Bách hại người Kitô hữu đạt mức kỷ lục chưa từng có trong năm 2025

SỰ BÁCH HẠI NGƯỜI KITÔ HỮU ĐẠT MỨC KỶ LỤC CHƯA TỪNG CÓ TRONG NĂM 2025: MỘT BÁO CÁO CHI TIẾT TỪ OPEN DOORS

Trong bối cảnh thế giới ngày càng phức tạp với các xung đột tôn giáo, chính trị và xã hội, năm 2025 đã đánh dấu một mốc lịch sử đen tối đối với cộng đồng Kitô giáo toàn cầu. Theo bản tin được công bố bởi Hortense Leger trên tạp chí Aleteia vào ngày 15/01/2026, Danh sách Theo dõi Thế giới (World Watch List) do tổ chức phi lợi nhuận Open Doors – một tổ chức Tin Lành chuyên hỗ trợ các cộng đồng Kitô hữu bị bách hại – công bố, đã tiết lộ rằng người Kitô hữu chưa bao giờ phải đối mặt với mức độ bạo lực và đàn áp khủng khiếp như vậy. Báo cáo này không chỉ là một danh sách thống kê khô khan, mà còn là lời cảnh tỉnh về tình trạng vi phạm quyền tự do tôn giáo đang lan rộng trên toàn cầu, ảnh hưởng đến hàng triệu tín hữu. Open Doors, với sứ mệnh theo dõi và hỗ trợ các Kitô hữu bị đàn áp từ năm 1993, đã sử dụng dữ liệu từ ngày 1 tháng 10 năm 2024 đến ngày 30 tháng 9 năm 2025 để xây dựng chỉ số này, nhấn mạnh vào sự gia tăng đáng báo động của các hình thức bách hại.

NĂM 2025: MỘT KỶ LỤC ĐEN TỐI VỀ BÁCH HẠI TÔN GIÁO

Năm 2025 nổi bật như một đỉnh điểm chưa từng thấy trong lịch sử theo dõi của Open Doors. Đây là lần đầu tiên kể từ khi Danh sách Theo dõi Thế giới được thành lập vào năm 1993, có đến 15 quốc gia đạt đến ngưỡng bức hại được mô tả là "cực đoan" – mức độ cao nhất trong thang đánh giá. Chỉ số này bao gồm 50 quốc gia hàng đầu nơi người Kitô hữu phải chịu đựng sự đàn áp nghiêm trọng nhất, và hơn một nửa trong số đó, cụ thể là hơn 26 quốc gia, đã chứng kiến điểm số bách hại tăng lên so với năm trước. Sự gia tăng này phản ánh một xu hướng toàn cầu hóa của bạo lực tôn giáo, nơi các yếu tố như chủ nghĩa cực đoan, xung đột vũ trang và chính sách nhà nước kết hợp lại để tạo nên môi trường thù địch đối với đức tin Kitô giáo.

Các thống kê cụ thể từ báo cáo của Open Doors cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Từ ngày 1 tháng 10 năm 2024 đến ngày 30 tháng 9 năm 2025, tổ chức này ước tính rằng hơn 4.849 người Kitô hữu đã bị giết hại chỉ vì những lý do liên quan đến đức tin của họ. Con số này tăng 373 người so với năm 2024, đánh dấu một sự leo thang đáng kể trong bạo lực chết người. Không dừng lại ở đó, số lượng nhà thờ và các cơ sở tôn giáo bị nhắm mục tiêu – bao gồm các vụ tấn công, cướp bóc, hư hại hoặc đốt cháy – đã tăng vọt lên 3.632 trường hợp trong năm 2025. Điều này cho thấy không chỉ cá nhân mà cả các biểu tượng và cộng đồng tôn giáo đang trở thành mục tiêu chính của các nhóm cực đoan.

Ngoài ra, Open Doors còn ghi nhận gần 4.800 Kitô hữu bị giam giữ chỉ vì đức tin của họ, trong đó có đến 2.192 trường hợp ở Ấn Độ – một con số phản ánh sự đàn áp có hệ thống ở quốc gia này. Tổng thể, ngày nay có hơn 388 triệu Kitô hữu sống ở những khu vực bị đàn áp nghiêm trọng, nghĩa là cứ bảy Kitô hữu trên thế giới thì có một người đang phải đối mặt với nguy cơ bạo lực hàng ngày. Những con số này không chỉ là thống kê; chúng đại diện cho hàng triệu câu chuyện cá nhân về sự chịu đựng, mất mát và kiên cường trong đức tin.

TOP BA QUỐC GIA: NƠI ĐỨC TIN KITÔ GIÁO BỊ CHÀ ĐẠP HOÀN TOÀN

Ba quốc gia đứng đầu trong Danh sách Theo dõi Thế giới năm 2025 – Triều Tiên, Somalia và Yemen – đại diện cho những môi trường cực kỳ thù địch, nơi người Kitô hữu hầu như không có bất kỳ sự tự do nào để thực hành đức tin. Những quốc gia này không chỉ cấm đoán mà còn sử dụng bạo lực nhà nước hoặc các nhóm vũ trang để triệt tiêu hoàn toàn sự tồn tại của Kitô giáo.

Ở Triều Tiên, quốc gia đứng đầu bảng xếp hạng kể từ năm 2022, tình hình đặc biệt khắc nghiệt. Nếu một Kitô hữu bị phát hiện, họ không chỉ bị giết hại mà còn có thể bị đưa cùng toàn bộ gia đình đến các trại lao động cưỡng bức, nơi họ bị đối xử như tội phạm chính trị. Một đạo luật được ban hành năm 2020 về tư tưởng "chống phản động" đã chính thức cấm Kinh Thánh và mô tả Kitô giáo như một "mối đe dọa nghiêm trọng" đối với chế độ. Ước tính có khoảng 400.000 Kitô hữu ở Triều Tiên, nhưng họ hoàn toàn không có quyền tụ họp, cầu nguyện công khai hoặc truyền bá đức tin. Cuộc sống của họ là một chuỗi ngày tháng ẩn náu, với nỗi sợ hãi thường trực về việc bị phát hiện và trừng phạt.

Somalia, xếp hạng thứ hai, cũng không mang lại bất kỳ sự an ủi nào cho cộng đồng Kitô hữu. Ở đây, các tín hữu phải sống trong bí mật hoàn toàn, tránh mọi sự chú ý để tránh bị truy lùng bởi nhóm khủng bố al-Shabaab – một tổ chức có liên hệ chặt chẽ với al-Qaeda. Chính phủ Somalia không công nhận sự tồn tại của người Kitô hữu và cấm mọi hình thức truyền bá đức tin Kitô giáo. Điều này tạo nên một xã hội nơi Kitô giáo bị coi là ngoại lai và nguy hiểm, dẫn đến các vụ hành quyết, bắt cóc và khủng bố nhắm vào bất kỳ ai bị nghi ngờ theo đạo.

Yemen hoàn thành bộ ba quốc gia tồi tệ nhất này. Đất nước này đã bị tàn phá bởi cuộc nội chiến khốc liệt kể từ năm 2014, và gần đây lại nổi bật trên các phương tiện truyền thông do các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào Israel, đặc biệt trong các sự kiện tháng 10 và tháng 11 năm 2023. Các cuộc tấn công trả đũa từ phương Tây đã bị lực lượng Houthi miêu tả là "sự xâm lược của Kitô giáo", điều này đã kích động sự cực đoan hóa trong giới trẻ và tăng cường thái độ thù địch đối với người Kitô hữu địa phương. Trong môi trường chiến tranh và vô luật pháp này, Kitô giáo bị coi là kẻ thù, dẫn đến các vụ đàn áp và bạo lực thường xuyên.

CHÂU PHI CẬN SAHARA: TÂM ĐIỂM CỦA BẠO LỰC CHỐNG KITÔ GIÁO

Châu Phi cận Sahara hiện đang là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ bạo lực chống lại người Kitô hữu. Kể từ khi Open Doors công bố Chỉ số năm 2015, khu vực này đã liên tục giữ kỷ lục đáng buồn về số lượng Kitô hữu bị sát hại vì đức tin. Các quốc gia như Nigeria, Sudan và Mali đứng đầu trong bảng xếp hạng bi thảm này, với Nigeria chiếm đến 70% tổng số người Kitô hữu tử vong vì đức tin trên toàn thế giới.

Nigeria, xếp hạng thứ bảy trong nghiên cứu của Open Doors, đã ghi nhận 3.490 người Kitô hữu bị giết hại trong năm 2025 – tăng 390 người so với năm 2024. Điều này có nghĩa là cứ 10 người Kitô hữu bị giết vì đức tin trên toàn cầu thì có đến 7 người ở Nigeria. Những con số này phản ánh không chỉ dân số Kitô hữu đông đảo ở quốc gia này mà còn quy mô dân số tổng thể, làm cho tác động của bạo lực trở nên khổng lồ. Mặc dù Hiến pháp Nigeria là thế tục và bảo vệ tự do tôn giáo trên lý thuyết, nhưng 12 tiểu bang phía bắc đã áp dụng luật Sharia – một hệ thống pháp lý Hồi giáo phân biệt đối xử nghiêm trọng với người Kitô hữu. Quốc gia này đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng đa diện, bao gồm khủng bố, xung đột sắc tộc và chủ nghĩa cực đoan tôn giáo.

Hầu hết các vụ bạo lực ở Nigeria do các nhóm dân quân Fulani cực đoan gây ra, trong bối cảnh xung đột sắc tộc-tôn giáo phức tạp. Những nhóm này tấn công cả người Hausa theo đạo Hồi và người Kitô hữu thuộc mọi sắc tộc, nhưng người Kitô hữu thường là nạn nhân chính. Ngoài ra, các nhóm khủng bố Hồi giáo như Boko Haram và ISWAP (Nhà nước Hồi giáo ở Tây Phi) cũng nhắm vào cộng đồng Kitô giáo. Các cuộc tấn công thường cực kỳ bạo lực: làng mạc và nhà thờ bị đốt phá, cướp bóc; các mục tử bị bắt cóc; và phụ nữ, trẻ em trở thành nạn nhân của bắt cóc, hãm hiếp. Ví dụ cụ thể, vào ngày 13 và 14 tháng 6 năm 2025, những kẻ cực đoan Fulani đã tấn công các làng Kitô giáo ở bang Benue, tàn sát 258 người chỉ trong vòng bốn giờ. Trước đó, vào ngày 13 tháng 4 năm 2025 – đúng Chúa nhật Lễ Lá – 43 người thuộc cộng đồng Kitô giáo ở Bassa đã bị thiêu sống bởi những kẻ cực đoan Fulani. Nhà nước Nigeria, đáng tiếc thay, đã không có hành động hiệu quả để chống lại bạo lực này. Từ năm 2011 đến năm 2025, hơn 44.000 người đã bị giết chỉ vì đức tin Kitô giáo ở quốc gia này.

Hiện tượng bạo lực không chỉ giới hạn ở Nigeria. Ở Sudan, cuộc nội chiến giữa Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) và Lực lượng Vũ trang Sudan (SAF) kể từ năm 2023 đã dẫn đến bạo lực cực đoan chống lại người Kitô giáo. Ở cả hai bên, khoảng 2.2 triệu người Kitô hữu đang bị đàn áp, với hàng trăm nhà thờ bị hư hại và nhiều lãnh đạo Kitô giáo bị giam giữ. Tình hình ở Sudan là sự kết hợp giữa xung đột vũ trang và chủ nghĩa cực đoan tôn giáo, khiến cộng đồng Kitô giáo trở thành nạn nhân dễ bị tổn thương nhất.

Tại Mali, nhiều vùng lãnh thổ rộng lớn đang bị kiểm soát bởi các nhóm khủng bố, những nhóm này đang dần siết chặt vòng vây quanh thủ đô Bamako. Những khu vực vô pháp này áp dụng luật Sharia nghiêm ngặt, và người Kitô hữu bị nhắm mục tiêu hành quyết, bắt cóc, buộc nhiều người phải bỏ trốn khỏi quê hương. Các quốc gia khác như Cộng hòa Dân chủ Congo, Cameroon và Mozambique – dù có đa số dân theo Kitô giáo – cũng không tránh khỏi. Ở những nơi này, các nhóm liên kết với ISIS hoặc Al-Qaeda trực tiếp tấn công người Kitô hữu, đặc biệt ở các khu vực chính quyền yếu kém.

Ví dụ, tại Cộng hòa Dân chủ Congo, nhóm vũ trang ADF (đã tuyên thệ trung thành với Nhà nước Hồi giáo) đang tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào người Kitô hữu, đẩy quốc gia này vào bảng xếp hạng năm 2025. Các vụ thảm sát, bắt cóc và phá hủy nhà thờ trở thành chuyện thường ngày đối với các cộng đồng thường bị cô lập và lãng quên bởi cộng đồng quốc tế. Tình hình ở Cameroon và Mozambique tương tự, với các nhóm cực đoan khai thác sự bất ổn chính trị để nhắm vào Kitô giáo.

SỰ VỠ MỘNG LỚN Ở SYRIA: TỪ VỊ TRÍ 18 LÊN THỨ 6 CHỈ TRONG MỘT NĂM

Ở Trung Đông, Syria đã chứng kiến sự gia tăng đột biến trong đàn áp người Kitô hữu, từ vị trí thứ 18 lên thứ 6 trong bảng xếp hạng chỉ trong một năm. Sự thay đổi này có liên hệ trực tiếp với sự sụp đổ của chế độ Bashar al-Assad vào năm 2024. Nhóm Hồi giáo Hayat Tahrir al-Sham hiện đang kiểm soát hầu hết lãnh thổ Syria, tạo nên bối cảnh bạo lực cộng đồng và thiếu vắng luật pháp thực sự.

Trong môi trường này, người Kitô hữu đang bị giết hại và nhà thờ bị tấn công thường xuyên. Một ví dụ điển hình là vụ đánh bom tự sát vào nhà thờ Chính thống giáo Hy Lạp Thánh Elias ở Damascus ngày 22 tháng 6 năm 2025, do một phần tử khủng bố ISIS thực hiện, khiến 22 người thiệt mạng và hơn 60 người bị thương. Sự kiện này không chỉ gây thiệt hại về người mà còn tạo ra chấn thương tâm lý nghiêm trọng cho cộng đồng Kitô giáo, khiến họ ít có khả năng đến nhà thờ hơn do sợ hãi. Một số người đã nhận được lời đe dọa giết người trực tiếp, và các dòng chữ kích động thảm sát người Kitô hữu được phun sơn lên tường nhà thờ. Hơn nữa, tuyên bố hiến pháp tháng 3 năm 2025 đã quy định luật Hồi giáo là nguồn luật chính, tạo ra bầu không khí bất an và lo lắng cho khoảng 300.000 người Kitô hữu vẫn còn ở lại Syria.

SỰ ĐÀN ÁP NGẤM NGẦM: CÁC HÌNH THỨC BẠO LỰC TINH VI HƠN

Bên cạnh "sự đàn áp tàn bạo" với bạo lực thể xác và các cuộc tấn công hàng ngày, năm 2025 còn chứng kiến sự gia tăng của các hình thức bạo lực ngấm ngầm hơn, nơi quyền tự do tôn giáo bị xói mòn dần dần qua kiểm soát nhà nước. Ở Ấn Độ, Trung Quốc và Algeria, các chính sách nhà nước đang biến tự do tôn giáo thành một khái niệm xa xỉ, thay thế bằng sự giám sát ngột ngạt và hạn chế.

Ở Ấn Độ, như đã đề cập, có đến 2.192 Kitô hữu bị giam giữ vì đức tin, phản ánh sự đàn áp có hệ thống. Trung Quốc và Algeria cũng áp dụng các biện pháp tương tự, với việc kiểm soát chặt chẽ các hoạt động tôn giáo, cấm tụ họp không được phép và giám sát tín hữu. Những hình thức này không phải lúc nào cũng dẫn đến bạo lực chết người ngay lập tức, nhưng chúng tạo nên áp lực tâm lý và xã hội lâu dài, khiến cộng đồng Kitô giáo dần suy yếu.

Bất chấp những thách thức khổng lồ này, vẫn có một số tia hy vọng le lói. Việc giảm bạo lực đối với người Kitô hữu ở Bangladesh, sự nhận thức rõ hơn về tính dễ bị tổn thương của các cộng đồng thiểu số Kitô giáo ở Mỹ Latinh, và những thắng lợi pháp lý cho các cộng đồng tôn giáo ở Malaysia là những tiến bộ khiêm tốn. Tuy nhiên, so với quy mô của các thách thức toàn cầu – từ bạo lực cực đoan đến đàn áp nhà nước – những tiến bộ này vẫn còn rất nhỏ bé. Báo cáo của Open Doors kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động quyết liệt hơn để bảo vệ quyền tự do tôn giáo, vì năm 2025 đã chứng minh rằng sự bách hại người Kitô hữu không chỉ là vấn đề của quá khứ mà còn là thực tế đang diễn ra và có thể tồi tệ hơn nếu không có sự can thiệp kịp thời.

Lm. Anmai, CSsR tổng hợp