Một cách hiểu lời ông Simon - Theo từng giai đoạn

MỘT CÁCH HIỂU LỜI ÔNG SIMÊON

(Ngày 29/12 – Lc 2,22-35)

Bồng ẳm Hài Nhi Giêsu trên tay, ông Simêon cất lời chúc tụng Thiên Chúa: “Muôn lạy Chúa, giờ đây theo lời Ngài đã hứa, xin để tôi tớ này được an bình ra đi. Vì chính mắt con được thấy ơn cứu độ Chúa đã dành sẵn cho muôn dân: Đó là ánh sáng soi đường cho dân ngoại, là vinh quang của Israel Dân Ngài” (Lc 2,29-32).

Ơn cứu độ là quà tặng của Thiên Chúa, là việc Thiên Chúa cho loài người được thông hiệp với sự sống thần linh. Con Thiên Chúa làm người ban ơn cứu độ được hiểu theo chiều kích này. Ông Simêon tin nhận Hài Nhi Giêsu mình đang bồng ẳm trên tay chính là quà tặng vô giá mà Thiên Chúa ban cho nhân loại. Chúa Giêsu đã minh nhiên với dân Chúa xưa: “Tôi là bánh hằng sống từ trời xuống. Ai ăn bánh này thì sẽ được sống đời đời” (x.Ga 6,51). Và Người đã mạc khải cho các môn đệ: “Thầy với Cha là một” (x.Ga 14,9). Ai đón nhận Thầy là đón nhận Đấng đã sai Thầy (x.Ga 13,20).

Giêsu Kỉtô là Đấng Cứu độ. Người giải thoát nhân loại ra khỏi ách nô lệ của thần dữ. Và chính Người cũng là ơn cứu độ cho muôn dân. “Thiên Chúa đã yêu thương thế gian đến nỗi đã ban chính Con Một, để ai tin vào Con của Người, thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời” (Ga 3,16). Tin vào Chúa Giêsu là đón nhận tình yêu của Người và lời chân lý Người rao giảng. Lời chân lý mà Con Thiên Chúa làm người đem từ trời xuống chính là ánh sáng soi đường cho muôn dân nhận biết con đường để được hạnh phúc vĩnh tồn.

Anh chị em lương dân và bà con ngoài Kitô giáo vẫn luôn tìm kiếm con đường để được hạnh phúc viên mãn. Tuy nhiên theo cái nhìn Kitô giáo thì họ có thể bị hạn chế cách nào đó về “đích đến” nên đường đi cũng có thể “quanh co”, gập ghềnh”. Chính Hài Nhi trong vòng tay của ông Simêon sau này sẽ công bố cho muôn dân biết tình trạng được hạnh phúc thật này: đó là được Nước Trời làm gia nghiệp, được Thiên Chúa ủi an, thương xót, nhìn thấy Thiên Chúa cách tỏ tường (x.Mt 5,1-12). Hạnh phúc thật của muôn loài, cách riêng của loài người là được hiệp thông trọn vẹn với Đấng Tạo Thành là Thiên Chúa Tình Yêu. Và cách thế tốt nhất để đạt hạnh phúc thật là đón nhận Chúa Kitô và sống theo lời Người, cách riêng với giới răn yêu thương Người truyền: “Các con hãy yêu thương nhau, như Thầy đã yêu thương các con” (Ga 13,34).

Thiên hạ từ Đông chí Tây, từ Bắc chí Nam, rất nhiều người chưa nhận biết Chúa Kitô nhưng đi trên con đường đạo lý yêu thương của Người thì vẫn được hưởng ơn cứu độ là hạnh phúc vĩnh hằng (x.Mt 25, 31- 46). Dẫu vậy, xin đừng quên rằng nếu biết rõ hướng đi, đường đi, biết luật giao thông, có phương tiện thuận lợi và người dẫn đường thông thuộc lối thì người ta sẽ dễ dàng đến đích hơn.

Đây chính là “vinh quang của Israel”, dân Chúa xưa trong Cựu Ước và của đoàn chiên Thiên Chúa thời Tân Ước. Sự vinh quang này không chỉ là niềm vinh dự mà còn là trách nhiệm của những người được đón nhận ánh sáng chân lý cứu độ. Lộc ân càng lớn thì trách vụ càng cao. Trách vụ càng cao thì khó khăn, thử thách càng nhiều. Ông Simêon đã hé mở sự thật này khi nói về Mẹ Maria: “Phần bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thấu tâm hồn bà” (Lc 2,35). Ước gì chúng ta biết hiệp cùng với Mẹ Maria mở rộng tâm hồn đón nhận hồng ân cứu độ và can đảm để cho con tim bị “xuyên thủng” vì nỗ lực chia sẻ hồng ân ấy cho tha nhân.

Lm. Giuse Nguyễn Văn Nghĩa – Ban Mê Thuột

************

THEO TỪNG GIAI ĐOẠN

(Ngày 30/12 – Lc 2,36-40)

Bản tường thuật của thánh sử Luca về việc Mẹ Maria và thánh Giuse sau khi làm lễ cắt bì và đặt tên cho Hài Nhi thì đến ngày lễ thanh tẩy đã tiến dâng Hài Nhi cho Chúa theo luật dạy. Sau khi hai ông bà đã thi hành mọi việc như Luật Chúa truyền thì trở về định cư tại Nagiarét. Và Tin Mừng kết thúc giai đoạn ấu thơ của Hài Nhi bằng câu: “Còn Hài Nhi ngày càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa” (Lc 2,40). Sau đó khi tường thuật chuyện Chúa Giêsu bước vào thời niên thiếu với biến cố Người ở lại đền thờ Giêrusalem để học hỏi Kinh Thánh thì thánh sử cũng kết với câu tương tự: “Còn Đức Giêsu ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa đối với Thiên Chúa và người ta” (Lc 2,52).

Chúng ta nhìn nhận công ơn sinh thành và nuôi dưỡng của Mẹ Maria và thánh cả Giuse. Tuy nhiên công ơn và cách thế giáo dục của các Ngài thật đáng cho chúng ta nghĩ suy và học hỏi. Cả hai Đấng đã vuông tròn bổn phận “đặt tên” là giáo dục Con Trẻ. Qua các dữ liệu Tin Mừng tường thuật chúng ta nhận ra cách thế giáo dục của các Ngài, cách riêng Mẹ Maria, theo từng giai đoạn phát triển của Con Trẻ.

1.Thời thơ ấu: Đã từng có bạn trẻ hỏi tôi rằng sao bố mẹ Công giáo không đợi con cái trưởng thành rồi mới để nó quyết định theo đạo hay không mà lại xin cử hành bí tích Thánh Tẩy (vào đạo) cho nó khi nó còn bé? Làm như vậy có vẻ không tôn trọng sự tự do của chúng? Tôi trả lời thẳng thừng rằng khi con cái còn nhỏ không ai hỏi chúng thích dùng sữa mẹ hay sữa bò, thích mặc áo này hay áo kia. Nếu hỏi trẻ bé có thích đi học không thì nhà trường đóng cửa hết! Con cái còn bé thì bố mẹ không hành xử trên chúng dựa vào sự tự do của chúng mà dựa vào tình yêu, tinh thần trách nhiệm và sự hiểu biết của mình. Thương con, thấy điều gì tốt nhất thì bố mẹ làm cho con cái, thế thôi. Các việc làm của Mẹ Maria và thánh cả Giuse cho Hài Nhi thời thơ ấu cũng vậy. Hai ông bà đã làm tất cả những gì tốt nhất cho Con Trẻ theo luật Chúa dạy.

2.Thời niên thiếu: Dạy bảo con cái nhưng vẫn để cho con cái một chút khoảng tự do để con cái tự thân vận động và phát triển. Câu chuyện cả gia đình lên Giêrusalem dự Lễ là một đan cử. Để con có chút tự do nhưng không xa vòng tay của bố mẹ. Sau một ngày thất lạc con, hai ông bà đã trở lại Giêrusalem kiếm tìm. Việc sữa dạy là chuyện đương nhiên phải có vì con cái đang còn tuổi thiếu niên. Mẹ Maria đã phiền trách Con Trẻ, nhưng rồi khi nghe Con Trẻ trả lời thì Mẹ đã biết lắng nghe để tìm hiểu con hơn. Tuy nhiên khi Tin Mừng tường thuật rằng Con Trẻ ở tuổi thiếu niên hằng luôn vâng phục bố mẹ nói lên nghĩa vụ giáo dục của các bậc phụ huynh luôn mang tính quyết định khi con cái chưa đến tuổi trưởng thành.

3.Thời trưởng thành: Tin Mừng không tường thuật dữ liệu nào khi Chúa Giêsu bước vào tuổi trưởng thành, tức là 18 tuổi trở lên. Dù khác nhau vể văn hóa nhưng đa số các nước trên thế giới đều nhìn nhận rằng vào tuổi này, con cái có quyền tự quyết định rất nhiều việc liên quan đến chúng mà nhiều khi cha mẹ phải tôn trọng. Tin Mừng tường thuật khi Chúa Giêsu trạc ba mươi tuổi, Người ra đi rao giảng Tin Mừng (x.Lc 3,23). Vào thời kỳ này, có lẽ thánh Giuse đã qua đời. Còn Mẹ Maria thì chúng ta thấy Mẹ vẫn luôn theo sát bước chân của con nhưng lại ẩn mình đi.

Khi con cái lập thân, lập nghiệp thì bố mẹ phải dừng chân, ẩn mình đi để con cái lập thân và tự trách nhiệm với sự nghiệp của mình. Đây như là quy luật tất nhiên của việc giáo dục. Ba năm rao giảng của Chúa Giêsu không thấy Mẹ Maria trực tiếp “xía tay” vào công việc của Con mình, duy chỉ một lần lúc khởi đầu sứ vụ của Chúa tại Cana Mẹ đã tế nhị xin Người cứu giúp gia đình đôi tân hôn (Ga 2,1-12). Tin Mừng có ghi chuyện Mẹ và các anh em đôi lần muốn gặp Chúa, nhưng Mẹ lại không trực tiếp ra mặt (x.Mc 3,31-35).

Khi con cái hay người cộng tác đến độ tuổi nào đó, chẳng hạn tuổi ba mươi mà bố mẹ hay bề trên cứ mãi hành xử kiểu “cầm tay chỉ việc” thì quả là phản giáo dục. Giáo hội Công giáo khẳng định tầm quan trọng của “Nguyên tắc bổ trợ” (Subsidiarity) trong các tương quan xã hội cũng như gia đình (HTXHCG số 185-188). Không tuân giữ nguyên tắc này thì chúng ta dễ rơi vào tình trạng chuyên quyền, độc đoán, quan liêu, bao cấp. Nguyên tắc này giúp cấp trên biết tôn trọng cấp dưới và tạo điều kiện để cấp dưới thêm trưởng thành và phát huy khả năng cũng như tinh thần trách nhiệm của mình.

Chúng ta dễ nhận ra hiện tượng này nơi các xã hội độc tài, toàn trị, chuyên chế. Trong các tập thể tôn giáo thì cũng tồn tại dưới nhiều hình thức, ngay cả trong Công giáo. Phải chăng vì quá đề cao đức vâng phục cách “triệt để”, “cũ kỹ” và có khi là “ấu trĩ” mà còn đó tình trạng các nam nữ tu sĩ, linh mục tuổi đời đã quá ba mươi mà vẫn còn thi hành sứ vụ kiểu “sai đâu đánh đó”, “biểu gì làm nấy”? Cũng thật đáng buồn trong tình hình đại dịch đang diễn ra thì có đó không ít giáo phận bề trên lại ra văn thư cho các linh mục với những hướng dẫn, quy định quá chi tiết, cụ thể kiểu “cầm tay chỉ việc”!

Hãy để cho con cái, cho người thuộc quyền ở độ tuổi lập thân có điều kiện phát huy khả năng và đồng thời phải chịu trách nhiệm với việc mình làm. Nếu được vậy thì chắc chắn sẽ không còn cảnh một vài giáo phận trên thế giới phải “khai phá sản” (bankruptcy). Bố mẹ mãi luôn đồng hành, liên đới với con cái nhưng phải để chúng trưởng thành. Mẹ Maria và thánh cả Giuse đã làm như vậy với Con Thiên Chúa làm người.

Lm. Giuse Nguyễn Văn Nghĩa – Ban Mê Thuột