Ối diện với thất nghiệp hoặc thất bại: đâu là ý Chúa?

ĐỐI DIỆN VỚI THẤT NGHIỆP HOẶC THẤT BẠI: ĐÂU LÀ Ý CHÚA?

Trong hành trình đức tin của người Kitô hữu, có lẽ không có trải nghiệm nào làm chúng ta bối rối và hoang mang hơn là khi phải đối diện với thất bại, đặc biệt là sự thất bại trong công việc hoặc sự nghiệp. Khi cánh cửa công sở đóng sập lại, khi dự án tâm huyết sụp đổ, hay khi chúng ta bỗng nhiên trở thành người thất nghiệp, câu hỏi đầu tiên và nhức nhối nhất bật lên trong tâm trí thường là: "Tại sao, lạy Chúa? Đâu là ý Chúa trong việc này?" Chúng ta đã cầu nguyện, đã cố gắng, đã nỗ lực sống ngay thẳng, vậy tại sao biến cố tiêu cực này lại Radio? Phải chăng Chúa phạt ta vì một lỗi lầm nào đó? Hay Chúa đã bỏ rơi ta?

Chúng ta thường có xu hướng hiểu "ý Chúa" một cách đơn giản, rằng nếu chúng ta sống tốt, Chúa sẽ ban cho chúng ta thành công, sức khỏe và sự an ổn. Nhưng Kinh Thánh lại cho thấy một bức tranh phức tạp và sâu sắc hơn nhiều. Thiên Chúa của chúng ta không phải là một nhà ảo thuật hay một vị thần ban phát vận may theo yêu cầu. Ngài là một Người Cha yêu thương, và tình yêu của Ngài đôi khi vượt qua sự hiểu biết hạn hẹp của con người. Ý Chúa không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sự thoải mái của chúng ta. Hãy nhìn vào cuộc đời của các vị thánh, của các ngôn sứ, và chính Con Một Ngài là Đức Giêsu Kitô. Hành trình của các ngài đầy rẫy những "thất bại" theo con mắt người đời. Ngôn sứ Giêrêmia bị bắt bớ. Gioan Tẩy Giả bị chém đầu. Và chính Đức Giêsu, Đấng Cứu Độ, đã kết thúc sứ vụ công khai của mình bằng một cái chết nhục nhã trên thập giá – hình ảnh của sự thất bại tột cùng.

Khi chúng ta đối diện với thất nghiệp hoặc thất bại, điều quan trọng trước hết là phải nhận ra rằng Thiên Chúa không bao giờ muốn sự dữ. Ngài không "muốn" chúng ta đau khổ. Nhưng Ngài, trong sự quan phòng vô hạn của mình, có thể cho phép những điều đó xảy ra. Ngài cho phép, không phải để hủy diệt, mà là để thanh luyện và để mở ra một con đường mới mà có thể chúng ta chưa bao giờ nghĩ tới. Như Thánh Phaolô đã viết cho các tín hữu Rôma: "Chúng ta biết rằng, Thiên Chúa làm cho mọi sự đều sinh ích cho những ai yêu mến Người, tức là cho những ai được Người kêu gọi theo ý định của Người" (Rm 8:28). Chữ "mọi sự" ở đây bao gồm cả những thành công rực rỡ và cả những thất bại cay đắng. Thất bại, dưới ánh sáng đức tin, không phải là một ngõ cụt, mà là một cơ hội để thanh luyện.

Thất nghiệp có thể là một sa mạc. Đó là nơi của sự trống rỗng, của cái đói, cái khát, của sự cô đơn và cám dỗ. Chúng ta bị cám dỗ bởi sự tuyệt vọng, sự oán giận, hoặc sự tự ti, cho rằng mình vô dụng. Nhưng cũng chính sa mạc là nơi dân Israel xưa kia học được cách tín thác hoàn toàn vào Thiên Chúa. Họ không thể tự mình làm ra Manna hay tìm thấy nước uống. Họ phải dựa vào Chúa mỗi ngày. Tương tự như vậy, khi chúng ta mất đi công việc, mất đi nguồn thu nhập, mất đi cái "danh" mà công việc mang lại, chúng ta bị buộc phải đối diện với căn tính thật của mình. Ta là ai khi không còn chức danh đó? Giá trị của ta có còn không khi ta không "làm ra tiền"? Đức tin mời gọi chúng ta trả lời: "Tôi là Con Thiên Chúa". Giá trị của tôi không nằm ở công việc tôi làm, mà ở tình yêu vô điều kiện Thiên Chúa dành cho tôi.

Vậy đâu là ý Chúa? Có lẽ ý Chúa không phải là một kế hoạch chi tiết, một bản đồ định sẵn rằng chúng ta phải làm công việc A hay công việc B. Ý Chúa, trước hết và trên hết, là sự thánh hóa của chúng ta. Ý Chúa là chúng ta trở nên giống Con Ngài hơn mỗi ngày. Nếu sự thành công khiến chúng ta trở nên kiêu ngạo, xa rời Chúa và coi thường tha nhân, thì thành công đó đang đi ngược lại ý Chúa. Và nếu sự thất bại, dù đau đớn, lại giúp chúng ta khiêm tốn hơn, biết cảm thông với nỗi đau của người khác, và biết bám víu vào Chúa hơn, thì sự thất bại đó, một cách mầu nhiệm, lại đang phục vụ cho ý định cứu độ của Ngài. Thiên Chúa không lấy đi thứ gì mà không ban lại một thứ khác tốt hơn, dẫu có thể không phải là thứ chúng ta mong đợi.

Đối diện với thất bại, thay vì hỏi "Tại sao Chúa làm điều này với con?", có lẽ chúng ta nên học cách cầu nguyện như Đức Giêsu trong vườn Cây Dầu: "Lạy Cha, nếu Cha muốn, xin cất chén này xa con. Nhưng xin đừng theo ý con, mà xin theo ý Cha" (Lc 22:42). Đây không phải là lời cầu nguyện của sự cam chịu thụ động, mà là của sự tín thác tuyệt đối. Đó là tin rằng ngay cả trong đêm tối của thất bại, trong sự im lặng đáng sợ của thất nghiệp, Cha vẫn đang ở đó. Ngài không ngủ quên. Ngài đang cùng chúng ta chịu đựng, và Ngài đang âm thầm hành động. Có thể Ngài đang dùng thời gian "thất nghiệp" này để chúng ta nghỉ ngơi sau những năm tháng kiệt sức. Có thể Ngài muốn chúng ta dành thời gian nhiều hơn cho gia đình, vốn đã bị chúng ta bỏ quên khi mải mê theo đuổi sự nghiệp. Hoặc có thể, Ngài đang đóng cánh cửa này lại để chuẩn bị mở ra một cánh cửa khác, một sứ vụ mới, phù hợp với ơn gọi sâu thẳm của chúng ta hơn.

Thất bại không phải là bản án cuối cùng. Thập giá không phải là điểm kết thúc. Sau Thứ Sáu Tuần Thánh luôn là Chúa Nhật Phục Sinh. Đối với người Kitô hữu, thất bại lớn nhất trong lịch sử nhân loại – cái chết của Con Thiên Chúa – đã trở thành nguồn ơn cứu độ vĩ đại nhất. Thất bại của chúng ta, khi được đặt vào trong trái tim của Chúa Kitô Phục Sinh, cũng có thể trở thành một phần của mầu nhiệm Vượt Qua. Đó là lời mời gọi chết đi cho cái tôi cũ kỹ, cho những tham vọng trần thế, để sống lại trong một niềm hy vọng mới, một sự tự do mới. Ý Chúa không phải là sự thất nghiệp, nhưng ý Chúa là dùng chính sự thất nghiệp đó để kéo chúng ta lại gần Ngài hơn, để dạy chúng ta bài học về sự phó thác, và để chuẩn bị cho chúng ta một mùa xuân mới của tâm hồn.

Lm. Anmai, CSsR