SUDAN: ĐGM Yunan Tombe Trille: ‘Trong chiến tranh, Kitô hữu phải trải nghiệm sự hiệp nhất’

SUDAN: ĐGM Yunan Tombe Trille: ‘Trong chiến tranh, Kitô hữu phải trải nghiệm sự hiệp nhất’

Đối với Giáo phận El Obeid, Sudan, Tuần Thánh năm nay là một tuần lễ “đầy nhiệt huyết” khi lời mời gọi chia sẻ sự đau khổ của Đức Kitô là một thực tế hữu hình đối với họ. Đất nước vẫn đang bị tàn phá bởi chiến tranh—mặc dù không phải là nội chiến—bắt đầu từ ba năm trước, vào ngày 15 tháng Tư năm 2023, giữa hai đội quân đối địch.

Nói chuyện qua điện thoại từ El Obeid thuộc vùng Bắc Kordofan, Đức Giám mục Yunan Tombe Trille, sinh năm 1964, giải thích rằng cộng đồng đang cử hành “sự khổ nạn của chính chúng ta cùng với sự khổ nạn của Chúa Giêsu.”

Số người chết trên khắp đất nước đã vượt quá 60.000 người, gồm hàng ngàn trẻ em. Đối với Đức Giám mục, tháng Tư mang ý nghĩa kép, bởi vì ngài được bổ nhiệm vào chức vụ giám mục để lãnh đạo giáo phận rộng lớn vào ngày 23 tháng Tư năm 2017.

“Chúng tôi đang chuẩn bị cho những lễ kỷ niệm tại các giáo xứ cùng với toàn thể hội đồng mục vụ từ những trung tâm khác nhau của giáo phận, tràn đầy hy vọng,” ngài tiếp tục. “Nhưng thực tế là chúng tôi đang sống trong một thành phố bị bao vây. Chúng tôi nghe thấy tiếng máy bay không người lái và máy bay chiến đấu. Người dân El Obeid gần như đã quen với những âm thanh này – chúng là một phần của cuộc sống hàng ngày của chúng tôi. Chúng luôn ở đó.”

Tình đoàn kết và sự hiệp thông trong bối cảnh sợ hãi

Tiếng máy bay không người lái là dấu hiệu cho thấy chiến tranh chưa kết thúc; thay vào đó, nó đã tập trung ở Kordofan, trung tâm của đất nước. El Obeid là một thành phố chiến lược đã nhiều lần đổi chủ. Đức Giám mục nói về thực tế hàng ngày của xung đột – không phải là “bình thường hóa” – và về cuộc sống phải tiếp diễn bất chấp tất cả.

“Có nhiều mức độ sợ hãi khác nhau,” ngài giải thích. “Chúng tôi sống cùng một đất nước, nhưng nỗi sợ hãi không giống nhau ở mọi nơi, và cũng không giống nhau đối với tất cả mọi người ở Sudan.”

Việc các linh mục Công giáo vẫn ở lại vị trí của mình, và bản thân ngài vẫn gần gũi với cộng đồng bất chấp cơ hội chuyển đến khu vực an toàn hơn, “đã giúp – và tiếp tục giúp – mọi người cảm thấy bớt cô đơn và được hỗ trợ. Điều đó mang lại cho họ sự can đảm và khiến chúng tôi cảm thấy như một thể thống nhất.”

Đức ông Tombe cũng lưu ý rằng không chỉ có Giáo hội Công giáo. “Tất cả những giáo hội Kitô giáo khác đều sát cánh bên nhau.”

Vẫn chưa có đàm phán

Theo một số cách, chiến tranh san bằng những di biệt và đưa mọi người xích lại gần nhau hơn. “Chúng tôi đều trung lập ở Sudan; chúng tôi không đứng về phe nào – chúng tôi chỉ là những người dân bình thường. Những người đang vác thập giá giữa chiến tranh: chúng tôi đã mất người thân, nhà cửa, đất đai – tất cả mọi thứ.”

Đức giám mục nhấn mạnh rằng không có sự khác biệt về địa vị. “Chiến tranh đã ảnh hưởng đến tất cả chúng ta như nhau,” ngài lưu ý. “Trong những điều kiện này, sự Phục sinh của Chúa Giêsu mang một ý nghĩa sâu sắc hơn nữa bởi vì nó cho chúng ta niềm hy vọng rằng chúng ta cũng có thể sống lại như Người.”

Tuy nhiên, chỉ có niềm tin sâu sắc mới giúp ta nhìn thấy được con đường phía trước. Hiện tại, không có gì cho thấy một con đường dẫn đến hòa bình hay thậm chí là những cuộc đàm phán cụ thể giữa các lãnh đạo của quân đội chính quy và lực lượng bán quân sự Hỗ trợ Nhanh (RAF). Tuy nhiên, Đức Giám mục Tombe vẫn tin chắc “rằng hòa bình sẽ đến và thay đổi vận mệnh của đất nước. Bất chấp cái chết, chúng ta tin vào ngày sau cái chết và ngày giải phóng chúng ta.”

Một năm kể từ vụ tấn công tàn bạo vào trại Zamzam

Thời điểm hiện tại của Sudan là một thời điểm đầy gian truân. Tháng Tư cũng đánh dấu một “ngày kỷ niệm” đau thương khác: vào ngày 11 tháng Tư năm 2025, Lực lượng Hỗ trợ Nhanh đã phát động một cuộc tấn công tàn bạo vào trại tị nạn Zamzam, nơi lúc đó đang chứa khoảng nửa triệu người. Một báo cáo gần đây của Tổ chức Bác sỹ Không Biên giới nhắc lại những lời chứng về bạo lực cực độ: hàng trăm người đã bị giết và hàng trăm phụ nữ bị hãm hiếp.

“Chúng tôi đã chứng kiến ​​những điều rất khủng khiếp ở Zamzam. Binh lính bắt giữ con gái của những người trong trại và hành hung họ,” một nhân chứng nói với tổ chức này.

Ba năm qua, Sudan đã kỷ niệm những ngày tàn phá. “Chiến tranh không bao giờ là điều tốt đẹp—không bao giờ, vì bất kỳ lý do gì và với bất kỳ ai,” Đức Giám mục nhắc lại. “Ngay cả đối với những kẻ gây ra nó.”

Chuyến tông du sắp tới của Đức Thánh Cha Leo đến Phi châu là nguồn hy vọng lớn lao cho cộng đồng người Sudan. “Chúng tôi chia sẻ niềm vui với anh chị em chúng tôi ở Tây Phi, những người sẽ đón tiếp chuyến thăm của Đức Thánh Cha,” Đức Giám mục Tombe nói. “Ngài sẽ không đến Sudan, nhưng ngài sẽ đến gần chúng tôi hơn—và tôi chắc chắn rằng chúng tôi cũng sẽ được phong phú hơn nhờ chuyến tông du này.”

J.NMS