Hạnh Phúc được làm con Chúa - Sống ân sủng Bí Tích Rửa Tội

Hạnh Phúc được làm con Chúa

Lễ Chúa Giê-su Chịu Phép Rửa – Năm A

Lễ Chúa Giê-su chịu phép rửa đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử cứu độ, khi Đức Giê-su Ki-tô chính thức khép lại giai đoạn sống ẩn dật tại Na-da-rét để khai mở sứ vụ công khai của Người. Biến cố này không chỉ mở đầu cho hoạt động rao giảng Tin Mừng, mà còn mạc khải cách sâu xa căn tính của Đức Giê-su với tư cách là Con yêu dấu của Chúa Cha, đồng thời soi sáng ý nghĩa ơn gọi làm con Thiên Chúa nơi mỗi người Ki-tô hữu.

Bài đọc I, trích sách ngôn sứ I-sai-a, phác họa dung mạo thánh thiện và nhân hậu của “Người Tôi Tớ của Đức Chúa”, Đấng được Thiên Chúa tuyển chọn, nâng đỡ và đặc biệt làm đẹp lòng Người. Người Tôi Tớ ấy mang phong thái hiền lành, khiêm hạ và trung tín; Người không “bẻ gãy cây lau bị giập”, không “dập tắt tim đèn còn khói”. Những hình ảnh giàu tính biểu tượng này diễn tả một cung cách ứng xử đầy lòng xót thương, không loại trừ hay nghiền nát những gì mong manh yếu đuối, nhưng kiên nhẫn nâng đỡ, chữa lành và phục hồi. Truyền thống Ki-tô giáo sớm nhận ra nơi dung mạo này hình ảnh tiên báo về Đức Giê-su Ki-tô, Đấng Mê-si-a khiêm hạ, Đấng thực hiện chương trình cứu độ không bằng quyền uy hay bạo lực, nhưng bằng tình yêu tự hiến và phục vụ. Chính nơi Người Tôi Tớ ấy, hạnh phúc làm con Thiên Chúa được mạc khải như hoa trái của một đời sống khiêm nhường, trung tín và hoàn toàn quy hướng về thánh ý Thiên Chúa.

Dung mạo Người Tôi Tớ được thể hiện cách trọn vẹn và sống động trong biến cố Đức Giê-su chịu phép rửa tại sông Gio-đan. Dù hoàn toàn vô tội, Người vẫn tự nguyện đến với Gio-an để xin lãnh nhận phép rửa sám hối. Trước sự ngần ngại và can ngăn của Gio-an, Đức Giê-su đáp lại: “Bây giờ cứ thế đã. Vì chúng ta nên làm như vậy để giữ trọn đức công chính” (Mt 3,15). Lời đáp này mạc khải thái độ căn bản của Đức Giê-su trong tương quan với Chúa Cha: thái độ của Người Con yêu dấu luôn tìm cách chu toàn thánh ý Cha. Việc “giữ trọn đức công chính” không chỉ là tuân thủ một mệnh lệnh, nhưng là sự vâng phục phát xuất từ tình yêu, là tự nguyện đặt toàn bộ cuộc đời mình trong chương trình cứu độ của Thiên Chúa và liên đới sâu xa với thân phận tội lỗi của nhân loại. Như thế, Đức Giê-su bước vào dòng người sám hối không phải vì Người cần được thanh tẩy, nhưng vì Người muốn mang lấy thân phận con người để cứu độ con người, như thánh Phao-lô khẳng định: “Đấng chẳng hề biết tội là gì, thì Thiên Chúa đã biến Người thành hiện thân của tội lỗi vì chúng ta” (2 Cr 5,21).

Chính trong hành vi tự hạ và vâng phục ấy, căn tính làm Con của Đức Giê-su được mạc khải cách trọn vẹn. Tin Mừng thuật lại rằng khi Đức Giê-su vừa lên khỏi nước, các tầng trời mở ra, Thánh Thần ngự xuống trên Người và tiếng Chúa Cha phán: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người” (Mt 3,16-17). Biến cố này đồng thời mạc khải mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi: Chúa Cha xác nhận căn tính của Chúa Con, Chúa Con khởi đầu sứ mạng cứu độ, và Chúa Thánh Thần hiện diện như Đấng xức dầu và sai đi. Lời phán từ trời không chỉ xác nhận địa vị độc nhất vô nhị của Đức Giê-su, mà còn cho thấy mối liên hệ khăng khít giữa tình yêu của Chúa Cha và sự vâng phục trọn vẹn của Chúa Con. Đức Giê-su đẹp lòng Chúa Cha, bởi vì Người hoàn toàn sống cho Chúa Cha và không tìm gì khác ngoài việc chu toàn thánh ý Chúa Cha. Chính tại đây, hạnh phúc làm Con được mạc khải không như một cảm xúc nhất thời, nhưng như hệ quả tất yếu của một đời sống hoàn toàn thuộc về Thiên Chúa.

Bài đọc II, trích sách Công vụ Tông đồ, mở rộng chiều kích cứu độ của biến cố này. Thánh Phê-rô tuyên xưng rằng Thiên Chúa không thiên vị ai, nhưng đón nhận tất cả những ai kính sợ Người và thực hành sự công chính. Đức Giê-su, Đấng được xức dầu trong Thánh Thần và quyền năng, đã đi khắp nơi ban bố ơn lành và chữa mọi người bị quỷ ám (x. Cv 10,34-38). Điều đó cho thấy việc chu toàn bổn phận làm Con nơi Đức Giê-su không khép kín trong một mối tương quan riêng tư với Chúa Cha, nhưng tất yếu mở ra thành sứ mạng phục vụ con người, đặc biệt là những người nghèo khổ, đau yếu và bị gạt ra bên lề xã hội. Làm Con đích thực luôn dẫn tới việc trở nên người anh em của mọi người.

Từ mạc khải về căn tính và sứ mạng của Đức Giê-su, phụng vụ hôm nay mời gọi người tín hữu trở về với Bí tích Rửa Tội của chính mình. Nhờ Bí tích này, người Ki-tô hữu được tháp nhập vào Đức Ki-tô, được giải thoát khỏi tội lỗi, được tái sinh trong Thánh Thần và trở nên con cái Thiên Chúa nhờ ân sủng (x. Gl 4,5-7). Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo xác quyết rằng Bí tích Rửa Tội không chỉ thanh tẩy khỏi mọi tội lỗi, mà còn làm cho người lãnh nhận trở nên thụ tạo mới, nghĩa tử của Thiên Chúa và người thừa kế sự sống đời đời (x. số 1265-1266). Tuy nhiên, thần học bí tích cũng nhấn mạnh rằng ơn làm con Thiên Chúa không chỉ là một danh xưng hay địa vị mang tính pháp lý, nhưng là một ơn gọi sống động, đòi hỏi một lối sống tương xứng. Vì thế, làm con Thiên Chúa vừa là hồng ân, vừa là trách nhiệm.

Theo chiều hướng đó, người Ki-tô hữu được mời gọi noi gương Đức Giê-su để chu toàn bổn phận làm con, trước hết trong mối tương quan hiếu thảo với Thiên Chúa là Cha. Mối tương quan này được nuôi dưỡng bằng đời sống cầu nguyện, bằng việc lắng nghe và tuân giữ Lời Chúa, cũng như bằng sự sẵn sàng để cho thánh ý Thiên Chúa định hướng mọi chọn lựa của đời sống cá nhân và cộng đoàn. Chu toàn bổn phận làm con không có nghĩa là tránh né những giới hạn hay đau khổ của phận người, nhưng là đón nhận mọi hoàn cảnh trong niềm tin và tín thác rằng Thiên Chúa luôn hiện diện và hành động như một người Cha yêu thương (x. Rm 8,15-17).

Hơn nữa, căn tính làm con Thiên Chúa còn kéo theo những hệ quả luân lý và xã hội rõ nét. Khi ý thức mình là con cùng một Cha, người Ki-tô hữu được mời gọi sống theo logic của Tin Mừng: chọn khiêm nhường thay cho kiêu ngạo, chọn phục vụ thay cho thống trị, quảng đại tha thứ thay cho loại trừ và đối kháng. Công đồng Vaticanô II nhấn mạnh rằng mọi tín hữu, bất kể bậc sống nào, đều được mời gọi nên thánh và biểu lộ trong đời sống “con người mới” đã được mặc lấy trong Bí tích Rửa Tội (x. LG 40). Vì thế, chu toàn bổn phận làm con Thiên Chúa không thể tách rời khỏi trách nhiệm đối với tha nhân, đặc biệt là những người nghèo và yếu thế, bởi chính nơi họ, người Ki-tô hữu được mời gọi nhận ra dung mạo của Đức Ki-tô, Người Con yêu dấu đã tự hạ vì nhân loại (x. Mt 25,40).

Như vậy, hạnh phúc được làm con Thiên Chúa phải được thể hiện trong việc sống đúng căn tính mà Thiên Chúa đã ban tặng. Khi người Ki-tô hữu nghiêm túc chu toàn bổn phận làm con trong cầu nguyện, trong vâng phục đức tin và trong dấn thân phục vụ, hạnh phúc ấy trở thành một kinh nghiệm sống động, có sức biến đổi đời sống cá nhân, cộng đoàn và xã hội. Chính trong việc sống trọn vẹn ơn gọi làm con Thiên Chúa, con người đạt tới sự viên mãn của ơn gọi và niềm hạnh phúc đích thực của mình.

Lạy Thiên Chúa là Cha yêu thương, nhờ Bí tích Rửa Tội, Chúa đã cho chúng con được trở nên con cái Chúa trong Đức Ki-tô. Xin cho chúng con luôn ý thức hồng ân cao cả ấy, biết sống khiêm nhường, vâng phục thánh ý Cha và trung thành làm chứng cho Tin Mừng bằng đời sống yêu thương và phục vụ mỗi ngày. A-men.

Lm. Anthony Trung Thành

SỐNG ÂN SỦNG BÍ TÍCH RỬA TỘI

Lễ Chúa Giê-su Chịu Phép Rửa – Năm A

Gio-an Tẩy Giả được Thiên Chúa tuyển chọn và sai đến để đi trước dọn đường cho Đấng Cứu Thế. Chính ngài đã ý thức sâu xa căn tính và sứ vụ của mình khi trích lời ngôn sứ I-sai-a: “Hãy dọn đường Chúa, hãy sửa đường Chúa cho ngay thẳng” (Mc 1,3). Sứ mạng của Gio-an không nhằm tôn vinh bản thân, nhưng quy hướng lòng người về Đấng sắp đến. Vì thế, ngài cử hành phép rửa sám hối như một dấu chỉ mang tính chuẩn bị, mời gọi dân chúng ăn năn, hoán cải và đổi mới đời sống để sẵn sàng đón nhận ơn cứu độ.

Chính Gio-an cũng xác định rõ giới hạn của phép rửa mà ngài thi hành khi tuyên bố: “Phần tôi, tôi rửa anh em trong nước để anh em được sám hối. Nhưng Đấng cao trọng hơn tôi đang đến, Người quyền phép hơn tôi; chính Người sẽ rửa anh em trong Thánh Thần và bằng lửa” (Mt 3,11). Trong bối cảnh ấy, tại dòng sông Gio-đan, giữa đám đông dân chúng thuộc mọi thành phần xã hội đến xin lãnh nhận phép rửa sám hối, chính Đức Giê-su cũng xuất hiện và xin Gio-an làm phép rửa cho Người.

Việc Đức Giê-su, Đấng là Con Thiên Chúa và hoàn toàn vô tội, lại xin chịu phép rửa đã mạc khải một mầu nhiệm sâu xa. Trước hết, đó là cử chỉ khiêm nhường tột bậc, qua đó Người tự nguyện hạ mình và đồng hóa với thân phận tội lỗi của nhân loại mà Người đến để cứu độ. Đồng thời, Người mang lấy tội lỗi của con người để tiêu diệt chính tội lỗi ấy bằng con đường vâng phục và hiến thân trọn vẹn cho thánh ý Chúa Cha. Biến cố này được Chúa Cha xác nhận cách long trọng, khi Thánh Thần lấy hình chim bồ câu ngự xuống trên Đức Giê-su và có tiếng từ trời phán rằng: “Này là Con Ta yêu dấu, Con đẹp lòng Ta mọi đàng” (Mt 3,17).

Như vậy, biến cố Đức Giê-su chịu phép rửa tại sông Gio-đan vừa mạc khải căn tính Con Yêu Dấu của Người, vừa khai mở đời sống công khai và sứ mạng cứu độ. Sách Công vụ Tông đồ đã tóm lược sứ mạng ấy khi khẳng định: “Thiên Chúa đã sai Lời Người đến cùng con cái Ít-ra-en, loan tin bình an, nhờ Đức Giê-su Ki-tô là Chúa muôn loài. Như anh em biết, điều đã xảy ra trong toàn cõi Giu-đa, khởi đầu từ Ga-li-lê, sau khi Gio-an đã rao giảng phép rửa: ấy là Đức Giê-su thành Na-da-rét. Thiên Chúa đã dùng Thánh Thần và quyền năng mà xức dầu tấn phong cho Người. Người đi qua mọi nơi, ban bố ơn lành và chữa mọi người bị quỷ ám, bởi vì Thiên Chúa ở với Người” (Cv 10,36–38). Thực ra, sứ mạng này đã được ngôn sứ I-sai-a loan báo từ xa xưa và được chính Đức Giê-su xác nhận: “Thần Khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa đã xức dầu tấn phong tôi, để tôi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn. Người đã sai tôi đi công bố cho kẻ bị giam cầm biết họ được tha, cho người mù biết họ được sáng mắt, trả lại tự do cho người bị áp bức, công bố một năm hồng ân của Chúa” (Lc 4,18–19).

Nếu phép rửa tại sông Gio-đan mở ra sứ mạng cứu độ của Đức Giê-su, thì Bí tích Rửa Tội lại mở ra con đường đem đến ơn cứu độ cho mỗi người chúng ta. Giáo lý Hội Thánh Công giáo khẳng định: “Bí tích Rửa Tội là nền tảng của toàn thể đời sống Ki-tô hữu, là cửa ngõ dẫn vào đời sống trong Thánh Thần và là cửa mở cho các Bí tích khác” (số 1213). Nhờ Bí tích này, chúng ta được giải thoát khỏi tội nguyên tổ và mọi tội riêng, được trở nên con cái Thiên Chúa, trở thành chi thể của Đức Ki-tô và là thành viên của Hội Thánh, đồng thời được thừa hưởng gia nghiệp Nước Trời.

Thánh Phao-lô diễn tả chiều kích ấy cách súc tích khi viết rằng nhờ Bí tích Rửa Tội, người tín hữu được mai táng cùng với Đức Ki-tô và đồng thời được trỗi dậy với Người (x. Cl 2,12-13). Chính Đức Giê-su cũng khẳng định tính tất yếu của Bí tích Rửa Tội khi nói với Ni-cô-đê-mô: “Không ai có thể vào Nước Thiên Chúa, nếu không sinh ra bởi nước và Thánh Thần” (Ga 3,5). Tuy nhiên, ân sủng Bí tích Rửa Tội đòi hỏi phải được thể hiện và triển nở trong suốt đời sống Ki-tô hữu.

Thật vậy, quyền lợi luôn đi đôi với trách nhiệm. Bí tích Rửa Tội không chỉ ban cho chúng ta một phẩm giá mới, mà còn trao phó một sứ mạng. Nhờ Bí tích này, mỗi Ki-tô hữu được tham dự cách thực sự vào ba chức vụ của chính Đức Ki-tô: tư tế, ngôn sứ và vương đế. Công đồng Va-ti-ca-nô II xác quyết rằng các tín hữu, nhờ Bí tích Rửa Tội, “được thánh hiến để trở thành nhà thiêng liêng và hàng tư tế thánh thiện”, đồng thời được mời gọi tham dự vào sứ mạng của Đức Ki-tô theo cách thế riêng của mình (x. LG 10-12).

Trước hết, người Ki-tô hữu tham dự vào chức vụ tư tế của Đức Ki-tô không theo nghĩa thừa tác như các linh mục, nhưng theo nghĩa chức tư tế cộng đồng của mọi tín hữu. Nhờ đó, mỗi người được mời gọi hiến dâng chính đời sống mình như của lễ thiêng liêng đẹp lòng Thiên Chúa. Thánh Phao-lô khuyên nhủ: “Anh em hãy hiến dâng thân mình làm của lễ sống động, thánh thiện và đẹp lòng Thiên Chúa” (Rm 12,1). Sống chức vụ tư tế phát xuất từ Bí tích Rửa Tội là biết kết hợp mọi niềm vui, nỗi buồn, lao nhọc và hy sinh của đời sống hằng ngày với hy tế của Đức Ki-tô, để toàn bộ cuộc sống trở thành một lời cầu nguyện và một hy lễ dâng lên Thiên Chúa.

Bên cạnh đó, người Ki-tô hữu còn được tham dự vào chức vụ ngôn sứ của Đức Ki-tô. Chức vụ này được thể hiện qua việc lắng nghe Lời Chúa, tuyên xưng đức tin và làm chứng cho Tin Mừng bằng chính đời sống. Công đồng Va-ti-ca-nô II khẳng định rằng toàn thể Dân Thiên Chúa, được Chúa Thánh Thần xức dầu, tham dự vào chức vụ ngôn sứ của Đức Ki-tô và nhờ cảm thức siêu nhiên về đức tin mà làm chứng cho Người giữa đời (x. LG 12). Vì thế, sống chức vụ ngôn sứ đòi hỏi mỗi Ki-tô hữu can đảm làm chứng cho sự thật, cho công lý và cho tình yêu Tin Mừng, ngay cả khi phải đối diện với hiểu lầm, chống đối hay thiệt thòi.

Sau cùng, người Ki-tô hữu được tham dự vào chức vụ vương đế của Đức Ki-tô, nhưng không theo kiểu vương quyền trần thế, mà là vương quyền của tình yêu và phục vụ. Đức Giê-su khẳng định: “Con Người đến không phải để được người ta phục vụ, nhưng là để phục vụ” (Mc 10,45). Nhờ Bí tích Rửa Tội, mỗi Ki-tô hữu được mời gọi làm chủ chính mình bằng việc chiến thắng tội lỗi, đam mê và ích kỷ, đồng thời dấn thân phục vụ tha nhân, đặc biệt là những người nghèo khổ, bé mọn và bị bỏ rơi. Công đồng Va-ti-ca-nô II khẳng định rằng các tín hữu tham dự vào chức vụ vương đế của Đức Ki-tô khi chiến thắng sự thống trị của tội lỗi nơi chính mình và khi phục vụ Đức Ki-tô nơi tha nhân (x. LG 36).

Như vậy, sống ân sủng Bí tích Rửa Tội là một lối sống cụ thể được thể hiện mỗi ngày: sống chức vụ tư tế bằng đời sống cầu nguyện và hiến dâng, sống chức vụ ngôn sứ bằng chứng tá đức tin và đời sống Tin Mừng, và sống chức vụ vương đế bằng tinh thần phục vụ khiêm tốn và yêu thương. Chính khi trung thành sống ba chức vụ này, người Ki-tô hữu mới thực sự sống xứng đáng với phẩm giá “Con Yêu Dấu của Chúa” đã lãnh nhận trong Bí tích Rửa Tội.

Lạy Thiên Chúa là Cha giàu lòng xót thương, chúng con tạ ơn Cha vì ân sủng Bí tích Rửa Tội, nhờ đó chúng con được tái sinh trong Đức Giê-su Ki-tô và trở nên con cái yêu dấu của Cha. Xin cho chúng con trung thành sống ân sủng đã lãnh nhận, biết hiến dâng đời mình, làm chứng cho Tin Mừng và khiêm tốn phục vụ trong tình yêu Đức Ki-tô. Xin Thánh Thần đổi mới chúng con, để chúng con sống xứng đáng với phẩm giá Ki-tô hữu và góp phần xây dựng Nước Cha. A-men.

Lm. Anthony Trung Thành