Ngài James MacMillan bàn về sự im lặng và thánh nhạc
Ngài James MacMillan bàn về sự im lặng và thánh nhạc
“Âm thanh của sự im lặng: Tầm nhìn của Ngài James MacMillan về âm nhạc thánh ca hiện đại” là tiêu đề bài thuyết trình của nhà soạn nhạc và nhạc trưởng người Tô Cách Lan, Ngài James MacMillan, người đã được trao bằng Tiến sĩ danh dự về Âm nhạc Thánh ca tại Giáo hoàng Học viện Thánh nhạc hôm Thứ Sáu, ngày 6 tháng Ba.
Ngài MacMillan là một tiếng nói hàng đầu trong âm nhạc cổ điển, nổi tiếng với những tác phẩm giàu cảm xúc, đan xen giữa di sản Tô Cách Lan, đức tin Công giáo và cam kết vì công bằng xã hội.
Trong bài thuyết trình của mình, ông đã suy ngẫm về sự im lặng, đức tin và vai trò của nhà soạn nhạc trong thời đại hiện đại, nhấn mạnh sự im lặng như một sự hiện diện, mục đích tâm linh của âm nhạc và mối quan hệ giữa truyền thống và sự đổi mới trong sáng tác thánh nhạc.
Trong một cuộc phỏng vấn với Marco Di Battista sau sự kiện, Ngài James MacMillan đã mở rộng thêm về những chủ đề đó và khẳng định di sản của Đức Giáo hoàng Benedictô XVI và vai trò của Thánh nhạc trong phụng vụ.
Sự im lặng như một nguồn cảm hứng sáng tạo
“Nhiều nhà soạn nhạc nhận ra rằng sự im lặng là điều vô cùng quan trọng đối với trí tưởng tượng của họ, rằng chính khi họ chìm đắm vào sự im lặng đó thì âm nhạc mới bắt đầu,” ngài nói, lưu ý rằng, mặc dù âm nhạc là âm thanh, nhưng nguồn gốc của nó nằm “trong sự im lặng của chính trái tim mình.”
Ông liên hệ suy tư này với đức tin, nhận xét rằng “Kitô hữu biết rằng sâu thẳm trong sự im lặng của tâm hồn chúng ta là nơi chúng ta gặp gỡ Thiên Chúa.”
Truyền thống và sự đổi mới trong thánh nhạc
Ngài MacMillan nhấn mạnh rằng sáng tác âm nhạc thánh ca không có nghĩa là sao chép những phong cách trong quá khứ. Ngài nói rằng các nhà soạn nhạc đương đại nên “nhận thức được tầm quan trọng của truyền thống đó, và có lẽ có thể được định hình bởi nó theo một cách nào đó.”
Ông dẫn chứng thánh nhạc Gregorian và nhạc đa âm thời Phục Hưng là nền tảng cho thanh nhạc Công giáo, và nhắc đến Đức Giáo hoàng Benedictô XVI, ngài nhắc lại tầm quan trọng của việc liên kết quá khứ sâu xa với sáng tác đương đại, khuyến khích những nhà soạn nhạc lấy cảm hứng từ di sản âm nhạc của Giáo hội.
Thánh nhạc và phụng vụ
Nhà soạn nhạc suy tư về mục đích của thánh nhạc trong phụng tự. “Chúng ta không đến Thánh lễ để được giải trí. (...) Thánh ca trong và ngoài phụng vụ là để hướng dẫn suy tư và lời cầu nguyện của chúng ta về phía Thiên Chúa,” ngài nói. Ngài nói thêm rằng âm nhạc phải phục vụ lời cầu nguyện của cộng đoàn, chứ không phải để giải trí.
Ngôn ngữ âm nhạc và trách nhiệm
Khi được hỏi liệu ngôn ngữ âm nhạc của ông có thay đổi giữa những tác phẩm thánh ca và tác phẩm thế tục hay không, MacMillan nói rằng cách tiếp cận của ông “khá linh hoạt và đa dạng. (...) Tuy nhiên, có một điều rất quan trọng là phải sáng tác nhạc dành riêng cho phụng vụ vì nhà soạn nhạc đang viết nhạc phải truyền tải và hỗ trợ tư duy, suy tư sâu sắc, sự chiêm nghiệm và lời cầu nguyện của cộng đoàn, và hướng họ về bàn thờ Thiên Chúa.”
Nguyễn Minh Sơn