Home
Printer-friendly versionSend by email
-A A +A

P III 48 - Gia đình truyền giáo & Mục Lục

Tác giả: 
LM.Trăng Thập Tự

 

 

III. GIA ĐÌNH TRUYỀN GIÁO
 

.01 - GIÚP BẠN TRẺ HỌC TRUYỀN GIÁO

 

Then chốt của truyền giáo là hun đúc tâm hồn truyền giáo cho Kitô hữu từ khi còn non trẻ. Hướng tới lễ Chị thánh Têrêxa, bổn mạng các xứ truyền giáo, chúng ta cần tìm cách giúp các bạn trẻ có được tâm tình của Chị Thánh: “Con khát khao được yêu mến Chúa và làm cho Chúa được yêu mến”.

 

Trách nhiệm này trước hết thuộc về các gia đình Kitô hữu. Các gia đình vẫn được Giáo Hội coi là những chủng viện và đệ tử viện đào tạo tinh thần truyền giáo. Các gia đình còn góp phần đặc thù cho công cuộc truyền giáo bằng cách vun trồng ơn gọi thừa sai cho con cái mình. Sớm hôm hãy thường xuyên nhắc các cháu: “Lúa chín đầy đồng mà thiếu thợ gặt” (Lc 10,2). Tổng quát hơn, gia đình sẽ “dạy cho con cái ngay từ khi còn thơ ấu biết nhận ra tình yêu của Thiên Chúa đối với mọi người” (Tông huấn Gia đình, số 54) và mau mắn quảng đại đáp lại.

 

Khi gây ý thức truyền giáo cho các cháu nhỏ, ta cần tránh biến các cháu thành những người tự tôn, như thể mình là người nắm vững chân lý. Chúng ta cần dạy các cháu khiêm nhường trước ơn Chúa và biết tôn trọng lòng tin của người khác. Các cháu sẽ hy sinh và cố gắng sống tốt không phải “để làm gương” nhưng trước hết là để người khác khỏi hiểu lầm đạo Chúa, và có thể hiểu đúng thế nào là tinh thần của Đạo thánh.

 

Tiếp sau gia đình là các lớp giáo lý. Chương trình giáo lý theo tuổi hiện áp dụng trong Giáo phận nhà, được biên soạn theo hướng truyền giáo. Giáo lý viên cần khắc sâu cho các em lý tưởng nên thánh, theo gương các vị thánh trẻ, nam giới là những thánh như: Saviô, Giuse Túc, Koska, Phanxicô Martô; nữ giới thì như: Maria Goretti, Laura Vicưnha, Giaxinta và chân phước Antonia Meo mới 6 tuổi. Giữa những hấp lực của xã hội tiêu thụ, các em cần biết thốt lên như thánh Stanislas Koska: “Tôi sinh ra cho những điều cao quý hơn.” Cần dạy cho các em biết sống chứng nhân ở trường ở lớp với cách ăn nói dịu dàng thanh lịch, trung thực khi làm bài, mau mắn giúp đỡ mọi người cách vô vụ lợi và biết quên mình vì ích chung.

 

02

LOAN BÁO TIN MỪNG
QUA LỄ HÔN PHỐI

 

Đời Kitô hữu xoay quanh bốn trục: tin, nhận, giữ, cầu – tức là tín lý, bí tích, luân lý và cầu nguyện. Dịp tốt nhất để người lương tiếp cận cả bốn chiều kích ấy là lễ cưới ở nhà thờ. Họ thường khen nghi thức hôn phối trang trọng và giàu ý nghĩa. Vì thế, nên mời các thành viên trong gia đình cũng như bạn hữu ngoài Công giáo tham dự thánh lễ hôn phối. Những lúc nói chuyện trao đổi trước và sau lễ, cũng như ở câu chuyện thân mật cởi mở trong tiệc cưới, nếu được, nên giải thích cho họ những điểm đáng chú ý trong hôn nhân Kitô giáo. Từ đó cũng có thể đi xa hơn để giải thích những thắc mắc về Đạo. Tuy nhiên, cần giữ đúng chừng mực và bầu khí thân tình, không biến câu chuyện thành buổi giảng đạo và nhất là tránh đừng rơi vào chỗ tranh cãi lý thuyết. 

 

Điều đánh động trước mắt người ta chính là nghi lễ. Do đó, cần nhắc nhở cô dâu chú rể đến sớm để lễ nghi được tốt đẹp ngay từ đầu. Cũng nên tin cho vị giảng lễ biết đôi chút về thành phần những người được mời, để ngài dễ chăm sóc cho bài giảng được súc tích, dễ hiểu và có chất lượng.

 

Đặc tính “một vợ một chồng” và “bất khả phân ly” của hôn nhân Kitô giáo cần được chứng thực bằng đời sống của các gia đình con cái Chúa, một đời sống hạnh phúc và triển nở. Những dịp tổ chức kỷ niệm giáp năm ngày cưới, cách riêng là 25 năm và 50 năm là những dấu chứng rất thuyết phục. Các giáo xứ nên chú ý tổ chức cho các gia đình mừng lễ.

 

- Có thể tổ chức mỗi năm một lần vào lễ Thánh Gia hay lễ hai thánh Gioakim và Anna,… dành riêng cho những đôi giáp 5, 10, 20, 25, 30, 40 và 50 năm.

 

- Cũng có thể chọn một ngày nhất định hằng tháng, ví dụ như chiều Thứ Tư hay Thứ Bảy đầu tháng, cho tất cả những đôi mừng kỷ niệm trong tháng ấy. Cách này có cái lợi là mọi gia đình đều có dịp sống lại ơn bí tích hằng năm.

 

Trong cả hai trường hợp, nên nhắc các gia đình liên hệ, cả cha mẹ và con cái dọn mình xưng tội rước lễ.

 

.03
GIA ĐÌNH
LÀM TÔNG ĐỒ CHO GIA ĐÌNH

 

Các gia đình Kitô hữu có sứ mạng xây dựng Giáo Hội và Nước Chúa trong lịch sử, cho nên cần phải ngoan ngoãn tuân phục Chúa Kitô. Thật vậy, qua hôn nhân đã được nâng lên hàng bí tích, Ngài trao cho các đôi bạn Kitô hữu một sứ mạng tông đồ riêng biệt, đồng thời sai phái họ như những người thợ trong vườn nho của Ngài, và cách đặc biệt, trong lãnh vực gia đình.

 

Việc tông đồ gia đình còn được triển nở dưới hình thức những công tác bác ái về tinh thần cũng như vật chất đối với các gia đình khác như: đối với những người đau ốm, già cả, tàn tật, mồ côi, góa bụa, những người chồng, những người vợ bị bỏ rơi, những người mẹ độc thân và những người mẹ trong tình huống khó khăn, đang bị cám dỗ loại bỏ đứa con còn trong lòng dạ mình, v.v...” (Tông Huấn Gia Đình, số 71)

 

Tông Huấn Gia Đình, số 72 còn nhấn mạnh tới các hiệp hội gia đình nhằm phục vụ các gia đình: “Cần phải nhìn nhận và coi trọng các cộng đồng Giáo Hội khác nhau, các nhóm và rất nhiều phong trào đang dấn thân vào mục vụ gia đình theo những cách thế khác biệt và với những danh hiệu và mức độ khác nhau, mỗi tổ chức đều có những đặc điểm, mục tiêu, cách kết nạp và phương pháp riêng. Thượng Hội Đồng Giám Mục đã chính thức nhìn nhận sự đóng góp ích lợi của những hiệp hội có tính cách tu đức, đào tạo hay làm việc tông đồ như thế. Vai trò của những hiệp hội này là làm dấy lên nơi các tín hữu một ý thức bén nhạy về sự liên đới; là tạo điều kiện thuận lợi cho một nếp sống được gợi hứng do Tin Mừng và do đức tin của Giáo Hội; là đào tạo cho lương tâm của mọi người biết theo giá trị Kitô giáo chứ không theo các tiêu chuẩn của ý kiến đám đông; là khuyến khích các công cuộc bác ái đang hướng về việc giúp đỡ lẫn nhau hay hướng về người khác với một tinh thần cởi mở, có sức làm cho các gia đình Kitô hữu trở thành thật sự là nguồn sáng đích thực và là men lành mạnh cho các gia đình khác.”

 

Tại Việt Nam, hiện nay một số hiệp hội tông đồ gia đình có tầm vóc quốc tế đã hiện diện ở nhiều nơi. Cũng có những hiệp hội mang tầm vóc quốc gia và những nhóm khác ở những quy mô nhỏ hơn. Điều quan trọng là các gia đình trong cùng một giáo xứ hay một giáo họ gặp gỡ nhau để cùng ý thức và cùng tìm kiếm một mô hình thích hợp với địa phương mình.

 

.04


CÁC GIA ĐÌNH LIÊN KẾT
GIÚP NHAU SỐNG ĐẠO

 

Tông huấn Gia đình, số 52, viết: “Tương lai việc Phúc âm hóa tùy thuộc phần lớn nơi Hội Thánh tại gia. Sứ mạng tông đồ ấy của gia đình bắt nguồn từ Bí tích Thánh Tẩy và qua Bí tích Hôn phối họ đã nhận được một sức đẩy mới để truyền đạt đức tin, để thánh hóa và biến đổi xã hội hiện tại theo ý định của Thiên Chúa.” Tông huấn cũng nhắc nhở các gia đình có trách nhiệm làm tông đồ lẫn cho nhau.

 

Qua nhiều thập niên thiếu vắng linh mục, hoàn cảnh tôn giáo của nhiều gia đình hiện còn gặp khó khăn chưa được ổn định. Để xúc tiến việc truyền giáo đối nội, tức là nâng cao phẩm chất Kitô giáo của các gia đình tín hữu, mỗi giáo xứ cần chú ý củng cố tối đa cho những gia đình đã ổn định về mặt tinh thần.  Cần động viên để từng gia đình tận hiến cho trái tim Chúa Giêsu và Mẹ Maria, cùng nhau cam kết sống đạo và truyền giáo. Ban truyền giáo giáo xứ và ban mục vụ gia đình sẽ phối hợp để giúp những gia đình đã ổn định trở thành chỗ dựa cho những gia đình khác sớm tiến tới ổn định. Cụ thể là thực hiện sổ gia đình công giáo, giúp hợp thức hóa hôn phối, giúp thanh thiếu niên và nhi đồng hoàn tất việc học giáo lý theo tuổi mình, nhắc nhở nhau đi lễ Chúa Nhật. Cần tạo điều kiện để những gia đình có phẩm chất làm chứng cao, có thể liên kết thành nhóm hạt nhân.

 

Việc giúp các gia đình làm tông đồ lẫn cho nhau sẽ hữu hiệu hơn khi các gia đình được liên kết thành những nhóm nhỏ liên cư liên địa. Ngoài ra còn có sự góp phần của những phong trào tông đồ gia đình: hội các bà mẹ, legio, huynh đoàn, nhóm chia sẻ Lời Chúa, gia đình cùng theo Chúa, gia đình Khôi Bình, vv... Đặc biệt cần nâng đỡ những gia đình tiền phong, dấn thân đến những vùng chưa có ánh sáng Tin Mừng và hỗ trợ những gia đình lẻ loi.

 

Giữa lúc cơ cấu gia đình trên thế giới đang gặp khủng hoảng, các gia đình con cái Chúa cần chia sẻ cho nhau kinh nghiệm xây đắp gia đình hạnh phúc, tạo thành một môi trường mới, để nâng đỡ chính mình và để làm chứng cho Đạo Chúa.

 

.05
GIA ĐÌNH HY SINH VÀ CẦU NGUYỆN CHO TRUYỀN GIÁO

 

Tháng 5 năm 1984, Đức Gioan Phaolô II viếng thăm Nam Hàn, nhân dịp  mừng kỷ niệm 200 năm lãnh nhận Tin Mừng, và tôn phong 103 Chân phước Tử đạo Đại Hàn lên bậc Hiển Thánh; số người Công Giáo lúc đó khoảng 1 triệu 700 ngàn. Sau chuyến viếng thăm ấy, các Giám mục Nam hàn tung ra chiến dịch truyền giáo: "Mỗi gia đình Công Giáo phải đưa một gia đình ngoài Công Giáo trở lại". Tháng 10 năm 1989, sau 5 năm, Đức Thánh Cha trở lại viếng thăm Nam Hàn một lần nữa nhân dịp Đại hội Thánh Thể quốc tế được tổ chức tại Seoul,  số người Công Giáo Nam Hàn đã lên tới hai triệu rưởi. Năm 2000, số linh mục Nam Hàn là 2.891 vị, tăng 10 lần so với năm 1962; số giám mục bản xứ là 23 vị; số người công giáo là 4 triệu 71 ngàn, được chia thành 15 giáo phận và 1.228 giáo xứ. (Theo số liệu đài Chân Lý Á Châu). Hiện nay, tỉ lệ người Công giáo đđang chiếm hơn 11% dân số Nam Hàn. Hội Đồng Giám mục Nam Hànđđang mời gọi mọi thành phần Dân Chúa tích cực hành động cho mục tiêu 20-20, có nghĩa là nỗ lực cầu nguyện, sống và truyền giáo để tới năm 2020, tỉ lệ người Công giáo sẽ lên tới 20% dân số.

 

Noi gương và chạy đua với anh chị em tại Nam Hàn, mỗi gia đình Công Giáo Việt Nam cũng được mời gọi cam kết hy sinh và cầu nguyện cho công cuộc truyền giáo.

 

Mỗi tuần một lần, sau giờ đọc kinh tối sẽ dành thời giờ chia sẻ về truyền giáo, nhắc nhau nỗ lực đổi mới đời sống, vui chịu thiệt thòi và thử thách để cầu nguyện cho lương dân trở lại. Cũng đừng quên nhắc nhau dành dụm, góp phần lo việc truyền giáo.

 

Nỗ lực giáo dục con em. Ngỏ lời với Hội Đồng Giám Mục Việt Nam tại Rôma ngày 27-6-2009, Đức Giáo Hoàng Bênêđictô 16 nói: “Điều rất đáng mong ước là khi dạy cho con cái biết sống theo lương tâm ngay thẳng, trong sự liêm chính và sự thật, thì mỗi gia đình công giáo trở nên trung tâm các giá trị và đức tính nhân bản, một trường dạy đức tin và đức mến đối với Thiên Chúa. Bằng đời sống xây nền trên đức ái, sự liêm chính, việc quý trọng công ích, anh chị em giáo dân phải chứng tỏ rằng là người công giáo tốt cũng là người công dân tốt.”

 

.06
THEO DÕI CHĂM SÓC HẠT NẨY MẦM

 

Nhiều người vẫn có nghĩ tới việc cầu nguyện cho người ngoại trở lại nhưng không kết quả vì chỉ cầu nguyện cách hờ hững, thiếu nghiêm túc. Từ kinh nghiệm ấy, khi tha thiết hy sinh cầu nguyện cho người khác được ơn đức tin, các gia đình Công Giáo cần có sự chú tâm trìu mến.. Cả nhà cùng nhau hiệp ý cầu nguyện với cả tấm lòng.

 

Mọi người trong nhà sẽ trao đổi để tập trung cầu nguyện cho một gia đình. Giữa những gia đình thân quen và đã có thiện cảm với Đạo Chúa, gia đình nào xét thấy có nhiều triển vọng hơn, ta sẽ ưu tiên cầu nguyện cho gia đình ấy. Mỗi tối trước khi đọc kinh, cả nhà sẽ nhắc tên gia đình ấy, kể cho nhau những thông tin về gia đình ấy để dâng giờ kinh cầu nguyện cho họ được bình an hạnh phúc và được ơn đức tin. Ai vắng mặt thì khi đọc kinh riêng cũng hiệp chung cùng một ý nguyện ấy. Cũng cần nhắc nhau thêm hy sinh chay tịnh để lời nguyện thêm tha thiết và sớm được Chúa nhậm lời. Theo gương người bạn hỏi mượn bánh (x. Lc 11,5-8) và bà góa nghèo khiếu nại (x. Lc 18,1-7), ta cần cầu nguyện cách kiên tâm, với lòng tin tưởng trông cậy.

 

Cùng với lời cầu nguyện, ta cần quan tâm hỏi han thăm viếng gia đình ấy, chia vui sẻ buồn và gia tăng tình hiệp thông, đồng cảm. Khi họ đã muốn tiến xa hơn, ta mời họ tham gia những sinh hoạt thích hợp trong giáo xứ: sinh hoạt hiệp thông vui tươi, bác ái hoặc phụng vụ.

 

Mỗi hạt giống đều có thể gặp đủ những hoàn cảnh thử thách khác nhau như vệ đường, sỏi đá, nắng và gai góc. Nhờ gặp gỡ và chuyện vãn chia sẻ, ta có thể nhận ra những thử thách đang chờ họ và chân thành giúp họ vượt qua.

 

Đã chọn cầu nguyện cho gia đình nào, ta cần ưu ái chú tâm lo cho gia đình ấy. Sự chú tâm này đòi ta phải cố gắng và hy sinh. Tuy nhiên mọi vất vả sẽ được bù đắp trong niềm vui nhìn thấy những người anh em mình được hưởng ơn cứu rỗi, và hơn nữa, được biết rằng những người anh em ấy đang trở thành men Tin Mừng cho những người khác.

 

.07


QUA MẸ MARIA, ĐẾN VỚI CHÚA GIÊSU

 

Một sự kiện khá phổ biến trong những thập niên gần đây là có rất nhiều người ngoài Công giáo đến với Mẹ Maria và nhận được ơn chữa lành phần xác, ơn hòa hợp gia đình, và từ đó ngày càng thêm lòng kính mến Đức Mẹ. Họ thường gắn bó với các trung tâm hành hương kính Đức Mẹ. Chúng ta cần sớm phát hiện những trường hợp ấy và mau mắn giúp đỡ để những tâm hồn ấy và gia đình họ nhờ Mẹ Maria mà được đến với Chúa Giêsu Kitô Cứu Thế.

 

Vì họ đã yêu mến Đức Mẹ, ta nên chỉ dẫn cho họ bày tỏ lòng yêu mến ấy bằng việc tôn sùng mà Mẹ rất thích là lần hạt Mân Côi – và rồi từ các sự kiện trong bốn mùa vui, sáng, thương và mừng của chuỗi hạt Mân Côi, ta giúp họ hiểu biết rõ hơn về mầu nhiệm Chúa Kitô và ơn cứu chuộc của Ngài.

 

Về phần mình, chúng ta cần biết noi gương Đức Mẹ để giới thiệu Chúa Kitô cho mọi người. Noi gương Mẹ, chúng ta rắc gieo hạt giống Tin Mừng bằng cách sống thật dễ thương với mọi người, để lại trong lòng mọi người một hình ảnh thật đẹp về người Kitô hữu: vui tươi, hiền hòa, quảng đại, khiêm nhường và tận tâm phục vụ.

 

Noi gương Đức Mẹ ở Cana, chúng ta quan tâm tới nỗi lòng và khó khăn của người khác và giúp họ lắng nghe lời Chúa: “Hỡi tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến với Ta, Ta sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng” (Mt 11,28).

 

Có người tưởng rằng khi loan báo Tin Mừng phải nói những chuyện cao xa. Loan báo Tin Mừng không phải là giảng dạy thần học nhưng là chia sẻ kinh nghiệm sống sự hiện diện của Thiên Chúa và nói chuyện với Thiên Chúa, kinh nghiệm đọc, suy niệm và sống Lời Chúa. Một cách đơn sơ là đưa người ta đến với Đức Mẹ. Khi họ gặp khó khăn, nên khuyến khích họ cầu nguyện với Đức Mẹ. Khi họ được ơn Đức Mẹ, nên khuyến khích họ đáp đền bằng cách yêu mến Chúa Giêsu, con Ngài. Hiểu như thế thì khắp nơi, mọi lúc trong mọi việc, ta đều có thể loan báo Tin Mừng. Hãy tâm sự với Đức Mẹ và cầu xin ơn Chúa Thánh Thần, rồi cứ bắt đầu, và dần dần sẽ biết cách kết hợp việc làm ăn và mọi sinh hoạt khác với việc truyền giáo thật hồn nhiên, nhẹ nhàng.

 

MỤC LỤC

 

PHẦN I: MỐI BẬN TÂM HIỆN NAY CỦA HỘI THÁNH VỀ GIA ĐÌNH

I. THÔNG CÁO CỦA HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM VỀ VIỆC TÔN KÍNH TỔ TIÊN

II. QUYẾT ĐỊNH VỀ LỄ NGHI TÔN KÍNH ÔNG BÀ TỔ TIÊN

III. THƯ CHUNG 2007 CỦA HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM VỀ GIÁO DỤC KITÔ GIÁO: GIÁO DỤC HÔM NAY, XÃ HỘI VÀ GIÁO HỘI NGÀY MAI

IV. THƯ CHUNG 2013 CỦA HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM GỬI CỘNG ĐỒNG DÂN CHÚA: HỘI THÁNH CÔNG GIÁO TẠI VIỆT NAM VÀ CÔNG CUỘC TÂN PHÚC ÂM HÓA

V. THƯỢNG HỘI ĐỒNG ĐẶC BIỆT VỀ GIA ĐÌNH

 

PHẦN II: MỘT SỐ CHỈ DẪN THỰC HÀNH

 

I. GIA ĐÌNH GIÁO DỤC

01. Giáo dục từ trong bào thai

02. Giáo dục trẻ sơ sinh

03. Giáo dục tuổi vào đời

04. Giáo dục bằng gương sáng

05. Giáo dục theo các giá trị chính yếu của đời người

06. Dạy con cái biết cầu nguyện

07. Dạy con cái hướng tới nhân đức

08. Đào tạo các nhân đức căn bản

09. Đào tạo trí phán đoán

10. Đào tạo đức công bằng

11. Đào tạo tinh thần ích chung

12. Đào tạo tinh thần kỷ luật và từ bỏ

13. Đào tạo tinh thần phục vụ

14. Đào tạo tình bác ái và lòng hiếu khách

15. Đào tạo sự thành thật

16. Đào tạo sự khiêm nhường

17. Đào tạo lòng yêu mến Lời Chúa

18. Đào tạo tinh thần Hội Thánh

19. Đào tạo tinh thần phụng vụ

20. Đào tạo tinh thần truyền giáo

21. Đào tạo tình gia đình

22. Đào tạo tình gia tộc

23. Phát huy truyền thống đạo hiếu

24. Tôn trọng con cái

25. Lo cho con cái học giáo lý

26. Chăm sóc việc học của con cái

27. Gieo mầm ơn gọi

28. Việc chuẩn bị hôn nhân

29. Tủ sách gia đình

30. Các phương tiện truyền thông xã hội

 

II. GIA ĐÌNH SỐNG ĐẠO

01. Gia đình là Hội Thánh nhỏ

02. Noi gương gia đình Nadarét

03. Một bầu khí hạnh phúc và thánh thiện

04. Phẩm giá người phụ nữ

05. Người nam là chồng và là cha

06. Những người già cả trong gia đình

07. Hưởng ứng tiếng gọi hoán cải

08. Phát huy ba nhân đức tin, cậy, mến

09. Gia đình sống bác ái

10. Nên thánh trong việc bổn phận hằng ngày

11. Sắp xếp việc nhà để nên thánh

12. Quả cảm theo Chúa giữa đời thường

13. Giờ kinh sáng tối

14. Giờ kinh cho những dịp đặc biệt trong gia đình

15. Chia sẻ và hiệp thông trong tang lễ

16. Bàn thờ gia tiên và tình đồng tộc

17. Dưới mái từ đường của trăm họ

 

III. GIA ĐÌNH TRUYỀN GIÁO

01. Giúp bạn trẻ học truyền giáo

02. Loan báo Tin Mừng qua lễ hôn phối

03. Gia đình làm tông đồ cho gia đình

04. Các gia đình liên kết giúp nhau sống đạo

05. Gia đình hy sinh và cầu nguyện cho truyền giáo

06. Theo dõi chăm sóc hạt nẩy mầm

07. Qua Mẹ Maria đến với Chúa Giêsu