Một tiếng nói làm chia rẽ lòng người

Thứ Bảy Tuần IV - Mùa Chay

MỘT TIẾNG NÓI LÀM CHIA RẼ LÒNG NGƯỜI 

https://youtu.be/EOriKEqTpcM

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

40 Khi ấy, Đức Giê-su giảng dạy tại đền thờ Giê-ru-sa-lem. Trong dân chúng, có những người nghe các lời của Đức Giê-su thì nói : “Ông này thật là vị ngôn sứ.” 41 Kẻ khác rằng : “Ông này là Đấng Ki-tô.” Nhưng có kẻ lại nói : “Đấng Ki-tô mà lại xuất thân từ Ga-li-lê sao ? 42 Nào Kinh Thánh đã chẳng nói : Đấng Ki-tô xuất thân từ dòng dõi vua Đa-vít và từ Bê-lem, làng của vua Đa-vít sao ?” 43 Vậy, vì Người mà dân chúng đâm ra chia rẽ. 44 Một số trong bọn họ muốn bắt Người, nhưng chẳng có ai tra tay bắt.

45 Các vệ binh trở về với các thượng tế và người Pha-ri-sêu. Họ liền hỏi chúng : “Tại sao các anh không điệu ông ấy về đây ?” 46 Các vệ binh trả lời : “Xưa nay chưa hề đã có ai nói năng như người ấy !” 47 Người Pha-ri-sêu liền nói với chúng : “Cả các anh nữa, các anh cũng bị mê hoặc rồi sao ? 48 Trong hàng thủ lãnh hay trong giới Pha-ri-sêu, đã có một ai tin vào tên ấy đâu ? 49 Còn bọn dân đen này, thứ người không biết Lề Luật, đúng là quân bị nguyền rủa !” 50 Trong nhóm Pha-ri-sêu, có một người tên là Ni-cô-đê-mô, trước đây đã đến gặp Đức Giê-su ; ông nói với họ : 51 “Lề Luật của chúng ta có cho phép kết án ai, trước khi nghe người ấy và biết người ấy làm gì không ?” 52 Họ đáp : “Cả ông nữa, ông cũng là người Ga-li-lê sao ? Ông cứ nghiên cứu, rồi sẽ thấy : không một ngôn sứ nào xuất thân từ Ga-li-lê cả.”

53 Sau đó, ai nấy trở về nhà mình.

MỘT TIẾNG NÓI LÀM CHIA RẼ LÒNG NGƯỜI

Giữa những ngày cuối của Mùa Chay, phụng vụ dẫn chúng ta trở lại Đền Thờ Giê-ru-sa-lem, nơi Đức Giê-su đang giảng dạy công khai giữa đám đông. Bầu khí không bình yên. Lời Người vang lên như lửa chạm vào rơm khô. Người ta bàn tán. Người ta tranh cãi. Người ta nghi ngờ. Có kẻ thì thầm: “Ông này thật là vị ngôn sứ.” Có người mạnh dạn hơn: “Ông này là Đấng Ki-tô.” Nhưng cũng có những tiếng cười nhạt, những cái lắc đầu khinh bỉ: “Đấng Ki-tô mà lại xuất thân từ Ga-li-lê sao?” Và rồi, Tin Mừng kết lại bằng một câu nghe tưởng bình thường nhưng lại đầy ám ảnh: “Sau đó, ai nấy trở về nhà mình.”

Mùa Chay không chỉ là thời gian ăn chay, hãm mình hay làm việc bác ái. Mùa Chay là lúc chúng ta đối diện với câu hỏi căn bản: Đức Giê-su là ai đối với tôi? Tôi đứng ở phía nào trong đám đông ấy? Tôi là người nhận ra Người là Ngôn Sứ, là Đấng Ki-tô? Hay tôi là kẻ ngờ vực, khép lòng vì thành kiến? Hay tôi là người lặng lẽ đứng giữa, không dám quyết định?

Đám đông ngày xưa chia rẽ vì Đức Giê-su. Không phải vì Người gây bạo loạn. Không phải vì Người dùng vũ khí. Nhưng vì lời của Người. Lời ấy chạm vào tâm hồn, lay động lương tâm, bóc trần giả hình, đánh thức sự thật. Khi sự thật xuất hiện, lòng người không còn trung tính. Hoặc mở ra, hoặc khép lại.

Có những người nghe và nói: “Ông này thật là vị ngôn sứ.” Họ đã cảm được điều gì đó khác thường nơi Đức Giê-su. Lời Người không giống các kinh sư. Lời ấy không chỉ giải thích Lề Luật, nhưng chạm đến trái tim. Lời ấy không chỉ nói về Thiên Chúa, mà làm cho người ta cảm được Thiên Chúa đang hiện diện. Đó là bước đầu của đức tin: nhận ra có điều gì đó lớn hơn mình đang diễn ra.

Có những người mạnh dạn tuyên xưng: “Ông này là Đấng Ki-tô.” Họ đã đi xa hơn một bước. Không chỉ là ngôn sứ, mà là Đấng được xức dầu, Đấng Cứu Độ. Nhưng niềm tin ấy lập tức bị phản bác bằng lý luận: “Đấng Ki-tô mà lại xuất thân từ Ga-li-lê sao?” Họ viện dẫn Kinh Thánh. Họ nói đúng một phần. Họ biết Đấng Ki-tô phải từ dòng dõi Đa-vít, từ Bê-lem. Nhưng họ không biết – hoặc không muốn biết – rằng Đức Giê-su thực sự đã sinh ra tại Bê-lem. Họ dừng lại ở bề ngoài. Họ nhìn Người lớn lên ở Na-da-rét và kết luận.

Biết Kinh Thánh chưa chắc đã hiểu Thiên Chúa. Có thể thuộc lòng Lề Luật mà vẫn không nhận ra Đấng ban Lề Luật đang đứng trước mặt mình. Mùa Chay là lúc chúng ta tự hỏi: tôi có đang dừng lại ở những hiểu biết bề ngoài về Chúa? Tôi có đang đánh giá Người bằng những khuôn mẫu có sẵn? Tôi có để cho thành kiến chặn đứng ân sủng?

Tin Mừng nói: “Vì Người mà dân chúng đâm ra chia rẽ.” Đức Giê-su không đến để gây chia rẽ, nhưng sự hiện diện của Người buộc người ta phải chọn. Ánh sáng không tạo ra bóng tối, nhưng khi ánh sáng xuất hiện, bóng tối bị lộ diện. Lời chân thật không tạo ra giả dối, nhưng khi sự thật được nói ra, giả dối bị phơi bày.

Trong gia đình, có khi cũng vậy. Khi một người quyết tâm sống theo Tin Mừng, người khác có thể cảm thấy bị chất vấn. Khi một người tha thứ, người khác thấy mình nhỏ bé. Khi một người chọn trung thực, người khác thấy mình lúng túng. Sự thánh thiện có thể làm người ta khó chịu, vì nó nhắc rằng ta cũng được mời gọi nên thánh.

Các vệ binh được sai đi bắt Đức Giê-su. Họ là những người thi hành lệnh. Họ có quyền lực. Họ có lý do chính đáng. Nhưng khi nghe Người nói, họ trở về tay không và thốt lên: “Xưa nay chưa hề đã có ai nói năng như người ấy!” Một lời chứng đơn sơ mà mạnh mẽ. Họ không tranh luận thần học. Họ không viện dẫn Kinh Thánh. Họ chỉ nói về điều họ đã nghe và cảm nghiệm.

Có những lúc, chính những người tưởng là xa Chúa lại nhạy bén trước sự thật hơn những người tự cho mình đạo đức. Các vệ binh không phải là thầy dạy Lề Luật. Nhưng họ để lòng mình lắng nghe. Và lời Đức Giê-su đã chạm đến họ.

Còn những người Pha-ri-sêu thì sao? Họ đáp lại bằng sự khinh miệt: “Cả các anh nữa, các anh cũng bị mê hoặc rồi sao?” Họ tự tin rằng không một thủ lãnh nào tin vào Người. Họ khinh thường dân chúng, gọi họ là “bọn dân đen không biết Lề Luật”. Sự kiêu ngạo làm họ mù lòa. Họ tin rằng chân lý nằm trong tay họ. Và vì thế, họ không còn khả năng đón nhận điều mới mẻ.

Kiêu ngạo là bức tường dày nhất ngăn cản ân sủng. Khi ta nghĩ mình đã biết đủ, ta không còn muốn học hỏi. Khi ta nghĩ mình công chính, ta không còn muốn sám hối. Khi ta nghĩ mình đúng, ta không còn lắng nghe.

Giữa bầu khí căng thẳng ấy, một tiếng nói nhỏ vang lên: Ni-cô-đê-mô. Ông từng đến gặp Đức Giê-su ban đêm. Ông chưa dám công khai theo Người. Nhưng trong lúc mọi người muốn kết án, ông chỉ đặt một câu hỏi: “Lề Luật của chúng ta có cho phép kết án ai, trước khi nghe người ấy và biết người ấy làm gì không?”

Ông không tuyên xưng đức tin mạnh mẽ. Ông chỉ xin một sự công bằng. Nhưng chính sự công bằng ấy đã là một bước can đảm. Trong một tập thể đang đồng thanh lên án, dám đặt câu hỏi đã là một hành vi đức tin.

Mùa Chay mời gọi chúng ta học nơi Ni-cô-đê-mô. Có thể ta chưa đủ mạnh để làm chứng công khai. Nhưng ít nhất, ta có thể không hùa theo đám đông kết án. Ta có thể giữ lòng mình khỏi thành kiến. Ta có thể bảo vệ sự thật, dù chỉ bằng một câu hỏi nhỏ.

Đáp lại Ni-cô-đê-mô, họ mỉa mai: “Cả ông nữa, ông cũng là người Ga-li-lê sao?” Khi không trả lời được lý lẽ, người ta tấn công con người. Khi không chấp nhận sự thật, người ta chế giễu người nói sự thật. Lịch sử lặp lại. Và Đức Giê-su tiếp tục bị loại trừ vì Người không hợp với khuôn mẫu của họ.

Tin Mừng kết thúc bằng hình ảnh: “Sau đó, ai nấy trở về nhà mình.” Một kết thúc tưởng chừng bình thường. Nhưng đó là một câu hỏi cho mỗi chúng ta. Sau khi nghe Lời Chúa hôm nay, tôi sẽ trở về nhà mình thế nào? Tôi có trở về như cũ, với những thành kiến cũ, những lối nghĩ cũ? Hay tôi để lời ấy theo tôi về, vang lên trong tim, làm tôi thao thức?

Mùa Chay là hành trình trở về. Nhưng không phải trở về nhà mình theo nghĩa khép kín. Mà là trở về với chính mình trong ánh sáng của Thiên Chúa. Trở về để xét lại niềm tin. Trở về để thanh luyện cái nhìn. Trở về để nhận ra Đức Giê-su không phải là một ý tưởng, nhưng là một Đấng sống động.

Có thể hôm nay, Đức Giê-su vẫn tiếp tục gây chia rẽ trong lòng ta. Một phần muốn theo Người, một phần sợ hãi. Một phần tin, một phần nghi ngờ. Một phần khao khát đổi mới, một phần bám víu an toàn. Mùa Chay không đòi ta phải hoàn hảo ngay lập tức. Nhưng đòi ta thành thật với sự giằng co ấy.

Điều quan trọng không phải là đám đông nghĩ gì về Đức Giê-su. Điều quan trọng là tôi nghĩ gì. Tôi tin gì. Tôi chọn gì.

Ước gì trong những ngày còn lại của Mùa Chay, chúng ta không dừng lại ở tranh luận, nhưng đi đến quyết định. Không dừng lại ở hiểu biết, nhưng đi đến gặp gỡ. Không dừng lại ở lời nói, nhưng đi đến hoán cải.

Và khi Tuần Thánh đến gần, khi Thập Giá được dựng lên, khi sự chia rẽ đạt đến đỉnh điểm, xin cho chúng ta không đứng ngoài, không trở về nhà như chưa có gì xảy ra, nhưng can đảm ở lại dưới chân Thập Giá, ở lại với Đấng đã nói những lời chưa từng ai nói, và đã yêu một tình yêu chưa từng ai yêu.

Lm. Anmai, CSsR