Tổng Giám mục quân đội Hoa Kỳ: Quân đội có thể từ chối mệnh lệnh ở Greenland
Tổng Giám mục quân đội Hoa Kỳ: Quân đội có thể từ chối mệnh lệnh ở Greenland
Phát biểu trên đài BBC của Anh, Đức Tổng giám mục Timothy Broglio cho biết lương tâm có thể cho phép từ chối một mệnh lệnh quân sự bất công.
Theo Tổng giám mục Timothy Broglio, ngài phụ trách mục vụ cho quân nhân Hoa Kỳ, những thành viên Công giáo trong lực lượng vũ trang Hoa Kỳ có thể, với lương tâm trong sáng, xem xét việc không tuân theo mệnh lệnh tấn công Greenland nếu những mệnh lệnh như vậy được ban hành.
Phát biểu trên chương trình Chúa Nhật của BBC ngày 18 tháng Một (xem chương trình ở mốc thời gian 37:20), Đức Tổng giám mục Broglio cho biết ngài lo lắng cho linh hồn của những người dưới sự chăm sóc của mình và rằng những quân nhân Hoa Kỳ “có thể bị đặt vào tình huống bị ra lệnh làm điều gì đó đáng ngờ về mặt đạo đức” nếu chính quyền Trump thực hiện lời đe dọa sử dụng lực lượng quân sự để kiểm soát Greenland.
“Chúng ta có luật pháp quốc tế và chúng ta có những nguyên tắc đạo đức cần hướng dẫn tất cả chúng ta,” ngài nói. Ngài nói thêm rằng ngài không thấy bất kỳ trường hợp nào mà việc chiếm Greenland bằng vũ lực có thể đáp ứng những tiêu chí cho một “cuộc chiến chính nghĩa.”
Trong khi thừa nhận khó khăn thực tế khi từ chối mệnh lệnh, ngài nói rằng “trong phạm vi lương tâm của mỗi người, việc không tuân theo một mệnh lệnh bất công là điều có thể chấp nhận được về mặt đạo đức.”
Đây là giáo lý cơ bản của Công giáo, khẳng định rằng: “Trong mọi lời nói và việc làm, con người có bổn phận phải trung thành tuân theo những gì mình biết là công bằng và đúng đắn” (CCC 1778).
Đức Tổng Giám mục nhấn mạnh rằng những quyết định như vậy sẽ là thách thức lớn đối với từng người lính, thủy thủ và thuỷ quân lục chiến.
Nhưng ngài nói rằng đó là bổn phận của mình để lên tiếng về vấn đề này.
Đức Thánh Cha Leo về sự phản đối vì lương tâm
Đức Thánh Cha nhắc lại tầm quan trọng của việc tôn trọng lương tâm khi gặp gỡ những đại diện của các quốc gia có quan hệ ngoại giao với Tòa Thánh.
Ngài nói: “Về vấn đề này, sự phản đối vì lương tâm cho phép các cá nhân từ chối những nghĩa vụ pháp lý hoặc nghề nghiệp mâu thuẫn với nguyên tắc đạo đức, luân lý hoặc tôn giáo ăn sâu trong đời sống cá nhân của họ.
Điều này có thể là việc từ chối nghĩa vụ quân sự nhân danh bất bạo động, hoặc việc những bác sỹ và chuyên gia chăm sóc sức khỏe từ chối tham gia vào các hoạt động như phá thai hoặc an tử. Phản đối vì lương tâm không phải là nổi loạn, mà là hành động trung thành với chính mình.
Vào thời điểm này trong lịch sử, tự do lương tâm dường như ngày càng bị các quốc gia đặt vấn đề, ngay cả những quốc gia tuyên bố dựa trên nền dân chủ và nhân quyền.
Tuy nhiên, tự do này thiết lập sự cân bằng giữa lợi ích tập thể và phẩm giá cá nhân. Nó cũng nhấn mạnh rằng một xã hội thực sự tự do không áp đặt sự đồng nhất mà bảo vệ sự đa dạng của lương tâm, ngăn chặn những khuynh hướng độc đoán và thúc đẩy một cuộc đối thoại đạo đức làm phong phú thêm cấu trúc xã hội.
Greenland là một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, một đồng minh NATO của Hoa Kỳ. Tổng thống Donald Trump và các quan chức cấp cao đã tuyên bố rằng Greenland có tầm quan trọng chiến lược đối với an ninh của Hoa Kỳ, bất chấp vai trò hiện có của Đan Mạch trong việc bảo vệ lãnh thổ này.”
“Greenland là lãnh thổ của Đan Mạch, Đan Mạch là đồng minh,” Đức Tổng Giám mục Broglio nói. “Việc Hoa Kỳ tấn công và chiếm đóng một quốc gia thân thiện dường như không thực sự hợp lý.”
Ngài nói thêm rằng bất kỳ hành động nào như vậy “dường như không cần thiết” hoặc “có thể thừa nhận.”
Không chỉ Greenland
Những nhận xét của tổng giám mục được đưa ra sau những lời chỉ trích trước đó về những hành động quân sự của Hoa Kỳ.
Vào tháng Mười Hai, ngài đã lên án một “cuộc tấn công thứ hai” của lực lượng Hoa Kỳ vào một tàu buôn lậu ma túy bị cáo buộc ở vùng biển Caribbean, nói rằng “nguyên tắc đạo đức cấm giết hại những người không tham chiến một cách cố ý là bất khả xâm phạm.”
Về vấn đề này, ngài nói với BBC rằng mối quan ngại của ngài với tư cách là một mục tử là chính sách của Hoa Kỳ đã bỏ qua “cách thức đúng đắn và cách thức đạo đức để ứng phó với những tình huống này.”
Được biết, cuối tuần qua, Tổng thống Trump đã gửi thư cho Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, nói rằng ông “không còn cảm thấy có nghĩa vụ phải nghĩ thuần túy về hòa bình” sau khi không nhận được giải Nobel Hòa bình, và thay vào đó sẽ tập trung vào những gì ông cho là “tốt và đúng đắn” đối với Hoa Kỳ.
Đức Tổng giám mục Broglio cho biết, mặc dù một số lời lẽ chính trị “đáng lo ngại hơn một số hành động,” nhưng chúng vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây ra hậu quả nghiêm trọng. Ngài nói: “Nó làm hoen ố hình ảnh của Hoa Kỳ trên thế giới.”
Tòa Thánh Vatican cũng bày tỏ sự lo ngại. Phát biểu với các phóng viên báo chí tại Roma, Đức Hồng y Pietro Parolin kêu gọi kiềm chế và tăng cường hợp tác quốc tế. Ngài nói: “Không thể sử dụng vũ lực để giải quyết vấn đề,” đồng thời cảnh báo rằng hành động đơn phương sẽ làm tăng nguy cơ xung đột trên diện rộng.
Nguyễn Minh Sơn