Mầu nhiệm của lòng tin thác và quy luật vàng của tình yêu
- T4, 25/02/2026 - 06:35
- Lm Anmai, CSsR
Thứ Năm Tuần I - Mùa Chay
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
7 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho. 8 Vì hễ ai xin thì nhận được, ai tìm thì sẽ thấy, ai gõ cửa thì sẽ mở ra cho. 9 Có người nào trong anh em, khi con mình xin cái bánh, mà lại cho nó hòn đá ? 10 Hoặc nó xin con cá, mà lại cho nó con rắn ? 11 Vậy nếu anh em vốn là những kẻ xấu mà còn biết cho con cái mình những của tốt lành, phương chi Cha anh em, Đấng ngự trên trời, lại không ban những của tốt lành cho những kẻ kêu xin Người sao ?
12 “Vậy tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta, vì Luật Mô-sê và lời các ngôn sứ là thế đó.”
MẦU NHIỆM CỦA LÒNG TIN THÁC VÀ QUY LUẬT VÀNG CỦA TÌNH YÊU
Trong hành trình sa mạc của Mùa Chay thánh, Giáo hội đưa chúng ta đến gặp gỡ một Thiên Chúa không xa lạ, không lãnh đạm, nhưng là một người Cha giàu lòng thương xót qua những lời giáo huấn đầy an ủi của Đức Giêsu trong Tin Mừng Mát-thêu. "Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho". Đây không chỉ là một lời hứa suông, mà là một lời mời gọi bước vào một mối tương quan thân thiết và tin tưởng tuyệt đối. Chúa Giêsu sử dụng ba động từ ở thể tiếp diễn trong nguyên ngữ Hy Lạp: xin, tìm, và gõ cửa. Điều này có nghĩa là lời cầu nguyện không phải là một sự kiện nhất thời, mà là một thái độ sống kiên trì, một hơi thở không ngừng của linh hồn. Chúa muốn chúng ta hiểu rằng, cầu nguyện không phải là để thay đổi ý định của Thiên Chúa, nhưng là để làm cho tâm hồn chúng ta sẵn sàng đón nhận những gì Ngài đã dọn sẵn cho ta. Việc gõ cửa không ngừng cho thấy một sự khao khát mãnh liệt, một niềm tin rằng đằng sau cánh cửa kia là một trái tim đang đợi chờ để ban phát ân huệ.
Chú giải sâu hơn về đoạn Tin Mừng này, chúng ta thấy Chúa Giêsu dùng lối so sánh từ cái thấp kém đến cái cao cả, từ tình phụ tử trần gian đến tình phụ tử thiên quốc để thuyết phục các môn đệ. Ngài đưa ra những hình ảnh rất đời thường: cái bánh và hòn đá, con cá và con rắn. Trong bối cảnh Palestine thời đó, những hòn đá ven hồ có hình dáng rất giống những chiếc bánh mì tròn, và một loại rắn nước có vẻ ngoài tương tự như loài cá mà ngư dân vẫn đánh bắt. Nếu một người cha trần thế, dù bản tính còn đầy những khiếm khuyết và ích kỷ, vẫn không bao giờ nỡ lòng đánh lừa con mình bằng một sự thay thế độc ác, thì phương chi Cha trên trời – Đấng là nguồn mạch mọi sự thiện hảo – lại không ban những "của tốt lành" cho chúng ta sao? Chữ "của tốt lành" ở đây mang một ý nghĩa thần học sâu sắc; đó không chỉ là những nhu cầu vật chất nhất thời, mà chính là ân sủng, là bình an, và cao trọng nhất là chính Chúa Thánh Thần. Thiên Chúa là người Cha biết rõ chúng ta cần gì trước khi chúng ta cầu xin, và Ngài luôn ban những gì thực sự tốt cho phần rỗi của ta, ngay cả khi những điều đó không trùng khớp với những gì chúng ta hằng mong đợi.
Sự kiên trì trong lời cầu nguyện mà Chúa nhắc đến chính là liều thuốc chữa lành sự nôn nóng và nghi ngờ của con người hiện đại. Chúng ta sống trong một thế giới của sự "tức thời", nơi mọi thứ phải có kết quả ngay lập tức. Nhưng trong đời sống tâm linh, việc "xin - tìm - gõ" là một quá trình thanh luyện. Khi chúng ta xin mà chưa thấy được, đó là lúc Chúa đang nới rộng sức chứa của trái tim chúng ta. Khi tìm mà chưa thấy, đó là lúc Ngài luyện tập cho đôi mắt đức tin của ta thêm sắc sảo. Khi gõ cửa mà cửa vẫn đóng, đó là lúc Chúa muốn chúng ta hiểu giá trị của kho tàng bên trong. Dấu chỉ của một đức tin trưởng thành không nằm ở việc nhận được mọi thứ mình xin, nhưng là ở niềm xác tín rằng ngay cả trong sự thinh lặng, Thiên Chúa vẫn đang lắng nghe và đang quan phòng cho chúng ta một cách kỳ diệu nhất. Mùa Chay chính là cơ hội để chúng ta rà soát lại "ngôn ngữ" cầu nguyện của mình: chúng ta đang cầu nguyện như một người con thưa chuyện với Cha, hay như một khách hàng đang đòi hỏi dịch vụ từ Thiên Chúa?
Từ mặc khải về tình yêu của Thiên Chúa, Chúa Giêsu dẫn chúng ta đến một kết luận mang tính thực hành đạo đức cao độ, thường được gọi là "Quy luật vàng": "Tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta". Đây chính là tóm kết của toàn bộ Luật Mô-sê và lời các ngôn sứ. Nếu ở các tôn giáo khác, quy luật này thường được phát biểu ở thể phủ định (Đừng làm cho người khác những gì mình không muốn người khác làm cho mình), thì Chúa Giêsu lại đưa nó lên một tầm cao mới ở thể khẳng định. Đây là một tình yêu chủ động, một tình yêu không đợi chờ người khác tử tế với mình trước rồi mới đáp lại. Đó là sự đảo ngược của lối sống vị kỷ. Nếu ta muốn được tôn trọng, hãy tôn trọng người khác. Nếu ta muốn được cảm thông khi lầm lỗi, hãy bao dung với người anh em đang vấp ngã. Quy luật này biến tình yêu Thiên Chúa thành hành động cụ thể trong tương quan nhân loại, làm cho đạo không còn là những lý thuyết trừu tượng mà là hơi thở của lòng nhân ái giữa đời thường.
Trong đời sống cộng đoàn, quy luật vàng này chính là chìa khóa để kiến tạo bình an. Thử tưởng tượng thế giới sẽ đẹp biết bao nếu mỗi người trước khi nói một lời chỉ trích, trước khi thực hiện một hành vi gây hấn, đều tự hỏi: "Tôi có muốn mình bị đối xử như thế này không?". Gợi ý sống Tin Mừng cho chúng ta trong những ngày Mùa Chay này là hãy bắt đầu thực hiện "cuộc cách mạng của lòng nhân ái" từ những việc nhỏ nhất. Hãy chủ động chào hỏi người mà ta đang xa cách, hãy chủ động giúp đỡ người đang gặp khó khăn mà không chờ họ lên tiếng xin, hãy chủ động bảo vệ danh dự cho người đang bị nói xấu. Việc thực hành quy luật vàng này không chỉ giúp ích cho người khác, mà chính là cách chúng ta "gõ cửa" lòng thương xót của Chúa. Khi chúng ta mở lòng ra với anh chị em, chính là lúc chúng ta mở rộng cửa lòng mình để Thiên Chúa tuôn đổ ân sủng vào.
Mùa Chay là thời gian để chúng ta trở về với thực tại của lòng mình. Có những lúc chúng ta cảm thấy khô khan, cảm thấy Thiên Chúa dường như ở quá xa. Những lúc ấy, hãy nhớ lại lời hứa của Đức Giêsu hôm nay. Đừng bỏ cuộc trong việc cầu nguyện, vì sự kiên trì là bằng chứng của lòng tin. Đồng thời, đừng tách rời việc đạo đức ra khỏi đời sống luân lý. Một lời cầu nguyện chân thành phải dẫn đến một đôi tay sẵn sàng phục vụ. Chúng ta không thể xin Thiên Chúa ban "của tốt lành" cho mình trong khi chúng ta lại trao cho anh em "hòn đá" của sự thờ ơ hay "con rắn" của sự ghen ghét. Sự thống nhất giữa đời sống chiêm niệm và hành động bác ái chính là nòng cốt của linh đạo Kitô giáo. Chỉ khi chúng ta sống cho người khác như muốn họ sống cho mình, chúng ta mới thực sự là những người con thảo đang bước đi trong ánh sáng của Chúa Cha.
Lạy Chúa, lời Chúa hôm nay vừa là niềm an ủi, vừa là một thách đố lớn lao cho chúng con. Xin ban cho chúng con một đức tin đủ lớn để luôn tin tưởng vào sự quan phòng của Cha trên trời, dù cuộc sống có đầy rẫy những thử thách và gian truân. Xin cho chúng con trái tim của người con thảo, luôn biết chạy đến cùng Chúa với niềm phó thác đơn sơ. Và trên hết, xin Chúa Thánh Thần uốn nắn lòng chúng con, để chúng con không chỉ biết nhận lãnh ân sủng cho riêng mình, mà còn biết trở thành máng thông ơn phúc cho anh chị em chung quanh bằng việc thực thi quy luật tình yêu mà Chúa đã truyền dạy. Ước gì mỗi ngày trôi qua trong Mùa Chay này, chúng con lại tiến thêm một bước gần Chúa hơn qua lời cầu nguyện tha thiết và gần anh em hơn qua những hành động bác ái cụ thể, để chúng con xứng đáng đón nhận niềm vui phục sinh rạng ngời. Amen.
Lm. Anmai, CSsR