Nhảy đến nội dung

Suy niệm và Lời nguyện sáng Thứ Ba Tuần II Phục Sinh

LỜI NGUYỆN SÁNG – THỨ BA TUẦN II PHỤC SINH

Lạy Chúa Giêsu Phục Sinh,
trong khoảnh khắc dịu dàng của buổi sớm hôm nay, khi ánh sáng bắt đầu lan tỏa và xua tan những tàn dư của đêm tối, con thức dậy và hướng lòng về Chúa – Đấng đang sống, đang hiện diện và đang yêu con bằng một tình yêu không bao giờ cạn. Con dừng lại một chút giữa nhịp sống vội vã để ý thức rằng: con đang sống, không chỉ bằng hơi thở tự nhiên, nhưng bằng chính sự sống mà Chúa đã phục hồi cho con qua cuộc Tử Nạn và Phục Sinh.

Lạy Chúa,
con bước vào ngày mới này với một tâm hồn còn nhiều ngổn ngang. Có những điều con chưa giải quyết được, những nỗi lo còn đè nặng, những câu hỏi chưa có lời đáp. Có những mối tương quan còn vướng mắc, những vết thương chưa lành, những khát khao chưa được lấp đầy. Và đôi khi, con cảm thấy mình như đang đi trong một hành trình mờ mịt, không rõ ràng, không chắc chắn.

Nhưng lạy Chúa Giêsu,
chính trong sự không chắc chắn ấy, xin dạy con biết tin. Không phải là một đức tin dễ dàng, nhưng là một đức tin dám bước đi ngay cả khi không thấy đường. Xin cho con tin rằng: Chúa đang dẫn dắt con, ngay cả khi con không hiểu cách Chúa làm việc. Xin cho con tin rằng: không có điều gì xảy ra ngoài tầm tay của Chúa, và mọi sự – dù con không hiểu – vẫn có thể trở thành điều tốt đẹp nếu con biết đặt vào tay Chúa.

Lạy Chúa Phục Sinh,
con nhớ đến hình ảnh Nicôđêmô – một người đến với Chúa trong đêm tối, mang theo những câu hỏi sâu xa về sự sống và sự tái sinh. Ông không hiểu, ông còn lúng túng, nhưng ông đã can đảm tìm đến Chúa. Con cũng muốn như ông – dám mang những thắc mắc của mình đến với Chúa, dám đối diện với sự thật của mình, dám mở lòng để được biến đổi.

Xin Chúa tái sinh con mỗi ngày. Không phải chỉ một lần, nhưng là từng ngày, từng chút một. Xin cho con được sinh lại trong suy nghĩ, trong cách nhìn, trong cách sống. Xin cho con không bị đóng khung trong con người cũ – với những thói quen xấu, những phản ứng tiêu cực, những lối suy nghĩ hạn hẹp – nhưng được đổi mới nhờ Thánh Thần của Chúa.

Lạy Chúa Giêsu,
có những lúc con sống như một người “cũ kỹ” – dễ nóng giận, dễ buồn chán, dễ thất vọng. Con bị cuốn theo những điều nhỏ nhặt, bị chi phối bởi cảm xúc, bị kéo xuống bởi những suy nghĩ tiêu cực. Xin Chúa giải thoát con khỏi chính mình. Xin cho con được tự do – tự do để yêu thương, tự do để tha thứ, tự do để sống theo ý Chúa.

Lạy Chúa Phục Sinh,
xin đổ tràn ánh sáng của Chúa vào tâm hồn con. Những góc tối mà con không dám nhìn, những ký ức làm con đau, những lỗi lầm làm con xấu hổ – xin Chúa chạm đến và chữa lành. Xin đừng để con trốn tránh, nhưng cho con can đảm đối diện, vì con tin rằng: nơi nào có Chúa, nơi đó có sự chữa lành.

Lạy Chúa,
con dâng lên Chúa ngày hôm nay – một ngày tưởng chừng như rất bình thường, nhưng lại chứa đựng vô vàn cơ hội để con gặp Chúa. Trong từng công việc nhỏ, trong từng cuộc gặp gỡ, trong từng giây phút thinh lặng – xin cho con nhận ra Chúa đang ở đó.

Khi con làm việc, xin cho con làm với tình yêu.
Khi con nói, xin cho lời con mang lại sự sống.
Khi con gặp người khác, xin cho con nhìn họ bằng ánh mắt của Chúa.

Xin cho con không sống hời hợt, nhưng sống sâu sắc. Không sống theo thói quen, nhưng sống có ý thức. Không sống cho riêng mình, nhưng sống cho Chúa và cho người khác.

Lạy Chúa Giêsu,
con cũng cầu nguyện cho những người đang tìm kiếm – tìm ý nghĩa cuộc đời, tìm chân lý, tìm tình yêu. Có thể họ đang lạc lối, đang hoang mang, đang mệt mỏi. Xin Chúa đến với họ, như đã đến với Nicôđêmô trong đêm tối. Xin soi sáng họ, dẫn dắt họ, và ban cho họ niềm hy vọng.

Con cầu nguyện cho những người đang sống trong “bóng tối” – bóng tối của tội lỗi, của nghiện ngập, của cô đơn, của tuyệt vọng. Xin ánh sáng Phục Sinh chiếu vào cuộc đời họ, để họ nhận ra rằng: vẫn còn một con đường, vẫn còn một hy vọng, vẫn còn một tình yêu đang chờ họ.

Lạy Chúa Phục Sinh,
xin cho con biết sống ngày hôm nay với một trái tim mới – một trái tim biết yêu thương không mệt mỏi, biết hy vọng không ngừng, biết tin tưởng ngay cả khi không thấy gì rõ ràng.

Xin cho con biết bắt đầu lại mỗi ngày. Dù hôm qua con đã thất bại, hôm nay con vẫn có thể đứng dậy. Dù con đã sai lầm, con vẫn có thể được tha thứ. Dù con yếu đuối, con vẫn có thể được Chúa nâng đỡ.

Lạy Chúa Giêsu,
xin ở lại với con trong từng giây phút của ngày hôm nay. Khi con quên Chúa, xin nhắc con nhớ. Khi con lạc hướng, xin kéo con lại. Khi con mệt mỏi, xin cho con nghỉ ngơi trong Chúa.

Xin cho con sống không phải chỉ để “tồn tại”, nhưng để “sống thật” – sống trong ân sủng, sống trong tình yêu, sống trong sự thật.

Lạy Chúa,
con không xin một ngày không có thử thách,
nhưng xin một trái tim biết tin tưởng.

Con không xin mọi sự dễ dàng,
nhưng xin có Chúa đồng hành.

Con không xin được tránh khỏi bóng tối,
nhưng xin được mang ánh sáng vào trong đó.

Và khi ngày hôm nay trôi qua,
xin cho con có thể nhìn lại và nhận ra rằng:
con đã gặp Chúa,
con đã được Chúa chạm đến,
và con đã trở nên tốt hơn – dù chỉ một chút.

Lạy Chúa Giêsu Phục Sinh,
xin làm cho cuộc đời con trở thành một hành trình tái sinh mỗi ngày,
một hành trình đi từ bóng tối ra ánh sáng,
một hành trình đi từ cái tôi đến tình yêu.

Vì con tin rằng:
Chúa đã sống lại,
và Chúa đang làm cho con được sống –
ngay lúc này, và mãi mãi.

Amen.

Lm. Anmai, CSsR

 

ĐƯỢC SINH LẠI ĐỂ ĐƯỢC SỐNG MUÔN ĐỜI

Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta vào một khung cảnh rất đẹp và cũng rất sâu. Đó là một cuộc gặp gỡ trong đêm. Đêm thường là lúc con người dễ sống thật với những thao thức sâu kín nhất của lòng mình. Ban ngày, người ta có thể bận rộn, có thể nói cười, có thể xử lý nhiều chuyện, có thể mang nhiều vai trò khác nhau. Nhưng đêm xuống, khi mọi tiếng động lắng lại, nhiều câu hỏi thật bắt đầu trỗi lên. Đó là những câu hỏi người ta không dễ đem ra giữa chợ đời. Cũng thế, ông Nicôđêmô đã đến gặp Chúa Giêsu ban đêm. Ông là một người có học, một bậc thầy trong dân, một người thông thái, một người đạo đức, một người giữ luật, một người có uy tín. Nhưng ông vẫn còn thiếu một điều gì đó. Ông có tri thức, nhưng lòng chưa an. Ông có địa vị, nhưng tâm hồn chưa tới bến. Ông biết nhiều, nhưng chưa chạm được vào điều cốt lõi nhất.

Điều ấy rất gần với chúng ta. Vì nhiều khi con người tưởng rằng chỉ cần biết nhiều là đủ. Chỉ cần hiểu nhiều là đủ. Chỉ cần có chỗ đứng trong xã hội, có kinh nghiệm sống, có vị trí trong cộng đoàn, có vai trò trong Hội Thánh, là đủ. Nhưng không. Có những lúc con người biết nhiều mà vẫn trống. Hiểu nhiều mà vẫn chưa gặp được ánh sáng. Làm được nhiều mà vẫn chưa chạm được vào nguồn sống thật. Chính vì thế, Nicôđêmô là một hình ảnh rất đẹp của một tâm hồn còn biết đi tìm. Ông chưa khép lại. Ông chưa tự mãn hoàn toàn. Và vì còn biết tìm, ông được gặp Chúa.

Ông đến với Chúa bằng sự kính trọng. Ông nhìn nhận Chúa là vị thầy đến từ Thiên Chúa, vì không ai có thể làm những dấu lạ như thế nếu Thiên Chúa không ở cùng. Đó là một bước đi rất đẹp. Nhưng Chúa Giêsu không dừng ông lại ở chỗ thán phục. Chúa đi thẳng vào điều sâu nhất: “Các ông cần phải sinh lại bởi ơn trên.” Đây là một lời làm Nicôđêmô bối rối. Vì ông đến để tìm hiểu, còn Chúa lại dẫn ông đến chỗ phải biến đổi. Ông đến với trí tuệ, còn Chúa gọi ông bước sang đức tin. Ông muốn nắm bắt chân lý bằng lý luận, còn Chúa chỉ cho ông thấy rằng có một sự sống chỉ có thể đón nhận bằng lòng khiêm tốn mở ra cho Thần Khí.

Có lẽ đây là một trong những điểm quan trọng nhất cho đời sống thiêng liêng của chúng ta. Nhiều người theo Chúa bằng thói quen, bằng truyền thống, bằng bổn phận, bằng kiến thức giáo lý, bằng những điều đã thuộc. Tất cả những điều đó đều quý. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, chưa đủ. Người ta có thể biết nhiều điều về Chúa mà chưa thực sự được sinh lại. Có thể nói rất đúng về đạo mà lòng vẫn cũ. Có thể giữ nhiều việc đạo đức mà nội tâm vẫn chưa đổi mới. Có thể đi lễ đều, đọc kinh thường xuyên, làm việc tông đồ tích cực, nhưng sâu bên trong vẫn còn nguyên một con người cũ: dễ tự ái, dễ nóng giận, dễ cứng lòng, dễ xét đoán, dễ giữ mãi vết thương, dễ sống khép kín, dễ để mình bị kéo xuống bởi những đam mê rất trần thế.

Vì thế, lời của Chúa hôm nay không chỉ nói với Nicôđêmô, mà nói với mỗi người chúng ta: con cần được sinh lại. Không phải sinh lại theo nghĩa thể lý, nhưng là được tái sinh trong Thần Khí. Được đổi từ trong lòng. Được làm mới tận căn. Được cứu ra khỏi lối sống cũ. Được bước vào một cách hiện hữu khác. Không phải chỉ chỉnh sửa vài nét bên ngoài, nhưng là để cho Chúa tạo dựng mình lại.

Con người cũ thích dựa vào chính mình. Con người mới biết dựa vào ơn Chúa. Con người cũ muốn hiểu hết rồi mới tin. Con người mới dám tin để rồi được hiểu sâu hơn. Con người cũ thích tự mãn với vốn liếng mình có. Con người mới biết khiêm nhường để được dạy dỗ. Con người cũ khư khư giữ lấy cái tôi. Con người mới biết để Thần Khí hướng dẫn. Con người cũ chỉ nhìn thấy những gì dưới đất. Con người mới ngước lên để nhìn những sự trên trời.

Chúa Giêsu nói với Nicôđêmô rằng không ai đã lên trời ngoại trừ Con Người, Đấng từ trời xuống. Nghĩa là nếu con người muốn biết đường lên trời, muốn biết con đường dẫn vào sự sống, thì không thể chỉ tự xoay sở bằng trí tuệ của mình. Phải đón nhận Đấng từ trời xuống. Phải lắng nghe Người. Phải đi theo Người. Phải tin vào Người. Chính Người là con đường. Chính Người là mạc khải trọn vẹn của Thiên Chúa Cha. Chính Người là cửa mở vào sự sống muôn đời.

Rồi Chúa dùng hình ảnh con rắn đồng của Môsê trong sa mạc. Khi dân Ítraen bị rắn cắn, họ được cứu khi nhìn lên con rắn đồng được giương cao. Hình ảnh ấy là lời tiên báo về chính Chúa Giêsu sẽ bị giương cao trên thập giá. Chúng ta thường nghĩ sự sống đến từ vinh quang chói lọi, từ chiến thắng rực rỡ, từ sức mạnh hiển nhiên. Nhưng Thiên Chúa lại chọn một con đường ngược đời: sự sống muôn đời đến từ Đấng bị giương cao trong đau khổ. Ơn cứu độ đến từ thập giá. Hy vọng mở ra từ nơi tưởng như thất bại. Đó là nghịch lý của Tin Mừng, nhưng lại là sự thật sâu nhất.

Đối với Nicôđêmô, điều này hẳn rất khó hiểu. Đối với chúng ta hôm nay cũng vậy. Ta muốn một Thiên Chúa quyền lực theo kiểu trần gian hơn là một Thiên Chúa cứu độ bằng hiến tế. Ta muốn được cứu mà không phải đi qua từ bỏ. Ta muốn có sự sống đời đời mà không muốn chết đi cho con người cũ. Ta muốn bình an mà không muốn buông bỏ oán hờn. Ta muốn thánh thiện mà không muốn để Chúa cắt tỉa những góc tối. Ta muốn theo Chúa nhưng vẫn giữ nguyên lối sống tự nhiên của mình. Nhưng Tin Mừng hôm nay nhắc ta rằng con đường lên cao là con đường qua thập giá. Muốn được sinh lại, phải để cho cái cũ chết đi. Muốn được sống muôn đời, phải dám bước vào cuộc vượt qua với Chúa.

Nhiều người sợ từ “chết đi”. Nhưng thật ra, đó là điều đang diễn ra mỗi ngày nếu ta sống với Chúa. Chết đi cho một lời cay nghiệt để nói lời hiền lành hơn. Chết đi cho một tự ái để giữ tình hiệp nhất. Chết đi cho một đam mê để sống trong sạch hơn. Chết đi cho một nỗi giận để biết tha thứ. Chết đi cho một tham vọng để giữ lòng đơn sơ. Chết đi cho một sự tự mãn để biết mở lòng học lại. Chết đi cho cách sống chỉ nghĩ đến mình để biết trao ban. Mỗi lần như thế, một điều gì đó của con người cũ mất đi, và một điều gì đó của sự sống mới lớn lên.

Sự sống muôn đời không chỉ là chuyện ở cuối đời. Sự sống muôn đời bắt đầu ngay khi một con người để cho Chúa tái sinh mình trong Thần Khí. Khi linh hồn bắt đầu sống từ Thiên Chúa, ngay giữa cuộc đời này, đã có mầm của vĩnh cửu. Một người sống trong ơn Chúa, trong chân lý, trong tình yêu, trong niềm tin, trong hy vọng, trong sự kết hợp với Đức Kitô, người ấy đã bước vào sự sống đời đời ngay từ hôm nay. Không phải chờ đến lúc chết mới bắt đầu. Thiên đàng bắt đầu từ việc lòng người mở ra cho Thiên Chúa.

Hôm nay, Chúa hỏi mỗi người chúng ta: con có muốn được sinh lại không? Hay con vẫn muốn giữ nguyên lối sống cũ? Con có muốn được Chúa đổi mới sâu xa không? Hay con chỉ muốn sửa vài nét bề ngoài? Con có thật sự muốn sự sống muôn đời không? Hay lòng con vẫn quá gắn với những tiện nghi chóng qua? Con có dám nhìn lên Đấng bị giương cao không? Hay con chỉ muốn nhìn vào chính mình và những điều dưới đất?

Xin cho chúng ta biết đến với Chúa như Nicôđêmô, nhưng đừng dừng lại ở chỗ tìm hiểu. Xin cho ta dám để Chúa dẫn mình tới chỗ biến đổi. Xin cho ta không chỉ biết về sự sống muôn đời như một khái niệm, nhưng thực sự khao khát được sống đời ấy ngay từ bây giờ bằng một cuộc sống được tái sinh trong Thần Khí. Xin cho ta biết nhìn lên thập giá với niềm tin sâu xa, để nhận ra nơi Đấng bị giương cao chính là nguồn sống, nguồn cứu độ và nguồn hy vọng của đời mình.

Lm. Anmai, CSsR

 

GIÓ MUỐN THỔI ĐÂU THÌ THỔI

Có những câu Tin Mừng càng nghe càng thấy đẹp, càng suy càng thấy sâu, càng sống càng thấy không cùng. Một trong những câu ấy là lời Chúa Giêsu nói với Nicôđêmô: “Gió muốn thổi đâu thì thổi; ông nghe tiếng gió, nhưng không biết gió từ đâu đến và thổi đi đâu. Ai bởi Thần Khí mà sinh ra cũng vậy.” Câu này vừa thơ, vừa nhiệm mầu, vừa đánh động. Nó mở ra cho chúng ta một chân trời rất rộng về đời sống thiêng liêng.

Nicôđêmô là người quen với sự rõ ràng. Ông là người học thức, có phương pháp, có suy luận, có hệ thống. Ông muốn hiểu. Muốn nắm. Muốn giải thích. Muốn có điểm tựa của lý trí. Đó là điều tự nhiên. Nhưng Chúa Giêsu dẫn ông sang một chiều kích khác: chiều kích của Thần Khí. Mà Thần Khí thì không bị nhốt trong các khuôn khổ tính toán của con người. Thần Khí không bị điều khiển. Không thể đóng khung. Không thể biến thành công thức. Thần Khí là tự do, là sống động, là nhiệm mầu. Cũng như gió, ta cảm nhận được gió, nghe được tiếng gió, thấy được tác động của gió, nhưng không nắm gió trong tay.

Đời sống thiêng liêng của nhiều người bị nghèo đi vì quá muốn kiểm soát Chúa. Người ta muốn Chúa phải hành động theo cách mình hiểu được. Muốn ơn Chúa đến đúng lúc mình mong. Muốn con đường thiêng liêng phải rõ ràng như một sơ đồ. Muốn Chúa giải thích hết tại sao chuyện này xảy ra, tại sao đau khổ này đến, tại sao lời cầu xin kia chưa được nhậm. Nhưng Chúa Thánh Thần không hoạt động theo kiểu đó. Có khi Thần Khí đến như một làn gió nhẹ. Có khi đến như một cơn lay động mạnh. Có khi đến qua một biến cố vui. Có khi đến qua một thử thách đau. Có khi đến trong giờ cầu nguyện sốt sắng. Có khi đến giữa lúc ta khô khan đến cùng cực. Có khi đến qua lời của một người rất bình thường. Có khi đến qua sự im lặng kéo dài tưởng như Chúa vắng mặt. Nhưng thực ra Người vẫn đang làm việc.

Có biết bao lần trong đời, mãi về sau ta mới nhận ra rằng Chúa Thánh Thần đã đi qua đời mình. Một biến cố tưởng chỉ là đổ vỡ, sau này mới thấy là một khởi đầu mới. Một lần thất bại tưởng là đóng sập mọi cánh cửa, sau này mới hiểu đó là ơn cứu mình khỏi một lối đi sai. Một lời nhắc nhẹ ngày xưa tưởng như bình thường, sau này mới thấy đã âm thầm đổi hướng cả cuộc đời. Một thời gian khô khan tưởng như mất Chúa, sau này mới nhận ra chính trong đó Chúa đang thanh luyện và làm mình lớn lên. Thần Khí làm việc như gió. Ta không luôn biết đường đi của gió, nhưng người mở lòng sẽ cảm được tác động của gió.

Ai bởi Thần Khí mà sinh ra cũng vậy. Nghĩa là người sống bởi Thần Khí sẽ không còn bị trói hoàn toàn vào logic trần gian nữa. Họ không còn chỉ hỏi: cái này có lợi gì cho tôi? Họ bắt đầu hỏi: điều gì hợp với ý Chúa? Họ không chỉ chọn điều dễ, nhưng chọn điều đúng. Họ không chỉ tìm điều làm mình được nổi bật, nhưng tìm điều làm Chúa được lớn lên. Họ không còn chỉ sống theo bản năng, nhưng theo một thúc đẩy sâu hơn, êm hơn mà mạnh hơn: thúc đẩy của Thần Khí.

Chúa Giêsu chính là mẫu gương tuyệt đối của một con người sống bởi Thần Khí. Người không sống theo ý riêng. Người không tự đi con đường dễ. Người sống hoàn toàn dưới sự dẫn dắt của Chúa Cha trong Thần Khí. Chính vì thế mà Người có tự do nội tâm lạ lùng. Người không bị cột bởi dư luận. Không bị điều khiển bởi thành công hay thất bại. Không bị sợ hãi khóa chặt. Không bị hận thù đầu độc. Không bị danh vọng mua chuộc. Người đi con đường của Cha, dù con đường ấy dẫn tới thập giá. Và chính đó lại là con đường dẫn tới sự sống cho muôn người.

Ai bởi Thần Khí mà sinh ra cũng được mời gọi bước vào con đường ấy. Nghĩa là không chỉ nhận một sự sống mới, mà còn nhận một sứ mạng mới. Được sinh lại không phải để sống dễ chịu hơn theo nghĩa cảm xúc, nhưng để thuộc trọn về Chúa hơn. Để sẵn sàng đi đâu Thần Khí muốn. Để để cho Chúa dẫn mình đến cả những nơi mình không tự chọn. Nhiều người thích nói về Chúa Thánh Thần như nguồn an ủi, điều đó đúng. Nhưng cũng cần nhớ rằng Thần Khí còn là Đấng đưa ta vào cuộc vượt qua. Đưa ta ra khỏi cái tôi cũ. Đưa ta lên cao bằng con đường hẹp. Đưa ta tới sự sống thật qua thập giá.

Có một cám dỗ rất tinh vi trong đời sống thiêng liêng là chỉ muốn đón nhận Chúa Thánh Thần ở khía cạnh dễ chịu. Ta muốn được bình an, được an ủi, được nâng đỡ, được sáng ra, được sốt sắng. Nhưng ít ai muốn Chúa Thánh Thần đụng vào chỗ phải chết đi, chỗ phải từ bỏ, chỗ phải hoán cải thực sự. Trong khi đó, Thần Khí là Đấng thanh tẩy. Có khi Người làm ta mất yên ổn bề ngoài để tìm được bình an thật. Có khi Người để một cơn gió mạnh đi qua để dỡ bỏ những gì đang chắn đường Chúa trong ta. Có khi Người dẫn ta vào thinh lặng để cắt bớt sự ồn ào đang làm ta hỏng dần.

Nếu nhìn lại đời mình, có lẽ ai cũng thấy có những lúc mình đã khước từ gió của Thần Khí. Gió muốn thổi mà ta đóng cửa. Chúa muốn lay mà ta cố giữ nguyên. Chúa muốn dẫn mà ta cứ bám chặt. Chúa muốn cắt tỉa mà ta không chịu đau. Chúa muốn đưa lên cao mà ta cứ thích ở lại với những điều thấp. Bởi vậy, đời sống thiêng liêng có khi đình trệ không phải vì Chúa ngừng tác động, nhưng vì ta không còn mềm trước tác động của Chúa.

Hôm nay, Tin Mừng mời chúng ta tập sống nhạy với Thần Khí. Điều đó không có nghĩa là chạy theo cảm xúc lạ thường. Cũng không phải tìm những biểu hiện huyền bí. Nhưng là học lắng nghe hơn. Cầu nguyện thật hơn. Thành thật với lòng mình hơn. Biết xét xem điều gì đang dẫn mình đi: Thần Khí hay tự ái? Thần Khí hay tham vọng? Thần Khí hay nỗi sợ? Thần Khí hay thói quen? Thần Khí hay nhu cầu được công nhận? Một người sống bởi Thần Khí sẽ dần có các hoa trái của Thần Khí: hiền hòa hơn, bình an hơn, nhẫn nại hơn, tự chủ hơn, bác ái hơn, khiêm tốn hơn.

Xin Chúa cho chúng ta đừng sợ gió của Chúa Thánh Thần. Có thể gió ấy làm lung lay vài điều quen thuộc trong ta, nhưng đó là để giải phóng ta. Có thể gió ấy đưa ta đi vào con đường hẹp hơn, nhưng đó là để đưa ta lên cao. Có thể gió ấy làm ta mất một vài chỗ dựa giả tạo, nhưng đó là để ta bám chắc hơn vào Chúa. Xin cho ta đừng chỉ muốn hiểu Chúa bằng trí óc, nhưng biết để Chúa Thánh Thần dẫn mình vào kinh nghiệm sống động với Đức Kitô. Và xin cho ta, mỗi ngày, biết sống mềm hơn trước gió của Thần Khí, để đời ta thật sự là đời của một người đã được sinh bởi ơn trên.

Lm. Anmai, CSsR

 

THIẾU NIỀM TIN, CON NGƯỜI KHÔNG TÌM ĐƯỢC LỐI VÀO

Có những người đứng rất gần ngưỡng cửa, mà vẫn chưa bước vào. Có những người đi rất nhiều năm trong tôn giáo, mà vẫn chưa gặp được cốt lõi. Có những người hiểu nhiều điều đạo lý, mà vẫn chưa chạm được sự sống. Nicôđêmô hôm nay là một khuôn mặt như thế. Ông không xấu. Ông không chống đối Chúa. Ông chân thành. Ông tìm đến Chúa. Ông kính trọng Chúa. Ông lắng nghe Chúa. Nhưng ông vẫn còn vướng. Ông đứng trước ngưỡng cửa sự sống mà chưa vào được. Và theo bài mẫu cha gửi, điều căn bản ông còn thiếu là niềm tin .

Điều này rất đáng để chúng ta suy nghĩ. Vì nhiều người tưởng rằng chỉ cần có thiện chí là đủ. Hoặc chỉ cần có kiến thức là đủ. Hoặc chỉ cần sống tử tế là đủ. Dĩ nhiên, tất cả những điều đó đều quý. Nhưng Tin Mừng hôm nay cho thấy vẫn còn thiếu một điều nền tảng: niềm tin. Không có niềm tin, con người sẽ không thể bước từ cõi đất lên cõi trời. Không có niềm tin, trí tuệ có thể dẫn đến ngưỡng cửa, nhưng không mở được cửa. Không có niềm tin, người ta có thể đứng trước mầu nhiệm mà vẫn chỉ nhìn bằng cặp mắt trần gian.

Niềm tin ở đây không phải là một sự tin mơ hồ. Cũng không phải là nhắm mắt tin liều. Niềm tin Kitô giáo là sự phó thác vào Đấng đáng tin, là để cho lời của Chúa lớn hơn suy nghĩ hạn hẹp của mình, là chấp nhận rằng có những điều vượt quá khả năng trí óc nhưng không vì thế mà không thật. Nicôđêmô quen đi từ hiểu đến tin. Nhưng Chúa Giêsu muốn dẫn ông đến chỗ đi từ tin để hiểu. Đây là một đảo chiều rất lớn.

Thực ra trong đời sống thường ngày, ta cũng đã sống như thế ở nhiều mức độ. Ta tin người thân yêu trước khi kiểm chứng hết. Ta tin một bác sĩ để theo hướng điều trị dù mình không hiểu tất cả y khoa. Ta tin người hướng dẫn để bước đi dù chưa nhìn thấy hết cả con đường. Vậy mà khi đến với Chúa, nhiều người lại muốn chỉ tin khi đã hiểu trọn. Điều đó làm cho đức tin luôn bị trì hoãn. Trong khi đó, có những mầu nhiệm chỉ sáng ra từ bên trong của lòng tin. Nếu cứ đứng ngoài, ta sẽ không hiểu. Chỉ khi bước vào mới bắt đầu thấy.

Có một câu chuyện rất cảm động trong bài mẫu cha gửi: người vợ kiên trì cầu nguyện cho chồng, dù mọi dấu chỉ bên ngoài đều như vô vọng. Người chồng tưởng như hư hỏng hoàn toàn, vậy mà chính ở chỗ ăn chơi, ông lại quỳ xuống cầu nguyện lần đầu tiên bằng cả tấm lòng và trở về với Đức Kitô . Câu chuyện ấy làm sáng lên một sự thật lớn: gió của Thiên Chúa có thể chạm đến con người ở những nơi ta không ngờ, vào những lúc ta không tính được. Điều người đời thấy là vô vọng, Chúa vẫn có thể làm nảy sinh ơn trở về. Điều kiện là phải còn niềm tin.

Thiếu niềm tin, con người dễ tuyệt vọng. Dễ đóng khung người khác. Dễ nghĩ rằng đời mình đã an bài. Dễ nghĩ rằng quá khứ đã quyết định hết. Dễ nghĩ rằng mình hiểu đủ rồi. Dễ xét mọi sự chỉ theo cái thấy trước mắt. Nhưng có niềm tin, ta bắt đầu nhìn mọi biến cố với một chiều sâu khác. Ta bắt đầu tin rằng đằng sau điều đang xảy ra còn có một bàn tay đang dẫn dắt. Ta bắt đầu hiểu rằng đau khổ không phải tiếng nói cuối cùng. Ta bắt đầu nhận ra rằng có những lối đi chỉ Thiên Chúa mới thấy trước.

Niềm tin là cây cầu. Không có cây cầu ấy, con người bị nhốt lại trong cõi đất. Họ chỉ nhìn mọi sự bằng tiêu chuẩn lợi ích, tiện nghi, thành công, cảm xúc, hơn thua. Nhưng khi có niềm tin, một chân trời khác mở ra. Ta bắt đầu hiểu rằng cuộc đời này không phải là tất cả. Những gì mình đang có không phải là cùng đích. Những mất mát không phải là hủy diệt hoàn toàn. Những nước mắt có thể trở thành hạt giống. Những hy sinh âm thầm không bị mất. Sự sống đời đời không phải là ý niệm xa xôi, nhưng là hướng đi thật của đời mình.

Có lẽ hôm nay, mỗi người cần xét lại mình rất chân thành. Tôi đang sống bằng niềm tin thật hay chỉ bằng thói quen đạo? Tôi có còn nhìn đời bằng ánh sáng đức tin không, hay tôi chỉ phản ứng như bất cứ ai khác? Gặp thử thách, tôi có chạy đến với Chúa hơn không, hay chỉ xoay vần trong lo âu? Trước một biến cố đau, tôi có còn tin rằng Chúa có thể làm nảy sinh điều lành từ đó không? Khi thấy người khác lầm lạc, tôi có còn tin vào sức mạnh của ơn Chúa không? Hay tôi đã đóng án họ trong lòng mình? Khi nhìn lại bản thân, tôi có tin Chúa còn có thể đổi tôi không? Hay tôi nghĩ mình thế là hết rồi?

Thiếu niềm tin, người ta cũng dễ tự mãn như Nicôđêmô. Không phải tự mãn kiểu ồn ào, nhưng là sự bằng lòng với vốn liếng mình đang có. Tôi biết đủ rồi. Tôi sống vậy cũng được rồi. Tôi hơn bao người rồi. Tôi không cần thay đổi nhiều nữa. Đó là một cám dỗ rất nguy hiểm. Vì khi con người tự thấy mình đủ, họ sẽ không còn mở ra để đón nhận điều mới từ Chúa. Trong khi đó, người có niềm tin thật luôn khiêm tốn. Họ biết rằng những gì mình chưa hiểu còn rất nhiều. Họ biết mình còn cần được dạy, được thanh tẩy, được sinh lại.

Niềm tin không chống lại trí tuệ. Nhưng niềm tin đặt trí tuệ vào đúng chỗ của nó. Trí tuệ là quà tặng của Chúa. Nhưng trí tuệ không phải là ánh sáng cuối cùng. Ánh sáng cuối cùng là chính Thiên Chúa. Niềm tin giúp trí tuệ không trở thành kiêu ngạo. Niềm tin giúp con người không biến mình thành tiêu chuẩn tuyệt đối. Niềm tin mở cho ta một cách hiểu sâu hơn, rộng hơn, khiêm tốn hơn. Ta hiểu rằng mọi sự vật, mọi biến cố, mọi cuộc đời đều có một chiều sâu vượt quá cái nhìn bề mặt.

Xin Chúa cho chúng ta ơn niềm tin. Không phải một thứ niềm tin yếu ớt chỉ còn trên môi, nhưng một niềm tin sống động, đủ để ta bước qua đêm tối, đủ để ta đứng vững khi chưa hiểu hết, đủ để ta tiếp tục cầu nguyện khi mọi sự tưởng vô vọng, đủ để ta tin rằng Chúa vẫn đang hành động nơi những người và những nơi tưởng như đã hết lối vào. Xin cho ta biết tin để hiểu, chứ không đòi hiểu hết rồi mới tin. Và xin cho từ niềm tin ấy, ta bước được qua ngưỡng cửa để đi vào sự sống mà Chúa đang mở ra cho ta.

Lm. Anmai, CSsR

 

TIN ĐỂ HIỂU, CHỨ KHÔNG PHẢI HIỂU RỒI MỚI TIN

Trong cuộc đối thoại với Nicôđêmô, Đức Giêsu đang làm một công việc rất tinh tế nhưng cũng rất mạnh. Người đang chuyển ông từ một cách tiếp cận cũ sang một cách tiếp cận mới. Nói đơn sơ, Chúa đang dẫn ông từ lối cố hiểu để tin sang lối tin để hiểu. Đó cũng là sứ điệp nổi bật của một trong các bài mẫu cha gửi . Đây là một thay đổi rất quan trọng trong đời sống đức tin.

Con người tự nhiên thích hiểu trước. Điều đó bình thường. Ta muốn rõ ràng. Muốn chắc chắn. Muốn nắm được vấn đề. Muốn có nền tảng lý trí. Nhưng khi đứng trước mầu nhiệm Thiên Chúa, nếu cứ giữ thái độ ấy một cách tuyệt đối, ta sẽ bị kẹt lại. Vì Thiên Chúa luôn lớn hơn trí óc con người. Không phải vì lý trí vô ích, nhưng vì lý trí hữu hạn. Mầu nhiệm thì không vô lý, nhưng vượt trên lý trí. Nếu không có đức tin mở đường, lý trí sẽ cứ quanh quẩn trước ngưỡng cửa.

Nicôđêmô là người tốt. Nhưng ông cứ hỏi theo kiểu dưới đất. Ông nghĩ đến chuyện sinh lại theo nghĩa sinh học. Ông cố kéo lời của Chúa về khung hiểu cũ của mình. Chúa thì muốn nâng ông lên. Người muốn ông hiểu rằng có một đời sống đến từ trên cao, một cuộc tái sinh không do sức người, một lối vào Nước Thiên Chúa không do kiến thức mà do Thần Khí. Nghĩa là để hiểu mầu nhiệm, trước hết phải chấp nhận để mình được dẫn vào mầu nhiệm.

Ta có thể gặp điều này trong chính đời sống cầu nguyện. Có người cầu nguyện lâu năm mà vẫn rất khô, chỉ vì họ không để lòng mình tin đơn sơ. Họ luôn ở thế phân tích, kiểm soát, đánh giá. Họ cầu nguyện mà vẫn đứng ngoài. Trong khi đó, một người đơn sơ hơn, ít chữ hơn, nhưng tin thật, phó thác thật, lại có thể chạm vào Chúa sâu hơn nhiều. Không phải vì Chúa thích người ít học. Nhưng vì người khiêm nhường dễ mở ra cho mạc khải hơn người luôn đầy mình.

Tin để hiểu không phải là bỏ trí khôn. Trái lại, là đặt trí khôn dưới ánh sáng đức tin. Khi một người tin vào Chúa Giêsu, họ bắt đầu nhìn đời khác đi. Cùng một biến cố đau khổ, người không có đức tin chỉ thấy vô nghĩa; người có đức tin có thể chưa hiểu hết, nhưng vẫn tin rằng Chúa có đường của Người. Cùng một thập giá, người không tin chỉ thấy thất bại; người tin nhận ra nơi đó hạt giống cứu độ. Cùng một lời mời gọi từ bỏ, người không tin thấy mất mát; người tin có thể nhận ra cơ hội để tự do hơn.

Chúa Giêsu nói với Nicôđêmô về Con Người sẽ được giương cao. Đây là đỉnh điểm của mặc khải hôm nay. Con đường cứu độ không phải là con đường vinh quang dễ dãi, nhưng là con đường thập giá. Nếu dùng lối nghĩ thường tình, khó ai chấp nhận rằng một người bị treo lên, bị loại bỏ, bị làm nhục lại có thể là Đấng cứu độ. Nhưng chính ở đây ta thấy rõ: nếu không có đức tin, ta sẽ không hiểu được đường lối của Thiên Chúa. Nếu cứ đòi mọi sự phải khớp với logic thành công của trần gian, ta sẽ bỏ lỡ chính Đức Kitô.

Ngày nay cũng vậy. Nhiều người muốn theo Chúa, nhưng là theo một Chúa không có thập giá. Muốn Chúa ban ơn, nhưng không muốn được thanh luyện. Muốn Chúa dẫn tới bình an, nhưng không muốn đi qua từ bỏ. Muốn có sự sống đời đời, nhưng không muốn sống như công dân của Nước Trời ngay hôm nay. Muốn hiểu đạo, nhưng không muốn để đạo đụng vào lối sống. Khi ấy, đức tin bị rút thành lý thuyết, không còn là một con đường biến đổi.

Tin để hiểu còn có nghĩa là phải khiêm tốn. Người kiêu ngạo không thể tin thật. Họ có thể học đạo, nghiên cứu đạo, tranh luận về đạo, giảng giải về đạo, nhưng không thật sự tin. Vì tin là phó mình cho một Đấng lớn hơn mình. Tin là chấp nhận mình không phải trung tâm. Tin là cúi xuống để nhận, chứ không đứng trên để xét. Nicôđêmô cần được dẫn tới chỗ ấy. Và chúng ta cũng vậy. Có biết bao lần ta đem Chúa vào tòa án nhỏ hẹp của lý luận riêng mình. Ta xét xem Chúa có hợp ý mình không, có hành động đúng như mình nghĩ không, có trả lời nhanh như mình mong không. Trong khi đó, điều Chúa muốn là ta để Người dạy mình nhìn mọi sự bằng ánh sáng của Người.

Có ba điều thánh Tôma Aquinô nói rất hay: hiểu biết điều nào phải tin, điều nào phải ước ao, và điều nào phải thực hiện. Nhưng để đi vào ba điều đó một cách đúng đắn, người môn đệ phải có tâm hồn mở ra. Không có khiêm tốn, hiểu biết sẽ làm mình đầy lên chứ không làm mình thánh hơn. Không có đức tin, hiểu biết sẽ chỉ ở ngoài bề mặt. Không có lòng mến, hiểu biết có thể làm người ta khô cứng.

Bởi vậy, sứ điệp hôm nay mời ta xét lại cung cách mình đến với Chúa. Tôi đến để nghe Chúa dạy, hay để tìm nơi Chúa sự xác nhận cho ý riêng của tôi? Tôi đến với Lời Chúa như người môn đệ, hay như người phê bình? Tôi có thật sự để Lời Chúa thấm vào lòng và sửa mình không, hay chỉ nghe để biết thêm? Tôi có sẵn sàng để mầu nhiệm thập giá soi lại mọi tính toán của đời tôi không? Tôi có chấp nhận rằng có những lúc chưa hiểu mà vẫn phải tín thác không?

Một trong những hoa trái đẹp nhất của đức tin là sự bình an của tâm hồn. Người tin không phải là người hiểu hết mọi chuyện, nhưng là người biết mình đang ở trong tay ai. Họ vẫn đau, vẫn hỏi, vẫn trăn trở, nhưng không vô định. Họ không bị đóng khung trong cái thấy trước mắt. Họ biết mình đang đi theo một Đấng đã từ trời xuống và sẽ đưa mình về trời. Chính xác tín ấy làm họ đứng vững.

Xin Chúa cho chúng ta biết khiêm tốn đủ để tin, và tin đủ để được hiểu hơn mỗi ngày. Xin cho ta không tự nhốt mình trong cái hiểu hạn hẹp của bản thân. Xin cho ta dám để Chúa Giêsu dẫn đi, nhất là khi Người dẫn ta vào mầu nhiệm thập giá. Và xin cho ta nhớ rằng có những ánh sáng chỉ mở ra cho kẻ bước vào, có những chân lý chỉ sáng lên trong lòng người tín thác, có những điều không thể hiểu được nếu trước đó ta không quỳ xuống trong đức tin.

Lm. Anmai, CSsR

 

AI TIN THÌ ĐƯỢC SỐNG MUÔN ĐỜI

Con người hôm nay rất bận với cuộc sống. Bận kiếm sống, bận xây dựng tương lai, bận lo cho gia đình, bận theo đuổi công việc, bận chạy theo những tiện nghi ngày càng mới, bận cả với những thú vui, những lo âu, những mục tiêu trước mắt. Bài mẫu cha gửi cũng nhắc đến thực tế ấy rất rõ: đời sống hôm nay vừa hấp dẫn, vừa mệt mỏi; vừa tiện nghi hơn, nhưng cũng đầy vô số nhu cầu kéo con người đi . Giữa dòng cuốn ấy, một câu hỏi rất quan trọng cần được đặt lại: ta đang sống để đi đâu?

Nếu không trả lời được câu hỏi đó, đời người sẽ rất dễ bị cuốn trôi. Ta làm nhiều, nhưng không biết vì gì. Ta sở hữu nhiều, nhưng vẫn thấy thiếu. Ta đạt một điều, rồi lại bị kéo sang điều khác. Ta tiêu thụ nhiều hơn, nhưng không chắc hạnh phúc hơn. Ta sống trong một thế giới phong phú vật chất, nhưng nội tâm có thể vẫn đói. Chính trong bối cảnh đó, Lời Chúa hôm nay vang lên như một lời đánh thức: “Ai tin vào Con Người thì được sống muôn đời.”

Sống muôn đời là điều sâu nhất con người đang kiếm tìm, dù nhiều khi họ không gọi tên ra. Đằng sau mọi nỗ lực giữ mình khỏe, giữ tuổi trẻ, kéo dài cuộc sống, tìm hạnh phúc, để lại dấu ấn, thật ra là một nỗi khao khát không muốn bị hư mất. Con người không muốn chết. Không chỉ là không muốn chết thể lý, mà còn không muốn đời mình rơi vào hư vô. Không muốn tất cả trở thành vô nghĩa. Không muốn yêu thương rồi tan biến. Không muốn đau khổ rồi vô ích. Không muốn hy sinh rồi đi vào quên lãng. Trong lòng con người có một cơn khát về vĩnh cửu. Và chính Chúa Giêsu đến để trả lời cho cơn khát ấy.

Người khẳng định rõ: ai tin vào Con Người thì được sống muôn đời. Đây không phải là một khẩu hiệu an ủi. Đây là lời của Đấng từ trời xuống. Nghĩa là sự sống muôn đời không tự con người tạo ra, cũng không phải do cố gắng đạo đức riêng lẻ mà có. Đó là quà tặng đến từ Đức Kitô. Người là cửa mở vào sự sống. Người là Đấng duy nhất biết đường về trời, vì Người từ trời mà đến. Nếu không đi qua Người, con người sẽ cứ mãi loanh quanh trong những ga xép của đời này mà không tới bến cuối.

Hình ảnh con rắn đồng được giương cao trong sa mạc rất gợi. Dân Chúa khi bị rắn cắn thì được chữa lành nhờ nhìn lên dấu chỉ Môsê giương cao. Nay Chúa Giêsu nói chính Con Người cũng sẽ được giương cao như thế. Đây là lời nói vừa tiên báo thập giá, vừa nói về phục sinh và tôn vinh. Đấng bị đóng đinh ấy chính là nguồn cứu độ. Nghĩa là sự sống muôn đời không tách khỏi thập giá. Không có sự sống nào thật mà không qua từ bỏ. Không có vinh quang nào bền mà không qua thanh luyện. Không có phục sinh nào không đi qua chết đi cho con người cũ.

Người Kitô hữu quý trọng cuộc sống đời này. Chúng ta không coi thường trần thế. Chúng ta vẫn phải làm việc, xây dựng gia đình, chu toàn bổn phận, góp phần làm cho xã hội tốt đẹp hơn. Nhưng ta không tuyệt đối hóa nó. Ta biết đây chưa phải là tất cả. Đây là đường, chưa phải đích. Đây là ga xép, chưa phải quê hương cuối cùng. Đây là nơi gieo, chưa phải mùa gặt viên mãn. Chính ý thức ấy làm cho người Kitô hữu sống đời này cách khác. Họ sống hết mình nhưng không bám chặt. Họ làm việc nhưng không để công việc nuốt trọn linh hồn. Họ sử dụng của cải nhưng không làm nô lệ cho của cải. Họ vui hưởng những điều tốt đẹp Chúa ban, nhưng không để lòng mình bị kéo chìm hoàn toàn xuống đất.

Một câu hỏi rất thật phải được đặt ra là: điều gì đang kéo tôi xuống? Trong đời sống mỗi người, luôn có một sức kéo xuống của vật chất, dục vọng, tự ái, hơn thua, hưởng thụ, lo âu, mê đắm tiện nghi, sợ mất mát. Những sức kéo ấy làm linh hồn nặng. Khi lòng quá nặng, ta khó hướng lên trời. Có khi ta vẫn giữ đạo, nhưng tâm hồn rất nặng trần gian. Vẫn cầu nguyện, nhưng tất cả chỉ xoay quanh lợi ích đời này. Vẫn nói về Chúa, nhưng thực ra lòng rất ít khao khát Nước Trời. Đó là một cảnh báo nghiêm túc.

Tin vào Con Người là tin vào Đức Giêsu chịu đóng đinh và phục sinh. Nghĩa là ta không chỉ tin bằng môi miệng, nhưng để cái nhìn của ta đổi. Từ nay, ta không còn đánh giá mọi sự chỉ bằng tiêu chuẩn trước mắt nữa. Một hy sinh âm thầm không còn là mất mát vô ích. Một đau khổ kết hợp với Chúa không còn là vô nghĩa. Một từ bỏ vì tình yêu không còn là thiệt thòi. Một hành vi tha thứ không còn là yếu đuối. Một đời sống trung tín không còn là tẻ nhạt. Tất cả những điều ấy mang chiều kích vĩnh cửu. Đức tin làm cho ta thấy giá trị đời mình trong ánh sáng của trời cao.

Sự sống muôn đời bắt đầu ngay khi ta bám lấy Đức Kitô. Một người tin thật sẽ sống khác. Họ nhẹ hơn. Không hời hợt, nhưng nhẹ hơn. Không vô trách nhiệm, nhưng nhẹ hơn. Họ làm việc mà không để hồn mình bị sở hữu hoàn toàn bởi công việc. Họ yêu người thân mà không biến người thân thành thần tượng. Họ đau khổ mà không tuyệt vọng. Họ mất mát mà không sụp đổ hoàn toàn. Họ đi qua thế gian này với một nét tự do nội tâm nào đó, vì họ biết mình từ đâu đến và sẽ đi đâu.

Thế giới hôm nay rất cần những người sống như thế. Rất cần những Kitô hữu vừa gần gũi với cuộc đời, vừa mang trong mình hương vị vĩnh cửu. Những người không khinh chê trần thế, nhưng cũng không bán linh hồn cho trần thế. Những người làm việc nghiêm túc nhưng lòng vẫn hướng về Chúa. Những người biết tận hưởng những gì tốt đẹp Chúa ban nhưng không bị nuốt mất bởi hưởng thụ. Những người có khả năng nâng những người khác lên, thay vì chỉ lao theo cùng một cơn lốc chung.

Làm sao để được như vậy? Phải nhìn lên Đấng bị giương cao. Phải ở gần thập giá. Phải để cuộc đời mình được thanh luyện bởi mầu nhiệm vượt qua của Chúa. Phải tập sống cuộc vượt qua mỗi ngày: vượt qua ích kỷ, vượt qua đam mê kéo ghì, vượt qua nỗi sợ, vượt qua các thành kiến, vượt qua những bám víu không cần thiết, vượt qua những thói quen làm linh hồn nặng xuống. Mỗi lần vượt qua như thế, ta sống gần hơn với sự sống muôn đời.

Xin Chúa Giêsu Phục Sinh cho chúng ta biết yêu quý cuộc sống này, nhưng không quên cuộc sống vĩnh cửu. Xin cho chúng ta biết làm việc giữa trần gian mà lòng không hoàn toàn thuộc về trần gian. Xin cho chúng ta biết nhìn lên Chúa bị giương cao để nhận ra đường đi của mình. Và xin cho đức tin vào Chúa làm tâm hồn ta nhẹ hơn, sáng hơn, mạnh hơn, để chính giữa cuộc đời đầy sức kéo xuống này, ta vẫn có thể sống như những người đang đi về trời.

Lm. Anmai, CSsR

Danh mục:
Tác giả: