Nguồn Gốc của Ba Vua

Nguồn Gốc của Ba Vua

Tôi có được một dịp đóng quân ở miền Bắc Iraq vào năm 2003; có nhiều người Công Giáo Kurd thường trò chuyện với tôi về thánh kinh và lịch sử Thiên Chúa Giáo, và họ thường đưa ra câu hỏi để đặt vấn đề: “Bạn có biết rằng, một trong Ba Vua đến thăm Chúa Giêsu lúc Ngài sinh ra là một người Kurd?”  Câu hỏi này đã làm tôi phải suy nghĩ và tìm hiểu thêm để viết ra bài này.

Thánh kinh chỉ nhắc tới việc Ba Vua đi bái thờ Chúa Hài Nhi Giêsu trong chương 2 Phúc Âm Thánh Matthêu như sau: “Khi Đức Giê-su ra đời tại Bê-lem, miền Giuđêa, thời vua Hê-rô-đê trị vì, có mấy nhà chiêm tinh từ phương Đông đến Giê-ru-sa-lem, và hỏi: ‘Đức Vua dân Do-Thái mới sinh, hiện ở đâu?  Chúng tôi đã thấy vì sao của Người xuất hiện bên phương Đông, nên chúng tôi đến bái lạy Người’ (Mt 2:1-2)”…  Những chữ chính ở đây là “Magi từ phía Đông”, nhưng Matthêu không nói là có bao nhiêu người, tên, địa vị và nguồn gốc của họ.  Tôi đã lần mò từ đây…

Trước tiên, chữ “Magi” có liên hệ lâu đời với Iraq có thể từ thời tiên tri Daniel vào khoảng năm 586 BCE khi ông giữ chức “Rab-mag” (chánh chiêm tinh gia) cho triều đình Vua Nebuchadnezzar trong thời gian người Do Thái bị lưu đầy ở Babylon, và mồ của tiên tri Daniel hiện thời đang ở thành phố Kirkuk, Iraq.  Chữ Magi (số nhiều của chữ magus) trong Tân Ước có gốc Hy-Lạp là magoi; bản văn King James của Tin Lành dịch là “Nhà Thông Thái” trong khi bản văn Công Giáo dùng chữ “Chiêm Tinh Gia”; họ là những học giả uyên thâm và khoa học gia theo kiến thức của thời đó.  Họ không phải là những người đồng bóng hay phù thủy như kiểu những người hành nghề “tà” đạo hay khoa học “đen tối” (CV 8:9; 13:6,8).

Kế tiếp, nguồn gốc của những vị Magi này chỉ được nhắc tới cách tổng quát - từ Đông Phương - có nghĩa là bất cứ từ chỗ nào về phía đông của Giêrusalem… Iraq có thể thuộc vùng này hay không?

Để làm sáng tỏ nguồn gốc bí ẩn của họ, Thánh Kinh cho ta ba điểm để đối chiếu: (a) “Từ thánh điện Ngài ở Giêrusalem, là nơi vua chúa về triều cống” (TV 68:30); (b) “Từ Tarshish và hải đảo xa xăm, hàng vương giả sẽ về triều cống.  Cả những vua Ả-Rập, Sheba, cũng đều tới tiến dâng lễ vật…” (TV 72:10-15); và (c) “Đứng lên, bừng sáng lên! Vì ánh sáng của ngươi đến rồi.  Vinh quang của ĐỨC CHÚA như bình minh chiếu toả trên ngươi… Xe lạc đà từng đoàn che rợp đất, lạc đà Mađian và Êpha: tất cả những người từ Sheba kéo đến, đều mang theo vàng với trầm hương, và loan truyền lời ca tụng ĐỨC CHÚA” (Is 60:1-6).  Tuy nhiên, những dẫn chứng này vẫn chưa nói rõ xuất xứ của những vị Magi này!

Có nhiều nước đã tự nhận là những Magi xuất xứ từ nước họ, trong số đó là: Ethiopia, Ba Tư, Ả Rập và Iraq.

Ethiopia: Kitô hữu ở đây đặt tên những Magi là Hor, Basanater, và Karsudan; nhưng họ không có những chi tiết đáng kể để làm chứng cho những điểm này.

Ả Rập: nguồn gốc Ả Rập ở đây có lẽ dựa vào ba món quà – vàng, nhũ hương, mộc dược – vì đây là những thổ sản được buôn bán tại đây.

Nguồn gốc Ba Tư được dẫn chứng bằng hai dữ kiện: (1) Marco Polo, trong quyển sách The Travels: The Description of the World (1289) tường thuật những chi tiết ly kỳ về cuộc viếng thăm của những vị Magi khi họ đến Bêlem trong chương 11 của quyển sách này; và (2) nền nhà trong Nhà Thờ Chúa Giáng Sinh ở Bêlem có một hình khảm bằng gạch tả cảnh những vị Magi trong trang phục truyền thống Ba Tư đang viếng thăm Chúa Hài Đồng.  Khảm hình này đã cứu nhà thờ thoát sự tàn phá khi Đế Quốc Ba Tư đánh phá Đất Thánh khoảng năm 614, quân lính Ba Tư tiến vào nhà thờ để tàn phá, họ nhìn thấy khảm hình này và họ đã lặng lẽ bỏ đi ra; và tuyền thống Ba Tư gọi tên những vị Magi này là Larvandad, Hormisdas và Gushnasaph.   

Người Kurds ở Iraq có bốn điểm để minh chứng rằng một trong những Magi là người của họ:

Trước nhất, John Hildesheim viết trong quyển Historia Trium Regnum (Lịch Sử của Ba Vua) ấn bản thế kỷ thứ 14, kể rằng một người trong ba vị Magi là vua của Chaldea với những di tích của ông được giữ ở Nhà Thờ Chánh Tòa Cologne (Koln), bên Đức từ 1164; và Chaldea thuộc về Iraq. 

Tiếp đến, tục truyền Chaldea nói rằng các vị Magi đến từ Edessa; và trong thời gian Chúa Giáng Sinh thì Edessa là một vùng đất tự trị nằm giữa hai Đế Quốc La Mã và Ba Tư, và Edessa thuộc về Iraq hiện nay.

Thứ ba, các Magi có tên thường được nhắc tới là Melchior, Gaspar và Balthazar; chữ Balthazar là một chữ ghép Belsah-uzur theo cổ ngữ Assyria-Babylon có nghĩa “Chúa bảo vệ hoàng đế”.  Chữ này có liên hệ nhiều với Iraq.

Cuối cùng, như đã nhắc tới ở trên - “Xe lạc đà từng đoàn che rợp đất, lạc đà Međian và Êpha…” (Is 60:6) – Međian là vùng Medes cũng thuộc về Iraq. 

Vì những Kitô hữu Kurds là người gốc Chaldea và vùng đất họ trú ngụ là ở Median, nên họ có lý do chính đáng để chứng minh rằng một trong Ba Vua có nguồn gốc từ Iraq.  

LM JP Vũ Minh

(Viết từ chiến trường Iraq dịp Lễ Hiển Linh 2006, JP Minh Vu, Ch, Lt Col, USAF.  Đăng trong Ali Times, 6 Jan 2006, AFD-060613-047) 

*******************************

The Origin of the Magi

I once had a chance to station Northern Iraq in 2003.  While there, many Kurdish Christians talked to me about the Bible and Christian history, often times asking rhetorically: “Do you know that one of the Magi who visited Christ at His birth was a Kurd?”

I find it an interesting question to ponder. 

The only direct mentioning of the Magi visiting the infant Jesus in the Bible was in chapter 2 of Matthew’s gospel.  It’s written: “When Jesus was born in Bethlehem of Judea, in the days of King Herod, behold, Magi from the east arrived in Jerusalem, saying, ‘Where is the newborn king of the Jews?  We saw his star at its rising and have come to do him homage’ (Mt 2:1-2)”.  The key words are “Magi from the East,” but Matthew did not state the number of visitors, their names, status or origins.  This is where the speculation and my search begin.

First, the remotest connection that might have associated the Magi with Iraq was around 586 BCE at the time of Daniel.  It was Daniel who held the office of “Rab-mag,” or chief among the Magi of Nebuchadnezzar’s court during the Jewish exile to Babylon.  Daniel’s tomb is located in present day Kirkuk, Iraq.  The word Magi, (plural of magus), in the New Testament is derived from the Greek word magoi.  The King James Version translated it as “Wise Men” and the Catholic Bible called them “Astrologers.”  They were scholars and scientists based on the world of knowledge at the time.  They were not magicians or sorcerers, as this word is also used to describe such people who practice “dark” science (Acts 8:9; 13:6,8).

Second, the origins of the Magi were only mentioned in general terms - from the East.  This means anywhere in the eastern world from Jerusalem.  Could Iraq be considered in this light?

To unveil their mysterious origins, the Bible offered three hints: (a) “Show it from your temple on behalf of Jerusalem, that kings may bring you tribute” (Ps 68:30); (b) “May the kings of Tarshish and the islands bring tribute, the kings of Arabia and Sheba offer gifts…” (Ps 72:10-15); and (c) “Rise up in splendor!  Your light has come; the glory of the Lord shines upon you… Caravans of camels shall fill you, dromedaries from Midian and Ephah; All from Sheba shall come bearing gold and frankincense, and proclaiming the praises of the LORD” (Is 60:1-6).

These references however did not prove the exact origins of the Magi.

Several countries had claimed the Magi to be theirs, among them: Ethiopia, Persia, Arabia, and Iraq. 

The Ethiopian Christians named the Magi Hor, Basanater, and Karsudan but did not have many details to support their claim.

The Arabic origin of the Magi probably came from the general knowledge that gold, frankincense and myrrh were common trading items in Arabia.

The Magi’s Persian origin is supported by two facts: (1) the account of Marco Polo in his book “The Travels: The Description of the World” written in 1289.  Chapter 11 of this book gives tantalizing details of the Magi in their visit to Bethlehem; (2) the mosaic inside the Church of Nativity in Bethlehem depicted the scene of the Magi in Persian attires visiting the Christ Child.  This image saved the church from destruction when the Persians ransacked the Holy Land Churches in 614, the Persian army came to the church and found the mosaic on the floor, they quietly left the church; and the Persian tradition gave names of the Magi as Larvandad, Hormisdas and Gushnasaph.

The Kurdish claim of the Magi’s origin is supported by four pieces of evidence:

First, John Hildesheim in the Historia Trium Regum (History of the Three Kings) published in the 14th Century.  The book mentioned one of the three Magi was the king of Chaldea with their relics are kept in the Cathedral of Cologne (Köln), Germany since 1164.  We are in Ur, the heart of Chaldea and in Iraq.

Second, according to a Chaldean legend, the Magi came from Edessa.  During the time of the birth of Christ, Edessa was a remnant of former Assyrian empire, an independent buffer state between the Roman and Persian empires and was in Iraq.

Third, the Magi’s names were popularly known as Melchior, Gaspar and Balthazar.  The name Balthazar is a composition of Belsah-uzur, an Assyrian-Babylonian word means “God protects the king” and it has the closest association with Iraq.

Lastly, the earlier quote from Isaiah mentioned “Caravans of camels shall fill you, dromedaries from Midian and Ephah…”  (Is 60:6), Median was the land of the Medes, also in Iraq.

Since Christian Kurds are Chaldeans and the land they inhabit was in Median, their claim that one of the Magi came from Iraq has some credible supports.

Rev. JP Minh Vũ

(Written from the war zone in Iraq on the feast of Epiphany 2006 by JP Minh Vu, Ch, Lt Col, USAF.  Published in Ali Times, Jan 6, 2006. AFD-060613-047)