông tiến vào nhà nơi Hài Nhi Giêsu đang ở: “Họ vào nhà, thấy Hài Nhi với thân mẫu là bà Maria, liền sấp mình thờ lạy Người. Rồi họ mở bảo tráp, lấy vàng, nhũ hương và mộc dược mà dâng tiến.” (2:11). Câu hỏi được nêu lên ở đây là: Ông Giuse lúc ấy đang ở đâu? Vì theo phong tục người Do Thái, vai trò của Ông Giuse trong gia đình Nazareth là rất lớn, và nếu đúng như vậy thì ba Đạo Sỹ phải hỏi được gặp chủ nhà trước.

Giêsu. Maria. Giuse. Đây là tấm hình chụp của Thánh Gia Nazareth dưới góc độ đức tin. Mỗi người đều có một vai trò và chỗ đứng trong chương trình cứu độ của Thiên Chúa. Với cặp mắt nhân loại, hãy tưởng tượng ba Đạo Sỹ sẽ hoang mang biết bao khi nhìn thấy một hài nhi mới sinh và mẹ của hài nhi nhưng lại không thấy chủ nhà? Nhưng Ngôi Lời Nhập Thể đã muốn các vị nhìn Ngài bằng cặp mắt đức tin, và như lời Thánh sử Mátthêu ghi lại: “Họ đã sấp mình thờ lạy!”

Giêsu – Vua mới sinh – Thiên Chúa Nhập Thể. Ngài là tâm điểm của đời sống và phần rỗi của con người. Vị vua mà các ông đã đi tìm kiếm. Ngài không chỉ tỏ mình ra cho dân Do Thái qua các mục đồng, ông già Simêon, hoặc tiên tri Ana. Ngài còn tỏ mình ra cho các ông và những người mà các ông là đại diện. Những người nhờ vào tình yêu của Ngài đã trở thành những kẻ thừa kế: “Khi đã tới lúc thời gian viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con Ngài sinh hạ bởi người phụ nữ, sinh dưới chế độ Luật, để cứu chuộc những người ở dưới chế độ Luật, hầu cho chúng ta được nhận làm dưỡng tử.” (Gl 4:4) Đó là lý do Thánh Mátthêu đã giới thiệu Ngài trước.

Maria – Thân mẫu của Hài Nhi. “Per Mariam ad Jesum”. Các Đạo Sỹ cần được Maria trao cho Hài Nhi để bồng bế, thờ lạy. Vị trí và vai trò Maria ở đây là vai trò trung gian. Dưới cặp mắt đức tin hay con mắt người đời, Maria luôn là mẹ của Hài Nhi. Do đó, đến với Mẹ để Mẹ hướng dẫn ta đến với Chúa vẫn là điều hợp lý. Và đây cũng là lý do liền sau Hài Nhi, các Đạo Sỹ đã thấy Maria.

Giuse – Thân phụ và Đấng Bảo Trợ. Tuy được nhắc đến cuối trong bức tranh Gia Đình Nazareth,  nhưng vai trò của ông lại trở nên quan trọng cho sự sống còn của Hài Nhi và mẹ Ngài: “Khi các nhà chiêm tinh đã ra về, thì sứ thần Chúa hiện ra báo mộng cho ông Giuse rằng: “Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập, và cứ ở đó cho đến khi tôi báo lại, vì vua Hêrôđê sắp tìm giết Hài Nhi đấy!” Ông Giuse liền trỗi dậy, và đang đêm, đưa Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập.” (Mátthêu 2: 13-14)

Ngoài ra, khi suy niệm về biến cố hiển linh, hình ảnh của Gia Đình Nazareth cũng khiến chúng ta tìm hiểu thêm về giá trị và ơn gọi của đời sống hôn nhân, gia đình của chính mình. 

Trong bối cảnh đời sống hôn nhân gia đình hiện nay đang bị chao đảo, đổ vỡ, thì Gia Đình Nazareth là một mẫu gương hoàn hảo cần được noi theo và bắt chước. Ngày nay ly dị đã trở thành một hiện tượng, một căn bệnh trầm kha của xã hội. Nhiều người ly dị rồi tái hôn, tái hôn rồi lại ly dị, coi hôn nhân như trò đùa của ái tình, của những cơn khát dục vọng. Hậu quả này đến từ thái độ con người đã bỏ qua vai trò của Chúa như trung tâm của đời sống hôn nhân gia đình. Vì không có Chúa nên con người dễ bị hoài nghi, chao đảo, và mất phương hướng để rồi đặt tình yêu và hạnh phúc của mình trên sắc đẹp, giầu sang, địa vị và dục vọng. Họ quên rằng chỉ có Chúa, chỉ có tình yêu của Ngài mới sưởi ấm, nối kết và đem lại cho họ niềm vui và hạnh phúc trong đời sống hôn nhân gia đình.

Nhưng ở khía cạnh con người, tình yêu và hạnh phúc hôn nhân cũng không thể thiếu bàn tay vun đắp, và nâng niu của người mẹ. Đó là thứ tình cảm thiêng liêng, tình yêu âm thầm hy sinh như Maria luôn âm thầm, hy sinh qua vai trò làm vợ và làm mẹ.

“Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm”. Căn nhà tuy to, tráng lệ, nhiều tiện nghi nhưng không hẳn đã là một tổ ấm. Hạnh phúc chỉ có thể tìm thấy nơi tổ ấm chứ không ở nơi căn nhà, căn biệt thự hay lâu đài. Dưới khía cạnh tâm lý, bàn tay của người mẹ tuy nhỏ bé nhưng có khả năng nắm gọn trái tim của người chồng, và những đứa con. Nếu bàn tay ấy nắm lại nhịp đập của những trái tim kia sẽ bị tắc nghẽn, khó thở. Nhưng nếu bàn tay ấy mở ra, những trái tim kia sẽ lại đập những nhịp đập yêu thương, mang lại hơi thở hạnh phúc.

Tuy nhiên, hạnh phúc gia đình, hạnh phúc hôn nhân cũng không thể viên mãn nếu như mẹ con phải nheo nhóc, sống bên lề đường, xó chợ, thiếu thốn và rách nát. Và ở đây chúng ta cần học hỏi nơi Giuse. Không nói nhiều, không cần thiết phải xuất hiện trước hay sau, nhưng chỉ xuất hiện khi cần và khi mà hạnh phúc cũng như an nguy của gia đình, của vợ, của con cần đến. Đây cũng chính là lối sống và hành động của Giuse, người chủ của Gia Đình Nazareth. Thánh Kinh đã tiếp tục viết về ngài: 

“Sau khi vua Hêrôđê băng hà, sứ thần Chúa lại hiện ra với ông Giuse bên Ai Cập,báo mộng cho ông rằng: “Này ông, dậy đem Hài Nhi và mẹ Người về đất Israel, vì những kẻ tìm giết Hài Nhi đã chết rồi.” Ông liền trỗi dậy đưa Hài Nhi và mẹ Người về đất Israel. Nhưng vì nghe biết Ác-khê-lao đã kế vị vua cha là Hêrôđê, cai trị miền Giuđê, nên ông sợ không dám về đó. Rồi sau khi được báo mộng, ông lui về miền Galilê, và đến ở tại một thành kia gọi là Nazareth, để ứng nghiệm lời đã phán qua miệng các ngôn sứ rằng: Người sẽ được gọi là người Nazareth.” (Matthêu 2:19-23)

Bài học của Thánh Gia, ý nghĩa của hiển linh cũng là bài học và ý nghĩa của đời sống và ơn gọi của mỗi Kytô hữu. Chúng ta được mời gọi để đến với Chúa, tìm gặp Chúa, cũng được mời gọi để đến với Maria, để nhờ Mẹ cho được ôm ẵm và bế bồng Chúa. Và chúng ta cũng được mời gọi để nhìn vào Giuse trong vai trò gia chủ, người cha, người chồng khiêm nhường, âm thầm, nhưng luôn là chỗ dựa an bình, là bóng mát cho mái ấm gia đình. 

Suy niệm theo tinh thần Lễ Hiển Linh 2026

TMD