Suy Niệm và Lời Nguyện Thứ Năm Tuần Thánh
- T4, 01/04/2026 - 17:21
- Lm Anmai, CSsR
Suy Niệm và Lời Nguyện Thứ Năm Tuần Thánh
YÊU ĐẾN CÙNG – CÚI XUỐNG ĐỂ NÂNG CON LÊN
Lạy Chúa Giê-su,
buổi sáng hôm nay mở ra trong ánh sáng dịu dàng, nhưng Lời Chúa lại dẫn con vào một mầu nhiệm sâu thẳm của tình yêu: “Người yêu thương họ đến cùng.” Một tình yêu không dừng lại ở lời nói, không chỉ là cảm xúc thoáng qua, nhưng là tình yêu đi đến tận cùng của hiến dâng, của cúi xuống, của trao ban chính mình.
Lạy Chúa,
con lặng nhìn hình ảnh Chúa đứng dậy khỏi bàn ăn, cởi áo ngoài, lấy khăn thắt lưng, rồi quỳ xuống rửa chân cho các môn đệ. Đấng là Thầy, là Chúa, lại chọn vị trí của một người phục vụ thấp hèn nhất. Con thấy nơi đó một sự đảo lộn mọi suy nghĩ của con về quyền lực, danh dự và giá trị. Con quen tìm cách được người khác phục vụ, được công nhận, được nâng cao; còn Chúa lại chọn cúi xuống.
Lạy Chúa Giê-su,
Phê-rô đã phản ứng mạnh mẽ: “Thầy mà lại rửa chân cho con sao?” Con cũng giống ông, nhiều khi không chấp nhận một Thiên Chúa quá khiêm hạ, quá gần gũi. Con thích một Thiên Chúa quyền năng theo ý con, hơn là một Thiên Chúa cúi xuống chạm vào những yếu đuối, những vết bẩn của đời con. Nhưng chính lúc đó, Chúa lại nói: “Nếu Thầy không rửa cho anh, anh sẽ chẳng được chung phần với Thầy.” Xin cho con hiểu rằng: con cần được Chúa thanh tẩy, cần được Chúa chạm đến, cần được Chúa yêu thương ngay trong sự bất toàn của mình.
Lạy Chúa,
có những góc khuất trong tâm hồn con mà con không muốn ai thấy, kể cả Chúa. Có những vết bẩn của tội lỗi, của ích kỷ, của kiêu ngạo mà con cố che giấu. Nhưng Chúa biết hết, và Chúa vẫn quỳ xuống trước con. Xin cho con đừng khép lòng lại, nhưng biết mở ra để Chúa rửa sạch con, chữa lành con, và biến đổi con.
Lạy Chúa Giê-su,
giữa các môn đệ, vẫn có Giu-đa – người mà Chúa biết sẽ phản bội. Thế mà Chúa vẫn rửa chân cho ông. Một tình yêu không loại trừ, không rút lại, không điều kiện. Con tự hỏi: con có thể yêu như thế không? Hay con chỉ yêu những người dễ thương, những người đối xử tốt với con? Xin cho con học nơi Chúa bài học của tình yêu kiên nhẫn, bao dung, và không tính toán.
Lạy Chúa,
Chúa không chỉ rửa chân cho con, mà còn mời gọi con: “Anh em cũng phải rửa chân cho nhau.” Nghĩa là con cũng được mời gọi cúi xuống, phục vụ, yêu thương. Nhưng con thấy điều đó thật khó. Khó khi con phải tha thứ, khó khi con phải hy sinh, khó khi con phải đặt người khác lên trên mình. Xin cho con một trái tim giống Chúa, biết yêu bằng hành động cụ thể, biết sống khiêm nhường giữa đời thường.
Trong buổi sáng này,
xin cho con biết để Chúa chạm vào cuộc đời con,
để Chúa rửa sạch những gì dơ bẩn trong tâm hồn con.
Xin cho con biết học nơi Chúa sự khiêm nhường,
biết cúi xuống thay vì nâng mình lên.
Xin cho con biết yêu thương không điều kiện,
biết phục vụ mà không tìm phần thưởng.
Và trên hết,
xin cho con luôn nhớ rằng:
con được Chúa yêu “đến cùng”,
để rồi con cũng biết yêu như thế
trong từng ngày sống của mình.
Lm. Anmai, CSsR
PHẢI RỬA CHÂN CHO NHAU
Thứ Năm Tuần Thánh luôn là một buổi chiều rất đặc biệt trong năm phụng vụ. Đây không chỉ là buổi chiều của kỷ niệm. Đây không chỉ là buổi chiều của những nghi thức quen thuộc. Đây là buổi chiều của một trái tim sắp bị tan nát vì yêu. Đây là buổi chiều Chúa Giêsu biết rất rõ giờ của mình đã đến. Ngài biết mình sắp bước vào cuộc Khổ Nạn. Ngài biết có người sẽ phản bội. Ngài biết có môn đệ sẽ chối Thầy. Ngài biết những người thân tín nhất cũng sẽ bỏ trốn. Nhưng lạ thay, chính trong giờ phút ấy, thay vì trách móc, thay vì lên án, thay vì để lại một lời nguyền rủa cho sự bội phản của con người, Chúa Giêsu lại để lại một di chúc bằng yêu thương.
Ngài đứng lên khỏi bàn ăn. Ngài cởi áo ngoài. Ngài lấy khăn thắt lưng. Ngài đổ nước vào chậu. Và rồi Đấng là Chúa, là Thầy, là Con Thiên Chúa hằng sống, lại cúi xuống trước đôi chân đầy bụi của các môn đệ. Hình ảnh ấy mãi mãi làm chúng ta sửng sốt. Bởi lẽ theo lẽ thường, người có địa vị thì được phục vụ. Người lớn thì ngồi trên. Người có quyền thì ra lệnh. Nhưng với Chúa Giêsu, càng là Chúa thật, Ngài càng cúi xuống thật sâu. Càng là Đấng Thánh, Ngài càng tự hạ. Càng yêu nhiều, Ngài càng phục vụ nhiều.
Có lẽ chúng ta đã nghe đoạn Tin Mừng rửa chân rất nhiều lần, nên đôi khi chúng ta không còn thấy sự chấn động của nó nữa. Nhưng nếu thật sự dừng lại và ngắm nhìn, chúng ta sẽ thấy đây là một cuộc cách mạng tận gốc. Chúa Giêsu không dạy bằng lý thuyết. Ngài không giảng một bài dài về khiêm nhường. Ngài không viết một cuốn sách về phục vụ. Ngài quỳ xuống. Chỉ thế thôi. Một cử chỉ còn mạnh hơn ngàn lời nói. Một cử chỉ làm đảo lộn toàn bộ logic của thế gian.
Thế gian dạy người ta leo lên. Chúa Giêsu dạy người ta cúi xuống. Thế gian bảo phải giữ thể diện. Chúa Giêsu chấp nhận mất mọi thể diện vì yêu. Thế gian bảo chỉ phục vụ người xứng đáng. Chúa Giêsu lại rửa chân cả cho Giuđa, kẻ đang ôm trong lòng ý định phản bội. Điều ấy làm chúng ta nghẹn ngào. Vì nhiều khi chúng ta còn không muốn chào một người làm mình phật ý. Nhiều khi chúng ta còn giữ trong lòng một vết thương cũ. Nhiều khi chúng ta nói mình yêu Chúa mà lại không thể cúi xuống trước một người anh em sống rất gần mình.
Phải chăng vì thế mà Thứ Năm Tuần Thánh luôn là ngày xét lại tình yêu? Ta có thể đi lễ, đọc kinh, tham dự chầu Thánh Thể rất sốt sắng, nhưng nếu trong gia đình ta vẫn sống cứng cỏi, vẫn tự ái, vẫn lạnh lùng, vẫn để người khác phải khóc vì mình, thì ta vẫn chưa thật sự bước vào chiều sâu của tối hôm nay. Rửa chân không chỉ là một nghi thức trong phụng vụ. Rửa chân là một lối sống. Rửa chân là biết hạ mình xuống để nâng người khác lên. Rửa chân là chấp nhận bị quên đi để người khác được an ủi. Rửa chân là làm điều tốt không cần ai biết. Rửa chân là phục vụ ngay cả khi không được cảm ơn. Rửa chân là vẫn sống tử tế với người không tử tế với mình.
Chúng ta thường thích những việc lớn lao. Nhưng Chúa Giêsu lại đi vào những việc rất nhỏ. Ngài không làm phép lạ vang dội trong bữa Tiệc Ly. Ngài rửa chân. Một việc rất bình thường. Một việc rất thấp. Một việc rất âm thầm. Chính ở đó, Ngài dạy chúng ta rằng Nước Trời không được xây bằng những tiếng vỗ tay, nhưng bằng những việc phục vụ thầm lặng. Một người mẹ kiên nhẫn lo cho chồng con là đang rửa chân. Một người cha lặng lẽ hy sinh, chịu cực để gia đình được bình an là đang rửa chân. Một người con biết xin lỗi cha mẹ, biết nhường nhịn anh chị em là đang rửa chân. Một linh mục biết cúi xuống với đoàn chiên, biết mang mùi chiên, biết sống cho dân mình là đang rửa chân. Một giáo dân biết thăm người đau yếu, biết chia sẻ với người nghèo, biết nâng đỡ người đang khủng hoảng là đang rửa chân.
Điều đau xót là đôi khi trong đời sống đạo, chúng ta lại thích địa vị hơn phục vụ. Thích được mời ngồi chỗ nhất hơn là âm thầm làm việc. Thích được nhắc tên hơn là quên mình. Thích làm người phát ra mệnh lệnh hơn là người xắn tay vào việc. Chúng ta có thể tranh nhau những vai trò danh dự trong giáo xứ, nhưng lại ngại cúi xuống trước người đau khổ. Chúng ta có thể nói nhiều về Chúa, nhưng chưa giống Chúa ở chỗ biết quỳ xuống. Chính vì thế, Thứ Năm Tuần Thánh là ngày Chúa gọi mỗi người trở về học lại bài học đầu tiên: muốn thuộc về Thầy, phải biết sống như Thầy.
Có một chi tiết rất đẹp: Chúa Giêsu không chỉ nói “Thầy đã rửa chân cho anh em”, nhưng còn nói: “Anh em cũng phải rửa chân cho nhau.” Nghĩa là tình yêu Kitô giáo không dừng ở chỗ đón nhận, nhưng phải tiếp tục trao ban. Không ai được giữ lấy tình yêu Chúa như một tài sản riêng. Được Chúa cúi xuống trên đời mình, ta cũng phải cúi xuống trên đời người khác. Được Chúa tha thứ, ta cũng phải tha thứ. Được Chúa kiên nhẫn với ta, ta cũng phải kiên nhẫn với người khác. Được Chúa yêu dù ta bất xứng, ta cũng phải yêu dù người khác không dễ thương.
Tối nay, khi nhìn Chúa quỳ xuống rửa chân cho các môn đệ, có lẽ chúng ta nên tự hỏi mình một cách thật lòng: tôi đang từ chối rửa chân cho ai? Tôi đang giữ khoảng cách với ai? Tôi đang khép lòng trước nỗi đau của ai? Tôi đang chờ người khác phục vụ mình, trong khi Chúa lại đang mời gọi tôi đứng lên phục vụ họ? Có thể người đó ở ngay trong nhà tôi. Có thể là người bạn đời đã sống với tôi bao năm mà chưa bao giờ nhận được nơi tôi một lời dịu dàng. Có thể là cha mẹ già đang cần một sự chăm sóc. Có thể là một người con đang mong chờ một vòng tay. Có thể là một người hàng xóm nghèo khổ. Có thể là một người tôi chưa tha thứ được.
Chúa Giêsu đã không để lại một di chúc bằng giấy. Ngài để lại một di chúc bằng đôi tay, bằng chậu nước, bằng chiếc khăn, bằng sự cúi xuống. Ngài muốn các môn đệ của mình tiếp tục viết bản di chúc ấy trong dòng lịch sử bằng chính cuộc đời phục vụ. Thế giới hôm nay không thiếu những người nói giỏi. Thế giới hôm nay thiếu những người biết cúi xuống. Giáo Hội không cần thêm những tín hữu chỉ mang danh Kitô hữu. Giáo Hội cần những con người mang lấy tinh thần rửa chân, tinh thần quên mình, tinh thần yêu đến cùng.
Xin cho tối nay không chỉ là một nghi thức đẹp mắt, nhưng là một vết chạm vào tim. Xin cho chúng ta biết xấu hổ vì những kiêu ngạo của mình. Xin cho chúng ta biết khóc vì những lần mình đã sống trái ngược với Tin Mừng phục vụ. Và xin cho chúng ta can đảm bắt đầu lại, từ những việc nhỏ thôi, nhưng thật. Từ một lời xin lỗi. Từ một sự nhường nhịn. Từ một cử chỉ quan tâm. Từ một việc phục vụ âm thầm. Vì chỉ khi biết rửa chân cho nhau, chúng ta mới thật sự là môn đệ của Đấng đã yêu thương đến cùng.
Lm. Anmai, CSsR
THÁNH THỂ, BÍ TÍCH PHỤC VỤ
Có những người nghĩ rằng Thánh Thể chỉ là chuyện của nhà thờ, của bàn thờ, của khói hương, của lời kinh và của giờ lễ. Nhưng Thứ Năm Tuần Thánh mở mắt cho chúng ta thấy một chân lý lớn lao hơn nhiều: Thánh Thể không chỉ ở trên bàn thờ, mà còn muốn đi vào tận những ngõ ngách đau thương nhất của đời người. Chúa Giêsu không lập Bí tích Thánh Thể để chúng ta dừng lại ở việc thờ lạy, nhưng để chúng ta được biến đổi thành những con người biết trao ban, biết phục vụ, biết bẻ đời mình ra cho người khác.
Bữa Tiệc Ly không chỉ là bữa ăn cuối cùng. Đó là nơi Chúa Giêsu tự giải thích cuộc đời mình. Tất cả những gì Ngài đã sống, tất cả những gì Ngài sắp chịu, đều được gói lại trong tấm bánh bẻ ra và chén rượu trao đi. “Này là Mình Thầy, hiến tế vì anh em.” “Này là Máu Thầy, đổ ra cho muôn người.” Chúa không chỉ ban cho chúng ta một vật thánh. Ngài ban chính bản thân Ngài. Ngài không chỉ cho một phần. Ngài cho tất cả. Ngài không giữ lại gì cho riêng mình. Đó chính là bản chất của tình yêu: tự hiến. Và đó cũng chính là bản chất của Thánh Thể: phục vụ đến độ trở thành lương thực cho người khác.
Khi một tấm bánh được đặt trên bàn, ý nghĩa của nó là để được ăn. Nó không tồn tại cho chính nó. Nó được làm ra để nuôi người khác. Chúa Giêsu đã chọn hình bánh để ở lại, vì Ngài muốn chúng ta hiểu rằng: yêu thương đích thực là chấp nhận bị tiêu hao cho người mình yêu. Khi bước vào Thánh Thể, Chúa Giêsu bước vào tận cùng của sự khiêm hạ. Đấng dựng nên vũ trụ lại chấp nhận trở nên một tấm bánh nhỏ bé. Đấng mà các thiên thần thờ lạy lại để mình nằm trong tay con người. Đấng là Chúa của muôn loài lại chấp nhận trở thành của ăn cho loài người yếu đuối.
Nhưng chính ở đây, ta cũng thấy một điều rất nghiêm túc: nếu rước lễ mà đời sống không thay đổi, nếu đến với Thánh Thể mà không học được tinh thần phục vụ, thì ta đã chạm vào mầu nhiệm mà chưa để mầu nhiệm ấy chạm vào tim mình. Thánh Thể không phải là phần thưởng cho một thói đạo đức bề ngoài. Thánh Thể là lửa. Ai đón nhận lửa mà không cháy, ấy là vì lòng mình còn quá lạnh. Ai đón nhận Chúa Giêsu hiến mình mà vẫn khư khư giữ lấy cái tôi, vẫn chỉ sống cho mình, vẫn dửng dưng với nỗi khổ của tha nhân, người ấy chưa hiểu Thánh Thể là gì.
Trong bữa Tiệc Ly, thật ý nghĩa khi Chúa Giêsu rửa chân trước rồi mới thiết lập Thánh Thể. Điều ấy như một bài giáo lý sống động. Chúa muốn nói rằng: ai ăn Bánh này thì phải biết sống như Thầy. Ai uống Chén này thì phải biết bước vào con đường phục vụ. Không thể có Thánh Thể thật mà không có bác ái thật. Không thể có giờ chầu sốt sắng mà không có đôi tay biết cúi xuống. Không thể nói “Amen” trước Mình Thánh Chúa mà lại từ chối anh em mình ngoài cuộc sống.
Bao nhiêu lần chúng ta đi lễ, nhưng khi ra khỏi nhà thờ thì vẫn nguyên là con người cũ: dễ nóng giận, hay kết án, ngại hy sinh, chỉ nghĩ cho mình. Bao nhiêu lần ta rước Chúa, nhưng rồi lại sống như thể chưa từng được Chúa chạm đến. Điều đó đau lắm. Vì Thánh Thể là bí tích của sự biến đổi. Bánh và rượu trở nên Mình và Máu Chúa. Và người rước lễ cũng phải được biến đổi để trở nên giống Chúa hơn: hiền lành hơn, khiêm nhường hơn, quảng đại hơn, phục vụ hơn.
Ta hãy thử nghĩ xem: trong gia đình, ai đang cần sự phục vụ của ta? Có khi đó là một người già cần được lắng nghe. Có khi là người bệnh cần được chăm sóc. Có khi là một người thân đang cô đơn mà ta vẫn vô tâm. Có khi là một đứa con đang khủng hoảng mà ta chỉ biết trách mắng chứ không biết cúi xuống. Nếu tối nay ta quỳ trước Thánh Thể mà mai lại lạnh lùng với người nhà, thì việc quỳ ấy vẫn còn dang dở. Vì Chúa Giêsu muốn kéo ta từ nhà tạm đến với anh chị em mình. Nơi thân xác đau yếu của người nghèo, nơi đôi mắt mệt mỏi của người bất hạnh, nơi cuộc đời bầm dập của người bị bỏ rơi, Chúa vẫn đang hiện diện. Không phải một sự hiện diện khác, nhưng là cùng một Chúa đã hiện diện nơi tấm bánh thánh.
Có lẽ vì thế mà những vị thánh yêu mến Thánh Thể thực sự luôn là những người yêu người nghèo mãnh liệt. Họ không tách bàn thờ khỏi cuộc sống. Họ thấy trong người đau khổ một hình bóng của Đức Kitô. Họ phục vụ không phải chỉ vì lòng nhân đạo, nhưng vì đức tin. Họ chăm sóc một vết thương như thể đang chạm vào thân thể Chúa. Họ lau một giọt nước mắt như thể đang lau khuôn mặt Chúa. Họ cúi xuống trước con người, vì trước đó họ đã quỳ xuống trước Thánh Thể.
Thứ Năm Tuần Thánh cũng là ngày chúng ta cầu nguyện cho các linh mục. Bởi lẽ linh mục là người được trao quyền cử hành Thánh Thể. Nhưng nếu chỉ dâng lễ mà không trở thành bánh bẻ ra cho đoàn chiên, thì đời linh mục vẫn chưa hoàn tất ý nghĩa. Linh mục không được gọi để chỉ đứng trước bàn thờ, mà còn phải đi xuống giữa đời thường, vào những khu vực tối tăm của phận người, để mang lấy mùi của đoàn chiên, để sống như người tôi tớ. Nhưng điều ấy không chỉ dành cho linh mục. Tất cả chúng ta, nhờ phép Rửa, đều được mời gọi sống tinh thần Thánh Thể: biết hiến mình, biết phục vụ, biết nên lương thực bình an cho người khác.
Một giáo xứ thật sự sống Thánh Thể sẽ là một giáo xứ biết đỡ nâng nhau. Một cộng đoàn thật sự yêu mến Thánh Thể sẽ không để người nghèo bị lãng quên. Một gia đình thật sự đặt Chúa ở trung tâm sẽ biết hy sinh cho nhau thay vì đòi hỏi nhau. Một tâm hồn thật sự rước Chúa sẽ bớt khắt khe, bớt ích kỷ, bớt tự ái. Thánh Thể không làm ta thành người đạo đức kiểu hình thức. Thánh Thể làm ta thành người biết yêu như Chúa.
Tối nay, trước bàn thờ Thứ Năm Thánh, chúng ta đừng chỉ xin Chúa cho mình được sốt sắng đi lễ. Hãy xin Chúa cho mình hiểu Thánh Thể hơn. Hiểu rằng Thánh Thể là bài học tự hiến. Hiểu rằng Thánh Thể là trường học phục vụ. Hiểu rằng Thánh Thể là nơi Chúa dạy ta trở nên tấm bánh bẻ ra cho đời. Và rồi hãy xin thêm can đảm. Vì ai thật sự sống theo Thánh Thể thì không thể sống khép kín. Người ấy sẽ phải đi ra. Đi đến với người đau khổ. Đi đến với người khó thương. Đi đến với những nơi không ai muốn đến. Đi để trao ban điều mình đã nhận lãnh.
Xin cho mỗi lần rước lễ là một lần chúng ta mềm lại. Mỗi giờ chầu là một giờ ta học cúi xuống. Mỗi Thánh lễ là một cuộc biến đổi từ bên trong. Để rồi từ nhà thờ bước ra, chúng ta mang theo Chúa không chỉ trong lòng, mà trong cách sống, trong ánh mắt, trong lời nói, trong cử chỉ phục vụ hằng ngày. Khi ấy, cuộc đời chúng ta mới thật sự trở thành một Thánh lễ nối dài.
Lm. Anmai, CSsR
BÍ TÍCH THÁNH THỂ, MẦU NHIỆM TÌNH YÊU ĐẾN CÙNG
Có những điều chỉ đến lúc chia tay người ta mới nói ra. Có những điều chỉ đến lúc gần cuối đời người ta mới làm với tất cả chiều sâu của lòng mình. Chúa Giêsu cũng thế. Bữa Tiệc Ly là buổi chiều cuối cùng trước khi bước vào cuộc Thương Khó. Và chính trong giờ phút ấy, Ngài đã để lại cho Hội Thánh một kho tàng vô giá: Bí tích Thánh Thể. Đây không phải chỉ là một nghi lễ. Đây là trái tim của Giáo Hội. Đây là mầu nhiệm tình yêu đến cùng. Đây là cách Chúa Giêsu tiếp tục ở lại, tiếp tục yêu, tiếp tục hiến mình cho đến tận thế.
Tình yêu nào cũng muốn ở lại. Tình yêu thật không muốn biến mất. Tình yêu thật luôn tìm cách hiện diện. Chúa Giêsu biết rằng thân xác hữu hình của Ngài sắp bị nộp, bị đánh đòn, bị đóng đinh và bị chôn trong mồ. Nhưng tình yêu của Ngài không chấp nhận bị giới hạn bởi chia ly. Vì thế, Ngài đã chọn một cách ở lại kỳ diệu: ở lại dưới hình bánh và rượu. Một sự hiện diện rất khiêm hạ, rất âm thầm, nhưng rất thật. Không áp đảo. Không ép buộc. Không ồn ào. Chỉ âm thầm chờ đợi, âm thầm ở đó, âm thầm trở nên lương thực nuôi sống linh hồn.
Thánh Thể là mầu nhiệm của một Thiên Chúa không giữ khoảng cách. Ngài không chỉ nói rằng Ngài yêu chúng ta. Ngài trở nên của ăn cho chúng ta. Ngài không chỉ dạy chúng ta phải hy sinh. Ngài hy sinh trước. Ngài không chỉ mời chúng ta bước vào hiệp thông. Ngài chủ động trao ban chính mình để hiệp thông với chúng ta. Trong đời thường, người ta chỉ cho đi những gì mình có. Còn Chúa Giêsu, Ngài cho đi chính mình. Và khi đã cho đi chính mình, Ngài không còn giữ lại gì nữa. Đó là tình yêu đến cùng.
Thánh Gioan viết một câu rất đẹp: “Người yêu thương họ đến cùng.” “Đến cùng” không chỉ là đến phút cuối. “Đến cùng” là đến mức trọn vẹn. Yêu cho đến khi không thể yêu hơn nữa. Yêu đến mức chấp nhận bị hiểu lầm. Yêu đến mức chấp nhận bị phản bội. Yêu đến mức chấp nhận đổ máu. Yêu đến mức để lại thân mình làm của ăn. Trong Bí tích Thánh Thể, cả cuộc đời Chúa Giêsu được gom lại thành một ngôn ngữ rất rõ: bẻ ra, trao đi, đổ ra. Đó cũng phải là ngôn ngữ của đời Kitô hữu.
Nhưng thật lòng mà nói, chúng ta thường sợ thứ tình yêu ấy. Ta muốn được yêu hơn là yêu. Muốn được phục vụ hơn là phục vụ. Muốn được hiểu hơn là hiểu. Muốn giữ mình an toàn hơn là trao ban. Vì thế, Thánh Thể vừa an ủi vừa thách đố chúng ta. An ủi vì ta có Chúa ở lại với mình. Nhưng cũng thách đố vì Chúa không cho phép ta sống hời hợt. Ai ăn Mình Chúa mà không chịu bẻ cuộc đời mình ra vì anh em, người ấy vẫn còn đứng ngoài logic của Tin Mừng.
Nhìn vào Thánh Thể, ta thấy một kiểu sống hoàn toàn khác với thế gian. Thế gian coi trọng tích lũy. Thánh Thể là trao ban. Thế gian coi trọng mạnh mẽ và áp đặt. Thánh Thể là hiền lành và tự hiến. Thế gian dạy giữ lấy cái tôi. Thánh Thể mời gọi tan biến vì tình yêu. Một tấm bánh không sống cho mình. Nó hiện hữu để người khác được sống. Chúa Giêsu đã sống như thế, đã chết như thế, và vẫn tiếp tục ở lại như thế. Câu hỏi là: chúng ta có dám để đời mình cũng mang lấy dáng dấp của tấm bánh ấy không?
Có những gia đình đang đói không phải vì thiếu cơm, mà vì thiếu tình thương. Có những cộng đoàn đang mệt mỏi không phải vì thiếu người, mà vì thiếu những con tim biết bẻ ra cho nhau. Có những giáo xứ có thể rất đông lễ, rất nhiều sinh hoạt, nhưng vẫn lạnh, nếu thiếu tinh thần Thánh Thể. Thánh Thể không phải chỉ là trung tâm của phụng vụ, mà còn phải là trung tâm của cách sống. Một người sống Thánh Thể là người không chỉ biết thờ lạy, mà còn biết trao ban thời giờ, sức lực, sự cảm thông, lòng tha thứ và cả những hy sinh không tên.
Trong ngày Thứ Năm Tuần Thánh, Hội Thánh cũng nhớ đến hồng ân linh mục. Bởi chính trong bữa Tiệc Ly, Chúa trao cho các Tông đồ và những người kế vị các ngài quyền cử hành mầu nhiệm này: “Các con hãy làm việc này mà nhớ đến Thầy.” Làm việc này không chỉ là đọc lại công thức truyền phép. Làm việc này còn là sống điều mình cử hành. Linh mục được gọi để trở thành người mang trái tim Thánh Thể: trái tim biết hiến mình cho đoàn chiên. Nhưng không chỉ linh mục. Mọi Kitô hữu đều được mời gọi làm “việc này”, nghĩa là tưởng nhớ Chúa bằng một đời sống yêu thương và phục vụ.
Tối nay, khi quỳ trước Thánh Thể, ta hãy nhìn lại chính mình. Tôi có còn lòng yêu mến Bí tích này không? Tôi có đến với Chúa bằng khát khao thật không, hay chỉ vì thói quen? Tôi có chuẩn bị tâm hồn xứng đáng không? Tôi có để mỗi Thánh lễ làm mình thay đổi không? Hay tôi vẫn đi lễ đều, rước lễ đều, nhưng lại vẫn cay nghiệt, vẫn tính toán, vẫn hẹp hòi, vẫn xa lạ với sự hy sinh? Thánh Thể là bí tích của tình yêu đến cùng. Nơi nào tình yêu ấy không được tiếp nối, nơi đó Thánh Thể bị cô đơn.
Có một nỗi đau âm thầm của Chúa Giêsu trong các nhà tạm: Ngài ở lại, nhưng nhiều người không ở lại với Ngài. Ngài chờ đợi, nhưng ít người đến. Ngài yêu, nhưng nhiều người hờ hững. Và đáng sợ hơn, có khi người ta vẫn đến nhà thờ, vẫn dự lễ, vẫn ca đoàn, vẫn hội đoàn, nhưng lòng thì ở rất xa. Chính vì thế, Thứ Năm Tuần Thánh là dịp để ta trở về với trái tim của đức tin: ở lại với Chúa, yêu Chúa, và để Chúa biến đổi mình từ từ bằng sự hiện diện âm thầm nhưng bền bỉ của Ngài.
Xin Chúa cho chúng ta biết yêu mến Thánh Thể không phải bằng cảm xúc chóng qua, nhưng bằng một lòng trung thành sâu xa. Xin cho chúng ta tìm đến với Chúa không chỉ khi thuận lợi, nhưng cả khi mệt mỏi, khô khan, nản lòng. Xin cho chúng ta hiểu rằng mỗi lần tham dự Thánh lễ là một lần được kéo vào mầu nhiệm yêu thương đến cùng. Và xin cho chúng ta cũng biết sống đến cùng: yêu đến cùng, tha thứ đến cùng, phục vụ đến cùng, hy sinh đến cùng. Khi ấy, cuộc đời chúng ta sẽ trở thành một lời đáp trả nhỏ bé nhưng chân thành đối với tình yêu vô biên Chúa đã trao ban nơi Bí tích Thánh Thể.
Lm. Anmai, CSsR
BÍ TÍCH THÁNH THỂ VÀ CON ĐƯỜNG THANH TẨY TÂM HỒN
Thứ Năm Tuần Thánh là buổi chiều của tình yêu, nhưng cũng là buổi chiều của sự thật. Trong bầu khí linh thánh của bữa Tiệc Ly, Chúa Giêsu không che giấu sự thật về lòng người. Có phản bội, có yếu đuối, có chối từ, có bất trung. Chính trong hoàn cảnh đầy bóng tối ấy, Chúa lập Bí tích Thánh Thể. Điều đó cho thấy một điều rất lớn: Thánh Thể là quà tặng dành cho con người yếu đuối, nhưng không bao giờ là sự đồng lõa với tội lỗi. Chúa yêu chúng ta khi ta bất xứng, nhưng Ngài cũng luôn mời gọi chúng ta hoán cải để xứng đáng bước vào sự hiệp thông với Ngài.
Có một sự liên kết rất sâu giữa việc Chúa rửa chân cho các môn đệ và việc Chúa trao Mình Máu Ngài trong bữa Tiệc Ly. Trước khi ngồi vào bàn tiệc, phải được thanh tẩy. Trước khi hiệp thông, phải để cho Chúa chạm vào những gì dơ bẩn nơi đời mình. Phêrô đã phản ứng mạnh: “Không đời nào Thầy sẽ rửa chân cho con.” Nhưng Chúa đáp: “Nếu Thầy không rửa cho anh, anh sẽ chẳng được chung phần với Thầy.” Câu nói ấy không chỉ là chuyện đôi chân. Đó là chuyện cả cuộc đời. Muốn thuộc về Chúa, con người phải chấp nhận để Chúa thanh tẩy mình.
Chúng ta rất thích rước Chúa, nhưng nhiều khi lại không thích để Chúa đụng vào những vùng tối trong tâm hồn. Ta muốn nhận ơn an ủi, nhưng không muốn từ bỏ thói quen xấu. Ta muốn được bình an, nhưng lại không chịu làm hòa. Ta muốn Chúa ở trong lòng mình, nhưng lòng lại đầy cay đắng, đầy tự ái, đầy tội lỗi chưa được giao hòa. Chính vì thế, Hội Thánh luôn dạy rằng giữa Bí tích Thánh Thể và Bí tích Hòa Giải có một mối dây rất gần. Không phải vì Hội Thánh muốn làm khó con cái mình, nhưng vì tình yêu thật luôn đi đôi với sự thật. Chúa không muốn ta đến với Ngài bằng một tâm hồn chia rẽ, giả tạo, dửng dưng trước tội lỗi.
Ngày nay, có một nguy cơ rất lớn là người ta quen với cái thánh mà đánh mất cảm thức thánh thiêng. Đi lễ nhiều mà không còn run rẩy trước mầu nhiệm. Rước lễ thường xuyên mà không còn xét mình. Có khi người ta coi việc lên rước lễ như một thói quen xã hội, trong khi tâm hồn vẫn đang nặng nề với những đam mê, hận thù, bất công, gian dối. Điều ấy là một đau đớn cho trái tim Chúa. Vì Thánh Thể là sự hiệp thông sâu nhất. Mà hiệp thông thì không thể xây trên giả dối. Ai đến với Chúa mà không muốn hoán cải, người ấy chỉ đến gần bằng thân xác chứ chưa đến gần bằng tâm hồn.
Điều tuyệt vời là Chúa Giêsu không đòi ta phải hoàn hảo rồi mới đến với Ngài. Không. Ngài biết ta yếu đuối. Ngài biết ta mong manh. Ngài biết ta dễ ngã. Nhưng Ngài muốn ta chân thành. Ngài muốn ta để cho Ngài rửa chân. Nghĩa là hãy để Chúa thanh tẩy, chữa lành, tha thứ. Hãy khiêm tốn đi xưng tội. Hãy can đảm nhìn nhận sự thật về mình. Hãy để nước mắt thống hối làm mềm trái tim chai đá. Hãy cho Chúa bước vào nơi đau đớn nhất, tội lỗi nhất, xấu hổ nhất trong đời mình. Chỉ khi ấy, sự hiệp thông Thánh Thể mới trở nên sâu xa và sinh hoa trái.
Ta thử hỏi: vì sao nhiều người vẫn đi lễ mà không đổi đời? Có lẽ vì họ đến với Bí tích Thánh Thể, nhưng không đi qua con đường thanh tẩy. Họ muốn rước Chúa mà không chịu để Chúa rửa. Họ muốn được an ủi mà không chịu sám hối. Họ muốn sự hiện diện của Chúa, nhưng không muốn Chúa đòi hỏi mình thay đổi. Nhưng Chúa Giêsu không chỉ là Đấng an ủi. Ngài còn là Đấng thánh hóa. Ngài không chỉ ban bình an. Ngài còn đòi ta từ bỏ con người cũ để mặc lấy con người mới.
Thứ Năm Tuần Thánh vì thế cũng là một tiếng chuông đánh thức lương tâm. Tôi có thật sự sống xứng đáng với những lần mình rước Chúa không? Tôi có đang sống hai mặt không? Tôi có đang mang một hình thức đạo đức bên ngoài, trong khi bên trong đầy chia rẽ? Tôi có giữ trong lòng một sự gian dối kéo dài? Tôi có đang xúc phạm đến Chúa qua cách sống thiếu bác ái, thiếu công bằng, thiếu trong sạch, thiếu sự thật? Những câu hỏi ấy không phải để ta thất vọng, nhưng để ta được cứu. Vì ai còn biết đau trước tội, người ấy còn hy vọng nên thánh.
Có biết bao người trở về từ tòa giải tội với nước mắt nhẹ nhõm. Không phải vì họ không còn yếu đuối, nhưng vì họ đã để cho Chúa rửa chân. Họ đã để Chúa đụng vào chỗ nhơ nhớp nhất của mình. Họ đã thôi biện minh, thôi tự vệ, thôi giả bộ mạnh mẽ. Họ đã đứng trong sự thật. Và chính ở đó, lòng thương xót được đổ xuống. Một tâm hồn được giao hòa sẽ rước Chúa với niềm vui khác hẳn. Không phải niềm vui của người cho rằng mình xứng đáng, nhưng là niềm vui của người biết mình được thứ tha.
Thánh Thể không phải là phần thưởng của kẻ vô tội. Thánh Thể là lương thực cho kẻ đang lên đường. Nhưng người lên đường thì phải chấp nhận bước đi. Phải chấp nhận hoán cải. Phải chấp nhận cắt bỏ những gì kéo mình ra xa Chúa. Chính vì thế, yêu mến Thánh Thể thật thì cũng phải yêu mến việc xét mình, yêu mến Bí tích Hòa Giải, yêu mến sự thật, yêu mến việc thanh luyện nội tâm.
Tối nay, khi đứng trước Chúa Giêsu Thánh Thể, chúng ta hãy xin Ngài một ơn rất thực tế: ơn thành thật với chính mình. Đừng để ta sống đạo bằng mặt nạ. Đừng để ta quen với cái thánh đến mức vô cảm. Đừng để ta rước Chúa như một thói quen. Xin cho ta biết chuẩn bị tâm hồn bằng cầu nguyện, bằng xét mình, bằng sám hối, bằng hòa giải với người khác. Xin cho ta biết quý trọng Bí tích Hòa Giải như một hồng ân chứ không phải như một gánh nặng. Vì thật ra, được xưng tội là được Chúa cúi xuống rửa chân cho mình một lần nữa.
Và rồi khi đã được thanh tẩy, xin cho ta biết sống xứng hợp với Thánh Thể mình đón nhận. Đừng để môi miệng nói “Amen” mà cuộc đời lại phủ nhận điều ấy. Xin cho sự hiệp thông với Chúa dẫn ta đến hiệp thông với anh em. Xin cho lòng thương xót ta nhận được trở thành lòng thương xót ta trao đi. Xin cho chúng ta không chỉ sạch bên ngoài, mà sạch từ trong tim. Để mỗi lần rước Chúa là một lần chúng ta thật sự được chung phần với Ngài.
Lm. Anmai, CSsR
TÌNH YÊU LÀ DI CHÚC CUỐI CÙNG CỦA CHÚA GIÊSU
Có những lời nói cuối cùng của một người sắp ra đi mang sức nặng đặc biệt. Bởi vì khi cái chết đến gần, người ta không còn muốn nói những điều phụ thuộc. Người ta nói điều cốt lõi. Nói điều mình tha thiết nhất. Nói điều mình muốn người ở lại đừng bao giờ quên. Thứ Năm Tuần Thánh chính là buổi chiều Chúa Giêsu để lại di chúc cuối cùng cho Hội Thánh. Di chúc ấy không phải là một bản văn viết trên giấy. Di chúc ấy là một cuộc đời được cô đọng trong ba thực tại lớn: Thánh Thể, chức linh mục phục vụ và giới răn yêu thương.
Chúng ta thường nhớ Thứ Năm Tuần Thánh như ngày Chúa lập Bí tích Thánh Thể. Điều đó đúng. Nhưng nếu dừng lại ở đó thì chưa đủ. Vì trong cùng buổi chiều ấy, Chúa còn rửa chân cho các môn đệ và truyền cho họ một giới răn mới: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em.” Như vậy, Thánh Thể không thể tách rời khỏi yêu thương. Linh mục không thể tách rời khỏi phục vụ. Và Giáo Hội không thể tách rời khỏi lối sống tự hiến.
Chúa Giêsu biết rõ các môn đệ còn nhiều yếu đuối. Nhưng Ngài vẫn yêu. Ngài biết Giuđa sẽ phản bội. Ngài vẫn yêu. Ngài biết Phêrô sẽ chối Thầy. Ngài vẫn yêu. Ngài biết các ông sẽ bỏ chạy. Ngài vẫn yêu. Tình yêu của Chúa không dừng lại trước sự bất xứng của con người. Và chính vì thế, giới răn mới của Ngài cũng không cho phép chúng ta chỉ yêu khi người khác dễ thương, dễ chịu, xứng đáng. Yêu như Chúa yêu là yêu trong cả khi bị tổn thương. Yêu trong cả khi không được đáp lại. Yêu trong cả khi phải hy sinh. Yêu trong cả khi điều đó đòi mình bước ra khỏi cái tôi rất mạnh của mình.
“Như Thầy đã yêu thương anh em.” Chỉ một chữ “như” thôi cũng đủ làm ta run. Vì Chúa không nói: hãy yêu theo khả năng của mình, theo mức độ mình thấy thuận tiện. Chúa đặt chính Ngài làm chuẩn mực. Mà tình yêu của Ngài là tình yêu cúi xuống, rửa chân, bẻ bánh, đổ máu, tha thứ và hiến mạng sống. Chúng ta càng ngắm Chúa trong bữa Tiệc Ly, càng thấy mình còn ở xa giới răn mới biết bao.
Trong gia đình, ta nói yêu nhau, nhưng có khi chỉ yêu khi được đáp ứng. Trong cộng đoàn, ta nói hiệp nhất, nhưng chỉ cần trái ý một chút là chia rẽ. Trong giáo xứ, ta nói phục vụ Chúa, nhưng đôi khi lại phục vụ cái tôi của mình nhiều hơn. Ta muốn người khác thay đổi trước. Ta muốn người khác hiểu mình trước. Ta muốn người khác xin lỗi trước. Nhưng Chúa Giêsu không chờ như thế. Ngài là Đấng khởi đầu tình yêu. Ngài yêu trước. Ngài cúi xuống trước. Ngài tha thứ trước. Và đó cũng là điều Ngài mời chúng ta làm.
Giới răn yêu thương không phải là một lời khuyên đẹp. Đó là di chúc. Và di chúc thì không được phép quên. Có thể chúng ta nhớ rất nhiều quy định đạo đức, rất nhiều việc đạo đức, nhưng nếu quên yêu thương, ta đã quên điều quan trọng nhất. Có thể chúng ta giữ chay, đọc kinh, hành hương, hoạt động tông đồ rất tích cực, nhưng nếu thiếu tình yêu thì tất cả có nguy cơ trở nên rỗng. Thánh Phaolô từng nói: có làm được những điều lớn lao mà không có đức mến thì cũng chẳng là gì. Vì cuối cùng, điều làm một người nên giống Chúa nhất không phải là sự nổi bật, nhưng là tình yêu.
Điều khiến Thứ Năm Tuần Thánh chạm sâu vào lòng người là vì nó cho thấy Chúa Giêsu không yêu bằng lời nói suông. Ngài yêu bằng hành động. Ngài biết giờ mình sắp đến. Và Ngài chọn dùng những giờ cuối cùng để yêu đến tận cùng. Có lẽ đó cũng là một lời mời gọi chúng ta hôm nay. Đừng trì hoãn yêu thương. Đừng chờ đến khi quá muộn mới sống tốt với nhau. Đừng để đến khi cha mẹ qua đời mới hối tiếc vì chưa kịp báo hiếu. Đừng để đến khi người thân bỏ đi mới tiếc vì chưa từng nói một lời dịu dàng. Đừng để đời sống đức tin chỉ còn là nghi thức mà thiếu đi trái tim.
Thứ Năm Tuần Thánh còn là ngày cầu nguyện cho các linh mục, vì linh mục được mời gọi trở thành dấu chỉ sống động của tình yêu mục tử Chúa Giêsu. Nhưng linh mục chỉ thật sự là linh mục của Chúa khi sống di chúc tình yêu của Ngài. Không phải người cai quản, nhưng là người phục vụ. Không phải người giữ khoảng cách, nhưng là người biết gần gũi. Không phải người tìm mình, nhưng là người biết trao mình. Và giáo dân cũng thế. Mỗi người, trong bậc sống của mình, đều có thể trở thành hiện thân của giới răn mới nếu biết đem tình yêu vào những việc nhỏ mỗi ngày.
Một lời nói dịu lại thay vì gắt gỏng. Một lần nhẫn nhịn thay vì hơn thua. Một lần chủ động làm hòa. Một sự cảm thông dành cho người đang sa ngã. Một nghĩa cử âm thầm với người nghèo. Một sự trung tín trong bổn phận hằng ngày. Tất cả những điều ấy đều là cách sống di chúc của Chúa. Tình yêu Kitô giáo không luôn luôn ồn ào. Nhiều khi nó rất lặng lẽ. Nhưng nó có sức cứu một gia đình, chữa lành một tâm hồn, làm ấm một cộng đoàn và làm chứng cho Tin Mừng giữa thế gian.
Tối nay, khi bước vào Tam Nhật Thánh, chúng ta hãy xin Chúa cho mình đừng chỉ xúc động trước bầu khí linh thiêng của phụng vụ, nhưng thật sự mang theo di chúc của Ngài ra khỏi nhà thờ. Hãy để giới răn mới đi vào cách ta sống với người thân. Hãy để Thánh Thể làm mềm trái tim ta. Hãy để việc rửa chân của Chúa đập tan kiêu ngạo trong ta. Hãy để thập giá sắp tới dạy ta hiểu rằng yêu là chấp nhận mất đi rất nhiều.
Xin cho mỗi người chúng ta trở thành một bản sao bé nhỏ của di chúc ấy. Để ai gặp chúng ta cũng cảm được một chút hiền lành của Chúa, một chút phục vụ của Chúa, một chút bao dung của Chúa. Và rồi khi cuộc đời mình đi về chiều, ta cũng có thể để lại cho người khác không phải là của cải, không phải là tiếng khen, nhưng là dấu vết của một tình yêu đã sống thật.
Lm. Anmai, CSsR