Những điều bạn cần biết trước khi kết hôn

NHỮNG ĐIỀU BẠN CẦN BIẾT TRƯỚC KHI KẾT HÔN

Trần Mỹ Duyệt

Những ai đã từng đi xin việc đều biết rất rõ kinh nghiệm này: phỏng vấn, qua được cuộc phỏng vấn và được nhận vào làm việc.

Tùy theo mỗi công việc, tùy theo mỗi ngành nghề, tùy theo từng vị trí, mức lương bổng, môi trường làm việc cũng như hệ thống bảo hiểm, hưu trí hoặc thời gian nghỉ hè mà cuộc phỏng vấn có những đòi hỏi nhất định. Nhiều vị trí, nhiều công việc không những đòi hỏi một, hai, có khi ba cuộc phỏng vấn khác nhau. Các ứng viên phải cạnh tranh với hàng chục, hàng trăm, hoặc nhiều hơn nữa với các ứng viên khác. Nhưng được nhận vào làm trong một hãng xưởng, một công ty, một tập đoàn, một bệnh viện mà mình mong đóng góp tài, sức, khả năng để xây dựng cũng rất xứng đáng. Trong những trường hợp như vậy không ai dại gì bỏ lỡ cơ hội, hoặc sau khi đã được nhận vào làm rồi lại lơ là, coi thường, bê bối để bị sa thải. 

Tuy nhiên có một nghề, một vị trí rất đặc biệt mà mới thoạt đầu ai cũng muốn, nhưng khi được nhận rồi lại bỏ bê, coi thường, hoặc không trung thành với nó: Đó là nghề làm chồng hoặc làm vợ. Có thể là chủ nhân vì một lỗi lầm, sai sót nào đó đã không phỏng vấn kỹ ứng viên. Hoặc cũng có thể sau khi được nhận, ứng viên mới khám phá ra công việc không thích hợp, hoàn cảnh làm việc không như ý mình nên đã xin nghỉ việc, hoặc bị sa thải. Đây là hình ảnh những cuộc hôn nhân mau chóng, những mối tình một đêm, những cuộc hôn nhân bị tiếng sét ái tình làm cho mê mẩn, mất khả năng xử dụng lý trí. Những cuộc hôn nhân mà cả hai đã không dành cho nó một chỗ đứng quan trọng trong cuộc sống của mình.      

Kết hôn, ly dị, ly dị rồi kết hôn, ly dị kết hôn rồi ly dị… cái vòng luẩn quẩn này đang trở thành xu thế của thời đại hôm nay. Hôn nhân dưới cặp mắt của nhiều người, nhất là giới trẻ, chỉ là một trò chơi ái tình. Quan niệm này đang làm cho giá trị của đời sống hôn nhân dần dần tan biến, nền tảng gia đình bị sụp đổ, và nhiều người, nhiều bạn trẻ không còn tin vào những giá trị và sự cần thiết của hôn nhân.

THỐNG KÊ LY DỊ CỦA NĂM 2024

Ly dị hiện nay không còn là vấn đề luân lý, hay đạo đức xã hội nữa. Nhưng nó đã biến thành một lối sống của con người thời đại. Có thể nói, ly dị hiện nay là một căn bệnh dễ lây lan của xã hội.

Dựa theo thống kê của năm 2022, trung bình 1,6 trên 1.000 người kết hôn đã ly dị. Nhưng theo khảo sát dựa trên 56 quốc gia, con số này là 1,8 trên 1.000 người vào năm 2023.

Trong khi nhiều người vẫn cho rằng người trẻ dưới 35 tuổi ly dị nhiều, nhưng thực tế hiện nay những người trên 50 tuổi, đặc biệt là từ 55-64 lại đang làm thay đổi cái nhìn về hôn nhân. [1]

Cũng theo thống kê có từ năm 2015, căn cứ trên 1.000 người. Tại Việt Nam:

Kết hôn: 5,7

Ly di: 0,4

Tỷ lệ: 7,02%

Nên lưu ý, đây là số liệu thống kê năm 2015. Tính từ năm đó đến nay chưa có nghiên cứu chính thức về tình trạng ly dị tại Việt Nam.[2]

CÁI NHÌN CỦA THẾ HỆ TRẺ

Những gì đang xảy ra trong đời sống hôn nhân gia đình hiện nay phản ảnh trào lưu tư tưởng cấp tiến và tự do phóng khoáng về luân lý, đạo đức cũng như những áp dụng về nữ quyền, và bình quyền một cách lệch lạc.

Giới trẻ, đặc biệt thuộc thế hệ ngàn năm thứ ba và Gen Z, ngại kết hôn, chậm kết hôn, hoặc không muốn kết hôn vì những sức ép của kinh tế, muốn nếp sống tự lập, và thích chung sống với nhau mà không bị ràng buộc bởi pháp luật. Tóm lại, những thay đổi nếp sống xã hội, ám ảnh bởi con số thống kê ly dị, thích nếp sống tự lập và tự làm chủ cuộc sống chính là những điểm làm cho giới trẻ không còn muốn tuân theo truyền thống hôn nhân, gia đình như xưa.   

Ngoài ra, những hình thức sống chung trai gái hiện nay đang cố gắng định nghĩa hôn nhân theo những triết lý sống ái tình đồng tính. Hôn nhân tự bản chất là một sự kết hợp giữa một người nam và một người nữ. Điều này khác với những gì mà con người ngày nay đang tái định nghĩa lại hôn nhân khi nghĩ đến việc kết hợp giữa hai người nam với nhau hoặc hai người nữ với nhau gọi là hôn nhân đồng tính. Hơn nữa, theo cái nhìn thực dụng, nhiều cặp trai gái muốn tìm kiếm một sự hòa hợp bằng cách sống thử.    

Sau cùng, đối với nhiều người trẻ hôn nhân không hẳn là sự kết hợp mang giá trị vĩnh viễn, duy nhất. Riêng với hôn nhân Công Giáo còn là một ơn gọi: “Sự gì Thiên Chúa đã liên kết loài người không được phân ly.” (Mt 19:6; Mk 10:9)

Tóm lại, hôn nhân ngày nay không hẳn còn mang trách nhiệm bảo tồn nòi giống. Xây dựng hạnh phúc chung. Tình yêu mà vợ chồng dành cho nhau chính là những thứ mà không thể tìm gặp bên ngoài cánh cửa của gia đình. Hạnh phúc và vinh dự của người làm chồng, làm cha, làm vợ, làm mẹ, làm anh, chị, em…là những hạnh phúc có trong đời sống hôn nhân gia đình là những tư tưởng và triết lý cổ xưa, không còn hợp với trào lưu tư tưởng của nếp sống mới. Những lời hứa trước quan tòa, trong thánh đường như tôn trọng, yêu thương nhau “Khi khỏe mạnh cũng như lúc yếu đau, khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan… để yêu thương và tôn trọng nhau suốt đời” chỉ là theo nghi thức.

NHỮNG CHUẨN BỊ CẦN THIẾT

Người ta phải vào các trường đào tạo chuyên nghiệp, các đại học danh tiếng để chuẩn bị cho mình một học vị, một ngành nghề trong tương lai; nhưng trong thực tế, không có một trường đào tạo chuyên nghiệp nào cho nghề làm chồng, làm cha, làm vợ và làm mẹ. Mặt khác, những khó khăn và những ảnh hưởng của thời đại về giá trị và cần thiết của hôn nhân khiến việc chuẩn bị trở nên vô cùng phức tạp. Nó đòi hỏi sự nghiêm túc và thận trọng. Chỉ chọn lựa đúng người có thể đáp ứng được những đòi hỏi ít ra một cách tương đối. Không thể coi thường và lơ là vì quyết định này mang ý nghĩa trọn đời, và ảnh hưởng đến cả đời con, cháu.

a-Tâm linh:

Về khía cạnh tâm linh, trước hết, hãy tự hỏi mình đã hiểu và hài lòng về quan niệm và lối sống biểu hiện tâm linh của người mình đang lựa chọn không. Tâm linh có một ảnh hưởng hết sức quan trọng trong đời sống. Nó chính là kim chỉ nam cho đời sống luân lý và đạo đức. Do đó, tốt nhất hai người phải có cùng tiếng nói và chia sẻ quan niệm về đời sống tâm linh, về vai trò tôn giáo trong gia đình của mình sau này.

Hôn nhân khác tôn giáo không chỉ là đạo ai nấy giữ, mà còn là đạo của tôi khác với đạo của anh. Quan niệm này sẽ dẫn đến hậu quả làm cho việc thực hành niềm tin của mỗi bên bị ảnh hưởng. Đó là chưa kể đến việc coi thường, hoặc xung khắc với nhau.

Nhưng quan trọng nhất là lối sống và thái độ vô thần của một người sẽ sống với mình trọn đời. Nó sẽ làm cho việc thực hành, học hỏi, và chu toàn đời sống tôn giáo trở nên hết sức ngột ngạt, bất ổn.

b-Kinh tế:

Đời sống hôn nhân cần đến sự phát triển, an toàn, nuôi dưỡng, và giáo dục con cái. Do đó, đòi hỏi một hoặc cả hai người phải có công ăn, việc làm. Trong thời buổi hiện tại “Hai trái tim vàng bên túp lều lý tưởng”, chỉ là mơ mộng, giả tạo và tự mình dối gạt mình.

Sống lệ thuộc sẽ trở nên gánh nặng đối với nhau và cho nhau, dẫn đến việc người này sẽ coi thường người kia, mất đi sự kính trọng cần thiết. Vì vậy, trước khi kết hôn, hai người phải nghĩ đến công ăn việc làm.

Sau cùng là vấn đề tài chính và quản lý tài chính. Ai làm, ai giữ tiền, ai phải lo tài chính trong gia đình. Không thể để cho việc chi tiêu là một kẽ hở khiến một người phải lo làm việc vất vả, người kia tiêu tiền vô tội vạ, hoặc tệ hơn là ăn không, ngồi rồi. Đây cũng là một trong những điều phải được nêu lên trong câu hỏi của hồ sơ kết hôn. Câu trả lời nếu không thỏa đáng đồng nghĩa với nhiều rắc rối sau này liên quan đến tài chính trong gia đình.

c-Tâm sinh lý:

Trong thời gian yêu nhau, quen nhau vấn đề tâm lý, sinh lý ít khi được cả hai quan tâm tới. Nhưng sự khác nhau của những về này là điều mà cả hai phải nghiêm túc trao đổi và tìm hiểu, vì đây là điểm cốt lõi đem lại hạnh phúc hay bất hạnh sau này. Đừng để quan niệm: “Gái tham tài, trai tham sắc” ảnh hưởng đến chọn lựa của mình.

Do đó, cả hai phải để ý đến những khác biệt căn bản của nhau như kẻ hướng nội, người hướng ngoại. Người này bảo thủ, người kia cởi mở và tự do phóng khoáng. Người này tính tình bộc trực, ăn nói lỗ mãng, người kia kín đáo, tế nhị. Những điều này liệu tôi có thể chịu đựng được bao nhiêu? Có bao nhiêu phần trăm hy vọng người kia sẽ sửa đổi?

Một trong những lý do đưa đến ngoại tình, nhàm chán sau này là tình trạng thỏa mãn hay không thỏa mãn nhu cầu sinh lý. Những câu hỏi về vấn đề này tuy rất tế nhị, nhưng là những câu hỏi cần được nêu lên để có câu trả lời. Thống kê cho biết có khoảng 20% tới 50% những cuộc hôn nhân đổ vỡ liên quan đến sự gần gũi, thân mật vợ chồng.

Tâm lý hôn nhân còn nảy sinh những khác biệt trước và sau khi kết hôn. Khi yêu nhau và sau khi cưới nhau đòi hỏi một thời gian để cả hai làm quen với nếp sống và vai trò của người chồng cũng như người vợ, hoặc điều chỉnh những khác biệt và quan niệm sống để có được sự hiểu biết và thông cảm. Nhiều người vừa sau khi kết hôn đã để thần tượng mình sụp đổ, dẫn đến bất hòa, tranh cãi, và hiểu lầm.

d-Văn hóa & xã hội:

Học thức và kiến thức. Câu hỏi đầu tiên liên quan đến những quan niệm về văn hóa và rào cản của xã hội, đó là học vị cao so với kinh nghiệm trường đời cái nào sẽ giúp chu toàn tốt trách nhiệm và vai trò làm chồng, làm vợ? Nhiều người có những bằng cấp cao, chuyên môn nhưng lại cư xử và đối đãi với người phối ngẫu thua những người bình dân, không có học thức. Điều này cần phải khám phá ra trong thời gian hẹn hò, tìm hiểu.

Khi yêu nhau thì “Tình yêu không phân biệt tuổi tác.” Đây là một quan niệm sai lầm chết người, và chỉ nhằm thỏa mãn cho cơn khát yêu đương, lãng mạn nhất thời. Thật ra tuổi tác rất phức tạp trong hôn nhân. Hãy nhìn vào thực tế trong lãnh vực sức khỏe thể lý, tâm lý, và tâm sinh lý. Những thứ này theo thời gian sẽ trở thành gánh nặng, thách đố cho việc chu toàn vai trò và trách nhiệm của người làm chồng hay người làm vợ.

Sinh mấy con, con trai, con gái? Ảnh hưởng của quan niệm: “Trọng nam, khinh nữ” hoặc “Sinh con để nối dõi tông đường” mới nghe qua như hoang đường ở thời đại văn minh, khoa học, nhưng nó vẫn là một điều khiến cho các cặp tình nhân trước khi bước vào hôn nhân phải nghiêm túc thảo luận và đồng thuận. Nhất là quan niệm về giáo dục con cái: “Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”.   

Sau cùng liên quan đến vấn đề đạo đức xã hội là quan niệm và cách thực hành chữ hiếu. Bạn và người yêu của bạn hiểu thế nào là hiếu? Hiếu có nghĩa là gì? Bạn hay người phối ngẫu tương lai của bạn sẽ sống như thế nào với chữ hiếu. Sống hiếu thảo có trái ngược với cuộc sống gia đình không? Làm sao dung hòa giữa chữ hiếu và chữ tình? Làm sao đối xử công bằng với cha mẹ hai bên gia đình? Những vấn nạn này cần được thảo luận với nhau rất rõ ràng và đi đến những quyết định cụ thể trước khi kết hôn.

NHỮNG NGƯỜI KHÔNG NÊN KẾT HÔN

“Đẹp xấu tùy người đối diện.”

“Yêu nhau không phân biệt tuổi tác, giầu nghèo.”

“Không cần biết em là ai…”

Trong thời gian hẹn hò, khi tình yêu bị cuốn hút bởi cảm xúc và dục vọng sẽ rất dễ khiến ta bất chấp với chọn lựa của mình. Những lời khuyên của cha mẹ, anh, chị, em và những bạn bè thân quen lúc đó cũng sẽ “vô ích”, và đôi khi còn trở thành phản ứng ngược dẫn đến thù hận, ghét bỏ, hoặc “làm cho bõ tức”.

Nhưng đời không như là mơ. Những hứa hẹn, chiều chuộng, ve vãn lúc ban đầu sẽ dần dần bị thay thế bằng sự thật được biểu lộ qua con người, tính tình, cách suy nghĩ và nhất là thực tế của cuộc sống. Sau đây không phải là những lời khuyên chủ quan vì ghét bỏ, thích hoặc không thích của người này, người khác. Đây là những lời khuyên hoàn toàn tích cực và khách quan dành cho bạn khi đứng trước quyết định hôn nhân của mình:

1-Những người không nên lấy làm chồng:

Con người cần phải trưởng thành và quân bình về thể lý, tâm lý và tâm linh. Sau đây là những đàn ông, con trai bạn không nên trao thân gửi phận:

- Thiếu trưởng thành về tâm lý:

1. Người lãnh đạm, thờ ơ, vô tâm, vô cảm.

2. Người thiếu nghị lực, bạc nhược.

3. Người không yêu bạn. Chỉ yêu sắc đẹp, vẻ quyến rũ, và thân xác bạn.

4. Người dùng khổ nhục kế mong tìm kiếm, van nài tình yêu của bạn.

*Đừng bao giờ yếu lòng để rồi sẽ phải hối hận, vì đây là một chiêu bài quyến rũ mà nhiều phụ nữ đã mắc phải.

-Thiếu trưởng thành về đời sống xã hội:

1. Người bám gấu áo mẹ.

2. Sống dựa dẫm dưới bóng của cha mẹ.

3. Người lười biếng. Không có công ăn việc làm.

-Thiếu trưởng thành về đạo đức:

1. Người vô trách nhiệm. Không quan tâm đến bổn phận dù nhỏ trong cuộc sống.

2. Người trăng hoa, cờ bạc, rượu chè, nghiện hút.

*Ngoại tình là một căn bệnh khó chừa.

3. Người dối trá.

2-Những người không nên lấy làm vợ:

“Đàn ông xây nhà.

Đàn bà xây tổ ấm.”

Nếu muốn có một gia đình hạnh phúc, một tổ ấm yêu thương, nam giới cần tránh xa những phụ nữ sau. Có thể coi họ như bạn, giao tiếp xã hội nhưng không nên lấy làm vợ:

1-Gia trưởng:

-Cá tính mạnh mẽ, ngang bướng, cố chấp.

-Thiếu tôn trọng và không đón nhận ý kiến trái chiều.

* Người Pháp có câu: “Trong nhà không có hai con gà trống”.

2-Thiếu trưởng thành về tư cách:

-Nói năng, hành động theo bản năng.

-Nóng nảy và bộc trực.

-Ngồi lê đôi mách, nói hành, nói xấu người khác.

3. Thiếu trưởng thành về đạo đức:

-Cờ bạc, rượu chè, nghiện hút và lẳng lơ.

-Chủ trương phá thai và không muốn sinh con.

-Đùa giỡn với con tim:

*Tình yêu chân thật luôn phải có sự trung thành, tôn trọng và tương kính.

4.Thiếu trưởng thành tâm lý:

a-Mặc cảm tự ty:

-Núp bóng mẹ.

-Sống bằng hình ảnh của người cha.

-Thiếu tự tin, luôn luôn so sánh mình với người này, người khác.

-Ghen tỵ:

*Ghen là một nét đẹp của tình yêu, nó chứng tỏ sự quan tâm và hàm ý chiếm đoạt. Nhưng ghen bệnh hoạn là một triệu chứng của tâm bệnh.

b-Thiếu tự chủ:

-Không có chủ kiến.

-Luôn mặc cảm về mình trước những người khác.

-Lúc thế này, lúc thế khác, sống dựa theo ý kiến của người khác.

ĐƯỢC VÀ MẤT KHI LỰA CHỌN

Nếu đối với phụ nữ đời là 12 bến nước, hôn nhân trong nhờ, đục chịu; thì đối với đàn ông con trai đứng trước hôn nhân, theo triết gia Hy Lạp:

“Hãy cứ lấy vợ đi.

Nếu may mắn bạn sẽ hạnh phúc.

Nếu không bạn cũng trở thành một triết gia.”

(Socrates)

Điều quan trọng là biết chọn bến và chọn người. Đừng để tính tự cao, tự đại đánh mất lý trí. Cũng đừng để tình cảm ấu trĩ, đam mê dục vọng dẫn đến những quyết định mà sau này cảm thấy hối tiếc: “Hãy lấy người mình yêu và yêu mình”. Vì:

“Không có người đàn ông hoàn hảo.

Cũng không có người đàn bà tuyệt vời.”

_________

Tài liệu tham khảo:

1. https://www.advokatsmart.no/news/global-divorce-statistics

2. https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_divorce_rate