NICARAGUA: Nhà độc tài Ortega cấm phong chức tại bốn giáo phận có giám mục đang sống lưu vong
NICARAGUA: Nhà độc tài Ortega cấm phong chức tại bốn giáo phận có giám mục đang sống lưu vong
Tổng thống Nicaragua Daniel Ortega và vợ, Bà Rosario Murillo, đã cấm phong chức linh mục và phó tế tại bốn giáo phận có các giám mục vẫn đang sống lưu vong.
Biện pháp này làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng mục vụ vốn đã bị ảnh hưởng bởi nhiều năm đàn áp tôn giáo, mặc dù ơn gọi vẫn tiếp tục.
Bốn giáo phận không có giám mục hiện diện trong nước là Jinotega, Siuna, Matagalpa và Estelí. Đức Giám mục Carlos Herrera của Jinotega, chủ tịch hội đồng giám mục, đã bị trục xuất vào tháng Mười Một năm 2024 sau khi chỉ trích một thị trưởng thân chính quyền vì đã can thiệp vào Thánh lễ mà Đức Giám mục Herrera đang cử hành bằng cách mở nhạc lớn bên ngoài.
Vài tháng trước đó, vào tháng Bảy năm ấy, Đức Giám mục Herrera đã phong chức linh mục và bảy phó tế tại Giáo phận Matagalpa lân cận, nơi mà Đức Giám mục Rolando Álvarez, sau 18 tháng bị giam giữ, đã bị chế độ trục xuất về Roma vào tháng Một năm 2024.
Lễ phong chức này được xem là “ốc đảo phụng vụ” cho Giáo hội, theo lời của Martha Patricia Molina, tác giả báo cáo “Nicaragua: Một Giáo hội bị đàn áp”. “Nó diễn ra sáu tháng sau khi Đức Giám mục Álvarez, ngài cũng là Giám quản Tông tòa của Estelí, và Đức Giám mục Isidoro Mora của Siuna bị chế độ độc tài trục xuất.”
Sự “thù hận” của chế độ độc tài đối với Đức Giám mục Álvarez đã ngăn cản các lễ phong chức.
ACI Prensa, đã nói chuyện với ba linh mục Nicaragua đang sống lưu vong, những người yêu cầu giấu tên vì sợ bị chế độ trả thù.
“Chính phủ là bên gây ảnh hưởng đến việc phong chức linh mục. Và ngoài việc phong chức, còn có nhiều việc khác nữa, như việc giám sát các linh mục chặt chẽ hơn,” một vị linh mục cho biết.
Ngài chỉ ra rằng “cảnh sát là bên thực thi tất cả những điều này” và cho rằng lệnh cấm ở Matagalpa là do “sự thù hận của chế độ độc tài đối với Đức Giám mục Rolando.”
Vị linh mục này cũng cáo buộc rằng chế độ đang tìm cách “lật đổ các giám mục” và một số tu sỹ “không chống lại để tránh làm cho cuộc sống của họ khó khăn hơn, với ý nghĩ cứu vãn giáo phận của mình, nhưng cuối cùng họ phải từ bỏ nhiệm vụ của mình đối với bất cứ điều gì chính phủ đề ra.”
Vị linh mục lưu ý rằng Matagalpa có lẽ là giáo phận bị ảnh hưởng nhiều nhất, với ít nhất 32 linh mục của giáo phận này đang ở nước ngoài.
“Giám sát cực đoan hơn” ở những nơi không có giám mục
“Đặc biệt là ở những giáo phận không có giám mục, việc giám sát thậm chí còn cực đoan hơn để ngăn cản một giám mục từ giáo phận khác đến dự một số sự kiện phụng vụ,” vị linh mục thứ hai được ACI Prensa liên hệ cho biết.
Theo vị linh mục này, hiện tại có khoảng bảy ứng viên chức linh mục ở Siuna đã hoàn thành chương trình học vào năm 2025, cộng thêm một nhóm khác hoàn thành vào năm 2024, và cả hai nhóm này vẫn đang chờ được thụ phong. Mặc dù vậy, hiện tượng này “dường như không ảnh hưởng đến việc nhận học viên mới” vào chủng viện.
Tại sao một số giáo phận có thể thực hiện lễ thụ phong trong khi những giáo phận khác thì không?
Vị linh mục thứ ba giải thích rằng “León, Granada, Juigalpa và Bluefields là những giáo phận có giám mục giáo phận và duy trì cách tiếp cận rất thận trọng, mặc dù một số phương tiện truyền thông đã gọi một trong số (các giám mục) là đồng minh của chế độ. Điều đó không đúng; họ chỉ đơn giản là thực tế hơn vì lợi ích của các mục tử và giáo dân của họ.”
Ngài cũng giải thích rằng để thực hiện lễ phong chức, cần có thư ủy quyền từ giám mục, điều này “có thể dễ dàng có được vì nó có thể được gửi qua email, và họ có thể cho phép những ứng viên được phong chức ở các giáo phận khác.”
Tuy nhiên, trở ngại là về chính trị. “Vấn đề là chính phủ diễn giải sự cho phép đó, những lá thư đó, như một sự xâm phạm chủ quyền của họ và coi một giám mục vắng mặt nhưng vẫn tiếp tục cai quản giáo phận của mình là một mối đe dọa,” ngài giải thích.
Những vấn nạn do thiếu lễ phong chức gây ra
Đối với Molina, lệnh cấm phong chức có tác động “đáng báo động” vì, ví dụ, “Matagalpa hiện đang hoạt động với chưa đến 30% số linh mục đang hoạt động. Bảy trong số 10 linh mục đã bị buộc phải lưu vong hoặc bị trục xuất,” trong khi “Estelí và Jinotega đã trải qua sự sụt giảm tới 50% năng lực mục vụ, khiến toàn bộ cộng đồng không thể cử hành Thánh Thể thường xuyên.”
“Bi kịch nhân sinh tập trung ở những chủng viện. Hàng chục thanh niên đã hoàn thành xuất sắc chương trình học triết học, thần học và mục vụ lại rơi vào tình trạng bế tắc về mặt pháp lý và tâm linh. Họ có năng khiếu và ơn gọi, nhưng không thể lãnh nhận bí tích (thánh chức linh mục),” nhà nghiên cứu nói với ACI Prensa.
“Nếu không có người thay thế cho các linh mục bị trục xuất, bị đuổi khỏi giáo xứ hoặc đã qua đời, Giáo hội Công giáo ở Nicaragua phải đối mặt với nguy cơ thực sự là các giáo xứ sẽ dần bị đóng cửa,” bà cảnh báo, đồng thời nói thêm rằng “sự vắng mặt của một linh mục có nghĩa là” đối với các tín hữu “sự chấm dứt hỗ trợ xã hội và mất đi (ân sủng của) các bí tích.”
ACI Prensa đã liên hệ với năm giáo phận cho phép thụ phong linh mục và phó tế để tìm hiểu lý do tại sao việc này được cho phép ở đó nhưng không được phép ở bốn giáo phận còn lại, nhưng vẫn chưa nhận được câu trả lời.
Những giáo phận cho phép thụ phong là Tổng Giáo phận Managua cùng với các giáo phận León, Juigalpa, Granada và Bluefields. Vào tháng Mười Hai năm 2025, ba phó tế đã được thụ phong tại Juigalpa, và vào tháng Một năm nay, hai người đã được thụ phong tại Bluefields.
Vào tháng Sáu năm 2025, tám phó tế đã được thụ phong tại Managua, và vào tháng Mười Một, họ được thụ phong linh mục. Sáu người trong số họ đã được phân công nhiệm vụ mục vụ vào tháng Hai, trong khi tại León, một phó tế đã được thụ phong vào ngày 28 tháng Hai.
ACI Prensa cũng đã liên hệ với các giáo phận nơi việc thụ phong bị cấm để tìm hiểu về vấn đề này nhưng vẫn chưa nhận được câu trả lời.
Ơn gọi vẫn tiếp tục phát triển
Một điểm mà ba linh mục lưu vong đều đồng ý là ơn gọi vẫn tiếp tục phát triển ở Nicaragua và “Chúa vẫn tiếp tục dấy lên những người trẻ can đảm lắng nghe Người và bước vào quá trình phân định ơn gọi.”
Vị linh mục thứ ba được ACI Prensa liên hệ nhấn mạnh rằng “mặc dù chính quyền muốn ngăn cản việc thụ phong linh mục, nhưng Giáo hội, các giám mục, đã tìm cách xoay xở và thực hiện điều đó mà chính phủ không để ý. Điều này chứng tỏ sự tháo vát của Giáo hội khi đối mặt với nghịch cảnh, cách Giáo hội tự đổi mới, cách Giáo hội tiếp tục truyền giáo.”
Mossico CSI đưa tin vào tháng Hai rằng “hai người Nicaragua đã được thụ phong linh mục tại Giáo phận Limón, Costa Rica, trong một buổi lễ được tổ chức bí mật” để tránh bị chính quyền Nicaragua trả thù.
Vị linh mục thứ ba nhấn mạnh rằng “trở ngại không phải là vấn đề đối với Giáo hội, mà là thập giá mà Giáo hội can đảm đón nhận, như Chúa chúng ta đã dạy, và điều đó thúc đẩy Giáo hội trên con đường phục sinh.”
Giáo Hội bị “đóng đinh nhưng không bị tê liệt”
Vị linh mục cuối cùng đã chia sẻ tâm tư về sự đàn áp của chế độ độc tài đối với Giáo Hội Công Giáo, điều đã gia tăng kể từ những cuộc biểu tình chống chế độ năm 2018.
“Một ngày nào đó, những người đã ra lệnh cho chúng ta không được cử hành các nghi thức phong chức này cũng sẽ tìm thấy cây thánh giá vinh hiển trong Giáo Hội và sẽ nhận ra tác hại mà họ đang gây ra, nhưng trong thời gian này, Giáo Hội vẫn tiếp tục hoạt động,” ngà nhấn mạnh.
“Giáo Hội ở Nicaragua bị đóng đinh, nhưng không bị tê liệt; nghĩa là, cây thánh giá tiếp tục sinh nhiều hoa trái hơn nữa bởi vì Giáo Hội không tự mãn, không đứng yên. Giáo Hội đang tiến về phía trước,” ngài nói.
J.NMS